VI SA/Wa 1590/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-15
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do innej apteki ogólnodostępnej, bez posiadania zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z powodu utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do innej apteki ogólnodostępnej, bez wymaganego zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, stanowi naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego (m.in. art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 87 ust. 2) i tym samym prowadzi do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki. Utrata rękojmi jest podstawą do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 P.f.Stan faktyczny
Spółka z o.o. prowadząca apteki ogólnodostępne została objęta postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie jednej z aptek z powodu sprzedaży produktów leczniczych do innej apteki ogólnodostępnej. Organy administracji uznały, że działania te stanowiły obrót hurtowy, do którego spółka nie miała uprawnień, co skutkowało utratą rękojmi należytego prowadzenia apteki. Spółka kwestionowała te ustalenia, argumentując m.in. brakiem zakazu takich działań w obowiązującym wówczas stanie prawnym oraz śladowym charakterem sprzedaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "GIF"), działając na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281, ze zm.), dalej: "P.f." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23),dalej: "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z .o.o. z siedzibą w [...] (dalej także: "skarżąca") – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej również: "WIF") z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] [...] (dalej także: "apteka ogólnodostępna w rzeczonej lokalizacji").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Z akt administracyjnych wynika, że WIF pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w rzeczonej lokalizacji. W zawiadomieniu wskazano, iż ujawniono sprzedaż produktów leczniczych do spółki: "[...] " [...] Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. j. przez aptekę ogólnodostępną "[...] ", położoną w[...] przy ul. [...][...], prowadzoną przez skarżącą.
Ponadto organ I instancji wezwał stronę do wyjaśnienia czy od dnia uzyskania zezwolenia na prowadzenie ww. apteki dokonano sprzedaży produktów leczniczych innej aptece bądź hurtowni farmaceutycznej, a jeśli tak, to wskazanie, kto był ich odbiorcą i w jakich ilościach zostały sprzedane oraz przedstawienia udokumentowanej informacji na temat źródeł zakupu produktów leczniczych.
W odpowiedzi na powyższe strona wniosła o przedłużenie terminu na przedstawienie żądanych dokumentów. WIF wyraził zgodę na przedłużenie terminu.
Następnie skarżąca wyjaśniła, iż kwestionowane działania były prowadzone przez aptekę ogólnodostępną "[...] ", położoną w [...] przy ul. [...] [...], a apteka ogólnodostępna, której dotyczy postępowanie takiej działalności nie prowadziła. Ponadto strona poinformowała, że apteka, której dotyczą kwestionowane działania już nie prowadzi działalności, a zezwolenie na jej prowadzenie wygasło. Jednocześnie strona wniosła o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.
Pismem z dnia 30 lipca 2014 r. WIF zwrócił się do kierownika apteki ogólnodostępnej "[...] " w rzeczonej lokalizacji o przesłanie informacji o obrocie i stanie posiadania określonych produktów leczniczych, w tym tzw. "deficytowych" za okres od dnia uruchomienia apteki do dnia otrzymania pisma, na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz. U. Nr 187, poz. 1565). Z akt wynika, że skarżąca załączyła wymagane dokumenty.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. organ I instancji zwrócił się do strony o wyjaśnienie znaczenia cyfr umieszczonych na dokumentach przesunięć magazynowych w danych jednostki odbierającej np. "[...] Sp. z o.o. [...], ul. [...] [...] ". W odpowiedzi na powyższe, strona wskazała, że wskazane cyfry są wewnętrznymi numerami księgowymi aptek. Kolejnym pismem skarżąca wyjaśniła, iż niezależnie od przypadku apteki "[...] " położonej w [...] przy ul. [...] [...], skarżąca od momentu udzielenia zezwoleń na prowadzenie aptek do czasu otrzymania pisma nie prowadziła, nie prowadzi i nie będzie prowadziła jakiejkolwiek sprzedaży produktów leczniczych deficytowych, do jakiejkolwiek innej apteki lub hurtowni farmaceutycznej. Strona podkreśliła, że z nieprecyzyjnych i niejasnych przepisów P.f. nie da się wyprowadzić wprost zakazu sprzedaży produktów leczniczych przez przedsiębiorcę do innych przedsiębiorców. Ponadto, zdaniem strony, obrót produktami leczniczymi był prowadzony w aptece należącej do spółki za każdym razem w sposób prawidłowy i z poszanowaniem przepisów prawa. Uznanie kwestionowanych sprzedaży za działanie stanowiące utratę rękojmi prowadzenia apteki - w ocenie strony - nie znajduje uzasadnienia zarówno prawnego, jak i nie znajduje oparcia na kanwie zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W dniu [...] września 2014 r. sporządzono protokół z analizy dokumentacji dotyczącej obrotu i stanu posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w aptekach prowadzonych przez skarżącą.
W toku postępowania skarżąca wyjaśniła, że wartość sprzedanych produktów leczniczych do innych podmiotów wyniosła [...] zł i wynikała ona z posiadanych nadwyżek magazynowych.
Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. organ I instancji zwrócił się do kierownika apteki "[...] " położonej w [...] przy ul. [...] do odpowiedzi na pytania:
1) Czy kierownik apteki wyjaśniał z przedsiębiorcą przyczynę dokonywanych przesunięć magazynowych produktów leczniczych do aptek?
2) Na czyje polecenie lub z czyjej inicjatywy kierownik apteki przekazał produkty lecznicze ww. przesunięciami magazynowymi do apteki "[...] " położonej w [...] przy ul. [...]?
3) Czy powyższy dokument przesunięcia magazynowego został wystawiony przez uprawnionego pracownika apteki "[...] " położonej w [...] przy ul. [...][...]?
4) Czy asortyment przekazywanych przesunięciami produktów leczniczych był na stanie apteki?
5) Kto przygotował i wydał ww. produkty lecznicze do transportu?
6) Kto i jakim transportem ww. produkty lecznicze przekazał do wskazanej apteki?
7) Czy kierownik apteki potwierdził odbiór produktów leczniczych?
W odpowiedzi na powyższe, kierownik apteki, w piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. wskazał w zakresie pkt:
1) nie wyjaśniano z przedsiębiorcą przyczyn dokonywanych przesunięć magazynowych
produktów leczniczych do aptek;
2) na polecenie pracodawcy;
3) dokumenty przesunięcia magazynowego wystawia zawsze uprawniony pracownik;
4) asortyment przekazywany przesunięciem produktów leczniczych był na stanie apteki;
5) produkty lecznicze do transportu przygotowywali i wydali pracownicy apteki;
6) przesunięcia magazynowe były przewożone wewnętrznym transportem;
7) w firmie nie obowiązuje procedura potwierdzania dostarczania towaru do odbiorcy.
Pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. WIF zwrócił się do strony m.in. o wyjaśnienie jaka była dalsza dystrybucja produktów leczniczych przekazanych przesunięciami magazynowymi z apteki "[...] " w rzeczonej lokalizacji, gdyż produkty lecznicze wskazane w tych przesunięciach nie zostały przyjęte na stan magazynowy apteki "[...] " położonej w [...] przy ul. [...] określonej na dokumentach jako "Jednostka odbierająca"?
Pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. strona wniosła o wydłużenie terminu do złożenia odpowiedzi na postawione pytania. Organ I instancji przychylił się do prośby strony.
Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. skarżąca wniosła o wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz ponownie wniosła o wydłużenie terminu na złożenie wyjaśnień. Ponadto skarżąca zwróciła się do WIF o umożliwienie spotkania.
Pismem z dnia 23 lutego 2015 r. WIF poinformował skarżącą, iż z aktami sprawy strona może zapoznać się w dniach pracy inspektoratu po wcześniejszym ustaleniu terminu. Jednocześnie organ I instancji nie wyraził zgody na przedłużenie terminu.
Dnia 17 marca 2015 r. do WIF wpłynęło pismo strony, w którym wskazała, że dalsza dystrybucja produktów leczniczych z apteki "[...] " w rzeczonej lokalizacji nastąpiła do apteki "[...] " położonej w [...], a następnie z [...] do[...] i z [...] do [...]. Apteką docelową w [...] była apteka o nazwie "[...] " w [...] przy ul. [...].
Pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r., WIF podkreślił, iż apteki winny zaopatrywać się w produkty lecznicze wyłącznie w hurtowniach farmaceutycznych.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. WIF zwrócił się do [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej o opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " położonej w[...] przy ul. [...] [...].
W kolejnym piśmie skarżąca podkreśliła, że stan prawny odnoszący się do zakazu odsprzedawania leków pomiędzy aptekami ogólnodostępnymi zmienił się dopiero w dniu [...] lutego 2015 r., poprzez wprowadzenie art. 86a P.f. , zaś działania strony miały miejsce wcześniej, w roku 2013. Zdaniem pełnomocnika, w obowiązującym ówcześnie stanie prawnym nie było przepisu, który zabraniałby takich działań podmiotowi prowadzącemu aptekę ogólnodostępną, a tym samym takie działania były prawnie dozwolone.
Uchwałą z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] pozytywnie zaopiniowało wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " położonej w [...] przy ul. [...]. Spółka złożyła zażalenie na ww. uchwałę. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej Uchwałą z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] utrzymało w mocy uchwałę zaskarżoną uchwałę.
Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. WIF pouczył stronę o art. 10 k.p.a. Strona skorzystała z uprawnienia.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofną skarżącej zezwolenie z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " zlokalizowanej w [...] przy ul. [...].
W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponadto wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na Uchwałę nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej. Decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie:
1) art. 9 zd. 1 w zw. z art. 106 § 1, 2 i 5 k.p.a. - poprzez brak zawiadomienia strony przez organ I instancji o zwróceniu się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a w konsekwencji - pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu uzgodnieniowym;
2) art. 68 ust. 1 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że przepis ten zawiera zamknięty katalog co do czynności mogących być podejmowanymi przez aptekę ogólnodostępną;
3) art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie wbrew literalnej wykładni przepisu, że katalog usług farmaceutycznych wskazanych w art. 86 ust. 2 P.f. jest katalogiem zamkniętym;
4) art. 96 ust. 1 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie, że przepis ten wskazuje katalog zamknięty sposobu nabywania produktów leczniczych z aptek ogólnodostępnych;
5) art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 P.f. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że:
a) odwołująca się przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu poprzez to, że odwołująca się nie daje już rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej;
b) ewentualne naruszenia dotyczące jednej apteki prowadzonej przez danego przedsiębiorcę mogą świadczyć o braku rękojmi należytego prowadzenia także innych aptek ogólnodostępnych;
c) przepis ten stanowić może podstawę cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w sytuacji stwierdzenia przez organ I instancji naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi;
6) art. 37ap ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 P.f. - poprzez brak zastosowania przewidzianej przez te przepisy procedury w sytuacji stwierdzenia przez organ I instancji naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi, to jest poprzez brak nakazania odwołującej się w drodze decyzji w pierwszej kolejności usunięcia w wyznaczonym terminie stwierdzonego uchybienia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. WIF w [...] stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " położonej w [...] przy ul. [...], w związku z rezygnacją z prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Ponadto organ wskazał, że [...] WIF decyzją z dnia[...] lutego 2015 r. stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...] " położonej w [...] przy ul. [...]. Jednocześnie organ poinformował, iż spółka: "[...] " [...] Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp.j., do którego sprzedaży dokonywała strona jest jednym z kontrahentów podmiotu [...].
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] odmówił dokonania zawieszenia postępowania.
Pismem z dnia 20 stycznia 2016 r. GIF pouczył skarżącą art. 10 § 1 k.p.a. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i pismem z dnia 1 lutego 2016 r. wniosła o przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań o 14 dni. Jednocześnie skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i stwierdził, iż obrót produktami leczniczymi prowadzony przez stronę był prawidłowy i zgody z obowiązującymi przepisami, a nadto nie naruszał praw pacjentów do dostępu do odpowiednich produktów leczniczych. Ponadto podkreśliła, że działania podjęte przez aptekę ogólnodostępną "[...] " położoną w [...] miały charakter jednorazowy i nie wpłynęły w jakikolwiek sposób na prawidłowe funkcjonowanie apteki ogólnodostępnej "[...] " położonej w [...].
W dniu 24 lutego 2016 r. wpłynęło pismo skarżącej, z którego wynika, iż WSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwał obu instancji organów samorządu aptekarskiego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r GIF utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
GIF wskazał, że skarżąca na terenie województwa [...] prowadzi 7 aptek ogólnodostępnych:
1) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],
2) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],,
3) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],,
4) "[...] " we [...]. przy ul. [...][...],,
5) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],,
6) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],,
7) "[...] " w [...]. przy ul. [...][...],.
GIF podkreślił, że z materiału dowodowego wynika, że skarżąca dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do spółki: "[...]"[...]Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp.j. prowadzącej aptekę ogólnodostępną położoną w [...] przy ul. [...]. GIF nadto wskazał, że analiza faktur VAT pozwoliła na ustalenie, iż skarżąca dokonywała sprzedaży takich produktów leczniczych jak: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] czy [...], które najczęściej występują w tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" i należą do leków ratujących życie i zdrowie człowieka.
Zdaniem GIF - faktury wystawione w okresie 30 stycznia 2013 r. – 9 sierpnia 2013 r. potwierdzają sprzedaż produktów leczniczych do ww. podmiotu na łączną kwotę [...] zł. GIF podkreślił, że sprzedaży dokonywano za pośrednictwem apteki ogólnodostępnej "[...]" położonej w [...] przy ul. [...], która obecnie nie prowadzi działalności, a organ I instancji stwierdził wygaśnięcie zezwolenia na jej prowadzenie.
Wskazał nadto, że obrót produktami leczniczymi w tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" stanowi naruszenie nie tylko obowiązujących przepisów, lecz także stanowi zagrożenie zdrowia lub życia pacjentów. Organ wyjaśnił, że odwrócony łańcuch dystrybucji produktów leczniczych uniemożliwia lub istotnie ogranicza zakup przez pacjentów leków w aptece, w tym ratujących życie, co powoduje realne zagrożenie w zakresie zdrowia publicznego poprzez brak zapewnienia dostępności leków.
GIF wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca dostarczała produkty lecznicze do podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną, która prawdopodobnie sprzedawała te produkty do podmiotu zagranicznego [...]. Jest to podmiot wymieniony w art. 72 ust. 3 P.f. .
Z powyższego w ocenie organu wynika wprost, że skarżąca prowadził obrót hurtowy produktami leczniczymi.
GIF wyjaśnił, że art. 72 ust. 1 P.f. stanowi, że obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne. Zgodnie z art. 74 ust. 1 P.f., podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia GIF.
Organ II instancji stwierdził, że strona nie posiada zezwolenia GIF na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej co powoduje, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.
W ocenie GIF dokonywanie przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych stanowi naruszenie art. 87 ust. 2 P.f.
GIF wskazał, że art. 86 ust. 2 - 5 i 8 P.f. (z uwzględnieniem art. 72 ust. 5 P.f.) stanowi numerus clausus usług jakie świadczyć mogą apteki.
GIF podkreślił, że z powyższego wynika, że w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 P.f. – nie można sprzedawać produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych.
Organ odwoławczy nadmienił, że apteka ogólnodostępna jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 P.f. Dokonywanie przez aptekę ogólnodostępną sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych narusza powyższy przepis. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f. organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.
GIF wyjaśnił, że z brzmienia art. 37 ap ust. 1 pkt 2 P.f. oraz art. 101 pkt 4 P.f. wynika, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny udziela zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wtedy, gdy wnioskodawca daje rękojmię należytego prowadzenia apteki. Rękojmia należytego prowadzenia apteki jest warunkiem uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Natomiast rękojmia należytego prowadzenia punktu aptecznego musi istnieć przez cały czas prowadzenia punktu aptecznego. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1868/11). Stwierdzenie istnienia rękojmi lub jej braku jest kwestią oceny dokonywanej w oparciu o informacje na temat predyspozycji, cech dotychczasowego zachowania się zainteresowanego, przy uwzględnieniu charakteru działalności zawodowej. Przesłanka utraty rękojmi - naruszenie prawa i określonych warunków dotyczących prowadzenia apteki. Wystarczającym powodem cofnięcia zezwolenia jest brak rękojmi. Stwierdził, że nawet każde podejrzenie nierzetelności w prowadzeniu punktu aptecznego uprawnia do stwierdzenia, że osoba prowadząca punkt apteczny nie daje rękojmi należytego prowadzenia tego punktu.
Zdaniem organu II instancji dokonywanie sprzedaży na rzecz apteki ogólnodostępnej stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia apteki ogólnodostępnej, a zatem naruszyła fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 160/12).
Organ podkreślił, iż co prawda zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dokumentuje jedynie sprzedaż produktów leczniczych z apteki ogólnodostępnej "[...]" położonej w [...]przy ul. [...]to opisane działanie, pomimo iż, nie jest wprost powiązane z apteką zlokalizowaną w [...] przy ul. [...]odnosi bezpośredni skutek wobec przedsiębiorcy. Skoro skarżąca w jednej aptece dokonywała sprzedaży na rzecz apteki ogólnodostępnej, bezsprzecznie należy stwierdzić, iż nie daje rękojmi należytego prowadzenia również w pozostałych aptekach. W szczególności w sytuacji, gdy rękojmia należytego prowadzenia apteki odnosi się do przedsiębiorcy, a nie do apteki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1507/14).
Organ doszedł do przekonania, że działanie skarżącej uzasadniało uznanie, iż skarżąca nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, co obligowało organ do cofnięcia zezwolenia. Organ podkreślił, że przesłanka rękojmi jest przesłanką o charakterze podmiotowym. Oznacza to, że podmiot, który utracił przymiot dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki traci go co do zasady i nie może powoływać się na okoliczność, że sprzedaż hurtowa dotyczyła innej apteki lub prowadzona była bez wskazania apteki z której pochodziły leki.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ I inatancji art. 106 § 1, 2 i 5 w zw. art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie strony postępowania, w procesie zasięgania stanowiska [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej (dalej także: "OIA w [...]") organ odwoławczy podkreślił, że kontrola tego aktu odbywa się w innym trybie i w innym postępowaniu, aniżeli kontrola rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że [...] Okręgowa Izba Aptekarska doręczyła stronie uchwałę pozytywnie opiniującą wniosek o cofnięcie zezwolenia, a strona skorzystała prawa do wniesienia środka zaskarżenia najpierw do Naczelnej Rady Aptekarskiej, a następnie do Sądu.
Organ II instancji wskazał ponadto, że żaden z przepisów P.f. nie nakłada na organy inspekcji farmaceutycznej obowiązku zasięgania opinii właściwej okręgowej rady aptekarskiej w procesie cofania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W szczególności zaś pozyskanie takiej opinii nie następuje w trybie art. 106 § 1 - 5 K.p.a., a to ze względu na brak materialnoprawnej podstawy dla takiego wystąpienia (vide np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 711/12).
Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że regulacje zawarte w art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f. stanowią samodzielną podstawę prawną cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przepisy art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f. odnoszą się do wszystkich przypadków udzielania zezwoleń na gruncie przepisów P.f. , a zatem także do przypadku udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Ogólny charakter przepisów art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f. nie wyłącza możliwości zastosowania ich w odniesieniu do ww. zezwolenia. GIF podkreślił, że organ zezwalający jest uprawniony do stosowania przepisów art. 37ap ust. 1 P.f. niezależnie od regulacji zawartych w art. 103 ww. ustawy stanowiących obligatoryjną (ust. 1) i fakultatywne (ust. 2) podstawy cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Fakt niewydania decyzji nakazującej bądź zakazującej określonego zachowania nie wpływa na ocenę prawidłowości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Art. 120 ust. 1 pkt 2 P.f. nie znajduje zastosowania wtedy, gdy wystąpiły okoliczności świadczące o tym że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Organ wskazał, że strona przestała spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki - utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki.
Organ wskazał na utrwaloną linię orzeczniczą, która wskazuje, iż uczestnictwo w tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" stanowi naruszenie fundamentalnych zasad prowadzenia apteki i jako takie skutkuje cofnięciem zezwolenia na prowadzenie apteki (wyroki WSA w Warszawie w sprawach: sygn. akt VI SA/Wa 2701/13, VI SA/Wa 2692/12, VI SA/Wa 2378/13, VI SA/Wa 838/12, VI SA/Wa 160/12, VI SA/Wa 159/12 i wyroki NSA w sprawach: sygn. akt II GSK 2066/12 i II GSK 1923/12).
Organ odwoławczy podkreślił, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny nie cofnął zezwolenia na prowadzenie apteki [...]Sp. z o.o. na podstawie wprowadzonych nowelizacją przepisów, a na podstawie obowiązujących przed jak i po nowelizacji przepisach dotyczących rękojmi należytego prowadzenia apteki. Co oznacza, że organ dokonał oceny działań przedsiębiorcy i doszedł do uzasadnionego przekonania, iż przedsiębiorca ten utracił rękojmię należytego prowadzenia apteki, co stanowi podstawę cofnięcia zezwolenia.
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą w formie apteki ogólnodostępnej ma obowiązek znać i przestrzegać wszystkie przepisy odnoszące się do aptek. Nie może zatem zasłaniać się brakiem wiedzy co do prowadzonych działań, zwłaszcza że zarówno w obecnym stanie prawnym jak i w poprzednim obowiązywał art. 88 ust. 5 pkt 5 P.f., zgodnie z którym do zadań kierownika apteki należy zakup produktów leczniczych, wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz ich wydawanie zgodnie z art. 96. GIF podkreślił, że sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną innej aptece - w poprzednim stanie prawnym, obowiązującym w roku 2013, kiedy dochodziło do kwestionowanych działań, szczególnie w świetle wykazanej powyżej, utrwalonej linii orzeczniczej - jest niedopuszczalna.
Pismem z dnia 5 lipca 2016 r. [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIF z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności w postaci, tj.: art. 6 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, co powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 68 ust. 1 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie, że przepis ten zawiera zamknięty katalog czynności, które mogą być podejmowane przez aptekę ogólnodostępną, podczas gdy przepis ten nie nakłada na skarżącą żadnego konkretnego obowiązku, w tym zwłaszcza zakazu podejmowania określonego rodzaju działalności;
b) art. 86 ust. 1 w zw. z ust. 2 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie wbrew literalnej wykładni przepisu, że katalog usług farmaceutycznych wskazanych w art. 86 ust. 2 P.f. jest katalogiem zamkniętym;
c) art. 87 ust. 2 P.f. - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że apteka skarżącej prowadziła sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej, chociaż z okoliczności sprawy wynika jedynie, że apteka ta prowadziła wyłącznie sprzedaż produktów leczniczych na rzecz pacjentów;
d) art. 96 ust. 1 P.f. - poprzez jego błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie, że przepis ten zawiera zamknięty katalog sposobu nabywania produktów leczniczych z aptek ogólnodostępnych i jednocześnie, że z przepisu tego wynika zakaz sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów;
e) art. 37ap ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 101 pkt. 4 P.f. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, to jest poprzez przyjęcie przez GIF, że:
• skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu poprzez to, że skarżąca nie daje już rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej z uwagi na to, że dokonywała sprzedaży produktów leczniczych aptece prowadzonej przez inny podmiot;
• ewentualne naruszenia dotyczące jednej apteki prowadzonej przez danego przedsiębiorcę mogą świadczyć o braku rękojmi należytego prowadzenia także innych aptek ogólnodostępnych;
• przepis ten stanowić może podstawę cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w sytuacji stwierdzenia przez organ naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi;
f) art. 37 ap ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 120 ust. 1 pkt 2 P.f. - poprzez brak zastosowania przewidzianej przez wskazane przepisy procedury w sytuacji stwierdzenia przez GIF naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi, to jest poprzez brak nakazania skarżącej w drodze decyzji w pierwszej kolejności usunięcia w wyznaczonym terminie stwierdzonego uchybienia;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez GIF wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a także błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez:
• niedokonanie ustaleń faktycznych w przedmiocie spełniania przez Skarżącą przesłanek posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej i pominięcie faktu, że skarżąca jako podmiot prowadzący apteki ogólnodostępne ma obowiązek zaopatrywać ludność w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 P.f., a skarżąca z obowiązku tego wywiązywała się należycie i w prowadzonej przez nią aptece ogólnodostępnej nigdy nie powstał stan zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi na skutek niedoboru produktów leczniczych, także że produkty lecznicze, które zostały sprzedane przez aptekę ogólnodostępną "[...]" w [...] przy ul. [...]do apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez innego przedsiębiorcę, pozostawały cały czas na stanie wszystkich aptek skarżącej w ilości potrzebnej do zaspokajania potrzeb pacjentów, a sprzedaż dotyczyła jedynie nadwyżek magazynowych tychże produktów;
• pominięcie okoliczności dotyczącej tego, że wartość brutto kwestionowanej przez GIF sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu trzeciego stanowiła zaledwie 0,0013% ogólnej wartości prowadzonej przez skarżącą sprzedaży w okresie, którego dotyczyło postępowanie przed WIF i GIF, albowiem sprzedaż do pacjentów wyniosła kwotę [...]zł., a tym samym wartość zarzucanej skarżącej sprzedaży była śladowa.
• pominięcie okoliczności, że apteka ogólnodostępna "[...]", zlokalizowana we [...] przy ul. [...]nie dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek i nie naruszyła żadnych zasad działania apteki ogólnodostępnej, w tym zasad dotyczących obrotu produktami leczniczymi;
• poczynienie oczywiście sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym ustaleń. faktycznych, polegających na przyjęciu, że prowadzona przez skarżącą apteka ogólnodostępna prowadziła sprzedaż produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej;
• błędne przyjęcie, że skarżąca dokonywała sprzedaży hurtowej, podczas gdy jej działania nie nosiły znamion działalności hurtowej, albowiem nie wskazywały na to zarówno rozmiar sprzedaży, jak i organizacja oraz powtarzalność podejmowanych przez nią czynności;
b) art. 8 k.p.a. - poprzez zastosowanie wobec skarżącej środka o największym stopniu dolegliwości polegającego na cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bez uprzedniego nakazania skarżącej usunięcia stwierdzonych uchybień, co stanowi działanie sprzeczne z zasadą pogłębiana zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
c) art. 9 zd. 1 i art. 10 w zw. z art. 106 § 1, 2 i 5, a także art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez:
• pominięcie prawa strony do otrzymywania wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz niezawiadomienie Skarżącej o zwróceniu się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;
• niezawieszenie przez GIF postępowania do czasu prawomocnego rozpoznania przez WSA w Warszawie skargi skarżącej z dnia 3 sierpnia 2015r. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...]. w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zamiaru cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" w [...];
d) art. 15 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie przez GIF sprawy na nowo i ograniczenie się wyłącznie do powtórzenia w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego decyzji WIF, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego;
e) art. 107 § 3 kpa poprzez:
• brak wskazania przez GIF w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, na podstawie których organ poczynił ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wskazania dlaczego akurat tym dowodom organ przyznał przymiot wiarygodności;
• nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu od decyzji WIF;
f) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji WIF, podczas gdy, uwagi na jej wadliwość, zasadnym było uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy WIF do ponownego rozpoznania.
Mając na uwadze poczynione zarzuty skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji GIF i decyzji ją poprzedzającej ;
2) uchylenie decyzji organów obu instancji ;
3) zasądzenie na rzecz skarżącej od kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w okresie, którego dotyczyło postępowanie przed organami administracyjne, tj. w 2013 roku nie było ustawowego zakazu dokonywania przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych podmiotów niż ludność. Regulacja w tym zakresie pojawiła się dopiero z dniem 8 lutego 2015r., kiedy to ustawodawca wprowadził do ustawy Prawo farmaceutyczne przepis zakazujący zbywania produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu (art. 86a P.f.). Zdaniem skarżącej przyjąć zaś należy, iż gdyby zakaz taki obowiązywał apteki ogólnodostępne już wcześniej (albowiem, jak twierdzi organ, normę taką dało się wyinterpretować z innych przepisów Prawa farmaceutycznego) zbędne, a wręcz sprzeczne z zasadą prawidłowej legislacji, byłoby powtarzanie go raz jeszcze w odrębnym przepisie i nowelizowanie w tym kierunku Prawa farmaceutycznego, co uczyniono z dniem 8 lutego 2015 r.
Wskazane, jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepisy, określają jedynie zadania aptek ogólnodostępnych. Nie można zaś zgodzić się z organem II instancji, że możliwe jest konstruowanie określonych zakazów na tej tylko podstawie, że dane działanie apteki nie mieści się w katalogu wymienionych w ustawie zadań apteki ogólnodostępnej.
W świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP, zasadą jest swoboda przedsiębiorcy w zakresie wykonywania działalności gospodarczej, zaś wyjątkiem zakazy i ograniczenia wolności gospodarczej. Istotne jest, iż zakazów i ograniczeń działalności gospodarczej nie domniemywa się, albowiem muszą być one wyraźnie ustanowione w ustawie.
Zdaniem skarżącej w sytuacji braku ustawowo ustanowionych ograniczeń i zakazów w zakresie dokonywania przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, hurtowni farmaceutycznych oraz innych podmiotów, zakazu takiego nie można domniemywać z ówczesnego braku w tym zakresie regulacji ustawowej, jak również wywodzić takiego zakazu z nieskorzystania przez Ministra Zdrowia z delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia.
Skarżąca stwierdziła, że decyzje organów obu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej co, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, skutkować powinno stwierdzeniem ich nieważności.
Zdaniem skarżącej art. 86 P.f. nie określa numerus clausus usług jakie może świadczyć apteka. Skarżąca zwróciła uwagę, że powołany przepis wskazuje na określoną funkcję aptek ogólnodostępnych, zaś z całą pewnością nie jest to regulacja ustanawiająca określony zakaz, którego naruszenie mogłoby skutkować wydaniem decyzji administracyjnej sankcjonującej działania strony. Zakazu prowadzenia przez aptekę ogólnodostępną działań innych, niż wymienione w art. 86 P.f., nie można także wywodzić z nieskorzystania przez Ministra Zdrowia z delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia, o którym wspomina organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że Minister Zdrowia nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia, nie może oznaczać, że w okresie, którego dotyczyło postępowanie przed organami I i II instancji, zarzucane skarżącej działania były zakazane. Zdaniem skarżącej poczynione przez organ II instancji ustalenia faktyczne niniejszej sprawy dotyczą wyłącznie dokonywania przez tę aptekę przesunięć nadwyżek leków do innych aptek prowadzonych przez skarżącą.
Strona wskazała, że ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące podejmowania się przez skarżącą sprzedaży produktów leczniczych na rzecz hurtowni farmaceutycznej, są zupełnie dowolne. Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji braku ustawowo ustanowionych ograniczeń i zakazów w zakresie dokonywania przez aptekę sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, zakazu takiego nie można domniemywać z braku w tym zakresie regulacji ustawowej. Taki jednoznaczny zakaz został wprowadzony przez ustawodawcę dopiero z dniem [...] lutego 2015 r.
Zdaniem strony, aby uznać, że skarżąca prowadzi działalność hurtową, nie wystarczy stwierdzenie dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów innych niż ludność. Nie jest bowiem tak, że sprzedaż produktów na rzecz konsumentów jest sprzedażą zawsze detaliczną, a sprzedaż na rzecz przedsiębiorców zawsze ma charakter sprzedaży hurtowej. Istota sprowadza się do rozmiarów sprzedaży oraz do organizacji i powtarzalności czynności. Przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne w ówczesnym brzemieniu nie przewidywały zakazu sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną innej aptece ogólnodostępnej produktów leczniczych, a tym bardziej zaś dokonywania ich przesunięć pomiędzy aptekami należącymi do jednego podmiotu. W ocenie skarżącej zakazu takiego nie można domniemywać z ówczesnego braku w tym zakresie regulacji ustawowej, albowiem stanowiłoby to nieuprawnione naruszenie zasady swobody przedsiębiorcy w zakresie wykonywania działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że prowadzony przez nią w aptece ogólnodostępnej "[...]" w [...] obrót produktami leczniczymi nigdy nie naruszał praw pacjentów do dostępu do odpowiednich leków. Natomiast w ocenie skarżącej organ II nie poczynił jakichkolwiek ustaleń faktycznych, które mogłyby wskazywać na niedobór produktów leczniczych w aptece ogólnodostępnej "[...]" w [...]. W wyniku sprzedaży kwestionowanych produktów leczniczych nie doszło także do jakiegokolwiek innego ryzyka dla pacjentów. Skarżąca podkreśliła, że działała z pełnym przekonaniem o legalności podejmowanych przez siebie działań.
W przypadku stwierdzenia przez organy, że strona naruszyła przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne - Organ II instancji winien, kierując się zasadą proporcjonalności, dokonać wyboru takiego środka sankcjonującego, który będzie odpowiednią reakcją na, jego zdaniem, niezgodne z prawem postępowanie skarżącej.
Skarżąca wskazała nadto, iż w przypadku stwierdzenia naruszeń wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi, organ winien nakazać w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień stosownie do art. 120 ust. 1 pkt 2 pf. Z samej tylko systematyki ustawy Prawo farmaceutyczne wynika, że dla zastosowania art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f. należy najpierw zastosować regulację zawarta w rozdziale P.f. Zdaniem skarżącej sięganie po środek najdotkliwszy z możliwych, bez wcześniejszego uprzedzenia skarżącej, iż w ocenie organu, prowadzony przez skarżącą obrót produktami leczniczymi jest niezgodny z prawem i jednocześnie niedanie skarżącej szansy na sanację podjętych działań, jest nie tylko oczywiście sprzeczne z zasadą proporcjonalności działań władczych administracji publicznej, ale przede wszystkim narusza zasadę, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej [art. 8 kpa].
Skarżąca przypomniała, że organ I instancji wystąpił o wyrażenie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki przez [...] Okręgową Izbę Aptekarską na podstawie art. 106 kpa. Organ I Instancji, wbrew dyspozycji art. 106 § 2 kpa, zwracając się do organu współdziałającego o wyrażenie opinii, nie zawiadomił o tym skarżącej. Zaniechanie to stanowiło – w ocenie skarżącej - naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. oraz w istocie doprowadziło do pozbawienia skarżącej przysługujących jej gwarancji procesowych.
W ocenie skarżącej - organ II instancji winien był zaś zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi z dnia 3 sierpnia 2015 r. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zamiaru cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" w [...].
Nadto, zaskarżonej decyzji należy również postawić zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez oczywiście błędną ocenę materiału dowodowego i błędne przyjęcie, na co nie pozwalał zebrany w sprawie materiał dowodowy, że dalsza odsprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną prowadzoną przez inny podmiot niż skarżąca, odbywało się do podmiotu zagranicznego [...]. Zdaniem skarżącej powołane okoliczności stanowią wyłącznie niczym niepoparte, gołosłowne dywagacje organu II instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z brzmieniem art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.), obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Ustawa - Prawo farmaceutyczne przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy.
W myśl art. 68 ust. 1 ww. ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1. W art. 72 ust. 3 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne zdefiniowano "obrót hurtowy" jako wszelkie działania polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w Państwie Członkowskim Unii Europejskiej lub Państwie Członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności.
Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne. Z kolei art. 72 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Zgodnie z art. 74 ust. 1 tej ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
W aptece ogólnodostępnej nie może być zatem prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych. W świetle art. 68 ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art, 71 ust. 1. Obrót hurtowy produktami leczniczymi natomiast ma miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8, oraz wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy. Ponadto, przepis art. 96 ust. 1 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi wprost, że produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych: 1) na podstawie recepty, 2) bez recepty, 3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie posiadała zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, a zatem nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że spółka dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, nie posiadając zezwolenia na obrót hurtowy - co stanowi naruszenie art. 87 ust. 2 P.f., art. 72 ust. 1 i art. 74 ust. 1 P.f. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu zarzut dotyczący błędnego przyjęcia przez organy inspekcji farmaceutycznej, że skarżąca dokonywała obrotu hurtowego, podczas gdy działania te nie nosiły znamion działalności hurtowej (pkt 3 lit. a skargi) – należy uznać za chybiony.
Materialnoprawną podstawą cofnięcia skarżącej spółce przedmiotowego zezwolenia jest art. 37ap ust. 1 pkt 2 P.f., w związku z art. 101 pkt 4 P.f. z powodu naruszenia przez przedsiębiorcę fundamentalnych zasad działania apteki ogólnodostępnej, co świadczy o tym, że przedsiębiorca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Pojęcie "rękojmi należytego prowadzenia apteki" (art. 101 pkt 4 P.f.) nie ma definicji ustawowej. W doktrynie wskazuje się, że "dla udzielenia odpowiedzi w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki można skorzystać z dorobku orzecznictwa odnoszącego się do rękojmi należytego wykonywania zawodu, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie stwierdzał, iż orzecznictwo dotyczące poszczególnych zawodów, w których wymagana jest rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu, znajduje zastosowanie ogólnie do pojęcia "rękojmi", z uwzględnieniem cech szczególnych danego zawodu (chodzi nie tylko o wiedzę i wysokie kwalifikacje, ale o sumienność i rzetelność)". Każde podejrzenie nierzetelności w wykonywaniu czynności zawodowych uprawnia do stwierdzenia, że kandydat do zawodu nie spełnia warunku rękojmi należytego jego wykonywania (zob. M. Kulesza, Opinia prawna odnośnie do rękojmi należytego prowadzenia apteki. Biuletyn Informacyjny, Okręgowa Izba Aptekarska w Warszawie, luty 2004 r., s. 27; por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).
W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że pod pojęciem "rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającej się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99). "Na wizerunek ten [...] składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, uczciwość, sumienność i bezstronność łącznie" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2001 r" II SA 959/00).
Przy rękojmi w grę wchodzi przesłanka prawna podlegająca ocenie, tym niemniej ocena ta nie może być dowolna, w każdym przypadku musi opierać się na ustalonych faktach i ocena ta podlega kontroli sądowo-administracyjnej - co do jej zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu, ocena omawianej przesłanki dokonana przez organ na gruncie tej sprawy nie jest dowolna i ma oparcie w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym.
Konieczność posiadania przez przedsiębiorcę rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej musi obejmować cały okres korzystania z zezwolenia, a obowiązki nałożone na niego ustawą Prawo farmaceutyczne wyznaczają granice, w jakich może poruszać się prowadząc reglamentowaną działalność.
Wobec powyższego, organy Inspekcji Farmaceutycznej prawidłowo uznały, że skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi i zaopatrywała się w produkty lecznicze w innych aptekach ogólnodostępnych. Powołane w motywach decyzji okoliczności w sposób jednoznaczny potwierdzają zarzuty i twierdzenia organów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że skarżąca spółka nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej.
Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej jakoby organ wydając, na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 P.f., decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej – działał bez podstawy prawnej. Niezasadne jest – w ocenie Sądu – stwierdzenie strony jakoby w czasie, gdy miały miejsce stwierdzone naruszenia (2013 r.), nie obowiązywała przesłanka dotycząca dawania (przez podmiot ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i w trakcie jej prowadzenia) rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Należy natomiast zgodzić się ze stroną skarżącą, że ustawa Pf. była wielokrotnie nowelizowana. Jednak podkreślenia wymaga, że żadna ze zmian nie dotyczyła (nie zmieniła, nie uchyliła) przesłanki określonej w art. 101 pkt 4 Pf. (dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki).
A zatem, w ocenie Sądu, aktualna pozostaje przesłanka określona w art. 101 pkt 4 Pf, która w związku z art. 37 ap. ust. 1 pkt 2 Pf stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia. Jak wynika z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 P.f., organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Jednym z niezbędnych warunków do prowadzenia apteki ogólnodostępnej jest dawanie przez wnioskodawcę, a także w trakcie prowadzenia działalności w postaci prowadzenia apteki ogólnodostępnej jest dawanie ww. rękojmi. należytego prowadzenia apteki.
Art. 37ap ust. 1 P.f. nakłada na organ obowiązek cofnięcia zezwolenia w przypadku wystąpienia okoliczności w nim wymienionych. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją związaną. Punkt drugi tego ustępu jednoznacznie wskazuje, że organ cofa zezwolenie, jeżeli przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Odsyła więc i do art. 101 P.f., który mówi, w jakich okolicznościach zezwolenie nie będzie udzielone, czyli jakie kryteria przedsiębiorca musi spełniać, aby zezwolenie uzyskać.
Apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi (vide: pismo strony, w którym wskazała, że dalsza dystrybucja produktów leczniczych z apteki "[...]" w rzeczonej lokalizacji nastąpiła do apteki "[...]" położonej w [...], a następnie z [...] do[...] z [...] do [...]. Apteką docelową w [...]była apteka o nazwie "[...]" w [...]przy ul. [...]). Zatem bezpodstawny jest zarzut skargi określony w pkt 2c.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 P.f. obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne.
W myśl art. 74 ust. 1 ww. ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, którego skarżąca nie posiadała skutkiem, czego nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.
Dokonywanie zatem przez przedmiotową aptekę hurtowej sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych stanowiło naruszenie art. 87 ust. 2 P.f., zgodnie, z którym apteki ogólnodostępne przeznaczone są do: 1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8, 2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2.
Zdaniem Sądu (zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą) unormowanie zawarte w art. 86 ust. 2 - 5 i 8 (z uwzględnieniem art. 72 ust. 5) P.f. stanowi numerus clausus usług, jakie świadczyć mogą apteki. Zatem w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność inna niż określona w art. 86 ust. 2, 5 i 8 P.f. Sąd w składzie orzekającym zauważa, że ustawa – Prawo farmaceutyczne zawiera definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi (art. 72 ust. 3 P.f.). Ta definicja związana jest ściśle z charakterem podmiotów zaopatrywanych w produkty lecznicze. Definicja ta jest jednoznaczna i wynika z niej, że zaopatrywanie m.in. hurtowni i aptek jest obrotem hurtowym. Z art. 72 ust. 1 P.f. wynika, że obrót hurtowy prowadzić mogą wyłącznie hurtownie, zaś z art. 74 ust. 1 P.f. wynika, że prowadzenie hurtowni wymaga zezwolenia (vide: wyroki NSA z dnia 22.05.2014 r.: sygn. akt II GSK 632/13, II GSK 491/13, II GSK 1030/13).
W tym stanie prawnym wszelkie wywody na temat otwartego katalogu działalności aptecznej i braku zakazu prowadzenia obrotu hurtowego przez aptekę, są całkowicie chybione, bowiem z powołanych przepisów wynika wprost, że na prowadzenie obrotu hurtowego potrzebne jest zezwolenie, którego nie może otrzymać podmiot prowadzący aptekę ogólnodostępną, zatem prowadzenie obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne jest niedopuszczalne i zakaz ten nie wynika z treści art. 86 i 87 P.f. regulującego działalność aptek, tylko z treści przepisów regulujących obrót hurtowy (art. 72 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 3 P.f.), zgodnie z którymi obrót hurtowy może być prowadzony wyłącznie przez hurtownie, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Przyjęcie przez ustawodawcę zasady, że obrót hurtowy mogą prowadzić wyłącznie hurtownie, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych oznacza jednocześnie, że inne podmioty obrotu tego prowadzić nie mogą i właśnie z tego uregulowania wywieść należy zakaz prowadzenia obrotu hurtowego przez apteki ogólnodostępne.
Apteka ogólnodostępna jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 P.f. zatem sprzedaż produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych narusza ten przepis.
Art. 101 P.f. określa, że o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej może ubiegać się wnioskodawca (przedsiębiorca chcący prowadzić działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej). Ten sam przedsiębiorca (podmiot/wnioskodawca), chcąc prowadzić kilka aptek ogólnodostępnych każdorazowo musi ubiegać się o wydanie przez organ inspekcji farmaceutycznej zezwolenia na prowadzenie jednej z nich. Przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne nie przewidują możliwości udzielania zezwolenia na prowadzenie kilku aptek, ani też nie przewidują uprzywilejowanego traktowania podmiotów, które po raz kolejny ubiegają się o wydanie ww. zezwolenia. A zatem, w ocenie Sądu podmiot ubiegający się o zezwolenie musi za każdym razem spełnić wszystkie warunki określone m.in. w art. 101 P.f.
Przesłanka dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej musi być spełniana przez przedsiębiorcę w stosunku do każdej apteki ogólnodostępnej prowadzonej na podstawie zezwolenia. Przesłanka ta dotyczy cech podmiotowych – badanie zatem spełniania przesłanki dawania rękojmi przez konkretnego przedsiębiorcę należy rozpatrywać w kontekście każdego udzielonego mu zezwolenia. Zatem, w ocenie Sądu, za bezzasadny uznać należy również zarzut sformułowany w pkt 3 skargi jakoby przedsiębiorca prowadzący aptekę w rzeczonej lokalizacji nie naruszył żadnych zasad działania apteki ogólnodostępnej, w tym zasad obrotu produktami leczniczymi.
Odnośnie zarzutu z pkt 2f skargi stwierdzić należy, że art. 120 pkt 2 P.f. określił, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jednakże w ocenie Sądu fakt niewydania decyzji nakazującej bądź zakazującej określonego zachowania nie wpływa na ocenę prawidłowości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdyż art. 120 ust. 1 pkt 2 P.f. nie znajduje zastosowania, gdy wystąpiły okoliczności świadczące o tym, że przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. W związku z powyższym chybiony jest również zarzut naruszenia przez organy inspekcji farmaceutycznej art. 8 k.p.a. (pkt 3b skargi).
W rozpoznawanej sprawie orzekające w niej organy Inspekcji Farmaceutycznej zasadnie uznały, że skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki i tym samym przestała spełniać jeden z warunków wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia, określona w art 37ap ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne. W niniejszej sprawie oceny tej okoliczności dokonano na podstawie wyników kontroli, a także nadesłanych przez stronę informacji i nie ma podstaw do ich kwestionowania. W zaistniałych okolicznościach, zgodnie z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, tracąc rękojmię należytego prowadzenia apteki, co skutkowało wydaniem decyzji cofającej spółce zezwolenie na prowadzenie apteki. Bez znaczenia pozostaje również fakt, że produkty lecznicze, które zostały sprzedane przez aptekę ogólnodostępną "[...]" w [...] do apteki prowadzoną przez innego przedsiębiorcę, pozostawały cały czas na stanie wszystkich aptek skarżącej w ilości potrzebnej do zaspokojenia potrzeb pacjentów, a sprzedaż dotyczyła jedynie nadwyżek magazynowych. W ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny czy strona naruszyła przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne jest zestawienie wartości brutto kwestionowanej sprzedaży do ogólnej wartości prowadzonej przez skarżącą sprzedaży, bowiem ocena ta polega na stwierdzeniu, czy podmiot naruszył przepisy ustawy, czy nie. W omawianej sprawie bez wątpienia miało naruszenie przepisów P.f. poprzez dokonanie sprzedaży produktów leczniczych innym aptekom (bez posiadania zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej).
Odnośnie zarzutu określonego w pkt 3c skargi stwierdzić jednoznacznie należy, że istniejące w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1429 ze zm.) uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach prawa materialnego. Jednakże w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23). Nie przewidują takiego trybu zarówno art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 99 ust. 2 ani art. 103 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy oraz innych regulacji. Oznacza to, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nie miał prawnego obowiązku uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować czynności organów Inspekcji Farmaceutycznej podejmowanych w toku niniejszej sprawy, a zmierzających do jej wyjaśnienia. Podejmując rozstrzygnięcie, organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i ww. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ nadzoru farmaceutycznego argumentacja jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji.
Tym samym Sąd uznał, że poczynione przez organy Inspekcji Farmaceutycznej ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów Inspekcji Farmaceutycznej, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Organ II instancji ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toczącym się postępowaniu – zatem chybiony jest również zarzut naruszenia art. 15 k.pa. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (pkt 3 lit. d - f skargi).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. - p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło