II SA/Wa 817/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], który stwierdził nieważność decyzji, wydanej z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], w części dotyczącej przyznania T. P. prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r. w określonej wysokości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stan sprawy przedstawiał się następująco. W dniu 27 listopada 2015 r. T. P. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...], celem rejestracji, jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Starosta [...] orzekł o uznaniu T. P. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku, na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r., w tym od dnia 27 listopada 2015 r. w wysokości 997,40 zł, zaś od dnia 25 lutego 2016 r. w wysokości 783,20 zł miesięcznie. Następnie organ podał, że w związku z powzięciem informacji o zaistnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności, pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewoda [...] zawiadomił T. P. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności ww. decyzji, w części dotyczącej przyznania T. P. prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. od dnia 25 listopada 2016 r. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji, wydanej z upoważnienia Starosty [...], z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła odwołanie do ministra właściwego do spraw pracy. Organ II instancji rozpoznając odwołanie, decyzją wskazaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podał, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności, który regulowany jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Następie organ przypomniał, że decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] Starosta [...] uznał T. P. z dniem 27 listopada 2015 za osobę bezrobotną oraz przyznał jej prawo do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r.; od dnia 27 listopada 2015 r. w wysokości 997,40 zł (w okresie pierwszych 9 dni posiadania prawa do zasiłku), od dnia 25 lutego 2016 r. w wysokości 783,20 zł miesięcznie. Omawiana decyzja składa się z dwóch elementów, tj. rozstrzygała kwestię statusu T. P. oraz przysługiwania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ podał, że są odrębne podstawy prawne regulujące powyższe kwestie, wobec powyższego każdy z powyższych elementów może być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji. W części dotyczącej statusu osoby bezrobotnej decyzja jest prawidłowa, ponieważ strona spełnia przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.). Organ wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest prawo T. P. do zasiłku. Organ przypomniał brzmienie art. 71 ust. 1 i pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i stwierdził, że przepisy wspomnianej ustawy w tym zakresie nie mają charakteru uznaniowego, a przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Ustawodawca jednoznacznie bowiem i w sposób zupełny określił przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo to mogą otrzymać wyłącznie osoby spełniające wszystkie kryteria przyjęte w ustawie. Następnie organ powołał orzecznictwo sądów adinistracyjnych w tym zakresie. Podał też, że w art. 75 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia określone zostały okoliczności powodujące nieprzysługiwanie prawa do zasiłku, a jedną z nich jest spowodowanie rozwiązania ze swej winy, stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. W myśl art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 71 pow. ustawy o promocji zatrudnienia.. Określa on negatywne przesłanki, których wystąpienie wyłącza przyznanie bezrobotnemu prawa do zasiłku, na zasadach ustanowionych w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, pomimo spełnienia określonych w tym przepisie warunków przyznania zasiłku. Bezrobotnemu spełniającemu warunki określone w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, zasiłek przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy). Ponadto organ stwierdził, że w żadnym z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca nie zamieścił definicji sformułowani "rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy", a skoro brak jest definicji tych pojęć w przepisach ustawy, a przy wykładni przepisów prawnych należy brać pod uwagę znaczenie użytych tam pojęć i zwrotów w kontekście ujednolicenia ich znaczenia, to zdefiniowanie pojęcia "rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy" winno nastąpić przy zastosowaniu nie tylko i jedynie wykładni językowej, ale przede wszystkim wykładni systemowej, a tym samym poszukiwać ich znaczenia w przepisach ustawy, która tymi pojęciami się posługuje lub reguluje kwestie związane ze sposobem rozwiązania umowy o pracę i uprawnieniami związanymi z tym, a więc w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.), zwanej dalej K.p. oraz w przepisach szczególnych. Organ podał też, że do zakończenia umowy o pracę może dojść albo na skutek jej rozwiązania, albo ze względu na jej wygaśnięcie. Na ogół przyjmuje się, że rozwiązanie umowy o pracę jest następstwem dokonanej czynności prawnej (złożenia oświadczenia lub oświadczeń woli), natomiast wygaśnięcie oznacza ustanie urnowy z mocy prawa (ex lege), na skutek wystąpienia wskazanego przez ustawodawcę zdarzenia niebędącego czynnością prawną. W art. 30 K.p. zamieszczony został katalog trybów rozwiązania umowy o pracę. Jedną z ww. form jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przepis art. 52 § 1 K.p. wymienia trzy przyczyny niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę zawinione przez pracownika. Zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 K.p. pracodawca noże rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie popełniania przez niego w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia jego zatrudnienie na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Podstawową przesłanką zastosowania omawianego przepisu jest popełnienie przestępstwa, a więc czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Dotyczy to zarówno przestępstw kodeksowych, jak i pozakodeksowych. Uprawnienie do zastosowania art. 52 § 1 pkt 2 K.p. powstaje, jeżeli przestępstwo jest oczywiste, tzn. na podstawie dostępnych pracodawcy informacji nie ma żadnych uzasadnionych wątpliwości, że to pracownik jest sprawcą lub współsprawcą. Informacje te zawsze muszą posiadać obiektywną siłę dowodową, żeby każdy racjonalnie oceniający człowiek mógł nabrać wewnętrznego przekonania, iż to właśnie konkretna osoba dokonała przestępstwa. W praktyce ma to miejsce zazwyczaj wtedy, gdy zostaje ona ujęta na gorącym uczynku (inflagranti crimine comprehensi)-, a także jeżeli przestępstwo zostało już dokonane, ale sprawca pozostaje jeszcze na miejscu jego popełnienia. Jak się wydaje, analogiczna sytuacja ma miejsce w razie ujęcia pracownika w czasie bezpośredniego pościgu na terenie lub poza terenem zakładu pracy. Alternatywną przesłanką uprawniającą na gruncie art. 52 § 1 pkt 2 K.p. pracodawcę do rozwiązła stosunku pracy jest stwierdzenie przestępstwa prawomocnym wyrokiem skazującym. W wymiarze aksjologicznym oparta jest ona na dyrektywie res iudicata pro veritate habetur. Wskazał też, że podobne, a nawet ostrzejsze rozwiązanie wprowadza przepis art. 26 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191, z późn. zm.), zgodnie z którym stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie. Powyższe oznacza, że skutek w postaci ustania stosunku pracy następuje z dniem wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 1 KN. Stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy przez dyrektora szkoły, ma charakter deklaratoryjny. Jeżeli nauczyciel popełni czyn powodujący odpowiedzialność dyscyplinarną, który jest jednocześnie przestępstwem w świetle przepisów Kodeksu karnego, podlega zarówno karze dyscyplinarnej, jak i karze przewidzianej przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553). Organ powołał również orzeczenie Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 11 maja 2001 r. (sygn. akt III SZ 2/00), stwierdził, że nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia obowiązkom lub godności zawodu niezależnie od odpowiedzialność karnej. Wygaśnięcie stosunku pracy z mocy prawa (a szczególnie tak stabilnego stosunku pracy, jak w przypadku nauczyciela mianowanego) ma charakter wyjątkowy. Stanowi to "wyraz ingerencji ustawodawcy w obligacyjny stosunek pracodawcy i pracownika, łączy się z pewnego rodzaju automatyzmem, negliżowaniem okoliczności indywidualnego przypadku. Ta wyjątkowość regulacji prawnej ukierunkowuje wykładnię przepisu w tym sensie, że nakazuje unikanie interpretacji, która mogłaby mieć charakter rozszerzający" {wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt III ZP 17/01). W szkole może być zatrudniony tylko nauczyciel niekarany za przestępstwo. Stąd, przed nawiązaniem stosunku pracy, nauczyciel musi złożyć oświadczenie, że nie był karany za przestępstwo umyślne oraz potwierdzić to oświadczenie zaświadczeniem z Krajowego Rejestru Karnego. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że zarówno rozwiązanie stosunku pracy jak i jego wygaśnięcie prowadzą do tego samego skutku prawnego w postaci ustania stosunku pracy. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że rozwiązanie umowy o pracę jest następstwem dokonanej czynności prawnej (złożenia oświadczenia lub oświadczeń woli), a wygaśnięcie stosunku pracy oznacza ustanie zatrudnienia z mocy zdarzenia określonego przepisami prawa, niebędącego czynnością prawną. Oznacza to, że stosunek pracy ustaje w tym trybie, bez konieczności składania oświadczenia woli przez którąś ze stron stosunku pracy. Skutek w postaci wygaśnięcia stosunku pracy następuje z mocy prawa w sytuacjach ściśle określonych przepisami. Wygaśnięcie stosunku pracy może więc nastąpić jedynie w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w K.p. i innych przepisach (art. 63 K.p., art. 26 KN). Wygaśnięcie stosunku pracy następuje z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże ten skutek, bez potrzeby składania jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń ze strony pracodawcy. Charakter prawny wygaśnięcia stosunku pracy skutkuje tym, że żadna strona nie może powstrzymać ustania zatrudnienia w tym trybie i nawet zgodne oświadczenia woli obu stron (porozumienie) nie zablokuje ustania zatrudnienia. Przepisy Kodeksu pracy dotyczące wygaśnięcia stosunku pracy (art. 63-6i K.p.) w ogóle nie przewidują czynności pracodawcy polegającej na stwierdzaniu tego wygarnięcia. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia odnosi się do ustania stosunku pracy, bez względu na jego formę. Celem ustawodawcy było bowiem uniemożliwienie nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osoby, których stosunek pracy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się ustał z ich winy. Ponadto organ wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części decyzji. Możliwość stwierdzenia nieważności części decyzji administracyjnej występuje w szczególności wówczas, gdy rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji. Reasumując organ stwierdził, że w dniu 27 listopada 2015 r. T. P. zgłosiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] celem rejestracji jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji strona dołączyła do akt sprawy świadectwo pracy wystawione w dniu [...] listopada 2015 r. przez Zespół Szkół Publicznych w [...], z którego wynika, że w okresie od dnia 1 września 1983 r. do 5 listopada 2015 r. była ona zatrudniona w Zespole Szkół Publicznych w [...], na stanowisku nauczyciela. Jednocześnie przyczyną rozwiązania stosunku pracy było jego wygaśnięcie z mocy prawa, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. Przy ustalaniu prawa do zasiłku, Starosta [...] nie zwrócił uwagi na powyższy fakt, co miało istotny pływ na treść rozstrzygnięcia. Wygaśnięcie zaś stosunku pracy na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 3 KN wypełnia dyspozycję art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a to oznacza, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], w części dotyczącej przyznania stronie prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r.: dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wobec powyższego zaistniała podstawa do jej stwierdzenia nieważności w części. Co też prawidłowo uczynił Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...]. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r. W skardze T. P. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Rodziny, Pracy i polityki Socjalnej w całości oraz o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., Znak: [...] - w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku na okres od dnia 27listopada 2015 r. do dnia 25listopada 2016 r., ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] oraz stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r., tylko w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku za okres od dnia 27 listopada 2015r. do dnia 26 maja 2016 r., a nie jak to orzekł Starosta [...] - do dnia 25 listopada 2016 r. W uzasadnieniu skargi T. P. przypomniała stan faktyczny sprawy i wskazała, że pozbawienie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych zostało wydane niezgodnie z art. art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżąca podała, że przepis art. 75 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy pozbawia tylko przez okres 180 dni prawa do zasiłku osoby, z którymi został rozwiązany stosunek pracy z ich winy bez wypowiedzenia, co powoduje, że decyzja Wojewody [...] jest co najmniej sprzeczna z tym przepisem w części w jakiej pozbawia T. P. prawa do zasiłku w okresie od 26 maja 2016 r. do 25 listopada 2016 r. Z powyższych względów również zaskarżona decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Socjalnej jest niezgodna z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i winna być odpowiednio zmieniona. Skarżąca stwierdziła następnie, że stosunek pracy nie został z nią rozwiązany bez wypowiedzenia lecz wygasł z mocy prawa na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. W prawie pracy, wygaśnięcie stosunku pracy jest innym sposobem rozwiązania stosunku pracy niż rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do uznania, że wygaśnięcie stosunku pracy wnioskodawczym jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia w rozumieniu art. 75 ust.1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, a w konsekwencji, że decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz, że wnioskodawczyni powinna być pozbawiona zasiłku dla bezrobotnych przez okres 180 dnia, na podstawie art.75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Skoro stosunek pracy z wnioskodawczynią nie został rozwiązany bez wypowiedzenia, jak wymaga tego przepis art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, lecz wygasł z mocy prawa na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, to brak było podstaw do stwierdzenia, że Starosta [...] przyznając jej zasiłek na okres jednego roku w ogóle naruszył art. 75 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy. Skarżąca podała też, że nawet jeśli uzna się, że wygaśnięcie stosunku pracy z mocy prawa jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia to błędna interpretacja przepisu dokonana przez Starostę [...] nie może być w żadnym przypadku uznana za rażące naruszenie prawa. W celu dokonania interpretacji w/w przepisu polegającej na stwierdzeniu, że obejmuje on również przypadki wygaśnięcie stosunku pracy na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, nie jest wystarczająca wykładnia gramatyczna. Takiego stwierdzenia można by dokonać wyłącznie o oparciu o inne rodzaje wykładni. Skarżąca podała też, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłankę rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa należy upatrywać nie w błędach wykładni przepisu, lecz w jasnych i niedwuznacznych przekroczeniach prawa i to takich, które z uwagi na ich skutki powodują, że dotkniętego wadą rozstrzygnięcia nie da pogodzić się z panującym porządkiem prawnym /por. wyrok NSA II OSK 2573/13 i inne podobnej treści/. Z powyższych względów nawet w przypadku stwierdzenia, że Starosta [...] przyznał jej prawo do zasiłku, wskutek dokonania błędnej wykładni art. 752 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, okoliczność ta nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Podała też z ostrożności, iż nawet w przypadku założenia, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to nie do przyjęcia jest pozbawienie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnego przez cały okres 365 dni. Z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] powinno dotyczyć przyznania prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 26 maja 2016 r. a nie do dnia 25 listopada 2016 r., co wymaga odpowiedniej zmiany zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podzielając argumenty zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ona prawidłowa. W realiach niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało odnieść się do problematyki dotyczącej przesłanki stwierdzenia nieważności, o jakiej mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. do "rażącego naruszenia prawa". Generalną zasadą jest to, że zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, tylko z tego powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok WSA w Białymstoku z 20 czerwca 2013 r., II SA/Bk 273/13, LEX nr 1329171). Za rażące uważa się także naruszenie podstawowych reguł wykładni (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2011 r., II OSK 743/10, LEX nr 965221). Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące omawianej tematyki ewoluowało jednak przez lata, czego efektem było pojawienie się poglądów, o dopuszczalności – w szczególnych wypadkach – szerszego interpretowania pojęcia "rażące naruszenie prawa". Jak jednak podkreślił NSA w wyroku z dnia 5 maja 2004 r., FSK 2/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 6: "Rozbieżność orzecznictwa sądowego nie wyklucza sama przez się możliwości, że jeden z dwóch sprzecznych ze sobą poglądów wyrażonych w tym orzecznictwie jest na tyle wadliwy, iż jego przyjęcie przez organ podatkowy stanowi rażące naruszenie prawa (...)". Powyższe stanowisko było więc wyrazem odejścia od ściśle kazuistycznego poglądu, że wątpliwości interpretacyjne danej normy prawnej uniemożliwiają jej rażące naruszenie. Pojawił się również pogląd, że przy pojęciu rażącego naruszenia prawa należy brać pod uwagę jego skutki. "Rażące naruszenie prawa" to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 kpa. Polemiki, PiP 1986, z. 2, s. 104 i n.). Za takim stanowiskiem opowiadają się też sądy (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2010 r., II OSK 824/09, LEX nr 597887: "Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego", por. też wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., II OSK 1522/10, LEX nr 965193: "Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa", czy wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., I OSK 2010/13, LEX nr 1636863: "Przesłanką uznania naruszenia prawa za rażące jest ocena społeczno-gospodarczych skutków decyzji wydanej z obrazą prawa, polegającej na tym, że decyzji takiej nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa"). Do skutków takich zalicza się naruszenie prawa jako następstwo zaniedbań lub naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza, wspominane już naruszenie zasad ogólnych kodeksu czy skutki społeczno-gospodarcze (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1984 r., II SA 737/84, za: E. Smoktunowicz, P. Kijowski, J. Mieszkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 559-560:". O tym, czy naruszenie prawa jest naruszeniem "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Za "rażące" uznać należy mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie ma natomiast rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony"; podobnie wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 1999 r., V SA 876/99, LEX nr 50137: "O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Przechodząc już zaś do istoty sprawy w niniejszym postępowaniu, to sprowadza się ona do oceny tego, czy pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Starosty [...], w części w której orzekł o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r., w tym od dnia 27 listopada 2015 r. w wysokości 997,40 zł, zaś od dnia 25 lutego 2016 r. w wysokości 783,20 zł miesięcznie, da się pogodzić z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Podkreślić należy, że omawiana decyzja składa się z dwóch elementów, tj. rozstrzyga kwestię statusu T. P. jako osoby bezrobotnej oraz przysługiwania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Bezsporne jest, że odrębne są podstawy prawne regulujące powyższe kwestie, wobec powyższego każdy z powyższych elementów może być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji. W części dotyczącej statusu osoby bezrobotnej powyższa decyzja jest prawidłowa, ponieważ skarżąca spełnia przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.). Kwestią zaś sporną w niniejszej sprawie jest prawo T. P. do zasiłku. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i pkt 2 lit. a pow. ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a -105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Ustawodawca jednoznacznie i w sposób zupełny określił przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych. Prawo to mogą otrzymać wyłącznie osoby spełniające wszystkie kryteria przyjęte w ustawie. W art. 75 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia określone zostały okoliczności powodujące nieprzysługiwanie prawa do zasiłku. Jedną z nich jest spowodowanie rozwiązania ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. W myśl art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia. Określa on negatywne przesłanki, których wystąpienie wyłącza przyznanie bezrobotnemu prawa do zasiłku, na zasadach ustanowionych w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, pomimo spełnienia określonych w tym przepisie warunków przyznania zasiłku. Bezrobotnemu spełniającemu warunki określone w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, zasiłek przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy). Zgodzić się należy z organem, że w żadnym z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca nie zamieścił definicji sformułowani "rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy". Skoro, zatem brak jest definicji tych pojęć w przepisach ustawy, a przy wykładni przepisów prawnych należy brać pod uwagę znaczenie użytych tam pojęć i zwrotów w kontekście ujednolicenia ich znaczenia, to zdefiniowanie pojęcia "rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy" winno nastąpić przy zastosowaniu nie tylko i jedynie wykładni językowej, ale przede wszystkim wykładni systemowej, a tym samym poszukiwać ich znaczenia w przepisach ustawy, która tymi pojęciami się posługuje lub reguluje kwestie związane ze sposobem rozwiązania umowy o pracę i uprawnieniami związanymi z tym, a więc w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.), oraz w przepisach szczególnych. Do zakończenia umowy o pracę może dojść albo na skutek jej rozwiązania, albo ze względu na jej wygaśnięcie. Na ogół przyjmuje się, że rozwiązanie umowy o pracę jest następstwem dokonanej czynności prawnej (złożenia oświadczenia lub oświadczeń woli), natomiast wygaśnięcie oznacza ustanie umowy z mocy prawa (ex lege), na skutek wystąpienia wskazanego przez ustawodawcę zdarzenia niebędącego czynnością prawną. W art. 30 K.p. zamieszczony został katalog trybów rozwiązania umowy o pracę. Jedną z ww. form jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przepis art. 52 § 1 K.p. wymienia trzy przyczyny niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę zawinione przez pracownika. Zgodnie z art. 52 § 1 pkt 2 K.p. pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie popełniania przez niego w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia jego zatrudnienie na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Podstawową przesłanką zastosowania omawianego przepisu jest popełnienie przestępstwa, a więc czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Dotyczy to zarówno przestępstw kodeksowych, jak i pozakodeksowych. Uprawnienie do zastosowania art. 52 § 1 pkt 2 K.p. powstaje, jeżeli przestępstwo jest oczywiste, tzn. na podstawie dostępnych pracodawcy informacji nie ma żadnych uzasadnionych wątpliwości, że to pracownik jest sprawcą lub współsprawcą. Informacje te zawsze muszą posiadać obiektywną siłę dowodową, żeby każdy racjonalnie oceniający człowiek mógł nabrać wewnętrznego przekonania, iż to właśnie konkretna osoba dokonała przestępstwa. W praktyce ma to miejsce zazwyczaj wtedy, gdy zostaje ona ujęta na gorącym uczynku (inflagranti crimine comprehensi), a także jeżeli przestępstwo zostało już dokonane, ale sprawca pozostaje jeszcze na miejscu jego popełnienia. Jak się wydaje, analogiczna sytuacja ma miejsce w razie ujęcia pracownika w czasie bezpośredniego pościgu na terenie lub poza terenem zakładu pracy. Alternatywną przesłanką uprawniającą na gruncie art. 52 § 1 pkt 2 K.p. pracodawcę do rozwiązła stosunku pracy jest stwierdzenie przestępstwa prawomocnym wyrokiem skazującym. W wymiarze aksjologicznym oparta jest ona na dyrektywie res iudicata pro veritate habetur. Podobne rozwiązanie wprowadza przepis art. 26 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r., poz. 191 z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 KN stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie. Powyższe oznacza, że skutek w postaci ustania stosunku pracy następuje z dniem wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 26 ust. 1 KN. Stwierdzenie wygaśnięcia stosunku pracy przez dyrektora szkoły, a wobec dyrektora szkoły - przez organ prowadzący szkołę (wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę, marszałka województwa) ma charakter deklaratoryjny. Nauczyciel, jak każdy pracownik, jest zobowiązany do rzetelnego i sumiennego wykonywania obowiązków zawodowych. Ich szczegółowy katalog zawiera się w art. 6 KN. Nauczyciel, który uchybia godności wykonywanego zawodu lub nie stosuje się do powyższych obowiązków, musi liczyć się z grożąc mu odpowiedzialnością dyscyplinarną (art. 75 ust. 1 KN). Jeżeli nauczyciel popełni czyn powodujący odpowiedzialność dyscyplinarną, który jest jednocześnie przestępstwem w świetle przepisów Kodeksu karnego, podlega zarówno karze dyscyplinarnej, jak i karz przewidzianej przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553). Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 maja 2001 r. (sygn. akt III SZ 2/00), w którym stwierdził, że nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia obowiązkom lub godności zawodu niezależnie od odpowiedzialność karnej. Wygaśnięcie stosunku pracy z mocy prawa (a szczególnie tak stabilnego stosunku pracy, jak w przypadku nauczyciela mianowanego) ma charakter wyjątkowy. Stanowi to "wyraz ingerencji ustawodawcy w obligacyjny stosunek pracodawcy i pracownika, łączy się z pewnego rodzaju automatyzmem, negliżowaniem okoliczności indywidualnego przypadku. Ta wyjątkowość regulacji prawnej ukierunkowuje wykładnię przepisu w tym sensie, że nakazuje unikanie interpretacji, która mogłaby mieć charakter rozszerzający" {wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt III ZP 17/01). W szkole może być zatrudniony tylko nauczyciel niekarany za przestępstwo. Stąd, przed nawiązaniem stosunku pracy, nauczyciel musi złożyć oświadczenie, że nie był karany za przestępstwo umyślne oraz potwierdzić to oświadczenie zaświadczeniem z Krajowego Rejestru Karnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno rozwiązanie stosunku pracy jak i jego wygaśnięcie prowadzą do tego samego skutku prawnego w postaci ustania stosunku pracy. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że rozwiązanie umowy o pracę jest następstwem dokonanej czynności prawnej (złożenia oświadczenia lub oświadczeń woli), a wygaśnięcie stosunku pracy oznacza ustanie zatrudnienia z mocy zdarzenia określonego przepisami prawa, niebędącego czynnością prawną. Oznacza to, że stosunek pracy ustaje w tym trybie, bez konieczności składania oświadczenia woli przez którąś ze stron stosunku pracy. Skutek w postaci wygaśnięcia stosunku pracy następuje z mocy prawa w sytuacjach ściśle określonych przepisami. Wygaśnięcie stosunku pracy może więc nastąpić jedynie w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w K.p. i innych przepisach (art. 63 K.p., art. 26 KN). Wygaśnięcie stosunku pracy następuje z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże ten skutek, bez potrzeby składania jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń ze strony pracodawcy. Charakter prawny wygaśnięcia stosunku pracy skutkuje tym, że żadna strona nie może powstrzymać ustania zatrudnienia w tym trybie i nawet zgodne oświadczenia woli obu stron (porozumienie) nie zablokuje ustania zatrudnienia. Przepisy Kodeksu pracy dotyczące wygaśnięcia stosunku pracy (art. 63-6i K.p.) w ogóle nie przewidują czynności pracodawcy polegającej na stwierdzaniu tego wygaśnięcia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia odnosi się do ustania stosunku pracy, bez względu na jego formę. Celem ustawodawcy było uniemożliwienie nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez osoby, których stosunek pracy w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się ustał z ich winy. Stosunek pracy wygasł z dniem 25 listopada 2015 r., zaś rejestracja w PUP w [...] miała miejsce w dniu 27 listopada 2015 r., tak więc zatrudnienie skarżącej ustało niewątpliwie w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy. Ten sposób ustania zatrudnienia skutkuje nieprzysługiwaniem skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bezpośrednio po rejestracji w PUP w [...], stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawodawca, wprowadzając powyższą regulację oparł się na założeniu, że sposób ustania stosunku pracy, który miał miejsce w okresie 6 miesięcy przed rejestracją, powinien wpływać na zasady przyznawania bezrobotnemu prawa do zasiłku. Konsekwencją tego założenia jest konieczność "odczekania" 180-dniowego okresu karencji dla możliwości realizacji uprawnień zasiłkowych przez bezrobotnego, z którym rozwiązano stosunek pracy lub stosunek służbowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, czyli dotyczy to sytuacji, w której pracownik własnym, zawinionym działaniem doprowadził do rozwiązania z nim w trybie natychmiastowym stosunku pracy. Dodatkową sankcją jest skrócenie bezrobotnemu ustawowego okresu pobierania zasiłku (wynoszącego obecnie 180 lub 365 dni) o okres jego nieprzysługiwania bezpośrednio po rejestracji w powiatowym urzędzie pracy (art. 73 ust. 4 ustawy), a więc w tym przypadku o 180-dniowy okres karencji. Stosunki pracownicze osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (także na podstawie powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę) reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.). Tryb rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika uregulowany jest w przepisie art. 52 Kodeksu pracy, który w § 1 pkt 2 stanowi, że: Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Stosunki pracownicze nauczycieli uregulowane są w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 191 ze zm.). Art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela stanowi, że stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa odpowiednio w razie prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie. Należy zatem stwierdzić, że wskazany w okazanym przez skarżącą świadectwie pracy sposób ustania stosunku pracy, a więc wygaśnięcie z mocy prawa na skutek skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie jest tożsamy z trybem rozwiązania stosunku pracy, o którym jest mowa w art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Różnica polega jedynie na tym, że o ile art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu Pracy posługuje się zwrotem "pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ..." , to przepis art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela jest w tym zakresie restrykcyjny, ponieważ mówi o "wygaśnięciu z mocy prawa stosunku pracy nauczyciela w razie ...". Tryb ustania stosunku pracy, o którym mowa w art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz w art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela łączy element "winy" pracownika w doprowadzeniu przez niego do rozwiązania stosunku pracy, a zatem przyczyna rozwiązania stosunku pracy leży nie po stronie pracodawcy, lecz po stronic pracownika. To stanowi podstawę do uznania sposobu wygaśnięcia z mocy prawa stosunku pracy na podstawie przepisów Karty Nauczyciela za tożsamy ze sposobem rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym jest mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co winno skutkować nieprzysługiwaniem skarżącej prawa do zasiłku bezpośrednio po rejestracji w PUP w [...]. Zgodzić się należy z organem, że odmienne potraktowanie nauczycieli, których stosunek pracy wygasł z mocy prawa z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie, stawiałoby ich w uprzywilejowanej sytuacji w zakresie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych w stosunku do osób, z którymi na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy pracodawca rozwiązał stosunek pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, jeżeli przestępstwo zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Takie odmienne, korzystniejsze potraktowanie nauczycieli w zakresie ustalenia im prawa do zasiłku dla bezrobotnych bezpośrednio po rejestracji w powiatowym urzędzie pracy byłoby niczym nie uzasadnione. Tego rodzaju sytuacja, byłaby zaś nie do pogodzenia z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Odnośnie zaś zarzutów skarżącej, dotyczących pozbawienia jej zasiłku dla bezrobotnych, poprzez stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., na cały okres 365 dni, nie zaś na okres 180 dni, to ta kwestia nie może być przedmiotem badania przez Sąd. Przedmiotem bowiem oceny była jedynie decyzja Wojewody [...], który stwierdził nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...], w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku na okres od dnia 27 listopada 2015 r. do dnia 25 listopada 2016 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, uznając, że skarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).