I SA/Łd 1054/16

WyrokWSA w Łodzi2017-02-14

Skład orzekający: NSA Paweł Janicki, WSA Tomasz Adamczyk, WSA Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy organ podatkowy ustali, że towar został wywieziony z terytorium kraju poza Unię Europejską (eksport towarów), podatnik może zostać pozbawiony możliwości zastosowania stawki 0% VAT, mimo braku spełnienia formalnych wymogów dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli organ podatkowy ustali, iż towar został bezspornie wyeksportowany poza terytorium Unii Europejskiej, podatnik nie może być pozbawiony prawa do zastosowania stawki 0% VAT. Zasada neutralności podatku VAT wymaga przyznania preferencyjnej stawki w przypadku spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli formalne wymogi nie zostały w pełni dochowane, o ile naruszenie tych wymogów nie uniemożliwiło udowodnienia spełnienia przesłanek merytorycznych. Obciążanie obrotu stawką jak dla dostawy krajowej w sytuacji, gdy wiadomo, że był to eksport, jest nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Spółka A. W., M. K. Spółka Jawna wykazała w deklaracji VAT wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) na rzecz słowackiego kontrahenta. Organy podatkowe zakwestionowały tę transakcję, ustalając, że towar został faktycznie wywieziony na Ukrainę (eksport towarów), a nie do innego państwa członkowskiego UE. W związku z tym organy określiły zobowiązanie podatkowe według stawki 23%, uznając dostawę za krajową. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. przerzucenie ciężaru dowodu i swobodną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A A. W., M. K. Spółka Jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2012r.. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą A. Spółce jawnej A. W., M. K. z siedzibą w A. Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2012 r. Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie. W wyniku przeprowadzonego wobec spółki A. postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości ustalania dochodu z działalności Spółki będącego podstawą wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych jej wspólników za 2012 rok oraz w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2012r. ustalono, że A. Sp. Jawna w deklaracji dla potrzeb podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2012r. wykazała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT) na rzecz kontrahenta: A. s.r.o. A. rad 1, [...] B., VAT UE: SK [...]. Przedmiotowa dostawa na rzecz ww. kontrahenta została udokumentowana fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] na kwotę netto 92.732,15 USD i kwotę VAT stawka 0%, wartość faktury wyniosła 292.097,00zł. Przedmiotowa faktura została ujęta w "Rejestrze sprzedaży: rejestr należny WDT" za październik 2012r. pod pozycją 3. Międzynarodowy list przewozowy CMR nr [...] załączony do ww. faktury wystawiony został na rzecz ww. słowackiego kontrahenta, gdzie miejsce załadunku to: A. Ł., data: 22.10.2012r., rolę przewoźnika pełnił podmiot – B., A. S., a środek transportu wpisano: [...]. Przedmiotem dostawy, co wynika ze Specyfikacji/Packing List [...] załączonej do ww. faktury była: SILVANO - tkanina obiciowa GUSKEN w ilości 17131 mb w cenie netto 3,50 USD/mb oraz GENNARO - tkanina obiciowa w ilości 9363,9 mb w cenie netto 3,50 USD/mb, łącznie 26.494,90 mb tkaniny o wadze brutto 14535,14 kg. Prowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że wbrew temu co wynika z powyżej przywołanych dokumentów Spółki dostawa towaru nie nastąpiła na rzecz podmiotu wskazanego jako nabywca na powyższych dokumentach, tj. na rzecz A. s.r.o. na S. VAT UE: [...], lecz na rzecz podmiotu ukraińskiego C., [...], L. O., ul. B. 154 KW 21, [..] L., U. na podstawie dokumentu CMR nr [...] (faktura nr [...]). Wysyłki na terytorium U. nie dokonała przy tym Sp. jawna A., lecz D. Sp. z o.o. z/s w W., co wynika z dokumentu CMR o nr [...]. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję z dnia [...] r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik w wysokości 23.454,00zł i za listopad w wysokości 65.221,00zł, bowiem organ ten uznał, że nie doszło do wywozu towaru udokumentowanego fakturą Nr [...] z dnia 22.10.2012r. z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego i nie jest możliwe w związku z tym uznanie tej dostawy za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, dla której zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: ustawa o VAT, zastosowanie znajdzie stawka podatku VAT 0%. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z [...] r. wskazał, że podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów będzie miał prawo do zastosowania stawki 0%, w sytuacji gdy dostawa nastąpiła na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych i wykaże dowodami o których mowa w art. 42 ust. 3 i ust. 11 ustawy o VAT, że towar będący przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały faktycznie wywieziony z terytorium kraju i dostarczony do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania dokonano analizy dokumentów spółki A. i ustalono, że brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o współpracy Spółki z firmą D. s.r.o. ze S. m.in. korespondencji handlowej, rozliczeń wyjazdów służbowych. Jedyny dokument świadczący o współpracy między podmiotami to umowa sprzedaży zawarta w dniu 02.06.2010 r. pomiędzy podmiotami w zakresie sprzedaży tkanin obiciowych wyprodukowanych przez A. Sp. Jawna. Z wyjaśnień Spółki z dnia 12.11.2015r. wynika, że z firmą D. s.r.o. poznaną na tragach meblowych w K. ustalono telefonicznie warunki kontraktu, który podpisano w dniu 2.06.2010r., a egzemplarze kontraktu zostały wymienione między stronami za pośrednictwem poczty. W dokumentach księgowych spółki A. za 2012r. nie ma faktur sprzedaży na rzecz polskiej firmy D. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Z kolei w zakresie prób przesłuchania pracownika biura A. Sp. Jawna odpowiedzialnego za przygotowanie dokumentów mających dokumentować wewnątrzwspólnotową dostawę towarów organ odwoławczy stwierdził, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. pismami: z dnia 17.06.2015r. oraz z dnia 7.10.2015r. wzywał U. S. w celu przesłuchania w charakterze świadka na okoliczność przeprowadzenia transakcji sprzedaż towarów handlowych na rzecz D. s.r.o. udokumentowanej przedmiotową fakturą z dnia 22.10.2012r., jednak za każdym razem świadek przedkładał zwolnienie lekarskie lub/i informował o zaplanowanym pobycie w szpitalu. Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy organ drugiej instancji stwierdził, prowadzone postępowanie kontrolne, w szczególności zeznania złożone przez samego przewoźnika A. S. wykazało, że towar wydany z magazynu A. Sp. Jawna w postaci tkaniny syntetycznej dekoracyjnej w ilości 463 rolek o wadze brutto 14535,15kg był przedmiotem eksportu na rzecz podmiotu ukraińskiego. Potwierdzeniem ww. transakcji jest dokument CMR nr [...], z którego wynika, że nadawcą jest podmiot: D. Sp. z o.o., ul. C. 81B lok. A-51, [...] W., rolę przewoźnika pełnił Transport Towarów, A. S.. Potwierdzeniem dokonania eksportu ww. towaru na Ukrainę jest również pieczęć ukraińskich służb celnych pisana cyrylicą i data dokonania odprawy celnej 23.10.2012r. oraz pieczątka odbiorcy towaru firmy E. z U.. Również zeznania przewoźnika A. S. zostały ocenione jako spójne i jednoznacznie wskazujące, że wykonywał dostawę na zlecenie ukraińskiego kontrahenta, a towar odbierał z firmy A. w A. Ł., gdzie jak stwierdził na polecenie pracownika firmy A. zostawił dokument CMR nr [...] in blanco z podpisem i firmową pieczątką, natomiast jedynym dokumentem, który otrzymał z partią towaru była specyfikacja. Z kolei dokumenty przewozowe dotyczące przedmiotowej dostawy tj. wypełniony dokument CMR nr [...], fakturę za towar oraz specyfikację otrzymał w agencji celnej i z tymi dokumentami przekraczał przejście graniczne polsko-ukraińskie. Jednocześnie z zeznań A. S. wynika, że w 2012r. świadczył wyłącznie usługi transportowe na trasie A. Ł. – U., czego potwierdzeniem jest 12 faktur za usługi transportowe, które zostały ujęte w przychodach firmy Transport Towarów, A.S.. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że towar stanowiący tkaninę obiciową w ilości 463szt. o wadze brutto 14535,15 kg udokumentowany przez A. Sp. Jawna fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] oraz międzynarodowym listem przewozowym CMR nr [...], dokumentami wystawionymi na rzecz słowackiego kontrahenta D. s.r.o., nie został w rzeczywistości wywieziony z Polski na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, lecz został dostarczony przez przewoźnika Transport Towarów, A.S. do firmy E. na U.. Powyższą okoliczność potwierdzają zarówno zeznania samego przewoźnika A. S., jak i dokumenty księgowe firmy transportowej A. S., z których wynika, że towar w postaci tkaniny syntetycznej dekoracyjnej w ilości 463 rolek o wadze brutto 14535,15kg, zatem ten sam towar, który został w A. Sp. Jawna ujęty w księgach rachunkowych i rejestrze sprzedaży VAT za miesiąc październik 2012r. na podstawie przedmiotowej faktury z załączonym do niej dokumentem CMR nr [...], był przedmiotem eksportu na rzecz podmiotu ukraińskiego C, [...], L.O., ul. B. 154 KW 21, [...] L., U.. Zdaniem organu nie można zgodzić się z A. Sp. Jawna, że jej działania dotyczące transakcji udokumentowanej fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] oraz międzynarodowym listem przewozowym CMR nr [...] nacechowane były należytą starannością i działaniem w dobrej wierze. Biorąc pod uwagę sposób przygotowania dokumentów przewozowych, w szczególności okoliczność, że międzynarodowy list przewozowy CMR nr [...] został wystawiony in blanco przez przewoźnika (pieczątka i podpis) - Transport Towarów, A.S., [...] T. L., ul. D. 30, a następnie zostawiony w biurze A. Sp. Jawna, a do tkanin będących przedmiotem dostawy załączono jedynie Specyfikację, należy stwierdzić, że A. Sp. Jawna nie dołożyła należytej staranności przy udokumentowaniu ww. transakcji. Takie działanie pozwala założyć, że Spółka świadomie w ten sposób chciała udokumentować przedmiotową dostawę, skoro wskazała przewoźnikowi, iż cały komplet dokumentów dotyczący ww. dostawy: fakturę, specyfikację i list przewozowy CMR odbierze w agencji celnej. Jednocześnie z uwagi na brak czytelnych podpisów na kwestionowanej fakturze VAT oraz dokumencie CMR nie jest możliwa identyfikacja osoby, która potwierdziła odbiór towaru oraz faktury od A. Sp. Jawna. Spółka nie przedłożyła żadnej korespondencji handlowej np. e-maili mogących potwierdzić, że towar został faktycznie zamówiony przez słowackiego kontrahenta D. s.r.o. Wobec zeznań przewoźnika A. S. jak również opisanego przez niego sposobu wypełnienia międzynarodowego listu przewozowego CMR nr [...] "formularz CMR in blanco został podpisany i opieczętowany na zlecenie pracownika z biura ww. spółki A.. (...) Ten CMR nr [...] nie był dowodem na przewóz tkanin poza granicę Polski", wątpliwości budzi stwierdzenie A. Sp. Jawna, że Spółka była nieświadoma na czyje zlecenie działał przewoźnik odbierając towar z magazynu Spółki w A. Ł. i gdzie ten towar faktycznie został dostarczony. Te informacje winna uzyskać od przewoźnika, bowiem działając jako profesjonalny podmiot gospodarczy to w interesie A. Sp. Jawna leżało zarówno ustalenie na czyje zlecenie działa przewoźnik, jak i prawidłowe przygotowanie wszelkich dokumentów mających towarzyszyć dostawie towarów. Natomiast jak wykazały zeznania Strony nie była ona zainteresowana jaki podmiot pełni rolę przewoźnika odbieranego z A. Sp. Jawna towaru. W ocenie organu niewystarczające dla uznania działania w dobrej wierze było również powołanie się na okoliczność, że M. K. właściciel A. Sp. Jawna sprawdził wiarygodność D. s.r.o. ze S. odwiedzając siedzibę kontrahenta na S. (biuro znajdujące się w budynku w niedalekiej odległości od rzeki A), jak również samo uzyskanie potwierdzenia rejestracji tego kontrahenta jako zarejestrowanego do transakcji wewnątrzwspólnotowych w 2012r. Zauważono, iż D. s.r.o. w 2012 r. posiadała ważny numer do transakcji wewnątrzunijnych, jednak jak wynika z zeznań D. P. udziałowca D. s.r.o. z siedzibą na S. oraz.D. Sp. z o.o. z siedzibą w W.spółka nie posiadała żadnej bazy magazynowej, a za siedzibę służył wynajęty pokój w biurowcu, w którym sekretarka przyjmowała korespondencję, natomiast transport towarów organizowany był bezpośrednio od dostawcy towaru do klientaD. s.r.o. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przeprowadzone postępowanie wykazało, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów udokumentowane fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] i dowodem CMR nr [...] nie zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do słowackiego nabywcy, a stanowiły przedmiot eksportu na Ukrainę, którą to czynność dokumentowała już inna faktura VAT wystawiona przez inny podmiot krajowy. Powyższe uzasadniało brak podstaw do opodatkowania tej transakcji w trybie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 1-3 ustawy o VAT. Jednocześnie Strona nie wykazała, że działała w dobrej wierze, bowiem nie wykonała wszelkich czynności, które działając w granicach rozsądku, winna wykonać dla upewnienia się, że nie bierze udziału w łańcuchu czynności prowadzących do skutku przestępczego. Strona nie dysponuje również żadnym pisemnym potwierdzeniem od kontrahenta słowackiego D. s.r.o., że otrzymał on towar udokumentowany fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] oraz dokumentem CMR nr [...]. Również okoliczność opieczętowania ww. dokumentu CMR pieczątką D. s.r.o. jest niejasna, kto i w jakich okolicznościach dokonał potwierdzenia odbioru przystawiając pieczątkę firmową. Takie działanie pozwala w ocenie organu założyć, że Spółka A. mogła zdawać sobie sprawę z tego, że dostawa towaru nie nastąpiła na wskazany na dokumencie CMR adres na Słowacji. Pomimo tego nie podjęła ona żadnych działań, by upewnić się, że towar objęty kwestionowaną fakturą VAT został rzeczywiście wywieziony z terytorium Polski i dostarczony do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju tj. na S.. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że Spółka co najmniej godziła się na udział w oszustwie, a więc nie można uznać jej za dostawcę działającego w dobrej wierze. W zakresie zarzutu zawartego w odwołaniu że w prowadzonym postępowaniu nie przesłuchano A. S. organ stwierdził, że wskazany świadek w Polsce przebywał chwilowo, gdyż wyjeżdżał do Anglii, gdzie podjął pracę w zawodzie kierowcy. Jednocześnie ustalenie stanu faktycznego w zakresie sposobu realizacji dostawy towaru udokumentowanej przez A. Sp. Jawna fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] i dokumentem CMR nr [...], dostawy realizowanej przez przewoźnika -Transport Towarów, A. S.dokonano na podstawie protokołów przesłuchania A. S. w charakterze świadka, w ramach postępowań kontrolnych prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K., jak również na podstawie protokołu z czynności sprawdzających w firmie Transport Towarów S. A. prowadzonej za 2012r. i oświadczenia złożonego przez A. S. do ww. protokołu. Z kolei ponowne przesłuchanie D. P. celem potwierdzenia okoliczności współpracy pomiędzy A. Sp. Jawna a firmą D. s.r.o. ze S. było również niezasadne, bowiem potwierdzenie przez ww. świadka powyższej okoliczności, w tym również potwierdzenie czy dostawa towarów na podstawie dokumentów: faktury z dnia 22.10.2012r. Nr [...] oraz CMR nr [...] faktycznie miała miejsce, w żaden sposób nie przyczynia się do wyjaśnienia ww. okoliczności, zwłaszcza mając na uwadze zeznanie złożone przez tego świadka w ramach postępowania prowadzonego wobec F. s.c. M. S.-R., E.K., że nie zajmował się on bieżącymi sprawami D. s.r.o. Z kolei w zakresie nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka U. S. odpowiedzialnej za przygotowanie dokumentów przewozowych: faktury, listu przewozowego CMR i specyfikacji organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że skoro podejmowane próby przesłuchania ww. świadka nie doszły do skutku z uwagi na jego długotrwałą chorobę i pobyt w szpitalu, a zgromadzony materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza, że nie doszło do faktycznej dostawy towaru dokumentowanej fakturą z dnia 22.10.2012r. Nr [...] i dokumentem CMR nr [...] na rzecz słowackiej spółki D. s.r.o., to zasadnym było odstąpienie przez organ podatkowy od ponownego wezwania U. S.celem przesłuchania w charakterze świadka. Ponadto podkreślono, iż organ odwoławczy zapoznał się z nowym dowodem załączonym do odwołania, tj. oświadczeniem złożonym przez J. D. pracownika agencji celnej o niesporządzaniu zgłoszeń celnych w imieniu A. Sp. Jawna. Jednak treść przedłożonego przez Spółkę dowodu pozostała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Na powyższą decyzję organu odwoławczego spółka jawna A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zaskarżonej zarzuciła naruszenie: - przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na Stronę, przejawiające się brakiem poszukiwania dowodów przemawiających na korzyść Strony: a) brak weryfikacji zeznań A. S. w agencji celnej, np. poprzez przesłuchanie J. D.; b) gromadzenie materiału mające na celu potwierdzenie przyjętej przez organ hipotezy (brak weryfikacji przedstawionego dowodu z Agencji celnej podważającej zeznania A. S.). 2. art. 121 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez swobodną ocenę dowodów, przejawiającą się: a) ustaleniami dotyczącymi charakteru działania D. P.; b) kwestionowaniu wiarygodności zeznań pana K. i jednocześnie bezrefleksyjnym przyjmowaniu zeznań A. S.. 3. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2a tej ustawy i interpretacją ogólną Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. - poprzez rozstrzyganie wątpliwości w zakresie stanu faktycznego na niekorzyść Strony. 4. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem uzasadnienie wprawdzie wskazuje, którym dowodom organ dał wiarę, a których nie uznał, lecz podstawa ich zakwestionowania jest wybiórcza np. dlaczego zeznaniom kierowcy należy dać wiarę. - naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez odmowę zastosowania art. 42 ust. 1 ustawy o VAT sprowadzające się do odmowy prawa do zastosowania stawki 0%. - naruszenie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - poprzez odmówienie prawa do zastosowania stawki 0% w przypadku, gdy dostawca posiadał wszystkie wymagane przepisami prawa dowody wskazujące, że dokonana została wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz braku dowodów wskazujących na działanie w złej wierze. Z uwagi na powyższe, spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest zasadna . Na wstępie wskazać należy ,że sąd dokonuje sądowej kontroli działania administracji publicznej rozstrzygając w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną , jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.". Z tej perspektywy sąd nie jest ograniczony stanowiskiem skarżącego , w związku z wyartykułowanymi zarzutami w skardze. W okolicznościach niniejszej sprawy , co zostało wcześniej szczegółowo przedstawione w sposób zwięzły w części historycznej uzasadnienia , istota sporu zasadza się na odmiennej ocenie zgromadzonych dowodów , prowadząc do odmowy uznania przez organy dokonanej dostawy w październiku 2012 r. przez podatnika do państwa członkowskiego wchodzącego w skład Unii Europejskiej a mianowicie S. – odbiorca D.s.r.o. B. , tkaniny obiciowej według posiadanych dokumentów ( FV, CMR , Specyfikacja ) ujętej we właściwych rejestrach jako wewnątrzwspólnotowa dostawa ( WDT). Według organów prowadzone postępowanie wykazało , że owa dostawa towaru nastąpiła na rzecz podmiotu ukraińskiego E. z siedzibą we L.. Powyższe wykluczyło możliwość zastosowanej przez podatnika stawki podatku 0 % . W konsekwencji organ określił dla tej dostawy zobowiązanie według stawki 23 % traktując przedmiotową dostawę jako dostawę na terytorium kraju. Jednocześnie , co nie budzi wątpliwości i jest podkreślane w zaskarżonej decyzji kilkakrotnie , towar wydany z magazynu podatnika według jego cech indywidualnie oznaczonych , co do ilości , wagi oraz nazwy był przedmiotem eksportu na rzecz podmiotu ukraińskiego E.. O eksporcie tym zaświadczają zgromadzone przez organy dokumenty w postaci CMR, a potwierdzeniem dokonania eksportu towaru na U. jest , cyt." pieczęć ukraińskich służb celnych pisana cyrylicą i data dokonania odprawy celnej 23.10.2012 r. oraz pieczątka odbiorcy towaru firmy E. ( str. 12, 13 i 16 uzasad. decyzji). W ocenie natomiast strony właściwie zakwalifikowano wskazaną dostawę jako WDT ze stawka 0% w oparciu o przedstawione dokumenty , znajdujące się w posiadaniu podatnika , dokonując tym samym odmiennej oceny dotychczas zgromadzonych dowodów , uznając je jednocześnie za niewystarczające do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przy czym strona argumentuje przeciwnie do organu , że podjęto wszelkie działania z zachowaniem reguł należytej staranności ażeby wykluczyć ewentualne oszukańcze działania odbiorcy towaru w B. , mając na uwadze regulacje prawa unijnego ( art. 138 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE ). Strona podnosi , że oszukańcze działania kontrahenta w okolicznościach jakich dokonywała transakcji nie mogą jej szkodzić pozbawiając stawki preferencyjnej. W świetle dotychczas zgromadzonych dowodów i dokonanej przez organy ich oceny zdaniem sądu kardynalne znaczenie w procesie kontroli zaskarżonej decyzji ma stanowisko organu, iż w sprawie doszło do eksportu towaru. Ten element stanu faktycznego jest niepodważalny i przeciwstawiany w decyzji jako podważający pogląd strony , iż miała miejsce dostawa wewnątrzwspólnotowa. Ustalenie to w ocenie sądu stanowi o wadliwości wydanej decyzji w kontekście zapadłego rozstrzygnięcia. Odwołując się zatem do ustawowych regulacji przypomnieć należy , że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy o VAT przez eksport towarów rozumie się dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez: a) dostawcę lub na jego rzecz, lub b) nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych - jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych. Podatnik może zastosować stawkę 0% z tytułu eksportu towarów jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: dokonano wywozu towaru z kraju poza teren Wspólnoty, nastąpi potwierdzenie wywozu przez urząd celny określony w przepisach celnych, wywóz następuje w wykonaniu dostawy towarów oraz wywozu dokonuje dostawca lub na jego rzecz (eksport bezpośredni) lub nabywca mający siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz (eksport pośredni). Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 4 cyt. ustawy w eksporcie towarów , o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit.a , stawka podatku wynosi 0 %. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy mając na uwadze zaistniały stan faktyczny zasadnym jest zwrócenie uwagi na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.03.2013 r., sygn. akt I FSK 828/1. Według Sądu jeżeli w wyniku działań kontrolnych organ stwierdza, że towar podatnika w sposób bezsporny został wyeksportowany, tzn. nie mogło dojść do jego "konsumpcji" na terytorium Unii Europejskiej, bezpodstawnym jest obciążanie obrotu podatnika stawką jak dla dostawy krajowej, w sytuacji gdy wiadomym jest, że obrót ten nie miał charakteru takiej dostawy, lecz eksportu towarów. Stosowanie przepisów o charakterze formalno-dowodowym, takich jak art. 41 ust. 11 ustawy o VAT, ustanowionych w celu zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych, nie powinno wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tych celów. Przepisy te nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT, stanowiącą podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie. W sytuacji, gdy dostawa spełnia bezspornie przesłanki eksportu towarów przewidziane w art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, to zasada neutralności podatkowej wymaga, by zwolnienie od podatku VAT (stawka 0 %) zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli przez podatnika nie zostały spełnione pewne wymagania formalne. Inaczej byłoby jedynie w przypadku, gdyby naruszenie tych wymagań formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych. Celem sformułowania określonych przez państwo członkowskie wymagań formalnych dla skorzystania ze stawki 0 % w przypadku pośredniego eksportu towarów jest udowodnienie przez podatnika, że spełnione zostały warunki merytoryczne eksportu, głównie w zakresie wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej. Jeżeli jednak okoliczność ta zostanie wykazana innymi dowodami, w tym ustalona w sposób bezsporny w ramach toczącego się postępowania podatkowego , organy podatkowe nie mogą takiej okoliczności pomijać, stosując do takiego wywozu stawkę jak dla obrotu krajowego. Czynności bowiem powinny być opodatkowane z uwzględnieniem ich obiektywnych cech (wyroki w sprawie Optigen i in., pkt 44, oraz w sprawie Kittel i Recolta Recycling, pkt 41). W sytuacji zatem, gdy dostawa spełnia bezspornie przesłanki eksportu towarów przewidziane w art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, to zasada neutralności podatkowej wymaga, by zwolnienie od podatku VAT (stawka 0%) zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli przez podatnika nie zostały spełnione pewne wymagania formalne. Inaczej byłoby jedynie w przypadku, gdyby naruszenie tych wymagań formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych. Jak wskazuje dalej NSA w cytowanym wyroku - Należy bowiem podkreślić, że celem sformułowania określonych przez państwo członkowskie wymagań formalnych dla skorzystania ze stawki 0% w przypadku pośredniego eksportu towarów jest udowodnienie przez podatnika, że spełnione zostały warunki merytoryczne eksportu, głównie w zakresie wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej. Jeżeli jednak okoliczność ta zostanie wykazana innymi dowodami, w tym ustalona w sposób bezsporny w ramach toczącego się postępowania podatkowego, organy podatkowe nie mogą takiej okoliczności pomijać, stosując do takiego wywozu stawkę jak dla obrotu krajowego, gdyż takie działanie nie tylko narusza zasadę neutralności, lecz jest nieadekwatne do poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych i w konsekwencji przybiera formę sankcji podatkowej, a nie opodatkowania faktycznej czynności podlegającej VAT. (wyrok NSA z dnia 25.03.2013 r., sygn. akt I FSK 828/12). Na temat prymatu przesłanki merytorycznej nad formalną wyrażono się również w wyroku NSA z 22 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 587/10 . Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wyżej przytoczone stanowisko sądu odwoławczego podziela uznając ,że ma on zastosowanie także w okolicznościach przedmiotowej sprawy. W niniejszej sprawie organy zakwestionowały jedynie WDT natomiast uznały , że w to miejsce uzasadnione jest stanowisko , że doszło do eksportu towarów podatnika. Na te okoliczności przytoczyły dowody , które zaświadczały , że towar opuścił terytorium Unii Europejskiej ( str. 13 ab initio uzasad. dec.). Nie jest przy tym kwestionowane , że chodzi o ten sam towar podatnika. Organy podatkowe nie kwestionowały zatem, że sprzedane przez podatnika towary opuściły obszar Polski . Zdaniem sądu w świetle poczynionych ustaleń i wyrażonej w decyzji oceny nieuprawnione było uznanie, że w sytuacji, gdy doszło do dostawy towarów poza terytorium Wspólnoty, skarżący zostanie pozbawiony możliwości zastosowania stawki podatku w wysokości 0%. Należy bowiem mieć na uwadze, że w ramach prowadzonego postępowania organy ustaliły, że towar podatnika w sposób bezsporny został wyeksportowany. Tym samym bezpodstawnym było obciążanie obrotu podatnika stawką jak dla dostawy krajowej, w sytuacji gdy wiadomym jest, że obrót ten miał charakter eksportu towarów. Oznacza to , że organy niewłaściwie zastosowały w sprawie prawo materialne , doprowadzając do jego naruszenia , co miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni wyżej sformułowaną ocenę prawną. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 200 cyt. ustawy . AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło