I SA/Gd 1169/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka Jawna z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2010 roku do sierpnia 2011 roku postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr w dniu 10 października 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym od wpisu od skargi określonego w kwocie 100.000 zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca spółka podała, że posiada środki trwałe o wartości 12.228 zł, rok 2015 zakończyła stratą w wysokości 12.576,44 zł, nie posiada rachunków bankowych, nie dysponuje żadnymi środkami w gotówce, jej jedyny majątek stanowi niezamortyzowana wartość nakładów modernizacyjnych w obcym środku trwałym, w związku z prowadzoną egzekucją zaległości z tytułu VAT, które wynoszą około 14.000.000 zł (bez odsetek), nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga przychodów, ponosi jedynie wydatki na opłaty za lokal w wysokości około 900 zł miesięcznie. Odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 października 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej nadesłał odpisy: zeznań podatkowych wspólników za 2015 rok (PIT-36L); zestawień sum przychodów i kosztów za okres od stycznia do września 2016 r. oraz podatkowej księgi przychodów i rozchodów za miesiące od czerwca do września 2016 r.; deklaracji VAT-7 za miesiące od czerwca do września 2016 r.; faktur za usługi księgowe oraz najmu za okres od czerwca do września 2016 r. wraz z potwierdzeniami ich opłacenia; dowodów obrazujących czynności zabezpieczające oraz egzekucyjne podjęte w latach 2013-2016; postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, określającej spółce wysokość zobowiązania w VAT w łącznej kwocie 6.535.363 zł; zaświadczeń z banków o zamknięciu rachunków prowadzonych na rzecz spółki. Pełnomocnik wyjaśnił także, że spółka nie osiąga przychodów od 2015 r., co potwierdzają zeznania podatkowe wspólników, zapisy księgi przychodów i rozchodów oraz złożone deklaracje VAT-7. Wykazane stałe wydatki na bieżące koszty swojej działalności, tj. obsługi księgowej oraz najmu w wysokości około 900-1.100 zł, spółka ponosi ze środków przekazywanych jej przez członków rodzin wspólników. Wskazał, że aktualny stan zobowiązań spółki wynosi 31.316.461,50 zł. Przedstawiona przez pełnomocnika obszerna dokumentacja pozwała przyjąć, że skarżąca spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Spółka od roku 2015 nie prowadzi działalności zarobkowej i nie osiąga żadnych przychodów. Nie posiada także środków pieniężnych ani składników majątku, które mogłaby spieniężyć. Koszty swojego funkcjonowania ponosi ze środków przekazywanych jej przez osoby ze spółką nie związane. Zgodnie jednak z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest także, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 k.s.h. odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym wyżej przepisie, należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową samych wspólników. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postepowaniach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I FZ 305/07, niepubl. oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 70/09 i z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GZ 843-847/16; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 30 listopada 2016 r. zobowiązał pełnomocnika do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową wspólników skarżącej spółki. Z oświadczeń złożonych przez każdego ze wspólników w dniu 8 grudnia 2016 r. wynika, że nie posiadają oni jakiegokolwiek majątku. A. B. nie posiada środków na rachunku bankowym, którego saldo w okresie od 1 września do 6 grudnia 2016 r. było ujemne i wynosiło 2,98 zł, zaś na rzecz K. P. nie są prowadzone rachunki bankowe. Wspólnicy nie posiadają innych zobowiązań aniżeli zobowiązania związane z działalnością gospodarczą prowadzoną w formie spółki jawnej. Obecnie żaden ze wspólników nie osiąga dochodów – każdy z nich utrzymuje się z przekazanych darowizn (A. B. z darowizny w wysokości 9.000 zł otrzymanej w grudniu 2015 r. od matki, K. P. z darowizny w kwocie 8.000 zł otrzymanej od rodziców w lutym 2015 r.). Każdy ze wspólników zamieszkuje u rodziców, nie ponosząc kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości, przy czym nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca spółka wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Ustalenia dotyczące zarówno kondycji finansowej spółki, jak i sytuacji majątkowej jej wspólników uzasadniają twierdzenie, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dokonując przedmiotowej oceny uwzględniono także wysokość wpisu sądowego od wniesionej przez spółkę skargi (a na późniejszym etapie także wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosić będzie 50.000 zł). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 245 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.