IV SAB/Wa 411/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-06
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez uprzedniego złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków wymaga uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, co w tym przypadku oznacza złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Brak takiego zażalenia stanowi brak formalny skargi, który uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia tego braku. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił zażalenia, argumentując, że pismo organu z dnia 8 września 2016 r. należy zakwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a organ pouczył o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 6 luty 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu W. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z dnia 20 października 2016 r. W. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków dla działek o nr ewid. [...] [...], [...] z obrębu [...] w dzielnicy B. [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o odrzucenie skargi jako niepoprzedzonej zażaleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2016 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie odpisu zażalenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 grudnia 2016 r.
W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo z dnia 2 stycznia 2017 r., w którym wyjaśnił, że jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa należy zakwalifikować pismo z dnia 22 sierpnia 2016 r. Tym samym, skarżący nie może przedstawić zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ w piśmie z dnia 8 września 2016 r. pouczył skarżącego, że od przesłanego pisma przysługuje mu skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.", na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Zażalenie bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny.
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie przysługiwało stronie skarżącej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wykładnia językowa ww. przepisu prowadzi do konkluzji, że odnosi się on do skarg na akty i czynności, a nie na bezczynność w zakresie wydania aktu. Należy bowiem mieć na względzie, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. jest mowa o "aktach i czynnościach", natomiast przepis ten nie normuje sytuacji bezczynności. W przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny w cytowanym art. 37 k.p.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I FSK 1375/16, dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1083/14, Lex nr 1467706).
W rozpatrywanej sprawie wniesienie skargi powinno zatem zostać poprzedzone złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. skierowanego do organu wyższego, tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego – stosownie do art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629). Zgodnie z ww. przepisem, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej (o których mowa w art. 6a ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Ze względu na to, iż są to organy funkcjonujące w strukturach jednostek samorządu terytorialnego, ustawa wprowadziła odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 17 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, samorządowe kolegia odwoławcze. W tym też zakresie ustawa ta jest ustawą szczególną, o której mowa w art. 17 pkt 1 k.p.a.
Z treści skargi z dnia 20 października 2016 r. wynika bezspornie, że wolą strony nie było zaskarżenie pisma informacyjnego Prezydenta [...] z dnia 8 września 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania danych z ewidencji gruntów i budynków, lecz przedmiotowa skarga stanowi skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania wypisu z rejestru gruntów i budynków
Skarżący nie wykazał, aby tryb wniesienia skargi na bezczynność organu został wyczerpany, zaś nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci załączenia do niej odpisu środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 2120/10, Lex nr 687104).
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło