II GZ 555/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 66/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem objętym zażaleniem, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zez zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił Z. w Ł. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] listopada 2016 r., w przedmiocie zwrotu dotacji. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja została odebrana przez stronę skarżącą w dniu [...] grudnia 2016 r., na potwierdzeniu odbioru znajduje się podpis i pieczątka strony skarżącej. Osoba odbierająca potwierdzając odbiór korespondencji nie kwestionowała swojego upoważnienia do odbioru korespondencji. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że doręczenie nastąpiło do rąk upoważnionego pracownika. W ocenie Sądu trudno przyjąć, że osoba znajdująca się w siedzibie Spółki, dysponująca odpowiednią pieczątką jest dla tego podmiotu osobą obcą i nieznaną. Sąd wskazał, że wewnętrzny obieg dokumentów jest kwestią skarżącego podmiotu i nie jest rzeczą Sądu ocenianie, kiedy pracownik przekazał dokumenty, komu i z jakiej przyczyny. Skoro skarżący nie kwestionuje daty, w której pracownik odebrał decyzję, a jedynie fakt, że pracownik ten nie był uprawniony do dokonania takiej czynności oraz że przekazał ową decyzję do sekretariatu 4 dni po jej odebraniu to w ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności przemawiających za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz orzeczenie o kosztach udzielonej stronie z urzędu pomocy prawnej. Postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu i niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w sytuacji gdy uchybienie terminu nie było zawinione przez skarżącego; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie wniosku o przywrócenie terminu, a poprzez to naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach gromadzonych w sprawie, w tym poprzez ustalenie, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn zależnych od strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać za pozbawioną winy strony sytuacji, iż pracownik mający dostęp do firmowej pieczęci odebrał przesyłkę skierowaną do Skarżącego, a następnie nie pozostawił jej w siedzibie skarżącego i nie poinformował o fakcie jej nadejścia. Zwrócił nieotartą przesyłkę [...] grudnia 2016 r., nie informując jednak, że do odbioru korespondencji doszło 4 dni wcześniej. Dopuszczenie do pracy niedoświadczonego czy niekompetentnego pracownika to wyłącznie relacja między nim a pracodawcą. Tego rodzaju sytuacja wymaga szczególnej staranności w kontroli zleconych pracownikowi czynności, ewentualnie takiej organizacji pracy, aby strona nie poniosła szkody. Zaniedbania osób, którymi skarżący się posługują, obciążają skarżącego. W judykaturze przyjmuje się, że osobą uprawnioną do odbioru korespondencji jest pracownik firmy posiadający jej pieczęć. Co istotne robi to za wiedzą i zgodą osoby prowadzącej działalność gospodarczą. To do obowiązków osoby kierującej daną jednostką należy takie zorganizowanie pracy przedsiębiorstwa, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11; postanowienie NSA z 7 maja 2010, sygn. akt II OSK 741/09). Należy zatem uznać, że skoro w realiach sprawy korespondencja zawierająca decyzję organu została odebrana w siedzibie skarżącego, wskazanej przez niego jako adres do korespondencji, przez osobę będącą jego pracownikiem, posługującą się pieczęcią Z. w Ł., to doręczenie zostało dokonane do rąk osoby uprawnionej, a w konsekwencji uznać należało je za skuteczne. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, nawet w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Od skarżącego należycie dbającego o swoje interesy należało oczekiwać, że tak zorganizuje odbiór korespondencji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.