II SA/Wa 1284/16

WyrokWSA w Warszawie2017-02-01

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Maria Werpachowska, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) jest uzasadnione w sytuacji, gdy policjant dopuścił się czynu karalnego, który został warunkowo umorzony, a następnie nastąpiło zatarcie skazania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) jest uzasadnione, nawet jeśli czyn karalny został warunkowo umorzony, a następnie nastąpiło zatarcie skazania. Popełnienie przestępstwa, nawet z warunkowym umorzeniem, podważa nieposzlakowaną opinię policjanta, która jest kluczowa dla utrzymania zaufania publicznego do formacji. Ważny interes służby, polegający na ochronie wizerunku Policji i jej autorytetu, przeważa nad słusznym interesem strony, jakim jest kontynuowanie służby.
Stan faktyczny
Skarżąca, M. Z., została zwolniona ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mienia, które zostało warunkowo umorzone przez sąd. Pomimo zatarcia skazania, organ uznał, że czyn ten podważa jej nieposzlakowaną opinię i ważny interes służby przemawia za zwolnieniem. Skarżąca kwestionowała zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. zarzut tożsamości sprawy z wcześniejszym postępowaniem umorzonym na innej podstawie prawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienie ze służby oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], dotyczący zwolnienia [...] M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji wskazał, iż w dniu [...] listopada 2015 r. do Komendy [...] Policji w [...] wpłynął wniosek Komendanta [...] Policji w [...], który zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji [...] M. Z. — policjanta [...] Komisariatu Policji w [...] Komendy [...] Policji w [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wskazał, że wymieniona została przyjęta do służby w Policji w dniu [...] sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Prokurator Rejonowy w [...] postawił wymienionej zarzut popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. W związku z powyższym Komendant [...] Policji w [...] wszczął procedurę w celu zwolnienia wymienionej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Jako podstawę wszczęcia postępowania przyjęto wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...], który warunkowo umorzył prowadzone przeciwko [...] M. Z. postępowanie karne na okres próby 2 lat, ustalając, iż wymieniona dopuściła się popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na tym, że w okresie od stycznia 2008 r. do października 2009 r. w [...], dokonała przywłaszczenia powierzonego mienia w postaci różnych artykułów dziecięcych o łącznej wartości 140 144,87 zł w ten sposób, że do wystawionych jako "[...]" faktur, wystawiła po kilka listów przewozowych i sprzedawała po kilka sztuk towaru, za pośrednictwem różnych kont portalu Allegro, a należność za towar przelewała na własne konta bankowe, czym działała na szkodę "[...]". Sąd Rejonowy w [...] warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby wynoszący 2 lata, a także orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 1500 zł na rzecz Towarzystwa [...] przy Oddziale Dziecięcym Szpitala [...] w [...]. Wyrok uprawomocnił się w dniu [...] czerwca 2012 r. Od dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] M. Z. przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] października 2015 r. na urlopie wychowawczym. W dniu [...] października 2015 r. Komendant [...] Policji w T. umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia [...] M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w uzasadnieniu wskazując, że policjantka w chwili popełnienia zrzucanego czynu nie pozostawała w stosunku służbowym i nie pełniła służby w Policji, tym samym nie została spełniona przesłanka opisana w przywołanym przepisie. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Na prośbę organu o wyrażenie opinii w sprawie, Wiceprzewodniczący ZW NSZZ Policjantów woj. [...] pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. poinformował, że Zarząd Wojewódzki podjął uchwałę [...] wyrażającą zgodę na zwolnienie ze służby [...] M. Z.. Organ ustalił, że na dzień [...] marca 2016 r. [...] M. Z. nie figurowała w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego. Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwolnił [...] M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem [...] kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż popełnienie przez [...] M. Z. przestępstwa uniemożliwia jej dalsze pozostanie w służbie, bowiem swoim szczególnie nagannym zachowaniem dała wyraz ignorancji prawa, przez co utraciła zaufanie społeczne i nie może być funkcjonariuszem Policji, który ma egzekwować przestrzeganie prawa przez obywateli. Zdaniem organu I instancji zatarcie skazania, czy też usunięcie z Krajowego Rejestru Karnego zapisu o warunkowym umorzeniu postępowania karnego, nie likwiduje automatycznie zastrzeżeń co do walorów etycznych i moralnych lub nieposzlakowanego charakteru sprawcy przestępstwa. Dodatkowo na utratę przez wymienionego funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii wskazują również okoliczności popełnienia danego występku określonego w art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 kk, tj. przestępstwa umyślnego, popełnionego z niskich pobudek i z chęci zysku. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony szczególną rolą i zhierarchizowaną strukturą Policji, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. W odwołaniu od rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2016 r. M. Z. zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i następne k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji zaniechanie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego wobec jej osoby w dniu [...] listopada 2015 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, z uwagi na fakt, że dotyczy ono postępowania zakończonego ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego mającego na celu zwolnienie jej ze służby w Policji w oparciu o ten sam materiał dowodowy oraz wadliwą wykładnię wskazanego przepisu materialnego i w konsekwencji nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, gdy tymczasem w sprawie tej toczyło się już postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją umarzającą. Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Komendant Główny Policji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i powołanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał poglądy orzecznictwa i doktryny dotyczące stosowania instytucji zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zdaniem organu odwoławczego opisywane wyżej okoliczności popełnienia przez stronę przestępstwa oraz związane z wydaniem wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...] sprawiają, że skarżąca nie może cieszyć się nieposzlakowaną opinią i zaufaniem, wymaganymi od każdego funkcjonariusza Policji. Jej postępowanie, z uwzględnieniem wszystkich opisanych wyżej okoliczności, sprawia, że ocena jej postawy w sposób istotny odbiega od społecznego wzorca policjanta. [...] M. Z., wobec uznania przez Sąd, że dopuściła się popełnienia przestępstwa utraciła przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, do której podstawowych zadań należą między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi. Organ odwoławczy podkreślił, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a skoro [...] M. Z. przestała spełniać te wymogi (tracąc między innymi nieposzlakowaną opinię), to organ ma podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawia za podjęciem decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji. Każdy bowiem policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej (art. 27 ust. 1 ustawy pragmatycznej). Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z tych instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władzy państwowej. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga, dla skutecznego i prawidłowego działania, także przestrzegania innych - poza normami prawa karnego - przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwała na ingerowanie w sferę wolności i praw obywatelskich. Dlatego też, policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Znamienne jest, że dokonanie przywłaszczenia powierzonego mienia jest zdarzeniem nielicującym z honorem funkcjonariusza Policji. Policjantów obowiązują bowiem szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, naruszenie obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, może być uznane za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Dlatego też w świetle powyższego należy stwierdzić, że nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który dopuścił się czynu zabronionego. Fakt ten uzasadnia zwolnienie go ze służby. W kontekście argumentów strony, dotyczących "zatarcia wyroku", organ odwoławczy wskazał, że upływ okresu probacji nie stoi na przeszkodzie dokonaniu przez organ administracji pełnej i obiektywnej oceny zachowania się osoby, w stosunku do której zatarcie nastąpiło, celem ustalenia, czy spełnia ona określone warunki w zakresie postawy etyczno-moralnej. Istotnym jest, że upływ okresu probacji wobec osoby oskarżonej nie oznacza, że osoba, wobec której wydano wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego uzyskuje na powrót m.in. takie cechy charakteru i przymioty osobiste, jakie posiadała przed popełnieniem przestępstwa, a jakie są niezbędne do uznania jej za osobę zaufania publicznego. Innymi słowy, upływ okresu probacji nie oznacza zmiany oceny danej osoby w sferze etyczno-moralnej. Nie usuwa ono automatycznie zastrzeżeń co do wysokich walorów etycznych lub nieposzlakowanego charakteru i nie może pozostać bez wpływu na ocenę rękojmi należytego wykonywania określonych obowiązków zawodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 652/15). Dokonanie więc przez [...] M. Z. przywłaszczenia powierzonego mienia, pomimo warunkowego umorzenia postępowania karnego i upływu okresu probacji, powoduje utratę zaufania do policjantki, jako osoby zaufania publicznego, a tym samym skutkuje niedopełnieniem jednej z zasadniczych przesłanek pełnienia służby w Policji. Popełniony czyn przesądza o braku wiarygodności skarżącej, dowodząc tym samym, iż nie daje ona rękojmi prawidłowego, zgodnego z rotą złożonego ślubowania, wypełnianiu misji policjanta. W świetle powyższego zwolnienie [...] M. Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy uznać za decyzję prawidłową i słuszną. Uzasadniona jest bowiem taka reakcja przełożonych, gdy policjant, pomimo dotychczas nienagannej postawy i prawidłowego wypełniania obowiązków służbowych, popełnia czyny wskazujące na znaczny stopień lekceważenia norm prawnych i etycznych. Pozostawienie skarżącej w służbie w zdecydowany sposób wpłynęłoby na pogorszenie wizerunku Policji, która mogłaby być postrzegana jako formacja tolerująca w swoich szeregach ludzi sprzeniewierzających się wartościom, które w sposób bezwzględny powinny być przez tę formację chronione. Wpłynęłoby to także w sposób co najmniej demotywujący, a niekiedy nawet demoralizujący, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym. Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, iż Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] wyraził zgodę na zwolnienie skarżącej ze służby, co wskazuje, iż została spełniona przesłanka ważnego interesu, albowiem obiektywność związku zawodowego nie może w tym względzie budzić żadnych wątpliwości (przykładowo wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1629/13). Natomiast Komendant Wojewódzki Policji w [...] przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zapewniając stronie czynny udział w tymże postępowaniu oraz należycie informując ją o wszelkich istotnych dla niej okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak też dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. W kontekście natomiast zarzutu dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ II instancji stwierdził, iż w kwestii zwolnienia [...] M. Z. została wydana decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego toczącego się w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, natomiast postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 tejże ustawy. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, że aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego (wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 sygn. akt II OSK 931/09, publik. LEX nr 597967). W niniejszej sprawie natomiast, wbrew twierdzeniom strony, nie występuje tożsamość podstawy prawnej, na jakiej prowadzone były postępowania, zatem nie może być mowy o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 156 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie Komendanta Głównego Policji, organ I instancji prawidłowo nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem nadanie tego rygoru uwzględnia ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Powyższe czyni koniecznym niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który popełnił czyny o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. stał się przedmiotem skargi wniesionej przez M. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżone rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego skarżącą podniosła zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, które w powiązaniu z naruszeniem przepisów o postępowaniu miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez nieuzasadnione jego zastosowanie i w konsekwencji wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby skarżącej, gdy tymczasem w sprawie tej toczyło się już postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją administracyjną umarzającą postępowania w sprawie zwolnienia ze służby M. Z., a tym samym organ powinien postępowanie to umorzyć na podstawie art 105 § 1 k.p.a. Skarżąca ponadto podniosła zarzut naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i następne, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji zaniechanie uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego organu I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w pierwszej instancji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż przy wydaniu rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] organ powoływał się na te same okoliczności i ten sam materiał dowodowy, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej, sprzecznej ze stanowiskiem organów Policji, w zaistniałej sytuacji mamy do czynienia z tożsamością sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego. Organ drugiej instancji nie dysponował środkiem prawnym w postaci stwierdzenia nieważność decyzji organu I instancji. W takiej jednak sytuacji zobligowany był uchylić decyzję pierwszoinstancyjną, jako dotyczącą sprawy rozstrzygniętej uprzednio ostateczną decyzją administracyjną i umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkau personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga ocenia w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącej ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołuje się organ przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego. W myśl powołanego przepisu, policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony. Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany", to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.). Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Wskazane, negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu uległo zatarcie skazania za popełnienie przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony". Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącej ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżąca dopuściła się czynu karalnego z niskich pobudek, chęci zysku. Przywłaszczyła powierzone mienie i dokonała jego sprzedaży, czym działała na szkodę "[...]". Zostało to potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...], który warunkowo umorzył prowadzone przeciwko [...] M. Z. postępowanie karne na okres próby 2 lat, ustalając, iż wymieniona dopuściła się popełnienia zarzucanego jej czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Charakter czynu popełnionego przez skarżącą, doniosłość i negatywny wydźwięk dla formacji mundurowej został dostrzeżony również przez organizację związkową, która z istoty swych statutowych celów działania broni interesów funkcjonariuszy Policji, lecz w tym przypadku nie wniosła sprzeciwu co do trybu rozwiązania z funkcjonariuszką stosunku służbowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przestępstwo tego typu (potocznie określany mianem złodziejstwa i oszustwa) dokonane przez policjanta (nie ma znaczenia czy w służbie, czy też poza nią) jest napiętnowane przez społeczeństwo i nie może być w jakiejkolwiek formie tolerowane w formacji stojącej na straży porządku prawnego i egzekwującej przestrzeganie prawa. Zatarcie skazania, na co powołuje się strona, powoduje ten skutek, że uważa się taką osobę za niekaraną, co nie oznacza, iż z uwagi na posiadane cechy osobowości daje ona gwarancję należytego pełnienia służby publicznej. Przeciwnie, funkcjonariusz Policji, który złożył ślubowanie i mając świadomość wynikających zeń obowiązków stał się przestępcą i to kierując się niskimi pobudkami, nie może być uznany za wiarygodnego "stróża prawa" w oczach społeczeństwa, którego zobowiązał się chronić. Powyższe okoliczności niewątpliwie skutkują tym, że funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostania w służbie. To zaś sprawiło, iż organy Policji mogły uznać, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącej z szeregów Policji. W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prawidłowo bowiem uznały organy orzekające w sprawie, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, iż fakt popełnienia przestępstwa przez skarżącą, stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111). Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczność, iż policjantka przed popełnieniem przestępstwa prawidłowo wywiązywała się ze swych obowiązków służbowych nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia zwłaszcza, że takie okoliczności powinny być standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów. Odnosząc się do zrzutu wydania przez organ Policji decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną należy stwierdzić, iż zarzut ten jest bezzasadny. Trzeba bowiem podkreślić, iż tożsamość spraw zachodzi, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (patrz: Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2011, s. 632). O takiej tożsamości nie można mówić w przypadku decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) i decyzji o zwolnieniu ze służby z uwagi na popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie (art. 41 ust. 2 pkt 8 powołanej ustawy). Inna jest podstawa materialna tych rozstrzygnięć. Chodzi nie tylko o różne jednostki redakcyjne przepisu, ale inne przesłanki warunkujące zastosowanie instytucji fakultatywnego zwolnienia ze służby. W pierwszej z nich badany jest aspekt kwalifikowanego interesu służby przejawiającego się akceptacji, bądź nie zachowań policjanta w odniesieniu do standardów stosowanych w Policji, w drugiej oczywistość czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. Zatem bezsprzecznie w obu porównywanych decyzjach chodzi o inny stan prawny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia. Choć w każdej ze spraw może istnieć ten sam, bądź zbliżony stan faktyczny, to jednak jest on oceniany pod kątem innych przesłanek, wynikających z odrębnych przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny powinien być brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych, a te, z uwagi na inne wzorce oceny, w obu przypadkach są różne. Z tych też względów zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. należało uznać za niezasadny W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło