II SA/Wr 43/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, którym wymierzono skarżącej spółce karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości 100.000 zł . Na uzasadnienie tego wniosku podano, że wykonanie postanowienia narazi skarżącą spółkę na znaczną szkodę, bowiem stworzy zagrożenie dla bieżącej płynności finansowej spółki i może doprowadzić do utraty zaufania w oczach kontrahentów i obligatariuszy. Wskazano dalej, że rachunek zysków i strat skarżącej sporządzony na dzień 30 listopada 2016 r. wykazuje, narastająco od początku 2016 r., stratę netto na poziomie 67.495,48 zł. Dodano, że spółka ponosi co miesiąc wysokie koszty spłaty zobowiązań zaciągniętych na inwestycję myjni (której użytkowania dotyczy zaskarżone postanowienie) oraz zakup środków transportu niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, to jest na spłatę kredytów i pożyczek – narastająco za 10 miesięcy 2016 r. to kwota 198.065,70 zł. Natomiast koszty rat leasingowych - narastająco za 11 miesięcy 2016 r. to kwota 3.103.187,68 zł oraz odsetek - narastająco za 10 miesięcy to kwota 853.529,64 zł. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzone narastająco za 2016 rok wykazuje, iż skarżąca spółka ma na stanie tylko 340.609,07 zł środków pieniężnych, i że dla podratowania wyniku skarżący zmuszony był sprzedać część aktywów trwałych, co dało przychód w kwocie 337.403,90 zł. Następnie dodano, że skarżąca spółka złożyła do Wojewody D. wniosek o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej w postaci wymierzonej mu kary ale do dnia sporządzenia skargi wniosek ten nie został rozpoznany. W załączeniu przedłożono sprawozdanie z przepływów pieniężnych oraz wydruk rachunku zysków i strat – sporządzone w dniu 12 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności (w tym decyzji administracyjnej), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trzeba jednak zastrzec, że wstrzymanie wykonalności aktu lub czynności następuje zawsze na wniosek strony, a zatem wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki, od których ustawa uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu przez sąd, spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Nie jest zatem zasadny wniosek o wstrzymanie wykonalności aktu, w którym strona nie wskazuje, jakie szkody wystąpią w razie wykonania tego aktu, czy też jakie nieodwracalne skutki wykonanie aktu spowoduje, oraz nie uzasadnia swojego stanowiska uprawdopodabniając te okoliczności (zob. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11, postanowienie WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 968/11 – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej (zob. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1837/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek złożony przez skarżącą spółkę był umotywowany w sposób powyżej opisany, co umożliwia jego merytoryczną ocenę. Oceniając argumentację podniesioną we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze wskazać należy, że że "znaczna szkoda", o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W tym kontekście należy stwierdzić, że egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia). Dalej powiedzieć trzeba, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w zaskarżonym postanowieniu należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia uiszczona kara pieniężna podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia obowiązana była wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Jest tak, ponieważ egzekucja obowiązku pieniężnego nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może zostać utożsamiona z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie podkreśla się w tym kontekście, że w przypadku przedsiębiorców wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. może nastąpić, gdy wykonanie decyzji (postanowienia) może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników (zob. postanowienie NSA z dnia 2 października 2015 r., II OZ 910/15, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca jednak we wniosku nie podniosła tego rodzaju okoliczności, koncentrując się na wysokości wymierzonej kary oraz ewentualnych uszczerbkach w wizerunku przedsiębiorstwa. Przechodząc do oceny wniosku Sąd stwierdził, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zdaniem Sądu powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty w wysokości 67.495,48 zł (gdy w roku 2015 spółka osiągnęła zysk w kwocie 1.866.223,14 zł) nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonego postanowienia bardziej miarodajna jest wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Przychód, jaki osiągnęła spółka na dzień 30 listopada 2016 r. wynosił 45.130.496,63 zł i był on nieznacznie niższy niż przychód osiągnięty na koniec roku 2015. Natomiast w przypadku skarżącej spółki jej przychód w 2016 r. kilkudziesięciokrotnie przewyższa wysokość wymierzonej kary. Z przedstawionych przez spółkę argumentów wynika też, że ta w dalszym ciągu prowadzi działalność (nabywa środki trwałe) i uzyskuje przychody. W świetle powyższego nie można przyjąć, by uiszczenie kary w wysokości 100.000 zł miało doprowadzić do utraty płynności finansowej i w konsekwencji do ogłoszenia jej upadłości spółki. Trzeba też zaznaczyć, że zysk, który powstaje wskutek uzyskania nadwyżki przychodów nad kosztami, nie stanowi jedynego źródła finansowania nałożonych w postępowaniach administracyjnych kar pieniężnych, bowiem spółka może np. dysponować jeszcze zbywalnymi środkami trwałymi. Nadto Sąd ocenił, że argument skarżącej spółki, iż wymierzenie i zapłata kary stanowi niebezpieczeństwo znacznej szkody w zakresie wizerunku publicznego skarżącej spółki również nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem ewentualna utrata zaufania wśród kontrahentów nie może być poczytana za bezpośredni skutek wykonania zaskarżonego postanowienia. Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych przez spółkę dokumentów wprawdzie nie sposób obrazować w całości jej aktualnej sytuacji finansowej (brak np. danych o wartości środków trwałych itp.), jednak dane, które Sądowi przedłożono doprowadziły Sąd do wniosku, że w niniejszej sprawie nie wykazano, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody poprzez zapłatę przez spółkę kary w wysokości 100.000 zł, ani też, że istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji przedsiębiorstwa. W tym stanie rzeczy należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Przy czym orzeczenie w tym przedmiocie nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność zaskarżonego postanowienia z prawem będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania i jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.