II OSK 1440/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-16

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie siedliskowej (budowa domu mieszkalnego, garażu i budynku gospodarczego) na działce położonej w strefie ochrony uzdrowiskowej "B", w dolinie rzeki, na terenie łąk, gdy sąsiednie działki są niezabudowane, a dominującą zabudową w analizowanym obszarze jest zabudowa jednorodzinna?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji zasadnie odmówiły ustalenia warunków zabudowy. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 (zasada dobrego sąsiedztwa, kontynuacja funkcji) i pkt 5 (zgodność z przepisami odrębnymi) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zabudowa zagrodowa jest odrębnym rodzajem zabudowy od jednorodzinnej, a jej lokalizacja w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej nie stanowi kontynuacji funkcji. Ponadto, działka położona jest w strefie ochrony uzdrowiskowej "B", w dolinie rzeki i na terenie łąk, co jest sprzeczne z postanowieniami Statutu Uzdrowiska.
Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy domu mieszkalnego, garażu i budynku gospodarczego na działce położonej w gminie uzdrowiskowej. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy, wskazując na niespełnienie warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 (brak kontynuacji funkcji zabudowy, gdyż sąsiednie działki są niezabudowane, a dominująca jest zabudowa jednorodzinna) i pkt 5 (sprzeczność z przepisami odrębnymi, tj. Statutem Uzdrowiska, ze względu na położenie działki w strefie ochrony "B", w dolinie rzeki i na terenie łąk). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając argumentację organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 394/14 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 394/14 oddalił skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Burmistrz[...] , po rozpatrzeniu wniosku Z. R., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie siedliskowej, tj. budowie domu mieszkalnego, garażu i budynku gospodarczego na działce oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,2993 ha, położonej w [...] przy ul. [...] (obręb[...] ). Burmistrz [...] stwierdził, że dla obszaru działki nr [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego ustalenie sposobu jej zagospodarowania jest możliwe poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, przy czym rozstrzygnięcie takiej decyzji uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków zawartych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.). Zdaniem organu I instancji, nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, gdyż inwestycja nie jest zgodna z przepisami odrębnymi, w tym przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 651 ze zm.), a to z uwagi na usytuowanie terenu inwestycji na terenie uzdrowiskowej gminy, jaką jest gmina[...] . Na podstawie tej ustawy został opracowany i przyjęty Statut Uzdrowiska [...] (uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011r., [...] - Dz. Urz. Woj. Lub. [...]). W świetle tej uchwały działka nr [...] położona jest w strefie ochronnej "B" uzdrowiska, obejmującej obszar przeznaczony dla niemających negatywnego wpływu na właściwości lecznicze uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej oraz nieuciążliwych dla pacjentów - obiektów usługowych, turystycznych, w tym hoteli, rekreacyjnych, sportowych i komunalnych, budownictwa mieszkaniowego oraz innych związanych z zaspokajaniem potrzeb osób przebywających na tym obszarze lub objęty granicami parku narodowego lub rezerwatu przyrody albo jest lasem, morzem lub jeziorem. Wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 2 lit. "c" Statutu Uzdrowiska, w strefie A, B i C w zakresie ochrony fizjografii uzdrowiska i jego układu urbanistycznego przewidziano odpowiednie kształtowanie zagospodarowania poprzez wykluczenie w dolinach rzek rozbudowy obiektów budowlanych w tym także odtwarzania i lokalizacji nowych siedlisk rolnych (za wyjątkiem obiektów gospodarki wodnej oraz dróg i mostów). Działka nr [...] położona jest natomiast w dolinie rzeki[...]. Dodatkowo w § 3 ust. 3 pkt 3 lit. "a" Statutu, w strefie A, B i C, w zakresie ochrony elementów kształtujących walory obszaru uzdrowiskowego, wykluczono zmianę przeznaczenia łąk i pastwisk (działka nr [...] klasyfikowana jest w ewidencji gruntów jako: ŁII, ŁIV, N) na cele nierolne i nieleśne, za wyjątkiem przeznaczenia na parki i zieleńce oraz inwestycje liniowe celu publicznego. Odnosząc się do wymogu zachowania "zasady dobrego sąsiedztwa" organ I instancji podkreślił, że z przeprowadzonej analizy funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, iż działki bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, tj. działka nr [...] i działka nr[...] , są niezabudowane, a w związku z tym nie ma możliwości wyznaczenia, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1589), obowiązującej linii nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem. Ponadto na obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz zabudowa związana z zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego (obiekt OSP). W ocenie organu I instancji istniejąca na działach sąsiednich zabudowa jednorodzinna jest innym szczególnym rodzajem zabudowy w stosunku do zabudowy siedliskowej. Występowanie na tym obszarze zabudowy jednorodzinnej uniemożliwia co do zasady wprowadzenie zabudowy siedliskowej. W związku z tym nie ma możliwości wyznaczenia kontynuacji funkcji i formy budynków zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ I instancji podkreślił przy tym, że nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 61 ust. 4 powołanej ustawy, ponieważ działka inwestora nie stanowi gospodarstwa rolnego. Z. R. wniósł odwołanie, po którego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko Burmistrza[...] , iż brak jest możliwości uznania na zasadzie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że wnioskowana zabudowa siedliskowa na działce nr [...] stanowić będzie kontynuację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która występuje w obszarze analizowanym. Kolegium zaaprobowało również twierdzenie, iż realizacja wnioskowanej inwestycji w postaci siedliska rolniczego jest sprzeczna ze Statutem Uzdrowiska[...] , przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska[...] , opracowanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych. Analiza ustaleń Statutu wraz z załącznikami graficznymi w postaci map do Statutu potwierdza bowiem, że działka nr[...] , położona jest w strefie ochronnej "B" Uzdrowiska[...] , w której wyklucza się rozbudowę obiektów budowlanych, w tym także odtwarzanie i lokalizację nowych siedlisk rolnych (za wyjątkiem obiektów gospodarki wodnej oraz dróg i mostów), a nadto wyklucza się zmianę przeznaczenia łąk i pastwisk na cele nierolne i nieleśne, za wyjątkiem przeznaczenia na parki i zieleńce oraz inwestycje liniowe celu publicznego, zaś działka nr [...] klasyfikowana jest jako grunty klasy ŁII, ŁIV, N. Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organów, że realizacja nowego siedliska rolniczego będzie kolidowała z występującą na nieruchomościach sąsiednich zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Skarżący zakwestionował również argument o niemożności ustalenia obowiązującej linii zabudowy. Z. R. nie zgodził się ponadto ze stanowiskiem wskazującym na brak związku funkcjonalnego pomiędzy położoną w [...] działką nr[...], a gospodarstwem rolnym położonym w innej gminie. Skarżący wywodził, że jest możliwość usytuowania budynku mieszkalnego bliżej ulicy[...] , w dalszej odległości od rzeki[...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach wskazanego na wstępie wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma ocena wniosku inwestora pod kątem spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pierwszy z tych warunków sprowadza się do zachowania kontynuacji dotychczasowej funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu. Wniosek inwestora dotyczył inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego, garażu i budynku gospodarczego na działce nr ewid.[...] , położonej przy ul. [...] w[...] , przy czym jednoznacznie wskazywał, iż obiekty te mają zostać zrealizowane w formie zabudowy zagrodowej. Tymczasem z niewadliwych ustaleń organów obu instancji wynika, że działki nr [...] - bezpośrednio sąsiadujące z działką nr[...] , nie są zabudowane. Z kolei w obrębie wyznaczonego przez organ I instancji - według kryteriów określonych w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) – obszaru analizowanego dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zabudowa zagrodowa stanowi inny szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy np. jednorodzinnej i wielorodzinnej, a istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej uniemożliwia wprowadzenie na tym terenie zabudowy jednorodzinnej. Zatem również w odwrotnej sytuacji, jeżeli na danym terenie występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie sposób przyjąć, by realizacja w jej sąsiedztwie zabudowy siedliskowej stanowiła kontynuację funkcji. Sąd pierwszej instancji, powołując się na § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), wyjaśnił, że zabudowa zagrodowa w istocie stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy, odróżniający ją od zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej, a tym samym nie może być jej kontynuacją. Sąd pierwszej instancji odniósł się także do negatywnie ocenionej przez organy możliwości zastosowania w niniejszej sprawie wyjątku przewidzianego w 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Intencją skarżącego była realizacja zabudowy zagrodowej na terenie gminy[...] , a zabudowa ta - jak twierdzi skarżący - miałaby być związana z gospodarstwem rolnym zlokalizowanym w znacznej odległości na terenie innej gminy. Z uwagi na znaczną odległość pomiędzy terenem planowanej inwestycji, a posiadanym przez skarżącego gospodarstwem rolnym, jak też z uwagi na nieadekwatny w stosunku do powierzchni tego gospodarstwa rozmiar projektowanego budynku gospodarczego, Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z twierdzeniem, żeby planowana zabudowa zagrodowa miała rzeczywiście stanowić zaplecze dla tego gospodarstwa i być z nim powiązana funkcjonalnie. Sąd pierwszej instancji podkreślił także, że o konieczności odmowy ustalenia warunków zabudowy ostatecznie przesądzało również niezachowanie innej przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczącej zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi (pkt 5). Działka nr [...] położona jest w obszarze, dla którego obowiązują postanowienia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska[...] , a konkretnie w strefie ochrony uzdrowiskowej "B". Działka (przynajmniej częściowo) znajduje się w dolinie rzeki[...] , albowiem od strony południowej bezpośrednio do tej rzeki przylega. Tymczasem wskazana uchwała w § 3 ust. 3 pkt 2 lit. "c" zabrania rozbudowy w dolinach rzek obiektów budowlanych, w tym także odtwarzania i lokalizacji nowych siedlisk rolnych. O dodatkowej sprzeczności projektowanej zabudowy siedliskowej z powoływaną uchwałą świadczy okoliczność, iż działka ta położona jest na terenie łąk. § 3 ust. 3 pkt 3 lit "a" tiret trzecie tejże uchwały wyklucza natomiast (m.in. w strefie ochrony uzdrowiskowej "B") zmianę przeznaczenia łąk i pastwisk na cele nierolne i nieleśne (za wyjątkiem przeznaczenia na parki i zieleńce oraz inwestycje liniowe celu publicznego). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Z. R., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił: - naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie: art. 61 ust. 4 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez arbitralne uznanie, że znaczna odległość pomiędzy planowaną zabudową zagrodową a posiadanym przez skarżącego gospodarstwem rolnym jest wystarczającą przesłanką do zaprzeczenia powiązania funkcjonalnego pomiędzy siedliskiem a gospodarstwem rolnym, podczas gdy skarżący wyraźnie zadeklarował, że wnioskowana zabudowa ma być jego miejscem zamieszkania oraz zarządzania gospodarstwem rolnym, a nie miejscem prowadzenia produkcji; § 3 ust. 3 pkt 2 lit "c" uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska [...] w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez uznanie, że nawet częściowe położenie przedmiotowej nieruchomości w dolinie rzeki [...] nie pozwala na lokalizację jakiegokolwiek siedliska na tejże nieruchomości nawet poza granicą doliny tej rzeki; - mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: art. 1, art. 3 P.p.s.a. przez niezbadanie, że organy administracji w toku rozpoznania sprawy i wydania decyzji naruszyły prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 K.p.a.; art. 145 § 1 P.p.s.a. przez oddalenie skargi Z. R. pomimo iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Autor skargi formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek ich argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół wykładni przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska[...] , których błędna interpretacja, w ocenie skarżącego, doprowadziła do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych oraz wadliwej oceny prawnej. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom i argumentom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że organy, odmawiając ustalenia warunków zabudowy, prawidłowo wskazały, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od istnienia, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011 r., s. 508-509). Planowana inwestycja nie może odbiegać od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis postanowień art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego". Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa, powinna zatem odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej, obiektów budowlanych), zabudowy już istniejącej. Określenie powyższej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy, a także jest jednym z elementów rozstrzygnięcia znajdującego się w treści decyzji (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 646/06, LEX nr 322329). Inwestor planuje realizację inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego, garażu i budynku gospodarczego na działce nr[...] , położonej przy ul. [...] w[...] , w formie zabudowy zagrodowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów, odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, z powodu naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa. Sąd właściwie ocenił zasadność stanowiska organu, przeanalizował materiał dowodowy i prawidłowo ustalił, że nie jest spełniona zasada "kontynuacji funkcji". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci przede wszystkim załącznika graficznego do decyzji organu pierwszej instancji, jak też sporządzonej w formie tekstowej analizy architektoniczno-urbanistycznej wynika, że działki nr [...] - bezpośrednio sąsiadujące z działką nr[...] , nie są zabudowane. W obrębie wyznaczonego obszaru analizowanego dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Wyjaśnić trzeba, że zasada dobrego sąsiedztwa, uzależniająca zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego, nie wymaga przy projektowaniu nowych inwestycji prostego powielania celu i charakterystyki zabudowy istniejącej na terenie sąsiednim. W nawiązaniu do powyższych rozważań, podnieść należy, że warunek w zakresie "kontynuacji funkcji" należy rozumieć szeroko, to znaczy w taki sposób, że tylko wówczas nie jest on spełniony, gdy projektowana inwestycja jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu i nie da się z nią w praktyce pogodzić. Zastrzec też trzeba, że warunek braku sprzeczności dwóch funkcji musi być oceniany obiektywnie niezależnie od upodobań i ocen inwestora. Nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, iż będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją, a także, że w przyszłości ta nowo wprowadzona funkcja nie ograniczy obecnej. Mając na uwadze powyższe, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że istnienie na danym terenie zabudowy jednorodzinnej, uniemożliwia wprowadzenie zabudowy zagrodowej. Zabudowa zagrodowa to - w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) - w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej to budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych (§ 3 pkt 8 rozporządzenia). Zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej, dlatego też występowanie na danym terenie zabudowy jednorodzinnej uniemożliwia wprowadzenie na tym terenie zabudowy zagrodowej, albowiem nie jest jej kontynuacją. Zabudowa zagrodowa i zabudowa jednorodzinna różnią się względem siebie, co do parametrów i cech zabudowy, te odmienności muszą być brane pod uwagę, przy ocenie spełnienia koniecznego warunku, jakim jest kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Kontynuacja funkcji nie oznacza tożsamości, ale winna umożliwiać uzupełnianie funkcji istniejącej o zagospodarowanie uznawane za uzupełniające i niewchodzące z nią w kolizję, a poszczególne parametry planowanej zabudowy nie nawiązują do parametrów zabudowy istniejącej (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. II OSK 951/12, [w:] CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw dla uznania zasadności argumentów skarżącego odnoszących się do istnienia podstawy do zastosowania wyjątku od zasady dobrego sąsiedztwa przewidzianego w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem nie stosuje się art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Należy wskazać, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego danej gminy dotyczy gminy, na terenie której ma być realizowana zabudowa, a owo porównanie z nią ma dotyczyć powierzchni gospodarstwa rolnego, która jest z zabudową związana. Związanie to należy rozumieć funkcjonalnie, co oznacza, że zabudowa zagrodowa nie musi znajdować się na tym samym gruncie, którego areał i produkcja rolna związane są z tą zabudową. To nie oznacza, że powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z zabudową w rozumieniu tego przepisu musi być położona w tej samej gminie, na terenie której planowana jest zabudowa. W każdym przypadku konieczne jest jednak dokonanie indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych gminach. Dla tej oceny istotne znaczenie ma nie tylko rodzaj prowadzonej produkcji rolnej, ale także odległości między poszczególnymi częściami gospodarstwa rolnego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007 r., II OSK 1723/06, [w:] CBOSA). Jak wynika z akt sprawy skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w gminie[...]. W gminie [...] skarżący jest właścicielem jedynie działki inwestycyjnej o powierzchni 0,2993 ha. Należy zgodzić się z wywodem Sądu pierwszej instancji, który uznał za prawidłowe stanowisko organu, że z uwagi na znaczną odległość pomiędzy terenem planowanej inwestycji, a posiadanym przez skarżącego gospodarstwem rolnym (70 km), jak też obiektywnie mały w stosunku do powierzchni gospodarstwa rolnego rozmiar projektowanego budynku gospodarczego (tylko 100 m 2), trudno w istocie przyjąć, by planowana zabudowa zagrodowa miała rzeczywiście stanowić zaplecze dla tego gospodarstwa i być z nim powiązana funkcjonalnie. Nie można więc zgodzić się z zarzutem, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonał bowiem prawidłowej wykładni wskazanego przepisu i zasadnie podzielił ocenę organów, że wyjątek wskazany w powyższym przepisie nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia § 3 ust. 3 pkt 2 lit. c uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska [...] w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uprawnione jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, z którego wynika, że odmowa ustalenia warunków zabudowy uzasadniona była również brakiem zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi. Działka inwestycyjna położona jest w obszarze, dla którego obowiązują postanowienia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska[...]. Dokładnie położona jest ona w strefie ochrony uzdrowiskowej "B" (§ 2 pkt 2 powołanej uchwały). Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, działka - przynajmniej częściowo, leży w dolinie rzeki[...] , albowiem od strony południowej bezpośrednio do tej rzeki przylega. Z § 3 ust. 3 pkt 2 lit. c powołanej uchwały wprost wynika zakaz rozbudowy w dolinach rzek obiektów budowlanych, w tym także odtwarzania i lokalizacji nowych siedlisk rolnych (za wyjątkiem obiektów gospodarki wodnej oraz dróg i mostów). Należy powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, że kwestia ewentualnego jedynie częściowego położenia działki nr [...] w dolinie rzeki pozostaje bez znaczenia. Istotne jest to, że inwestor jako teren inwestycji oznaczył całą tę działkę, a decyzja o warunkach zabudowy nie może precyzować, w jakiej dokładnie części działki powstaną poszczególne obiekty budowlane. Usytuowanie projektowanych obiektów budowlanych następuje dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę - w planie zagospodarowania działki lub terenu, będącego integralną częścią projektu budowlanego (art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). O dodatkowej sprzeczności projektowanej zabudowy z powoływaną uchwałą w sprawie zmiany Statutu Uzdrowiska[...] , czego skarżący w postępowaniu kasacyjnym nie podważał, świadczy okoliczność, iż działka inwestycyjna położona jest na terenie łąk. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 3 lit. a tiret trzecie uchwały wykluczona jest (m.in. w strefie ochrony uzdrowiskowej "B") zmiana przeznaczenia łąk i pastwisk na cele nierolne i nieleśne (za wyjątkiem przeznaczenia na parki i zieleńce oraz inwestycje liniowe celu publicznego). W konsekwencji, także zarzuty kwestionujące ogólnie prawidłowość oceny Sądu pierwszej instancji, co do legalności kontrolowanych decyzji, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a. Organy obu instancji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zebrały i rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiał dowodowy, a następnie dokonały jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Ze wszystkich powyższych względów Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli działania organów administracji publicznej, nie naruszając art. 1 i art. 3 P.p.s.a. Wyniki kontroli doprowadziły Sąd pierwszej instancji do prawidłowej konkluzji o braku podstaw do zastosowania środków przewidzianych w art. 145 § 1 P.p.s.a., zatem przepis ten nie został naruszony, a oddalenie skargi było zasadne. Z tych wszystkich względów, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło