I SA/Gl 1287/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-02-15
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który przeprowadził częściowy remont dachu zabytkowego budynku w 2011 roku, ale nie wykonał kompleksowego remontu zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi wydanymi w 2010 roku i nie podjął innych prac zabezpieczających, może skorzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że częściowy remont dachu zabytkowego budynku, przeprowadzony w 2011 roku, nie spełnia wymogu "utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków", o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie obejmuje kompleksowego wykonania zaleceń konserwatorskich i nie towarzyszą mu inne prace zabezpieczające. Właściciel zabytku, który nie wykonuje w pełni zaleceń organów ochrony zabytków, nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego. W związku z tym, skarga podatnika została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji ustalającą podatek od nieruchomości za 2011 rok. Podatnik domagał się zwolnienia od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powołując się na przeprowadzone prace remontowe dachu zabytkowego budynku. Organy uznały, że prace te były niewystarczające do spełnienia wymogu utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami, zwłaszcza w kontekście niewykonania kompleksowego remontu dachu zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi z 2010 roku oraz zaniedbania innych elementów budynku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej O.p.) decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., (Nr [...].nr ew. [...]) w sprawie ustalenia J. J. (dalej jako strona, podatnik) podatku od nieruchomości na 2011 rok.
Prezentując dotychczasowy przebieg postępowania SKO wskazała, że organ I instancji decyzją z dnia [...]r. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 w wysokości [...] zł. Opodatkowaniem organ objął nieruchomość zabudowaną położoną w C. przy ul. [...]. Do podstawy opodatkowania organ przyjął: 2503,20 m2 powierzchni budynków pozostałych, dla której zastosował stawkę podatkową 7,06 zł za 1 m2 i 3535 m2 powierzchni gruntów pozostałych opodatkowanych stawką 0,41 zł za 1m2 powierzchni.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony, wskazując na ustalenie stanu faktycznego z przekroczeniem zakresu dowodów i okoliczności niezbędnych dla ustalenia stanu sprawy, zarzucał naruszenie: przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwagi na jego niezastosowanie i art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, 121 § 1, 187 § 1 i 3, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, albowiem postępowanie organu podatkowego dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.
Uzasadniając swoją decyzję Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2015r.,poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz przepisy uchwały Nr LIII/1017/10 Rady Miasta Chorzów z dnia 28 października 2010r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta Chorzów oraz zwolnień podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Śl. z 2011r., Nr 28, poz. 525).
Następnie Kolegium przywołało postanowienia art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r., Nr 162, poz. 1568 ze zm., dalej u.o.z.), których wykładni Kolegium dokonało w oparciu o orzecznictwo Sądów Administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lipca 2010r., sygn. akt IIISA/Po 302/10) i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2008r., (sygn. akt I SA/Gl 152/08).
W dalszej kolejności Kolegium, odwołując się do akt, wskazało, że ustaliło, iż aktem notarialnym z dnia [...]r. strona na podstawie umowy zamiany nabyła własność zabudowanej nieruchomości położonej w C., na którą składa się budynek Ratusza, budynek warsztatu i kotłowni, budynek garażowy i nie działająca stacja paliw wymagają przeprowadzenia generalnego remontu. Budynek Ratusza wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] w znacznej części jest zniszczony i pozostaje nie używany od 1999 roku. Kolegium odwołało się również do operatu szacunkowego powyższej nieruchomości sporządzonego na zlecenie Miasta C. w październiku 2000r oraz opisu wizji lokalnej w dniu [...]r. Zgodnie z opisem technicznym budynku administracyjnego (Ratusza) ściany budynku częściowo pozostawały zawilgocone, zachodzi konieczność wymiany pokrycia dachowego, stolarki (stwierdzono, że stolarka jest nieszczelna, drzwi pozostają bez zamków, dużo okien jest niezamkniętych lub z wybitymi szybami). Wskazano na konieczność remontu przeciekających, zalewających wnętrza balkonów, wymiany podłóg, sanitariatów. Kolegium odnotowało również, iż zły stan techniczny obiektu w momencie nabycia jego własności przez stronę potwierdza także protokół zdawczo-odbiorczy z [...]r. oraz odwołało się do danych z rejestru gruntów i budynków.
Następnie SKO wskazało, że prawomocnymi wyrokami z dnia 13 lutego 2013r., sygn. akt 1452/13 -1455/13 WSA w Gliwicach oddalił skargi strony na decyzje podatkowe, którymi ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości za lata 2007-2010 bez zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Kolegium przypomniało, że organy podatkowe I i II instancji ustaliły, iż w latach podatkowych 2007-2010 podatnik nie spełniał warunku utrzymania i konserwacji zabytku, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Odnośnie stanu budynku Ratusza w 2010 roku SKO odnotowało, że w piśmie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]r. podniesiono, iż podczas kontroli, która miała miejsce w dniu [...]r. stwierdzono, że stan dachu pozostaje katastrofalny, zawilgocenie stropów, stojące kałuże, stan budynku uległ pogorszeniu. Zobowiązano właścicielkę do wykonania remontu dachu do 30 listopada 2010r. Na dzień sporządzenia pisma stwierdzono, że żadne działania w tym kierunku nie zostały podjęte. Wizja lokalna z dnia [...]r. potwierdziła, że budynek uległ dalszej dewastacji (z uwagi na zabezpieczenie otoczenia przed odpadającym tynkiem ogrodzono budynek od strony ulicy). Zgodnie z oświadczeniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków budynek nie jest i nie był w latach poprzednich utrzymywany i konserwowany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków.
SKO podkreśliło, że stanowisko o braku należytego utrzymywania zabytku [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków powtórzył w piśmie z dnia [...]r.
W dalszej części prezentowania dotychczasowego przebiegu sprawy Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] r., organ I instancji ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie [...] zł. Organ I instancji, wzorem lat wcześniejszych uznał, że brak jest przesłanek do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. SKO decyzją z dnia [...] r. uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie potwierdzał brak należytego utrzymania przez stronę budynku dawnego ratusza tj. odpowiadającego przepisom u.o.z. od momentu jego nabycia do końca 2010r., wskazując, że dowód na to stanowią przede wszystkim opinie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków poparte dokumentacją w postaci protokołów kontroli. Odnośnie 2011 r., Kolegium zastrzegło, że w piśmie z dnia 25 listopada 2011r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków na zapytanie organu podatkowego I instancji oświadczył, że przedmiotowy budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Nie odnaleziono jednak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków po 2010 roku przeprowadzał kontrolę opodatkowanej nieruchomości. Nie wiadomym zatem było, co stało się podstawą do wysnucia przez ten organ takiej oceny stanu rzeczy. Ponadto uchylając decyzję organu I instancji Kolegium zważyło, że z przedłożonej do odwołania dokumentacji wynika, że w 2011 roku przeprowadzono wymianę dachu budynku i remont gzymsów. Organ podatkowy I instancji dokonując ustalenia stanu faktycznego sprawy w zaskarżonej decyzji w ogóle do powyższej okoliczności nie odniósł się. Kolegium wskazało, by organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę ustalił, czy Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadzał w 2011 roku kontrolę przedmiotowego budynku, względnie na podstawie jakich ustaleń dokonał oceny nienależytego utrzymywania i konserwowania zabytku w 2011 roku. Ponadto organ I instancji miał odnieść się do dokumentacji związanej z remontem budynku przedłożonej przez stronę wraz z odwołaniem.
W dalszej części swojego wywodu Kolegium odnotowało, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę w piśmie z dnia 24 czerwca 2014r. (karta nr 78) zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ([...]WKZ) z zapytaniami: czy strona uzgadniała program prac konserwatorskich w roku 2011, czy wywiązywała się z zaplanowanych działań na 2011 rok, czy wydawane były zalecenia konserwatorskie, jeśli tak to czy były one wykonywane we właściwym terminie. W piśmie z dnia 14 lipca 2014r. [...]WKZ poinformował, że zgodnie z porozumieniem z dnia [...]r. w sprawie powierzenia przez Wojewodę [...] Gminie c. prowadzenie niektórych zadań z zakresu sprawowania ochrony zabytków, sprawy dotyczące uzgodnień remontów, wydawania pozwoleń konserwatorskich na prace w odniesieniu do przedmiotowego budynku prowadzi Miejski Konserwator Zabytków (MKZ) w C. Jednakowoż [...]WKZ wskazał, że w dniu [...]r. przeprowadził kontrolę budynku przy ul [...] w celu sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych z dnia [...]r., a ponieważ zalecenia te nie zostały wykonane [...]WKZ zawiadomił Komendę Miejską w C. o popełnieniu czynu zabronionego pismem z dnia 28 lutego 2011r. Organ dodawał, że zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi z dnia 15 lipca 2010r. działając w oparciu o art. 40 ust. 1 u.o.z.o.z. i mając na uwadze konieczność zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku zalecono stronie wykonanie kompleksowego remontu dachu do dnia 30 listopada 2010r. (załącznik przy karcie nr 49).
W piśmie z dnia 10 listopada 2014r. (karta 59) MKZ w C. poinformował, że strona uzgadniała z MKZ program prac konserwatorskich w roku 2011, częściowo wywiązała się z działań na 2011 rok oraz, że MKZ nie wydawał wobec strony w 2011 roku zaleceń konserwatorskich. W piśmie z dnia 19 listopada 2014r. [...]WKZ poinformował organ podatkowy, że na dzień 31 grudnia 2011r. w przedmiotowym budynku wykonano remont dachu i wykonane prace nie są doraźnym zabezpieczeniem lecz mają charakter trwały, jednak ich skala jest stosunkowo niewielka w porównaniu do potrzeb; nadal remontu wymaga pozostała część poszycia dachowego, elewacje, wnętrze. Dalej [...]WKZ podał, że budynek porastają samosiejki rozsadzające mury, stolarka okienna i drzwiowa jest zdewastowana. W tej sytuacji [...]nie może stwierdzić, że budynek jest utrzymywany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2015r. MKZ (karta nr 30) poinformował organ podatkowy, że zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi właściciel winien wykonać kompleksowy remont dachu, a do chwili obecnej prace wykonano częściowo (zaawansowanie prac oceniono na 50%). MKZ wskazał, że prace przy przedmiotowym obiekcie nie były kontynuowane w 2014r. W kolejnych pismach z dnia 23 października 2015r. MKZ poinformował, że zgodnie z jego wiedzą koszt prac remontowych budynku w 2011 roku wyniósł [...] zł, w tym [...] zł pochodziło z dotacji z budżetu Miasta (karta nr 14) oraz, że w 2011 roku przeprowadzono prace remontowo-konserwatorskie w obrębie dachu (I etap prac). Zgodnie oświadczeniem MKZ prace te realizują założenia projektu oraz w sposób istotny zabezpieczają substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów atmosferycznych. Prace te należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami (karta nr 11).
Kolegium odnotowało również, iż zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez pełnomocnika do odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2011 rok z dnia [...]r. w obrębie budynku zostały przeprowadzone następujące prace: zdemontowano istniejące dachówki, folię, blacy papę oraz oblachowanie; zdemontowano oblachowanie gzymsów i pozostałych elementów dekoracyjnych; wymieniono częściowo krokwie, słupy, murłaty, elementy więźby w dobrym stanie poddano naprawie; elementy drewniane oczyszczono i zaimpregnowano; wymieniono wszystkie łaty, założono nową dachówkę, zainstalowano pod nią folię budowlaną; przemurowano mur kolankowy w wymaganym zakresie; kosze, zlewnie i inne obróbki wykonano z blachy cynkowo-tytanowej; na gzymsach założono obróbki z blachy cynkowo–tytanowej; przemurowano gzyms okapowy w technologii sztukatorskiej. Powyższe prace odebrano komisyjnie w dniu [...] r.
W dalszej części swoich rozważań Kolegium stwierdziło, że budynek Ratusza w 2011 roku nie był konserwowany i utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W ocenie SKO z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że do końca 2011 roku podatnik nie wykonał zaleceń konserwatorskich wydanych [...]r., tj. nie przeprowadzono kompleksowego remontu dachu. Remont ten wykonano po upływie terminu wyznaczonego na 30 listopada 2010r. i tylko częściowo. Właściciel budynku nie podjął żadnych innych prac mających na celu zabezpieczenie zabytku - bez zmian względem stanu z roku poprzedniego pozostawały elewacje, wnętrze budynku, budynek porastały samosiejki rozsadzające mury, stolarka okienna i drzwiowa była zdewastowana.
Kolegium podkreślało, że w tej sytuacji należało wywieść, iż podatnik pomimo podjętego remontu dachu nie spełniał warunku zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Zdaniem SKO oceny co do braku zaistnienia przesłanki konserwacji i utrzymywania budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków nie zmienia pozytywna opinia MKZ co do podjętych przez stronę prac remontowych wyrażona w piśmie z dnia 23 października 2015r., w którym organ stwierdził, że podjęte prace należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Powyższe działania nie doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia budynku (nie wykonano w całości zaleconego kompleksowego remontu dachu), a ponadto były to działania opóźnione względem terminu wyznaczonego przez organ nadzoru konserwatorskiego. W przywołanym wyżej wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 lipca 2010 r. Sąd wskazał na obowiązek właściciela zabytku polegający na podporządkowaniu się działaniom organów ochrony zabytków. Strona nie wywiązała się w 2011r. z nałożonego na nią obowiązku wykonania kompleksowego remontu dachu, co spowodowało, że zabytkowy budynek dalej znajdował się w stanie zagrażającym temu budynkowi, tj. mogącym prowadzić do dalszego uszczerbku zabytku. Wobec powyższego niedopuszczalnym było zastosowanie zwolnienia podatkowego. SKO podkreślało, że zasadą jest płacenie podatków, natomiast wszelkie zwolnienia od podatku należy traktować jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, w konsekwencji przepisy wprowadzające zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle i stosowane z ostrożnością. Zdaniem Kolegium stwierdzenie braku wywiązywania się w niniejszej sprawie z obowiązków nałożonych na stronę przez organ nadzoru konserwatorskiego, pomimo podjęcia działań mających prowadzić do zabezpieczenia i utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie przesądzało o niedopuszczalności zastosowania zwolnienia.
Kolegium zauważyło, że zasadny pozostawał zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, albowiem w niniejszej sprawie, skoro organ orzekał w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok, zbędnym było przywoływanie w uzasadnieniu decyzji w porządku chronologicznym wszelkich działań zarówno organu jak i strony oraz poczynionych przez organ ustaleń dotyczących lat poprzednich. Takie faktograficzne zobrazowanie przebiegu postępowań dotyczących wcześniejszych lat podatkowych bez wskazania związku z rozstrzygnięciem dotyczącym 2011 roku nie wnosi niczego do rozpatrywanej sprawy. Działanie organu I instancji polegające na włączaniu do akt sprawy wszystkich dokumentów (bez oceny ich znaczenia dla sprawy podatku za 2011 rok) i chronologiczne opisywanie przebiegu innych postępowań w uzasadnieniu decyzji w istocie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania (art. 125 Ordynacji podatkowej) oraz podejmowania przez organ niezbędnych działań mających na celu załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). W ocenie Kolegium dostrzeżone uchybienie pozostawało jednak bez wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy zobowiązania podatkowego za 2011 rok, organ ten ustalił także stan faktyczny dotyczący 2011r. i prawidłowo do dokonanych ustaleń zastosował normę prawną.
Kolegium końcowo zauważyło, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji było dopuszczalne w świetle art. 68 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze, że w związku z nabyciem przedmiotowej nieruchomości strona nie złożyła informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, przyjęto, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2011 rok mogła być doręczona do końca 2016 roku.
W skardze na decyzję SKO z dnia [...]r. pełnomocnik strony (dalej jako skarżąca) w punkcie 1 skargi zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. z 14 maja 2014r. Dz.U. z 2014r. poz. 849) z uwagi na jego niezastosowanie, poprzez wydanie decyzji o wysokości podatku od nieruchomości w odniesieniu do nieruchomości objętej zwolnieniem od tego podatku, poprzez uznanie, iż nie zaistniała przesłanka konserwacji i utrzymywania nieruchomości należącej do skarżącej oraz art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że gruntowne prace remontowe przeprowadzone przez skarżącą w 2011r. nie stanowią konserwacji i utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W punkcie 2 skargi pełnomocnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania mających wpływa na wynik sprawy tj. art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa albowiem postępowanie organu podatkowego dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego tj. z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów w tym w szczególności dowolną oceną pisemnych opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...]r. oraz dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność zakresu przeprowadzonych w 2011 przez skarżącą prac w zakresie remontu dachu zabytku poprzez przyjęcie, że stanowiąca przedmiot opodatkowania nieruchomość jest niewłaściwie utrzymywana i konserwowana.
Pełnomocnik wskazując na powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślał, że nie można się zgodzić z decyzją SKO z [...]r., albowiem organ nie zastosował w sprawie art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który w sprawie miał zastosowanie. Autor skargi podkreślał, że w sprawie bezsporna jest okoliczność, iż nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków, natomiast po odwołaniu się do art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami akcentował, że za spełnienie przesłanki w postaci utrzymania i konserwacji zabytku należy uznać prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie.
Pełnomocnik wskazywał, że skarżąca nabyła obiekt zabytkowy w katastrofalnym stanie technicznym. Wobec zaniedbań poprzednich właścicieli, zabytek został doprowadzony do ruiny. Stan budynku w chwili jego objęcia we władanie przez podatnika był tak katastrofalny, że każde działania w tym przede wszystkim, te które podejmowała strona skarżąca zmierzały do zachowania stanu zabytku i utrzymywania go zgodnie z przepisami o ochronie zabytków wydatkując środki którymi dysponował. Skarżąca, aby przeprowadzić gruntowny remont dachu musiała w pierwszej kolejności zgromadzić środki finansowe i dopiero po ich uzyskaniu przystąpiła do prac o zwiększonym zakresie. Mimo tak złego stanu nieruchomości skarżąca przeprowadziła w roku 2011r. szereg prac remontowych i konserwatorskich. Prace te obejmowały: zdemontowanie istniejącej dachówki, blachy, papy oraz oblachowania; zdemontowanie, oblachowanie gzymsów i pozostałych elementów dekoracyjnych; wymianę częściowo krokwi, słupów, murłat; poddanie naprawie elementów więźby; oczyszczenie i zaimpregnowanie środkiem Pleśniotox wszystkich elementów drewnianych, wymianę wszystkich łat, założenie nowej dachówki ceramicznej, karpiówki, zainstalowano folie budowlaną paro przepuszczalną; przemurowanie muru kolankowego w wymaganym zakresie; wykonanie koszów, zlewni i innych obróbek; założenie na gzymsach obróbki z blachy cynkowo – tytanowej; przemurowanie gzymsu okapowego w technologii sztukatorskiej.
Pełnomocnik odwołując się do twierdzeń SKO akcentował, że sam organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca w 2011r. przeprowadziła remont dachu, co jest okolicznością bezsporną. W dniu [...]r. zakończyły się prace remontowe zaplanowane na rok 2011.
Autor skargi wywodził, że organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, a zatem należy uznać za konieczne i prawidłowe wystąpienie organu podatkowego do konserwatora zabytków o udzielenie informacji, względnie przedstawienie przez zainteresowanego podatnika odpowiedniego zaświadczenia wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Prawidłowość tego poglądu wzmacniają dodatkowo przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z których wynika, że wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków posiadają odpowiednie informacje o zabytkach znajdujących się na obszarze ich właściwości miejscowej (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 r. I SA/Wa 1154/10, podobnie też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 grudnia 2012 r. I SA/Go 990/12). Ustalenia organów podatkowych w zakresie okoliczności utrzymywania i konserwowania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków muszą zatem opierać się na opiniach organów ochrony zabytków.
Autor skargi podkreślał, że organem administracyjnym wykonującym zadania z zakresu ochrony zabytków oraz sprawującym kontrolę nad ochroną zabytków, w tym przedmiotowego zabytku, na podstawie porozumienia zawartego w [...]r. w sprawie powierzenia przez Wojewodę [...] Gminie C. prowadzenia niektórych zadań z zakresu sprawowania ochrony zabytków jest Miejski Konserwator Zabytków w C., do którego kompetencji należą m. in. wskazane na stronie internetowej Urzędu Miasta C. zadania takie jak przedstawianie, w formie pisemnej, zaleceń konserwatorskich określających sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenia i wykonania prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być prowadzone w tym zabytku w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie planów miejscowych, udzielanie pozwoleń na prowadzenie robót budowlanych (z wyłączeniem robót rozbiórkowych) przy zabytku wpisanym do rejestru z wyłączeniem obiektów będących własnością Gminy lub Skarbu Państwa oraz układów zieleni zabytkowej i stanowisk archeologicznych.
Pełnomocnik podkreślał, że organ podatkowy zwracał się do Miejskiego Konserwatora Zabytków z zapytaniem o informację w zakresie poczynionych przez skarżącą prac. Miejski Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 23 października 2015r. jako podmiot posiadający specjalistyczną i fachową wiedzę wskazał, iż w 2011r. odwołująca się przeprowadziła prace remontowo - konserwatorskie w obrębie dachu. Prace te realizują założenia projektu i w sposób istotny zabezpieczają substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów atmosferycznych. Prace te należy uznać właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami.
Pełnomocnik akcentował, że wskazane pismo konserwatora zabytków należy uznać za dokument urzędowy (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. IV SA/Wa 2238/07), a zatem dowodowi temu zgodnie z art. 194 O.p. przysługuje domniemanie prawdziwości oraz domniemanie zgodności z prawdą to jest, iż treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, a zatem, że prace przeprowadzone przez skarżącą w 2011r. należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Obowiązkiem organu podatkowego jest zatem dać wiarę takiemu dowodowi i uznać za udowodniony fakt, który z nich wynika. Nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowi oczywiste naruszenie przepisów prawa procesowego. Organ odwoławczy pomimo, że jest w posiadaniu dowodów w postaci dwóch pism Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia 23 października 2015r., które stanowią istotny materiał dowodowy nie dał im wiary przy ustalaniu stanu faktycznego wydając decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości za 2011r.
Zdaniem pełnomocnika organ podatkowy naruszył także art. 122, art. 187 § 1 i 3 O.p. oraz art. 191 O.p. przy ustalaniu stanu faktycznego nie wziął bowiem wskazanych powyżej istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w postaci działań skarżącej mających na celu utrzymywanie zabytku w jak najlepszym stanie. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast § 3 tego artykułu stanowi, iż fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Przepis art. 187 O.p. konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 O.p. w ten sposób, że formułuje regułę przeprowadzania postępowania dowodowego, nazwaną zasadą zupełności (kompletności) (R. Kubacki, Specyfika podatkowego postępowania dowodowego, s. 34-35; W. Sawa, Ciężar dowodu, s. 53). Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość.
Pełnomocnik wywodził, że obowiązkiem organu podatkowego jest także dowodzenie okoliczności korzystnych dla strony. Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena nie może oznaczać dowolności. Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według własnego uznania; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z 13.6.2000 r., I SA/Ka 2160/98, niepubl.).
Autor skargi podkreślał, że oczywistym jest, iż aby wykonać prace i remonty celem utrzymywania zabytku w odpowiednim stanie, należy podjąć także szereg czynności w tym administracyjnych, aby móc podjąć fizycznie zaplanowane prace remontowe. Bez uzyskania odpowiednich środków finansowych nie jest możliwe podjęcie stosownych działań faktycznych. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wykonywanie tak rozległych i bardzo kosztownych remontów wobec stanu zabytku, który został doprowadzony do ruiny, nie z winy skarżącej, wymaga wydatkowania bardzo znacznych środków finansowych. Nadto wobec ogromu wymaganych prac oczywistym jest fakt, iż nie jest możliwe wykonanie wszystkich prac w rybie natychmiastowym i jest to proces znacznie rozciągnięty w czasie. Skarżąca, na co wskazał organ odwoławczy, przeprowadziła prace remontowe w 2011r., które zostały zakończone w grudniu 2011r., a były kontynuowane w 2012r. Na wykonane w 2011r. prace, która to okoliczność z przyczyn wskazanych jak powyżej znana organowi odwoławczemu wydatkowano bardzo znaczne środki pieniężne, zatem aby rozpocząć kolejny rozległy etap prac remontowych skarżąca zmuszona była pozyskać kolejne środki finansowe. Skarżąca na początku kolejnego roku tj. 2012 podjęła czynności celem pozyskania środków finansowych i skutecznie złożyła wniosek o dotację. Środki pieniężne zostały przyznane i na skutek tych konkretnych działań skarżącej ukierunkowanych wprost na utrzymywanie zabytku w odpowiednim stanie kolejny już właściciel nieruchomości w tym samym roku przeprowadził szereg prac remontowych.
Autor skargi wskazywał, że poczynione przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. ustalenia i jego stanowisko winno być uwzględnione przez organ odwoławczy i powinny stanowić wiarygodny dla organu podatkowego materiał dowodowy. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko organu podatkowego, iż w roku 2011 nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków skoro w pisemnej opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków zawarte jest stwierdzenie, że za właściwe należy uznać postępowanie odwołującej w ramach opieki nad zabytkami.
Zdaniem pełnomocnika za prawidłowością i zgodnością z prawem decyzji organu odwoławczego nie mogą przemawiać powoływane przez organ odwoławczy twierdzenia i okoliczności odnoszące się do okresu przed 2011r. i tak organ odwoławczy za organem I instancji ponownie ustalając stan faktyczny błędnie odnosi się do zdarzeń i okoliczności sprzed 2011r. jak i po 2011r. Podstawy ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą stanowić opinie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który to kontrolę przeprowadził nie pod koniec, a na samym początku 2011r.
Pełnomocnik wywodził, że mając na uwadze wydane w sprawie, a powołane powyżej opinie właściwego organu Miejskiego Konserwatora Zabytków, stanowisko organu odwoławczego o nieutrzymywaniu i nie konserwowaniu nieruchomości należy uznać za całkowicie arbitralne i nieuzasadnione, skoro właściwy organ Miejski Konserwator Zabytków posiadający specjalistyczną wiedzę i kwalifikacje w tym zakresie uznał przeciwnie do organu, iż za właściwe należy uznać postępowanie skarżącej w 2011r. w ramach opieki nad zabytkami. Skarżąca podjęła w sposób realny i konkretny działania mające na celu wykonanie zaleceń organów ochrony zabytków i wydatkując bardzo znaczne środki finansowe poczyniła istotne nakłady i wykonała prace remontowane, o którym mowa powyżej. Skarżąca przeprowadziła w roku 2011r. remont obiektu za kwotę [...] zł w związku z powyższym zasadne jest przyznanie jej zwolnienia z podatku od nieruchomości za rok 2011r. w kwocie [...] zł albowiem celem ustawodawcy, który ustanowił w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione od podatku od nieruchomości, było przede wszystkim zapewnienie aby środki ze zwolnienia podatkowego były przeznaczone na cel związany z ochroną zabytku, a nie stanowiły nieuzasadnionej korzyści podatnika, który w ten sposób mógłby uniknąć powszechnego obowiązku podatkowego. Porównanie kwoty zwolnienia podatku za rok 2011 w wysokości [...] zł z kwotą prac remontowych na obiekcie [...] zł świadczy, że podatniczka wydatkowała 10 krotnie większe środki na zabytek, niż uzyskałaby zwolnienie z podatku od nieruchomości. Fakt, że część środków podatniczka pozyskała z dotacji, nie umniejsza jej dbałości i gospodarności o zabytkowy budynek, w którym przeprowadziła remont w roku 2011 i nie może być okolicznością niekorzystną dla podatniczki pozbawiającą ją prawa do skorzystania z ulgi podatkowej przewidzianej w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z uwagi na powyższe pełnomocnik stwierdzał, że skarżąca w 2011r. utrzymywała zabytek zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a tym samym wobec spełniania tego warunku należąca do niej nieruchomość położona w C. powinna być zwolniona od podatku od nieruchomości. Organ I instancji błędnie zatem ustalił, iż budynek zlokalizowany w C. jest niewłaściwie utrzymywany, a ustalenie to pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w postaci pism Miejskiego Konserwatora Zabytków jak i dokumentów przedłożonych przez podatniczkę w szczególności w postaci faktur VAT na okoliczność przeprowadzenia gruntownych prac remontowych, a ponadto dokonał niewłaściwej wykładni i zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pomijając jego wykładnię literalną i celowościową.
Końcowe pełnomocnik podkreślał, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do usankcjonowania niezgodnego ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (§1). "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (§ 2). Przy czym, wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji może nastąpić tylko, jeśli: a) zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. - dalej: p.p.s.a.), względnie jeśli decyzja jest dotknięta wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.).
Skarga okazała się bezzasadna. Sąd badając sprawę pod kątem ww. regulacji nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które winny były skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu odwoławczego.
Stan faktyczny sprawy jest tylko po części sporny. W ocenie Sądu, z uwagi na jego zaprezentowanie przy okazji opisywania stanowisk strony i organów podatkowych, brak jest konieczności jego ponownego przedstawiania. Sąd za prawidłowe uznaje ustalenia jakie w przedmiocie stanu faktycznego poczyniły organy podatkowe w odniesieniu do spornego roku podatkowego i uznaje je jako własne. Mając na uwadze zarzuty skarżącej przyjdzie wskazać, że bez istotnego znaczenia dla końcowego wyniku sprawy mają przy tym poszerzone, szczególnie w decyzji organu I instancji wywody w zakresie stanu faktycznego dotyczące wcześniejszych lat podatkowych. Faktem przy tym jest, że strona nabyła nieruchomość w 2004 roku oraz, że toczyły się postępowania podatkowe dotyczące lat 2007-2010, przy czym tutejszy Sąd wyrokami z dnia 13 lutego 2014 r. (sygn. akt I SA/Gl 1452-1455/13) oddalił skargi podatniczki na decyzje ustalające podatek od nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie dotyczącej roku podatkowego 2011 istota sporu sprowadza się głównie do tego, czy skarżąca z uwagi na podjęcie prac remontowych przy zabytkowym budynku ratusza (częściowy remont dachu) mogła skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisu z uwagi na jego niezastosowanie i wydanie decyzji o wysokości podatku w odniesieniu do nieruchomości objętej zwolnieniem od tego podatku, a to z uwagi na uznanie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka konserwacji i utrzymywania spornej nieruchomości oraz naruszenie art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, iż gruntowne prace remontowe przeprowadzone przez skarżącą w 2011r. nie stanowią konserwacji i utrzymywania zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Pełnomocnik zarzucał również naruszenie przepisów postępowania mających wpływa na wynik sprawy wywodząc, że w sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, w tym też doszło do przekroczenia swobodnej oceny dowodów przy ocenie pisemnych opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...]r. oraz dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność zakresu przeprowadzonych w 2011 prac remontowych, co spowodowało nieuprawnione przyjęcie poglądu co do tego, że przedmiot opodatkowania tj. zabytkowa nieruchomość jest niewłaściwie utrzymywana i konserwowana.
Mając na uwadze tak zakreślony spór Sąd wskazuje, że w jego ocenie SKO w odniesieniu do przedmiotowego roku podatkowego 2011 prawidłowo zinterpretowało art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 5 u.o.z. odmawiając skarżącej zastosowania zwolnienia podatkowego. Stosownie do tego pierwszego przepisu, zwolnienie od podatku od nieruchomości obejmuje "grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Uzupełnieniem tej regulacji, przewidzianym expressis verbis, są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5 zgodnie z którym: "Opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków:
1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;
2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;
3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;
4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;
5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.
Istota opieki nad zabytkiem, podobnie jak ochrony zabytków, została określona w sposób otwarty, tzn. przez podanie tylko wybranych, najbardziej charakterystycznych jej aspektów. Rola dysponenta zabytku w tym zakresie sprowadza się do dwojakiego rodzaju aktów staranności: 1) postępowania w stosunku do zabytku w taki sposób, aby został on zachowany w jak najlepszym stanie oraz 2) umożliwienia innym osobom dostępu do danego zabytku, w tym specjalistom przygotowanym do prowadzenia odpowiednich prac przy zabytku, np. naukowych czy konserwatorskich. Innymi słowy, celem opieki nad zabytkiem jest jak najdłuższe utrzymanie go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogólnego (ze względu na swoje walory, np. historyczne czy naukowe, zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela (posiadacza), którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone; możliwość takiego ustawowego ograniczenia sygnalizuje art. 140 Kodeksu cywilnego, zawierający ogólną definicję prawa własności rzeczy).
W tym kontekście, trafnie organy podatkowe przyjęły, że zachowaniu skarżącej nie można przypisać cech, które realizowałyby wskazane kryteria. Oceniając stan zachowania nieruchomości w 2011 roku, organy podatkowe za punkt wyjścia uznały stan budynku w chwili jego nabycia przez skarżącą w 2004 r. Z zebranych dowodów wynikało, że już wcześniej budynek dawnego ratusza nie był należycie utrzymywany. Jednakże, w kolejnych latach, aż do 2010 roku, co bezsporne oraz przez część spornego roku podatkowego 2011, następowała dalsza dewastacja budynku - vide pismo [...]WKZ z dnia 21 stycznia 2011 r. – wykazało brak realizacji zaleceń pokontrolnych oraz pismo [...]WKZ z dnia 19 listopada 2014 r. Z tego ostatniego pisma wynikało m. in., że na dzień 31 grudnia 2011 r. w przedmiotowym zabytkowym budynku wykonano remont dachu, wykonane prace nie są doraźnym zabezpieczeniem lecz mają charakter trwały, przy czym skala tych prac była stosunkowo niewielka w porównaniu do potrzeb. [...]WKZ podkreślał, że nadal remontu wymaga pozostała część poszycia dachowego, elewacje, wnętrze. Organ ten wskazywał, że budynek porastają samosiejki rozsadzające mury, stolarka okienna i drzwiowa jest zdewastowana. W konsekwencji [...]WKZ podkreślił, że nie może stwierdzić, żeby budynek był utrzymywany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków.
Co do stanu budynku przed 2011 rokiem odnotowania wymaga i to, że [...]WKZ przy piśmie z dnia 18 listopada 2010r. wskazał, że podczas kontroli, która miała miejsce w dniu 26 maja 2010r. stwierdzono, iż stan dachu pozostaje katastrofalny (zawilgocenie stropów, stojące kałuże). Stan budynku znacznie się pogorszył. W zaleceniach pokontrolnych zobowiązano właściciela do wykonania kompleksowego remontu dachu do [...]r. Dodano, że budynek nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z obowiązującymi zasadami ochrony zabytków, nie był prawidłowo utrzymywany i konserwowany w latach poprzednich.
Z kolei Miejski Konserwator Zabytków w C. (dalej MKZ) w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015r. informował organ podatkowy, że zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi właściciel winien wykonać kompleksowy remont dachu, a do chwili obecnej prace wykonano częściowo (zaawansowanie prac oceniono na 50%). MKZ wskazał, że prace przy przedmiotowym obiekcie nie były kontynuowane w 2014r. W piśmie z dnia 23 października 2015r. MKZ informował, że koszt prac remontowych budynku Ratusz w 2011 roku wyniósł [...] zł, w tym [...] zł pochodziło z dotacji z budżetu Miasta. MKZ wyjaśniał również, iż w 2011 roku przeprowadzono prace remontowo-konserwatorskie w obrębie dachu przedmiotowego budynku Ratusza, które realizowały założenia projektu (tzw. pierwszy etap) oraz w sposób istotny zabezpieczały substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów atmosferycznych. Zdaniem MKZ prace te należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami.
Odnotować należy, że stosownie do dokumentacji przedłożonej przez stronę skarżącą w dniu [...]r. w obrębie zabytkowego budynku zostały przeprowadzone takie prace jak: zdemontowanie istniejącej dachówki, folii, papy oraz oblachowania; zdemontowanie oblachowania gzymsów i pozostałych elementów dekoracyjnych; wymiana części krokwi, słupów, murłat, naprawa i zabezpieczenie tych elementów więźby, których stan na to pozwalał, a które to elementy drewniane oczyszczono i zaimpregnowano; wymieniono wszystkie łaty, założono nową dachówkę, zainstalowano pod nią folię budowlaną; przemurowano mur kolankowy w wymaganym zakresie; kosze, zlewnie i inne obróbki wykonano z blachy cynkowo-tytanowej; na gzymsach założono obróbki z blachy cynkowo–tytanowej; przemurowano gzyms okapowy w technologii sztukatorskiej. Prace te odebrano komisyjnie w dniu [...] r.
Mając na uwadze powyższe Sąd podziela stanowisko SKO, że przedmiotowy budynek Ratusza nie był konserwowany ani utrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Podatnik pomimo, że wydano mu w dniu [...] r. zalecenia konserwatorskie nie wykonała do końca spornego roku podatkowego kompleksowego remontu dachu, który nawiasem mówiąc miał już wykonać do końca listopada 2010 r. Oceny Sądu, w zakresie sporu o zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., nie zmienia bezsporny fakt wykonania remontu części dachu, co zostało potwierdzone protokolarnie w dniu 15 grudnia 2011 r.
Zdaniem Sądu orzekającego zasadnie przy tym Kolegium akcentowało, że właściciel zabytku nie podjął żadnych innych prac mających na celu zabezpieczenie budynku. Poza sporem jest m. in. to, że bez zmian pozostawał opisany wyżej fatalny stan wnętrza i elewacji budynku, który porastały samosiejki rozsadzające mury, a stolarka okienna i drzwiowa była zdewastowana.
W ocenie Sądu, SKO nie naruszyło prawa wywodząc, że podatnik pomimo podjętego remontu dachu nie spełniał warunku zastosowania zwolnienia, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Kolegium wskazało i uzasadniło, że jego oceny co do braku zaistnienia przesłanki konserwacji i utrzymywania budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków nie zmienia pozytywna opinia MKZ co do podjętych przez stronę prac remontowych wyrażona w piśmie z dnia 23 października 2015r., w którym organ podkreślał, że podjęte prace należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Skoro prowadzone w 2011 r. prace nie doprowadziły do całkowitego zabezpieczenia budynku, przy czym co bezsporne, nie wykonano nawet remontu całego dachu, który winien był zgodnie z zaleceniami nastąpić rok wcześniej, to nie sposób przyjąć zasadności poglądu strony skarżącej, że podjęte w 2011 roku prace uprawniały do zastosowania spornego zwolnienia. Właściciel zabytku, który nie wykonuje w pełni zaleceń organów ochrony zabytków, jak to miało miejsce w odniesieniu do remontu dachu, nie może zdaniem Sądu orzekającego korzystać ze zwolnienia podatkowego.
Takie stanowisko uzasadnia również to, że w przedmiotowej sprawie zabytek w pozostałym zakresie pozostawał w złym tj. opisanym przez 15 grudnia 2011 WKZ wyżej stanie. Fatalny był stan elewacji oraz wnętrza budynku, czego nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania strona skarżąca. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, iż oceny Sądu nie mogły zmienić przywoływane przez stronę skarżącą pisma MKZ, albowiem z nich wynikało zaledwie to, że prace przy zabytku dotyczyły części dachu, co zabezpieczało w sposób istotny substancję architektoniczną przed szkodliwym oddziaływaniem opadów oraz, że prace przy budynku (tylko przy remoncie części dachu – co bezsporne) należy uznać za właściwe postępowanie w ramach opieki nad zabytkami. Z pism MKZ nie wynikało, aby skarżąca utrzymywała i konserwowała budynek zabytkowego Ratusza zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Podkreślenia wymaga i to, że w piśmie z dnia 10 listopada 2014r. (karta 59) MKZ poinformował, że strona uzgadniała z MKZ program prac konserwatorskich w roku 2011, ale jednocześnie w tym piśmie MKZ wskazał, że strona tylko częściowo wywiązała się z działań programu na 2011 rok oraz, że MKZ nie wydawał wobec strony w 2011 roku zaleceń konserwatorskich. Zatem także organ, do którego stanowiska odwoływała się strona skarżąca potwierdził brak wykonania części prac uzgodnionych z nim w ramach programu konserwatorskiego na sporny rok podatkowy 2011.
Zdaniem Sądu orzekającego utrzymywanie i konserwowanie tj. opieka nad zabytkiem wymagała dochowania należytej, znacznie dalej idącej staranności i podjęcia działań adekwatnych do występujących zagrożeń. Opieka nad obiektami wpisanymi do rejestru zabytków, to nie tylko dbałość o zachowanie takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku (w przedmiotowym wypadku remont części dachu), ale ochrona tych walorów budynku, które zadecydowały o jego wpisie do rejestru zabytków. Wszakże w art. 5 u.o.z. mowa jest o opiece nad zabytkiem sprawowanej przez jego właściciela, przejawiającej się w zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, a także na korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
W ocenie Sądu skarżąca w sposób oczywisty nie spełniła warunków, które stanowią istotę art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Podjęte prace opiewające na kwotę [...] zł., z czego [...] zł. pochodziło z dotacji, wobec częściowego i spóźnionego o rok remontu dachu, wobec skali potrzeb zabytku, którego stan skarżąca znała (opisany już w akcie notarialnym z 2004 roku), nie świadczy jeszcze o utrzymywaniu i konserwacji obiektu tj. opiece na zabytkiem, o których stanowią przepisy podatkowe i o ochronie zabytków, które skarżąca winna była znać i stosować. Do konkretnych działań obligowały ją zalecenia [...]WKZ z 15 lipca 2010r. oraz uzgodniony z MKZ program prac konserwatorskich w roku 2011, z których co należy podkreślić, tylko częściowo się wywiązała, co jasno wynika z pisma MKZ z 10 listopada 2014r.
Mając zaś na uwadze wywody i argumentację pełnomocnika, który wskazuje na proporcję wydatkowanych środków na remont części dachu [...] zł. do kwoty nie przyznanego zwolnienia z podatku [...] zł, można poza odwołaniem się do powyższych rozważań zauważyć, że wartość przedmiotowej nieruchomości określona została w aktach notarialnych z dnia [...] r. i [...] r. na kwotę [...] zł. oraz, że połowa kwoty na remont z 2011 roku pochodziła ze środków publicznych.
Odnosząc się do wywodów pełnomocnika, że skarżąca musiała zgromadzić środki na remont budynku przyjdzie po pierwsze zauważyć, że decydując się na zawarcie umowy zamiany i objęcie na własność obiektu w opisanym złym stanie w 2004 roku musiała mieć świadomość swoich obowiązków jako właściciela nieruchomości. Nie sposób też zrozumieć, dlaczego tak późno skarżąca rozpoczęła starania o przyznanie dotacji na remont zabytkowego obiektu. O możliwości ubiegania się o dofinansowanie prac remontowych budynku skarżąca była informowana przez organ ochrony zabytków jeszcze w roku 2007, jednak ze stosowną inicjatywą nie wystąpiła (por. pismo [...]WKZ z dnia 18 listopada 2010 r.). Stanowi to dodatkową okoliczność przemawiającą na niekorzyść skarżącej, ponieważ we wcześniejszych latach podatkowych, nie tylko nie ponosiła własnych nakładów, ale także nawet odpowiednio wcześnie nie zabiegała o publiczną pomoc finansową, tak aby starać się zadośćuczynić obowiązkom wynikającym z art. 5 u.o.z., w szczególności prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku oraz zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia, tak aby opieka nad zabytkiem sprawowana była przy zapewnieniu warunków o jakich mowa w art. 5 u.o.z.
Ze względów wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu Sąd za bezzasadne uznaje wskazane w skardze zarzuty naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 O.p. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone w sprawie doprowadziło do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, który pozwolił na stwierdzenie braku możliwości zastosowania w sprawie przedmiotowego i spornego zwolnienia podatkowego. Ze względów zaprezentowanych w uzasadnieniu w sprawie nie mamy do czynienia z błędnym ustaleniem stanu faktycznego tj. z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, w tym w szczególności dowolnej oceny pisemnych opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia [...]r. oraz dowodów z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność zakresu przeprowadzonych w 2011 roku przez Nią prac w zakresie remontu dachu zabytku. Jak już to bowiem wyjaśniono powyżej częściowy i spóźniony remont dachu nie mógł w realiach faktycznych i prawnych sprawy prowadzić do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość jest właściwie utrzymywana i konserwowana zgodnie z wymogami opieki nad zabytkami o jakiej stanowi art. 5 u.o.z.
W ocenie Sądu w toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe zebrały przy tym i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, uwzględniając również fakty znane im z urzędu. W ocenie Sądu ze względów zaprezentowanych w przedmiotowym uzasadnieniu organy podatkowe oceniły na podstawie całego materiału dowodowego, w tym pism MKZ w C., że okoliczność braku utrzymywania i konserwacji spornego budynku ratusza w sposób zgodny z postanowieniami art. 5 u.o.z. została udowodniona. W konsekwencji oznaczało to brak spełnienia warunku zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., albowiem nieruchomość skarżącej wpisana do rejestru zabytków nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Także zarzut nie uwzględnienia mocy dowodowej dokumentów urzędowych Sąd uznaje za bezzasadny. Zgodnie z art. 194 § 1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Sąd nie dopatrzył się w działaniach ani wywodach SKO naruszenia tego przepisu. Kolegium w swoim rozstrzygnięciu analizowało zarówno dokumenty [...]WIKZ jak i MKZ w C. oraz odniosło się do zakresu i kosztów prac remontowych jakie wynikały z faktur przedłożonych przez stronę. W odniesieniu do stanowiska tego ostatniego organu Sąd wypowiedział się już powyżej podkreślając, że skarżąca nie tylko nie wykonała zaleceń [...]WKZ z [...]r., ale i uzgodnionego z MKZ programu prac konserwatorskich na rok 2011. Tym samym nie sposób przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 oraz 194 § 1 O.p., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd ze względów wyżej wyrażonych, wobec stwierdzenia braku naruszeń prawa wskazanych w skardze, ani innych naruszeń prawa, które winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, skargę jako bezzasadną w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło