I OSK 1632/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-19
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Joanna Runge-Lissowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie kryterium dochodowego przez rodzinę, w której jeden z członków otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, stanowi podstawę do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że prawidłowo ustalony stan faktyczny, wskazujący na przekroczenie kryterium dochodowego przez rodzinę skarżącego, uzasadnia uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłku stałego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ pierwszej instancji błędnie wskazał podstawę uchylenia decyzji, to ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe ze względu na inne, ujawnione okoliczności dotyczące dochodów rodziny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu A. K. zasiłku stałego. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał zasiłek, jednak po zmianie sytuacji dochodowej rodziny (przyznanie żonie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dochód z działalności gospodarczej) oraz ustaleniu, że rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, uchylił decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. K., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 779/16 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 779/16 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] przyznał A. K. zasiłek stały dla osoby w rodzinie od dnia 1 sierpnia 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. w kwocie [...] zł, orzekając jednocześnie o opłacaniu składek w ustawowej wysokości na ubezpieczenie zdrowotne w okresie pobierania świadczenia. Na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2014 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód w łącznej wysokości [...] zł, którego źródłem jest zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł oraz dodatek z tytułu wielodzietności w kwocie [...] zł. Żona wnioskodawcy M. K. oświadczyła, że w dniu [...] marca 2014 r. zawiesiła działalność gospodarczą ze względu na stan zdrowia męża i opiekę nad dziećmi. Wskazała również, że z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad mężem rozważa możliwość wnioskowania o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Na skutek uzyskania informacji o przyznaniu A. K., na mocy decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r., Prezydent Miasta L. uznał, że doszło do zmiany sytuacji dochodowej skarżącego i w dniu [...] września 2014 r. przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego. Żona skarżącego skorygowała w nim swoje wcześniejsze oświadczenie i wskazała, że nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Na dowód powyższego twierdzenia w dniu [...] września 2014 r. przedłożyła umowę notarialną z dnia [...] stycznia 2002 r., Rep A nr [...] o wyłączeniu małżeńskiej wspólności ustawowej pomiędzy małżonkami M. K. i A. K. Jednocześnie odmówiła złożenia innych oświadczeń dotyczących sytuacji dochodowej rodziny.
Powołując się na brak współdziałania skarżącego z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w L., Prezydent Miasta L., decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], wstrzymał od dnia 1 września 2014 r. wypłatę A. K. zasiłku stałego. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. Obie te decyzje, na skutek wniesienia skargi przez A. K., zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 129/15.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta L., decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie wstrzymania od dnia 1 września 2014 r. wypłaty zasiłku stałego przyznanego A. K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Jednocześnie w tym samym dniu organ skierował do strony zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie zmiany przedmiotowej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.
W konsekwencji powyższego, Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. przyznającą A. K. zasiłek stały.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że A. K. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dziećmi. Od dnia [...] sierpnia 2012 r. żona skarżącego otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego na troje dzieci w kwotach po [...] zł na każde z nich, co daje łączną kwotę [...] zł miesięcznie. O fakcie tym organ nie został przez skarżącego poinformowany, mimo że w pouczeniach wszystkich decyzji przyznających jego rodzinie pomoc finansową był informowany o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, istotnej przy ustalaniu prawa do świadczenia. Organ uznał zatem, że doszło do zmiany sytuacji dochodowej strony, co stanowi o zaistnieniu przesłanki z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm., dalej: "ustawa").
A. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, domagając się jej uchylenia. Zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na nienależytym rozpoznaniu i nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co w konsekwencji skutkowało również naruszeniem art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Podniósł, że organ bezpodstawnie przyjął, iż prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i z dziećmi. Nie przesądza bowiem o tym okoliczność, iż rodzina wspólnie zamieszkuje, a odwołujący posiada własny dochód wyłącznie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że twierdzenie skarżącego, iż nie prowadzi on gospodarstwa domowego wspólnie z żoną i dziećmi, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Bez znaczenia w tym zakresie pozostaje powołana umowa notarialna z 2002 r. wyłączająca małżeńską wspólność ustawową. Organ podkreślił, że A. K. i jego żona potwierdzali fakt wspólnego gospodarowania nie tylko w dniu [...] sierpnia 2014 r., ale także wcześniej, tj. od maja 2011 r., ubiegając się o udzielenie wsparcia ze środków pomocy społecznej. Również w dniu [...] sierpnia 2015 r. M. K., składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2015/2016, wskazała A. K. jako członka pięcioosobowej rodziny.
Dodatkowo organ podkreślił, że na podstawie przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2016 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, iż A. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a z uwagi na stan zdrowia oraz znacznie ograniczoną zdolność do samodzielnej egzystencji, nie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia i wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby. Nie uległy również zmianie ustalenia dotyczące wspólnego zamieszkania skarżącego z żoną oraz trojgiem dzieci w lokalu składającym się z dwóch pokoi i aneksu kuchennego o łącznej powierzchni [...] m². W ocenie organu, A. K. pozostaje na utrzymaniu żony, bowiem wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, polegające na przygotowywaniu posiłków dla całej rodziny, sprzątaniu mieszkania, robieniu zakupów, wykonuje żona. Ponieważ wszelkie opłaty związane z eksploatacją mieszkania ponosi M. K., skarżący nie posiada wiedzy o ich wysokości. Z jego wyjaśnień wynika, że pobierany zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł przeznacza na swoje potrzeby, takie jak słodycze, ubrania, czy kosmetyki.
A. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się jej uchylenia oraz decyzji ją poprzedzającej. Podniósł, że samo zamieszkiwanie wspólnie z żoną, nie może być czynnikiem przesądzającym o uznaniu ich za osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe. Podnoszone w zaskarżonych decyzjach argumenty stanowią bowiem duże uproszczenie jego sytuacji rodzinnej i osobistej oraz nie odpowiadają stanowi faktycznemu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej "ppsa") oddalił ją.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decydujące znaczenie dla oceny zachowania przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania zasiłku stałego, o którym mowa w art. 37 ustawy, miało ustalenie, czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz z trójką ich dzieci. W ocenie Sądu, stanowisko organów, że skarżący jest osobą gospodarującą w rodzinie, należy uznać za prawidłowe w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący, posiadając bowiem własny dochód w wysokości jedynie [...] zł miesięcznie, musi przynajmniej częściowo pozostawać na utrzymaniu żony. Kwota ta w sposób obiektywny nie jest bowiem wystarczająca by w całości pokryć wydatki związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza biorąc pod uwagę sytuację zdrowotną skarżącego (żywność, leki, odzież, środki czystości). Ponadto, skarżący zamieszkuje wspólnie z małżonką oraz z dziećmi w dwupokojowym mieszkaniu o pow. [...] m², zaś jego zły stan zdrowia powoduje, że w szeregu czynności codziennych, jak np. sprzątanie, przygotowywanie posiłków, czy robienie zakupów, korzysta z pomocy żony.
Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że organy, stosując w odniesieniu do decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 106 ust. 5 ustawy, błędnie uznały, iż podstawą do uchylenia tej decyzji jest zmiana sytuacji dochodowej strony spowodowana przyznaniem żonie skarżącego świadczeń z funduszu alimentacyjnego na troje dzieci w kwotach po [...] zł. Okoliczność, że na dochód rodziny skarżącego składały się ww. świadczenia istniała bowiem już w czasie wydania przedmiotowej decyzji, a zatem w okresie jej realizacji nie doszło do powiększenia dochodów rodziny o powyższe świadczenia. Tym niemniej błędna ocena organów w tym zakresie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem uchylenie przedmiotowej decyzji uzasadnione było zmianą dochodów rodziny spowodowaną inną okolicznością, tj. wysokością uzyskanego przez żonę skarżącego w 2015 r. dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Dochód ten we wskazanym roku wyniósł bowiem łącznie [...] zł, co w przeliczeniu na miesiąc dało kwotę [...] zł (zestawienie dochodów podatnika za lata 2014-2015, k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Biorąc pod uwagę, że na dochód rodziny skarżącego w 2015 r. nadal składały się również: zasiłki rodzinne w łącznej wysokości [...] zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wielodzietności w wysokości [...] zł, przyznane skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł, dochód ten wyniósł łącznie [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Kwota ta przekroczyła zatem kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, które do dnia 30 września 2015 r. wynosiło 456 zł, zaś od dnia 1 października 2015 r. zostało określone na poziomie 514,00 zł. Przekroczenie zatem kryterium dochodowego decydowało w konsekwencji o utracie przez skarżącego uprawnienia do pobierania zasiłku stałego, przesądzając o konieczności uchylenia decyzji o jego przyznaniu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. K.
Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie:
- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 134 § 1 ppsa przez naruszenie wynikającego z powołanego przepisu obowiązku dokonania oceny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego ze wszystkimi przepisami wchodzącymi w grę w danej sprawie, nawet gdy dany zarzut nie został wprost podniesiony w skardze, w szczególności przez niezbadanie przez Sąd pierwszej instancji i nieodniesienie się do wskazanego w skardze zarzutu naruszenia art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy;
2. art. 141 § 4 ppsa przez niewyjaśnienie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, w szczególności brak stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy;
- przepisów prawa materialnego, a to: art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy przez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, w sytuacji gdy wielokrotnie w kierowanych do Sądu pismach wskazywał, że takiego gospodarstwa domowego nie prowadzi już od wielu lat.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor stwierdził, że Sąd pierwszej instancji niedostatecznie skontrolował prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, w szczególności trudną sytuację majątkową skarżącego, jak również fakt, że od wielu lat nie prowadzi on z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Następnie stwierdził, że organ naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8, 9, 10 § 1 i 77 kpa, których to uchybień nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, pomimo ich oczywistości.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej "ppsa"), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 ppsa. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Na wstępie należy podkreślić, że nieusuwalnym wymogiem formalnym (konstrukcyjnym) skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 ppsa). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Właściwe sformułowanie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz na czym to naruszenie polegało. Uzasadnienie natomiast podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Prawidłowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych pozwala na wykazanie, że sąd pierwszej instancji naruszył dany przepis prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie lub jego błędną wykładnię (art. 174 pkt 1 ppsa). Co się natomiast tyczy przewidzianego w art. 174 pkt 2 ppsa naruszenia przepisów postępowania, to może mieć ono taką samą postać jak naruszenie prawa materialnego, jednak naruszenie to stanowi skuteczną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.
Mając zatem na uwadze wymogi dotyczące uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wynikające z powołanego art. 176 ppsa, a także związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, Sąd ten nie może odnieść się do tych podstaw, które w ogóle nie zostały uzasadnione. Brak bowiem uzasadnienia podstaw kasacyjnych stanowi wadę konstrukcyjną takiej skargi, która nie może być uzupełniona przez działanie Sądu drugiej instancji z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1038/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą być jedynie te podstawy kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 ppsa. Jeśli zatem strona nie sformułowała zarzutów zgodnie z powołanymi przepisami, to działający na podstawie art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny.
W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazał na trzy podstawy kasacyjne, dwie dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa oraz jedną dotycząca naruszenia prawa materialnego, tj. art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniósł się tylko do podstawy kasacyjnej w postaci naruszenia art. 134 § 1 ppsa. Pozostałe podstawy kasacyjne nie zostały jednak uzasadnione. Poza ich powołaniem w petitum skargi kasacyjnej jej autor, nie wyjaśnił na czym polegało ich naruszenie oraz w odniesieniu do podstawy kasacyjnej opartej na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa nie wykazał istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak uzasadnienia podstawy kasacyjnej skutkuje pominięciem wskazanych w niej zarzutów, w procesie badania zgodności z prawem zaskarżonego wyroku (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 208/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 55; 23 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 940/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się zatem do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa, do której nawiązano w motywach skargi kasacyjnej, to należy stwierdzić, że także nie zasługuje ona na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 134 § 1 ppsa, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, wskazał, że Sąd pierwszej instancji powinien dokonać oceny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego ze wszystkimi przepisami wchodzącymi w grę w danej sprawie, nawet gdy dany zarzut nie został wprost podniesiony w skardze, w szczególności przez niezbadanie i nieodniesienie się do wskazanego w skardze zarzutu naruszenia art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Podkreślił, że Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Uzasadniając tak sformułowany zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa, autor skargi kasacyjnej powinien wskazać, jakiego konkretnie przepisu, w jego ocenie, Sąd pierwszej instancji nie zastosował w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Twierdzenie, że Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę "wszystkie przepisy wchodzące w grę", bez podania przykładu "jakie dokładnie" powoduje, że podniesiony zarzut jest bezzasadny, bowiem nie wykazano w nim, że naruszenie tego przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" o którym mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 370/15, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Autor skargi kasacyjnej istnienia takiego związku przyczynowego nie wykazał. Również zarzucając, że Sąd pierwszej instancji w szczególności nie zbadał i nie odniósł się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia art. 106 ust. 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy, nie uzasadnił, że następstwo stwierdzonego uchybienia było na tyle istotne, że kształtowało lub współkształtowało treść kwestionowanego orzeczenia.
Skoro zatem autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że naruszenie art. 134 § 1 ppsa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Objęty zarzutem kasacyjnym art. 141 § 4 ppsa określa zasadnicze elementy składowe uzasadnienia wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. A zatem uzasadnienie wyroku powinno być sporządzone w taki sposób, by wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji stan faktyczny oraz prawny sprawy, wbrew stanowisku skarżącego, przedstawiono w sposób właściwy. Odzwierciedlono w nim także dokonaną sądowoadministracyjną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd, w ślad za prawidłowym stanowiskiem organu, przyjął jako rzeczywisty stan faktyczny, który ustalony został w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
Odnośnie co do podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, to należy stwierdzić, że art. 106 ust. 5 ustawy nie jest przepisem prawa materialnego, lecz przepisem procesowym regulującym nadzwyczajne postępowanie w sprawie zmiany decyzji na niekorzyść strony, bez jej zgody. Zaś zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy jest chybiony, gdyż właściwie została zrozumiana zawarta w nim norma prawna, a więc nie doszło do błędnej wykładni, ani też błędnego zastosowania tegoż przepisu. Prawidłowo przyjęto, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego dokonana została wyłącznie w oparciu o ustalony stan faktyczny, który nie został przez skarżącego podważony.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż przepisy art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Należne natomiast od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 ppsa po złożeniu przez pełnomocnika stosownego oświadczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło