III SA/Wr 1389/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] - po rozpatrzeniu zażalenia T. G. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) we W. z [...] r. nr [...], odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu w ewidencji producentów rolnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu I Instancji. Jako podstawę prawną postanowienia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że – [...] r. - wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR we W., podpisany przez skarżącego, formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych z zaznaczonym celem złożenia - zmiana danych. W sekcji III wniosku skarżący oświadczył, że przestał być producentem rolnym. Do wniosku skarżący dołączył pismo wyjaśniające, w którym poinformował, że przestał być producentem rolnym i wniósł o wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie wpisu i anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienia z jego wpisu "danych historycznych". Uwzględniając powyższy wniosek, Kierownik BP wydał – [...] r. - decyzję o uchyleniu wpisu i numeru identyfikacyjnego. Decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, w wyniku stwierdzenia jej nieważności z powodu wydania jej bez podstawy prawnej. Wobec przyjęcia braku podstawy prawnej do wykreślenia wpisu z ewidencji producentów decyzją administracyjną - pismem z [...] r. - Kierownik BP poinformował skarżącego o wykreśleniu go z ewidencji producentów rolnych oraz uchyleniu nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego. W dniu [...] r., do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu w ewidencji producentów, w zakresie usunięcia wzmianki o zawieszeniu tego wpisu na mocy decyzji z [...] r. oraz sprostowania wpisu o zadeklarowanym przez skarżącego miejscu zamieszkania, którym powinien być W. nie zaś O. Kierownik BP wydał – [...] r. - w/w postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu skarżącego w ewidencji producentów rolnych. W uzasadnieniu wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie była spowodowana uprzednim wykreśleniem skarżącego z ewidencji producentów rolnych i anulowaniem nadanego mu numeru identyfikacyjnego. W zażaleniu, skarżący wniósł o jego uchylenie i wszczęcie postępowania w sprawie sprostowania treści jego wpisu w ewidencji producentów. Podniósł, że został pozbawiony dostępu do dowodów na okoliczność, kto personalnie i na czyj wniosek zmienił zapisy w ewidencji producentów oraz że zatajono przed nim akta sprawy. W ocenie Dyrektora OR, zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ powołał treść art. 61a § 1 K.p.a., wskazując, że przepis ten wyznacza dwa kryteria odmowy wszczęcia postępowania - podmiotowe i przedmiotowe. Zważył, że zasadniczą przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany danych w ewidencji producentów rolnych było uprzednie wykreślenie skarżącego (na jego wniosek) z ewidencji producentów rolnych i uchylenie nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego, o czym został on poinformowany pismem z [...] r. W tym stanie rzeczy - zdaniem Dyrektora OR - żądanie skarżącego w zakresie dokonania zmian poprzez sprostowanie treści wpisu w ewidencji producentów rolnych, w sytuacji uprzedniego wykreślenia jego wpisu z ewidencji producentów rolnych i anulowania nadanego numeru identyfikacyjnego, nie mogło być uwzględnione. W skardze, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i o zasądzenie kosztów sądowych. Podniósł, że organ utajnił przed nim akta sprawy dotyczące jego wpisu do ewidencji producentów, przez co naruszył art. 10 § 1 i art. 73 § 1 K.p.a. Podkreślił, że organ poświadczył nieprawdę na dokumencie urzędowym twierdząc, że skarżący został wykreślony z ewidencji producentów rolnych na swój wniosek i że numer identyfikacyjny został anulowany również na wniosek skarżącego. Wskazał na sfałszowanie wpisu dotyczącego jego miejsca zamieszkania. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] r., skarżący ponownie odniósł się do kwestii poświadczenia nieprawdy przez organ i utajnienia akt sprawy dotyczącej "zawieszenia" wpisu do ewidencji producentów w oparciu o nieważną decyzję z [...] r. Zauważył, że - rozpoznając jego wniosek z [...] r. - Kierownik BP nie dysponował aktami sprawy, co potwierdza - według niego - treść postanowienia z [...] r., którym odmówiono mu udostępnienia żądanych dokumentów. Podkreślił, że postępowanie w sprawie wykreślenia go z ewidencji producentów nie zakończyło się i nadal się toczy, natomiast wpis o zawieszeniu został wprowadzony na podstawie nieważnej decyzji. Wywiódł, że Kierownik BP mógł prawidłowo ustalić stan sprawy w oparciu o Spis akt/dokumentów w ramach sprawy o nr [...]. Podał, że składał wniosek o zmianę w ewidencji producentów oznaczenia jego miejsca zamieszkania z O. na W. i że ze Spisu akt/dokumentów wynika, że została mu doręczona informacja o dokonanej zmianie miejsca zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, gdyż - zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 u.p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a). Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając "w granicach danej sprawy" Sąd nie może rozpoznać legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ocena słuszności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - dotyczącego sprostowania treści wpisu w ewidencji producentów - na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym unormowaniem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód oczywistych o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których występowanie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. ma charakter proceduralny, co oznacza, że organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku (por. wyrok WSA w Krakowie z 22 lutego 2012 r., II SA/Kr 1356/11; wyrok WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11; wyrok WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2014 r., IV SA/Po 618/14; dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - zaistniał oczywisty przypadek do zastosowania art. 61a § 1 K.p.a. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że – [...] r. - wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR we W., podpisany przez skarżącego, formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów z zaznaczonym celem złożenia - zmiana danych. W sekcji III wniosku, skarżący (wnioskodawca) oświadczył, że przestał być producentem rolnym. Do wniosku skarżący dołączył pismo wyjaśniające, w którym również poinformował, że przestał być producentem rolnym (nie spełnia kryterium wpisania do ewidencji producentów) i wniósł o "wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie jego wpisu, anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienie z jego wpisu danych historycznych". Uwzględniając ten wniosek, Kierownik BP wydał – [...] r. - decyzję o uchyleniu wpisu i numeru identyfikacyjnego. Decyzja ta została następnie skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, w wyniku stwierdzenia jej nieważności. Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r. było pismo z [...] r., którym Kierownik BP poinformował skarżącego o wykreśleniu go z ewidencji producentów rolnych i uchyleniu nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego. Słusznie bowiem przyjęto, że wykreślenie wpisu z ewidencji producentów i anulowanie numeru identyfikacyjnego winno przybrać formę czynności materialno-technicznej a nie decyzji administracyjnej. Kwestia ta została przesądzona i szczegółowo uzasadniona w wyroku z 2 grudnia 2015 r. (III SA/Wr 509/16), którym oddalono skargę skarżącego na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Kierownika BP z [...]r. informującego o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów. W dniu [...] r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia z ewidencji producentów wzmianki o "zawieszeniu" wpisu, dokonanej na mocy nieważnej decyzji z [...] r. oraz w zakresie sprostowania zapisu o miejscu zamieszkania skarżącego. W ocenie Sądu, organy rolne słusznie przyjęły, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro bowiem - na wniosek skarżącego - nastąpiło wykreślenie jego wpisu z ewidencji producentów i anulowanie jego numeru identyfikacyjnego, to tym samym nie było podstaw do wszczęcia postępowania mającego na celu sprostowanie nieistniejącego już wpisu. Nie ulegało przy tym wątpliwości - wbrew twierdzeniom skarżącego - że wykreślenie wpisu nastąpiło na jego wniosek. Podkreślić także należy, że wykreślenie to nie nastąpiło na podstawie nieważnej decyzji, ale było czynnością materialno-techniczną, o której skarżący został poinformowany pismem z [...] r. (przez co doszło do ostatecznego zakończenia sprawy z wniosku o wykreślenie wpisu skarżącego z ewidencji producentów). Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, zgodnie z którym, organ - rozpoznając jego wniosek z [...] r. - nie dysponował aktami sprawy, co wynikać miało z treści postanowienia z [...] r. (w postanowieniu tym organ odmówił skarżącemu udostępnienia żądanych dokumentów, wskazując, że akta sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji producentów zostały w dniu [...] r. przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wraz ze skargą). Postanowienie o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów zostało bowiem wydane w odstępie czterech lat od złożenia przez skarżącego wniosku o wykreślenie jego wpisu z ewidencji. Nie sposób tym samym mówić o utajnieniu dokumentów przez organ i naruszeniu w tym zakresie przepisów K.p.a. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie nie mogły być zarzuty skarżącego dotyczące błędnego określenia jego miejsca zamieszkania w ewidencji producentów, na skutek wniosku o wpis do ewidencji producentów B. G., w którym to wniosku skarżący figuruje jako pełnomocnik. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było bowiem postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania wpisu w ewidencji producentów skarżącego a nie B. G. Podsumowując, trzeba stwierdzić, że organy rolne obu instancji prawidłowo, tj. zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o sprostowanie wpisu w ewidencji producentów, skoro wpis taki w ewidencji już nie figurował (został wykreślony zgodnie z wnioskiem skarżącego). W konsekwencji - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę należało oddalić.