III SA/Lu 884/16
WyrokWSA w Lublinie2017-02-02
Skład orzekający: Robert Hałabis, Ewa Kowalczyk, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy olej słonecznikowy surowy, zawierający ponad dopuszczalny poziom benzo(a)pirenu, może być klasyfikowany jako "jadalny" na potrzeby zgłoszenia celnego, jeśli może być przeznaczony do spożycia po obróbce?Ratio decidendi
Olej słonecznikowy surowy, który w momencie zgłoszenia celnego przekracza dopuszczalny poziom benzo(a)pirenu, nie może być uznany za "jadalny" w rozumieniu przepisów celnych i prawa żywnościowego, nawet jeśli może być spożyty po obróbce. Kluczowe znaczenie mają cechy produktu w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka S.A. dokonała zgłoszenia celnego oleju słonecznikowego jako jadalnego (kod V010). Kontrola wykazała, że olej zawierał 5,8 µg/kg benzo(a)pirenu, co przekraczało dopuszczalny poziom 2 µg/kg dla środków spożywczych. Organy celne zmieniły kod na "pozostałe" (V999), uznając olej za niejadalny w momencie zgłoszenia. Spółka wniosła skargę, kwestionując błędną wykładnię terminu "jadalny" i zastosowanie przepisów o zanieczyszczeniach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. T. "[...]" Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmian nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., w którym przedstawiciel skarżącej – Z. T. "K." Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu olej słonecznikowy pochodzący [...] i zadeklarował, że jest to olej jadalny, przeznaczony wyłącznie do celów spożywczych, wpisując w piątej części pola nr [...] dokumentu SAD – kody krajowe: K080 i V010.
Z ustaleń faktycznych wynika, że zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną. W wyniku postimportowej kontroli zgłoszeń celnych przeprowadzonej w siedzibie Spółki przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zastosowanego kodu krajowego V010 wskazującego, że importowany olej jest olejem jadalnym w sytuacji, gdy z załączonych do zgłoszenia celnego świadectw jakości wystawionych przez producenta wynikało, iż zawartość benzo(a)pirenu w oleju przekraczała najwyższy dopuszczalny poziom i wynosiła 5,8 µg/kg.
Wyniki kontroli przedstawiono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] września 2015 r., do którego załączono pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., z którego wynika, że zawartość benzo(a)pirenu w olejach i tłuszczach powyżej najwyższego dopuszczalnego poziomu wynoszącego 2 µg/kg nie jest akceptowalna dla środka spożywczego, możliwego do spożycia przez ludzi.
Pismem z dnia [...] października 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego w Z. protokół z kontroli przeprowadzonej w siedzibie Spółki celem dalszego postępowania.
Naczelnik Urzędu Celnego w Z. pismem z dnia [...] października 2015 r. wystąpił do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w H. o udzielenie informacji, czy olej surowy o zawartości benzo(a)pirenu na poziomie 5,8 µg/kg mógł być uznany w momencie dokonywania granicznej kontroli sanitarnej za jadalny – możliwy do spożycia przez ludzi.
W odpowiedzi poinformowano, że importowany surowy olej słonecznikowy jest środkiem spożywczym, ale nie do bezpośredniego spożycia przez ludzi, natomiast może być przeznaczony do bezpośredniego spożycia jedynie po obróbce mającej na celu wyeliminowanie, bądź obniżenie do akceptowalnego poziomu benzo(a)pirenu.
Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w kontrolowanym zgłoszeniu celnym, które zakończone zostało decyzją o zmianie w piątej części pola 33 przedmiotowego zgłoszenia w zakresie kodu krajowego V010 – "jadalne" na kod V999 – "pozostałe" z tego względu, że importowany olej słonecznikowy surowy w momencie dopuszczenia do obrotu – nie był olejem jadalnym.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 78 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, polegające na nieuzasadnionej zmianie klasyfikacji celnej dopuszczonego do obrotu oleju słonecznikowego surowego, w zakresie kodu krajowego z V010 (jadalne) na V999 (pozostałe).
W ocenie skarżącej objęty zgłoszeniem celnym olej był olejem jadalnym i tym samym został prawidłowo zaklasyfikowany przez importera do kodu V010. Powołując się na zasady wykładni językowej, wnioski płynące z wykładni systemowej Nomenklatury Scalonej CN oraz wnioski płynące z orzecznictwa sądów administracyjnych skarżąca wywodziła, że przekroczenie dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń importowanego oleju słonecznikowego nie zmienia jego charakteru jako "jadalnego", to jest przeznaczonego do spożycia, gdyż podstawowym kryterium przyporządkowania tego towaru według systemu Nomenklatury Scalonej jest jego zastosowanie – do celów spożywczych albo do celów przemysłowych.
Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, że importowany surowy olej słonecznikowy jest środkiem spożywczym, ale z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego dla środków spożywczych poziomu benzo(a)pirenu w momencie dopuszczenia do obrotu nie mógł być przeznaczony do bezpośredniego spożycia przez ludzi i tym samym nie posiadał cechy jadalności. Organ nie zakwestionował możliwości dalszego przetworzenia tego surowca, w tym poddania go obróbce (rafinacji) obniżającej poziom zanieczyszczenia i w ten sposób dostosowania go do wymogów zdrowotnych w zakresie bezpieczeństwa żywności na dalszym etapie obrotu, ale wskazał, że w procedurze dopuszczenia do obrotu kluczowe znaczenie miała okoliczność, iż towar w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego nie spełniał wymagań przewidzianych dla produktów nadających się do spożycia.
Organ powołał się na świadectwa jakości wystawione przez ukraińskiego producenta towaru i wynikającą z nich informację o zawartości benzo(a)pirenu w importowanym oleju słonecznikowym, wynoszącej 5,8 µg/kg oraz na pismo Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w H. z dnia [...] października 2015 r., w którym informowano, że dopuszczalny poziom bezno(a)pirenu w olejach i tłuszczach określany dla środków spożywczych przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do stosowania jako składnik w produktach spożywczych wynosi 2 µg/kg, a ponadto, że importowany przez skarżącą olej może być przeznaczony do bezpośredniego spożycia jedynie po obróbce, polegającej na poddaniu procesowi rafinacji mającej na celu wyeliminowanie, bądź obniżenie tego zanieczyszczenia do akceptowalnego poziomu.
W oparciu o te ustalenia Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że olej słonecznikowy w chwili dopuszczenia do obrotu nie stanowił w rzeczywistości produktu jadalnego i w konsekwencji objęty winien zostać kodem dodatkowym V999 o brzmieniu "pozostałe", zamiast kodem V010 o brzmieniu "jadalne".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. T. "K. " Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, to jest:
. błędną wykładnię terminu "jadalny", określonego na potrzeby kodu krajowego V010 zadeklarowanego w polu 33 zgłoszenia celnego i przyjęcie, że jest on tożsamy z terminem "bezpośredniego spożycia", podczas gdy produkt może być jadalny, choć nie musi być przeznaczony do spożycia bezpośredniego;
. błędne zastosowanie pkt 6.1.1. załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych i przyjęcie, że ma on zastosowanie do oleju sprowadzanego przez skarżącą, podczas gdy towar ten nie był przeznaczony do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do stosowania jako składnik w produktach spożywczych, lecz jego przeznaczenie spożywcze miało zostać osiągnięte po obróbce mającej na celu wyeliminowanie lub obniżenie do akceptowalnego poziomu benzo(a)pirenu;
. błędną wykładnię pozycji 100 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie wykazów towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie, poprzez przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania do towaru jadalnego, choć nie przeznaczonego do bezpośredniego spożycia;
. art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich dowolnej oceny poprzez brak uwzględnienia stanowiska Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego z pisma z dnia [...] października 2015 r. potwierdzającego, że towar sprowadzany przez skarżącą jest jadalnym środkiem spożywczym oraz oparciu się jedynie na samym badaniu próbki produktu, którą organ sam pobrał i poddał analizie, nie poddając przy tym pod rozwagę obiektywnych cech i właściwości samego towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w sprawie dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.
Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do oceny, czy istniały podstawy do zmiany danych w zgłoszeniu celnym, dokonanego w imieniu skarżącej w dniu [...] maja 2013 r. (nr SAD nr [...]), w zakresie obejmującym kod towaru (pole 33).
Nie budziła przy tym wątpliwości sama podstawa prawna do weryfikacji zgłoszenia celnego, już po zwolnieniu towaru. Podstawę tę stanowi art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny – Dz. Urz. UE L 1992.302.1, z późn. zm. – dalej jako "WKC"). Zgodnie z tym przepisem, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy celne dokonały zmiany w zgłoszeniu celnym skarżącej w polu 33, dotyczącym klasyfikacji taryfowej importowanego towaru (kodu taryfy celnej), w zakresie klasyfikacji na najniższym poziomie taryfy celnej, a mianowicie kodu dodatkowego.
W zgłoszeniu celnym zadeklarowano kod CN 1512 11 91 00, obejmujący – olej słonecznikowy – surowy oraz dodatkowy kod krajowy K080, który wskazuje, że importowany towar będzie przeznaczony do celów spożywczych. Na tym poziomie klasyfikacja towaru nie jest sporna. Ponadto w zgłoszeniu celnym wpisano kod krajowy V010 (jadalne).
Spór dotyczył ostatnio wymienionego elementu klasyfikacji. Zdaniem organów celnych właściwym powinien być kod dodatkowy V999 (pozostałe). Tego rodzaju kody dodatkowe w taryfie celnej (wpisywane jako ostatnie cztery znaki w polu 33 zgłoszenia celnego), przyjmowane są przez zainteresowane Państwa Członkowskie, pojawiają się zatem dopiero na poziomie krajowym, a w przypadku analizowanej pozycji mają związek ze zróżnicowanymi stawkami podatku od towarów i usług. W odniesieniu do kodu zastosowanego przez skarżącą (V010) obowiązuje obniżona, 5% stawka podatku, co wynika z Załącznika nr 10 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.) – pozycja 20 – "Oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne – wyłącznie jadalne", a także z Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie wykazów towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 743, z późn. zm.), którego pozycja 100 obejmuje: "Olej z nasion słonecznika, z krokosza barwierskiego lub z nasion bawełny i ich frakcje, nawet rafinowane, ale niemodyfikowane chemicznie", przy czym przypis 6, odnoszący się do tej pozycji załącznika wskazuje, że chodzi wyłącznie o oleje jadalne.
Kluczową kwestią było zatem ustalenie, czy importowany olej słonecznikowy surowy miał charakter "jadalny" w rozumieniu wyżej przytoczonych regulacji klasyfikacji celnej towarów (Nomenklatury scalonej).
Przede wszystkim trafne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że rozstrzygające znaczenie w sprawie mają cechy danego produktu w momencie przyjęcia zgłoszenia przez organy celne, a to zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 67 WKC, w myśl którego, jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.
Trzeba zauważyć, że procedura celna zastosowana w badanej sprawie, jest to najbardziej podstawowa procedura dopuszczenia do swobodnego obrotu. Procedura ta oznacza nadanie towarowi niewspólnotowemu statusu celnego towaru wspólnotowego (art. 79 WKC). To ten właśnie, zgłaszany towar, nie zaś towar powstały w wyniku późniejszych procesów, znajduje się w swobodnym obrocie gospodarczym na wspólnotowym obszarze celnym.
Z tego względu zasadnie organy celne przyjęły konieczność ustalenia cech produktu w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego, nie zaś z uwzględnieniem ewentualnych dalszych procesów.
Jeśli chodzi o klasyfikację celną przedmiotowego towaru według jego cech w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego wskazać należy, że zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji Nomenklatury scalonej (załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, Dz. Urz. UE L 1987.256.1, z późn. zm.), jedną z podstawowych dyrektyw przy klasyfikacji celnej towaru jest kierowanie się treścią poszczególnych pozycji i podpozycji oraz uwagami do nich, jednak w tym przypadku uwagi zawarte w dziale XV Nomenklatury, odnoszące się do podpozycji 1512 11, nie zawierają żadnych wskazań mogących służyć rozstrzygnięciu analizowanej kwestii, dotyczącej kodów krajowych.
Pojęcie "jadalności" w odniesieniu do oleju słonecznikowego nie zostało dookreślone w żadnych elementach Nomenklatury scalonej, ani też w Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, jak również w Notach wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, stanowiącego fundament dla nomenklatury unijnej. Wynika to z faktu, że pojęcie to pojawia się dopiero na poziomie pozycji dodatkowych, które nie są objęte notami wyjaśniającymi. Konieczne było więc dokonanie interpretacji tego pojęcia, z uwzględnieniem zarówno reguł wykładni językowej, jak i celowościowej oraz systemowej, uwzględniającej system prawny krajowy i unijny.
W ocenie Sądu, przyjęta przez organy celne wykładnia pojęcia "jadalności" w odniesieniu do klasyfikacji taryfowej oleju słonecznikowego jest prawidłowa. "Jadalność" musi być w tym wypadku rozumiana jako aktualna w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego możliwość przeznaczenia do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub stosowania jako składnik w produktach spożywczych. Nie determinuje to wcale rzeczywistego przeznaczenia oleju do takich celów. Nie można jednak na gruncie klasyfikacji taryfowej uznać za olej słonecznikowy jadalny takiego oleju, który nie może być przeznaczony do bezpośredniego spożycia lub zastosowania w produktach spożywczych, bowiem nie spełnia (jeszcze) wszystkich wymogów prawa żywnościowego.
Wbrew argumentom skarżącej, prawidłowo organ odwołał się do przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalającego najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych (Dz. Urz. UE L 2006.364.5, z późn. zm.). Jak wynika z preambuły do rozporządzenia, jego celem jest zapewnienie skutecznej ochrony zdrowia publicznego poprzez wyłączenie możliwości wprowadzania do obrotu handlowego produktów zawierających zanieczyszczenia w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne poziomy lub mieszanin tych produktów z innymi środkami spożywczymi; produkty te nie mogą też być stosowane jako składniki innych środków spożywczych (zob. pkt 6 preambuły).
Jak wskazano w art. 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, środki spożywcze wymienione w załączniku nie mogą być wprowadzane do obrotu w przypadku, gdy zawierają zanieczyszczenie wymienione w załączniku na poziomie przekraczającym najwyższy dopuszczalny poziom określony w załączniku. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1881/2006, najwyższe dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń określone w załączniku do tego rozporządzenia mają zastosowanie do wymienionych w nim jadalnych części środków spożywczych.
Wynika zatem z tego, że jeżeli towar przekracza dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń, to nie może zostać wprowadzony do obrotu jako środek spożywczy (lub składnik innych środków spożywczych), zatem nie można również uznać, że jest "jadalny".
Do takich wniosków prowadzi także wykładnia językowa pojęcia "jadalny", które oznacza "nadający się do zjedzenia" (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. prof. S. D., Wydawnictwo Naukowe PWN, W. 2003). W konsekwencji olej, który nie spełnia dopuszczalnych norm zanieczyszczeń, nie nadaje się do zjedzenia, przez co nie jest więc "jadalny".
Należy również zauważyć, że prawidłowość zaprezentowanego stanowiska znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1290/16, z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1334/16 oraz z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1438/16).
Mając na względzie treść przepisów art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1881/2006, Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach podkreśla, że warunkiem zachowania cechy "jadalności" danego środka spożywczego, jest nieprzekroczenie wartości poziomów czynników i substancji określonych dla poszczególnych środków spożywczych. Innymi słowy, przymiot jadalności danego środka spożywczego uwarunkowany jest zachowaniem przez dany produkt określonej w załączniku normy, w zakresie jego zanieczyszczeń wymienionymi tam czynnikami lub substancjami. Przepis art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1881/2006 ustanawia generalny zakaz wprowadzania do obrotu pewnych środków spożywczych. Chodzi o te środki spożywcze wymienione w załączniku, które jednocześnie zawierają zanieczyszczenia na poziomie przekraczającym dopuszczalny poziom czynników lub substancji. Trzeba przy tym zaakcentować użycie przez ustawodawcę unijnego w treści tego przepisu pojęcia "wprowadzania do obrotu", która to czynność na gruncie Wspólnotowego Kodeksu Celnego w odniesieniu do towarów importowanych, dokonuje się w chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w tej procedurze, czyli w procedurze dopuszczenia do obrotu.
Zatem, jak już wyżej podniesiono, w kontekście przepisów regulujących procedurę celną w odniesieniu do objętych nią środków spożywczych podlegających granicznej kontroli sanitarnej, wymóg "jadalności" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1881/2006 powinien zostać spełniony w dacie wprowadzenia do obrotu (ust. 1 tego artykułu), czyli czynności objętych tą procedurą. Z kolei w myśl art. 67 WKC, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Z zestawienia powołanych norm wynika zatem, że decydującą dla wyniku sprawy okolicznością jest kwalifikacja towaru (środka spożywczego) w dacie przyjęcia przez organy celne zgłoszenia celnego (por. powołane już powyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1290/16; z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1334/16 oraz z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1438/16).
Pozostaje poza sporem, że dopuszczalny poziom zanieczyszczenia benzo(a)pirenem dla olejów i tłuszczów wynosi 2 µg/kg. Wynika to z treści sekcji 6 (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne) załącznika do rozporządzenia nr 1881/2006. W pozycji 6.1.1. tego załącznika, dla olejów i tłuszczów (z wyłączeniem masła kakaowego i oleju kokosowego) przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub stosowania jako składnik w produktach spożywczych – jako najwyższe dopuszczalne poziomy przewidziano: dla benzo(a)pirenu – 2,0 µg/kg, dla sumy benzo(a)pirenu, benz(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu i chryzenu – 10 µg/kg.
Z omówionych wyżej przyczyn za niezasadny należało uznać zarzut skarżącej dotyczący błędnego zastosowania w sprawie przywołanego pkt 6.1.1. załącznika do rozporządzenia nr 1881/2006. Chybiony jest argument, że olej słonecznikowy sprowadzany przez skarżącą nie był przeznaczony do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do stosowania jako składnik w produktach spożywczych, a jego przeznaczenie spożywcze miało zostać osiągnięte po obróbce mającej na celu wyeliminowanie lub obniżenie do akceptowalnego poziomu benzo(a)pirenu. Wymaga podkreślenia, że organ nie kwestionował właściwości tego środka spożywczego po obróbce mającej na celu usuniecie zanieczyszczeń. Argumenty skarżącej nie miały jednak wpływu na rozstrzygnięcie, wobec daty zgłoszenia towaru do procedury celnej, która determinowała jego kwalifikację taryfową. Jak już bowiem wyjaśniono, decydujące znaczenie dla kwestii prawidłowej klasyfikacji towaru mają jego cechy w momencie przyjęcia zgłoszenia przez organy celne, co jest następstwem zasady wyrażonej w art. 67 WKC.
Także argumenty skargi dotyczące pojęć "jadalny" i "bezpośrednie spożycie", przywoływane w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych sprzed akcesji do UE, nie mogły poważyć prawidłowych ustaleń organów i dokonanej przez nie oceny prawnej, która musiała uwzględniać obowiązujące prawo unijne, to jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia przepisów art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 197 § 2 Ordynacji podatkowej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby ustalenia co do poziomu benzo(a)pirenu w oleju słonecznikowym objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym zostały oparte na badaniu próbki produktu pobranej i poddanej analizie przez organ. Organ celny jako podstawę swoich ustaleń wskazał treść świadectw jakości, wystawionych przez ukraińskiego producenta towaru, oznaczonych numerami 428-438, 440. Strona skarżąca nie kwestionowała przecież treści tych dokumentów, które były załączone do zgłoszenia celnego i z których wynikało jednoznacznie, że poziom banzo(a)pirenu w oleju objętym zgłoszeniem celnym wynosił 5,8 µg/kg. Wobec przekroczenia najwyższej dopuszczalnej normy określonej w pkt 6.1.1. załącznika do rozporządzenia nr 1881/2006, olej nie mógł być więc klasyfikowany jako "jadalny".
Nie można także zgodzić się z zarzutem nieuwzględnienia przez organ stanowiska Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego zawartego w piśmie z dnia [...] października 2015 r. Trzeba zauważyć, że w zaskarżonej decyzji organ wprost przywołał to stanowisko, które jednak wbrew przekonaniu skarżącej nie podważa prawidłowości ustaleń i ocen dokonanych przez organ. W piśmie z dnia [...] października 2015 r. Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w H. przyznał, że przedmiotowy olej słonecznikowy jest środkiem spożywczym, lecz nie do bezpośredniego spożycia przez ludzi. Olej ten może być przeznaczony do bezpośredniego spożycia jedynie po obróbce mającej na celu wyeliminowanie bądź obniżenie do akceptowanego poziomu banzo(a)pirenu. W sprawie istotny dla rozstrzygnięcia co do prawidłowości kwalifikacji celnej był zaś stan produktu w dacie dokonania zgłoszenia celnego, a nie stan potencjalnie możliwy do uzyskania w toku dalszego przetworzenia produktu (w drodze jego rafinacji).
Powoływany przez skarżąca w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 kwietnia 2016 r., w sprawie C-233/15, dotyczył weryfikacji cechy jadalności dla mieszaniny olejów spożywczych, a ponadto odnosił się do odmiennej niż w niniejszej sprawie sytuacji, gdy towar, którego dotyczyło zgłoszenie do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, przedstawiony był w tym zgłoszeniu jako niejadalna mieszanina olejów roślinnych, a badanie próbek pobranych z tej mieszaniny przez właściwe organy celne nie wykazało obecności żadnej substancji szkodliwej dla zdrowia ludzkiego. Zasadniczo więc powołany wyrok nie był adekwatny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
Wreszcie zarzut błędnej wykładni pozycji 100 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku VAT w imporcie – nie jest usprawiedliwiony, ponieważ wymieniony przepis, jako że dotyczy postępowania w sprawie ustalenia kwoty podatku od towarów i usług (VAT), nie był przez organy celne stosowany w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej zmiany danych w zgłoszeniu celnym.
Z przytoczonych powyżej względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przez co skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło