V SA/Wa 888/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-23
Skład orzekający: Beata Krajewska, Michał Sowiński, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, uznając, że strona uchybiła terminowi z własnej winy i nie dochowała 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a jej choroba, choć długotrwała, nie stanowiła przeszkody nie do przezwyciężenia. Ponadto, strona nie dochowała 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, co wyklucza jego uwzględnienie. Sąd podkreślił również, że profesjonalny pełnomocnik strony wykazał się niedbalstwem, nie ustalając daty doręczenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z opóźnieniem i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona uchybiła terminowi z własnej winy (choroba, niedbalstwo pełnomocnika) i nie dochowała 7-dniowego terminu na złożenie wniosku. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wadliwe doręczenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant: - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę
Przedmiotem skargi M. P. (zwanego dalej: "Skarżącym") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby", "organem odwoławczym" lub "organem II instancji") z [...] stycznia 2014r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] września 2013 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...] września 2013r. nr [...] określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 37.834 zł z tytułu produkcji wyrobu akcyzowego – tytoniu do palenia za okres rozliczeniowy grudzień 2010r. Powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 13 września 2013r.
Pismem z 1 października 2013r. (data nadania) Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji z [...] września 2013r. Ponadto pismem z 29 października 2013r. (data nadania) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] września 2013r.
Postanowieniem z [...] grudnia 2013r., nr [...] Dyrektor Izby stwierdził, że odwołanie z 1 października 2013r. od decyzji z [...] września 2013r. wniesione zostało z uchybieniem terminu.
Natomiast zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2014r. nr [...] Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] września 2013r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Skarżący nie spełnił dwóch przesłanek do przywrócenia terminu. Zdaniem organu odwoławczego profesjonalny pełnomocnik Skarżącego wnosząc odwołanie winien, w pierwszej kolejności, ustalić termin otrzymania decyzji przez stronę i wnosząc środek zaskarżenia, ewentualnie wnieść jednocześnie podanie o przywrócenie terminu do dokonania powyższej czynności. Natomiast w sprawie Skarżący złożył odwołanie w dniu 1 października 2013r., a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu 29 października 2013r. W przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, kiedy odwołanie od decyzji organu I instancji złożyło dwóch pełnomocników, przy czym jednym z nich był M. O., który już na tym etapie winien zbadać, kiedy przesyłka została podatnikowi doręczona. Zdaniem organu, profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę, w sytuacji niepewności, co do rzeczywistej daty odbioru przesyłki winien był podjąć czynności zmierzające do jej ustalenia. Tymczasem, w sprawie nie próbował nawet zweryfikować niepewnej informacji uzyskanej od strony na temat daty doręczenia przesyłki, wskazując na swoje subiektywne przekonanie o rzetelności tej informacji, a tym samym o dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Brak takich działań świadczy o niedbalstwie, które stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wyklucza przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. W ocenie Dyrektora Izby, powyższe dowodzi, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie został zachowany.
Ponadto, zdaniem organu II instancji, Skarżący również nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby wyjaśnił, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, powódź, pożar.
Organ odwoławczy stwierdził, że generalnie wyjazdy, czy to w sprawach prywatnych, czy też służbowych nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Natomiast fakt choroby nie oznacza w sposób bezwarunkowy, że wnioskodawcy należy przywrócić termin do złożenia odwołania. Choroba nie jest samoistną okolicznością wystarczającą do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Dyrektor Izby podkreślił powołując się na pisma załączone przez Skarżącego, że pobyt w klinice uniwersyteckiej w M. w celu operacji trwał od dnia 31 maja 2013 r. do dnia 2 czerwca 2013 r. Dalszy pobyt szpitalny w celu drugiej operacji miał miejsce w okresie od 2 do 4 sierpnia 2013 r. Od tej pory strona znajdowała się stale w leczeniu uzupełniającym. Od dnia 16 września 2013 r. Skarżący poddawany jest lokalnej chemioterapii, która ma trwać przypuszczalnie 3 lata. Dyrektor Izby podkreślił, że załączonych dokumentów wynika, że choroba Skarżącego jest chorobą długotrwałą, ale nie nagłą, dlatego też uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Pismem z [...] marca 2014r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie organu II instancji z [...] stycznia 2014 r. wnosząc m.in. o jego uchylenie, a także o zaliczenie w poczet materiału dowodowego dokumentów w postaci: oświadczenia M. P. z [...] stycznia 2014 r., oświadczenia A. B. z [...] stycznia 20!4 r. na okoliczność potwierdzenia, że M. P. odebrał i mógł zapoznać się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu z [...] września 2013 r. dopiero w dniu 28 września 2013 r., istnienia w budynku przy ul. Z. w W. praktyki polegającej na przekazywaniu korespondencji urzędowej kierowanej do lokatorów ochronie budynku, a przez to wadliwości doręczeń w świetle przepisów procedury podatkowej. Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. B. i M. P. na okoliczność potwierdzenia, że Skarżący otrzymał informację o wydanej w jego sprawie decyzji drogą elektroniczną dopiero w dniu [...] września 2013r., a także faktycznych okoliczności doręczenia stronie tej decyzji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
I. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i odmówienie Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r. mimo, iż Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy;
II. art. 149 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż pozostawienie w dniu 13 września 2013 r. przesyłki adresowanej do strony, a zawierającej decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r. u ochrony budynku, w którym siedzibę ma firma Skarżącego stanowi skuteczną formę doręczenia stronie pisma urzędowego w sytuacji gdy:
a) osoby te nie były upoważnione do odbioru korespondencji kierowanej do strony,
b) nie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata, ani w innym widocznym miejscu informacji o pozostawieniu przesyłki u ochrony obiektu,
c) podpis na dowodzie odbioru przedmiotowej przesyłki nie pochodzi od syna strony M. P., który odebrał ww. decyzję od ochrony dopiero w dniu 28 września 2013 r. i w tym samym dniu przekazał pismo pocztą elektroniczną Skarżącemu, a zatem termin do wniesienia środka zaskarżania od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r. winien rozpocząć swój bieg od dnia 28 września 2013 r.;
III. art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu przeprowadzenia i pominięciu istotnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów w postaci:
a) przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez Skarżącego, tj. Mi. P. i A. B. posiadających wiedzę co do okoliczności i daty doręczenia stronie decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r.,
b) przesłuchania w charakterze świadków pracowników ochrony budynku przy ul. Z. w W. celem ustalenia okoliczności przekazania im decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r.,
c) dokumentacji medycznej Skarżącego potwierdzającej rzeczywiste powody jego okresowej nieobecności w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i braku możliwości odbierania pod tym adresem korespondencji,
d) weryfikacji autentyczności podpisów na dowodach odbioru korespondencji kierowanej do strony, co jest kwestionowane przez Skarżącego i jego syna,
które to dowody mają zasadnicze znaczenie dla ustalenia wiarygodności podnoszonych przez stronę przyczyn uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013 r.;
IV. art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 i art. 138 § 1 i w zw. z art. 149 Ordynacji podatkowej polegające na:
a) uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie ustalenia rzeczywistego miejsca pobytu Skarżącego oraz kierowanie korespondencji do niego na adres: W., ul. Z. mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres ten nie jest aktualny, a Skarżący nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności, a nadto przez wadliwe doręczanie korespondencji,
b) wyznaczenie Skarżącemu siedmiodniowego terminu na zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie w sprawie oraz przesłanie postanowienia w tej kwestii na powyższy adres w W. w sposób wadliwy, a także mimo posiadania przez organ podatkowy informacji, iż adres ten nie jest aktualny, a podatnik nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności,
c) zaniechanie przez organ wystąpienia do Sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej, mimo posiadania informacji, że Skarżący nie przebywa w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej;
V. przepisów postępowania odwoławczego w postaci art. 227 § 2 i art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie zbadania zasadności zarzutu, braku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez Skarżącego, pomimo obowiązku zbadania tego argumentu strony przez organ.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Przy piśmie procesowym z 14 września 2014r. Skarżący przesłał opinię pismoznawczą wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność, że podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. z bardzo dużym prawdopodobieństwem nie został złożony przez syna Skarżącego M. P., wobec czego doręczenie Skarżącemu ww. przesyłki nastąpiło z naruszeniem procedury administracyjnej w tym względzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Punktem wyjścia do rozważań w przedmiotowej sprawie jest wskazanie przedmiotu sprawy.
Pismem z 1 października 2013r. Skarżący złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. Natomiast pismem z 29 października 2013r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. Zatem przedmiotem postępowania będzie tylko kwestia zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast przedmiotem rozpoznania przez Sąd nie może być terminowość złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. i tym samym również przedmiotem postępowania nie jest prawidłowość doręczenia decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. Powyższe kwestie zostały rozstrzygnięte przez Dyrektora Izby ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2013r. stwierdzającym, że odwołanie z 1 października 2013r. od decyzji Dyrektora Izby z dnia [...] września 2013r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Skoro Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu zatem nie kwestionuje, że termin został uchybiony i wnosi o jego przywrócenie. W innym przypadku winien skarżyć postanowienie organu odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.
Przed dokonaniem oceny prawidłowości wydanego przez Dyrektora Izby zaskarżonego rozstrzygnięcia należy wskazać, że Sąd bada tylko legalność orzeczenia organów administracji, tj. ich zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd, co do zasady, nie prowadzi postępowania wyjaśniającego i orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego do dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W związku z powyższym odnosząc się do wniosków dowodowych należy wskazać, że te wnioski te nie podlegały uwzględnieniu, gdyż wskazane w skardze i piśmie procesowym dowody to oświadczenia syna i synowej Skarżącego oraz opinia biegłego, które to dowody nie stanowią dokumentów i w sensie procesowym są traktowane jako wypowiedź strony. Ponadto dowody te dotyczą prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r., które to okoliczności (doręczenie) stanowią odrębny od niniejszej sprawy przedmiot postępowania.
Ponadto Skarżący złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie określonych świadków, co w świetle cytowanego powyżej art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne, gdyż Sąd administracyjny może co najwyżej przeprowadzić dowody z dokumentów.
Dlatego też Sąd odmówił przeprowadzenia wskazanych wyżej dowodów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny prawidłowości postanowienia Dyrektora Izby z [...] stycznia 2014r. należy w całości podzielić jego stanowisko.
Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.
W przepisie art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie:
1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy;
2) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu;
3) dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu;
4) dopełnienie wraz z prośbą tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Oznacza to, że brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu.
W przedmiotowej sprawie organ zasadnie wskazał, że Skarżący nie dochował dwóch z czterech przesłanek do przywrócenia terminu. Mianowicie nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedochowaniu terminu oraz nie dochował nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Przesłanka ta jest analizowana w wielu opracowaniach teoretycznych i orzeczeniach sądowych. Zwraca się w nich uwagę na to, iż: "Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...). Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy." (por.: J. Krajewski: (w:) T. Ereciński, M. Jędrzejewska, M. Jodłowski, J. Krajewski, Z. Krzemiński, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, E. Wengerek, A. Zieliński: Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem. T. 1. Warszawa 1989, s.274-275). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła ona usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nadto podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy zobowiązany do dochowania terminu dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że w niniejszej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi.
Trzeba wyjaśnić, że Skarżący po doręczonym decyzji z [...] września 2013r. zawierającym prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania nie wykazał przeszkód uniemożliwiających mu wniesienie odwołania w prawidłowym terminie. Analizując przedstawione przez Skarżącego argumenty, Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywana choroba, mimo, że niewątpliwie ciężka nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminu. Należy zwrócić uwagę, iż z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż sam fakt choroby nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (postanowienie NSA z 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 - LEX nr 1116237). Niekoniecznie musi ono oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 534/11 – Lex nr 844610) tym bardziej, że ze wskazanej argumentacji wynika, iż Skarżący ma określone problemy zdrowotne. Choroba Skarżącego ma charakter długotrwały, gdyż zgodnie z załączoną dokumentacją medyczną od diagnozy w (co najmniej) maju 2013r. choroby do pełnego wyleczenia może upłynąć ponad 3 lata. Z informacji pochodzących od Skarżącego wynika, że jego pobyty za granicą nigdy nie przekraczały dwóch miesięcy. Zatem należy zauważyć, że Skarżący wiedząc o swoich dolegliwościach mógł i miał obowiązek w sposób wymagany przepisami prawa zatroszczyć się zarówno o skuteczny odbiór korespondencji i skuteczne reagowanie na przychodzącą korespondencję. Zatem zdaniem Sądu wskazana choroba nie mogła mieć wpływu na niedochowanie terminu. Skarżący w żaden sposób nieuprawdopodobnił, że nie mógł w wymaganym terminie skutecznie złożyć środka odwoławczego. Zatem postępowanie Skarżącego co najmniej należy zaliczyć do winy nieumyślnej – niedbalstwie w prowadzeniu własnych spraw.
Skarżący pomimo swoich dolegliwości zdrowotnych miał możliwość dokonania czynności procesowej, jaką było sporządzenie i złożenie w terminie odwołania. Co więcej mógł również wyręczyć się w tej czynności osobami trzecimi. Skarżący nie wykazał, że nie mógł posłużyć się osobami trzecimi w dokonaniu czynności, co również przemawia za odmową przywrócenia terminu (patrz podobnie postanowienie NSA z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 144/12 - Lex nr 1136639).
Reasumując zdaniem Sądu podnoszona przez Skarżącego argumentacja wskazuje na niedbalstwo w dbaniu o własne interesy. Podnoszone okoliczności nie miały charakteru nagłego zdarzenia, niemożliwego do przewidzenia. Przeciwnie okoliczności te potwierdzają winę nieumyślną Skarżącego w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Zatem Skarżący nie wywiązał się z obowiązku do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dokumentacji medycznej Skarżącego potwierdzającej rzeczywiste powody nieobecności Skarżącego.
Zasadnie także Dyrektor Izby zwrócił uwagę na fakt niedochowania przez Skarżącego nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Trzeba bowiem wskazać, że Skarżący w sprawie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który mimo ciążącego na nim obowiązku nie ustalił daty doręczenia decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. i w dniu 1 października 2013r. złożył odwołanie, nie składając jednocześnie z nim wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zatem z akt sprawy wynika, że przyczyna uchybienia terminu ustała co najmniej w dacie złożenia odwołania (1 października 2013r.), zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem 8 października 2013r. Natomiast Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek w dniu 29 października 2013r., czyli po terminie 7 dniowym do jego złożenia.
Zdaniem Sądu nieuprawnione są w tym zakresie twierdzenia pełnomocnika, że o niedochowaniu przez niego terminu dowiedział się w dniu 22 października 2013r., tj. w dniu, w którym powziął wiadomość z otrzymanej od Naczelnika Urzędu informacji, że uchybił terminowi. Słuszne w tym kontekście jest stanowisko Dyrektora Izby, że profesjonalny pełnomocnik wnosząc odwołanie winien, w pierwszej kolejności, ustalić termin otrzymania decyzji przez stronę. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącego, z niewiadomych przyczyn tego nie uczynił. Można jedynie się domyślać, że przyjął od Skarżącego oświadczenie o dacie otrzymania decyzji ([...] września 2013r.) i tę datę przyjął jako datę, od której należy liczyć termin do wniesienia odwołąnia. Jednakże zdaniem Sądu w wypadku gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik, to winien on ustalić istotne elementy sporu i to zarówno merytoryczne jak i formalne. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie (vide: wyrok NSA z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt FSK 1531/11). W sprawie natomiast pełnomocnik nie ustalił daty doręczenie przesyłki, przyjmując bez stosownego dowodu niepewną informację Skarżącego. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że należycie dbająca o swoje interesy strona postępowania, w tym przypadku profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę, w sytuacji niepewności co do rzeczywistej daty odbioru przesyłki winien był podjąć czynności zmierzające do jej ustalenia. Brak takich działań świadczy o niedbalstwie, które stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wyklucza przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej.
Z uwagi na powyższe Sąd za zgodne z prawem uznał zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że bezzasadny jest zarzuty naruszenia art. 227 § 2 i art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż przepisy te nie były podstawą rozstrzygnięcia. Zatem nie mogły zostać przez organ odwoławczy naruszone. Co więcej z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji w myśl art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej w piśmie z 14 października 2013r. przedstawił organowi odwoławczemu i Skarżącemu swoje stanowisko w sprawie, o czym Skarżący także wspomina w skardze wskazując na datę doręczenia tego pisma, jako pisma z którego dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Ponadto, o czym będzie także mowa niżej zarzut ten jest nieuzasadniony. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 149 Ordynacji podatkowej dotyczący prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Izby z [...] września 2013r. Zarzut ten wykracza poza zakres przedmiotowego postępowania, którym jest kwestia przywrócenia terminu do złożenia odwołania i w tym braku winy w niedochowaniu tego terminu. W tym miejscu należy tylko wskazać, że prawidłowo organ odwoławczy uznał za skutecznie doręczoną decyzję Dyrektora Izby z [...] września 2013r. Z dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia wynika bowiem, że w dniu 13 września 2013r. doręczyciel operatora publicznego (Poczta Polska S.A.) doręczył przesyłkę zawierającą ww. decyzję do rąk dorosłego domownika - syna - Skarżącego. Powyższe zostało potwierdzone zarówno podpisem osoby odbierającej przesyłkę cyt. "M. P.- syn" oraz adnotacjami i podpisem doręczyciela. Doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że cyt. "oznaczoną wyżej przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi", naniósł datę doręczenia, która pokrywa się z datą odbioru przesyłki, tj. 13 września 2013r. oraz złożył podpis, tym samym poświadczając powyższy sposób doręczenia. Mając powyższe na względzie trzeba jednoznacznie wskazać, że w sposób prawidłowo została przesyłka uznana za doręczoną w dniu 13 września 2013r. Doręczenie tej przesyłki odpowiada dyspozycji przepisów art. 149 Ordynacji podatkowej.
Ponadto wskazać trzeba, że Skarżący skutecznie nie zaprzeczył faktowi odebrania przesyłki przez jego syna. Gołosłowne twierdzenia w tym zakresie Skarżącego, połączone z oświadczeniami syna i jego żony oraz opinia biegłego nie mogły w żaden sposób zaprzeczyć domniemaniu prawidłowości doręczenia. Na wstępie trzeba wyjaśnić, o czym również była mowa wyżej nadesłane dowody (oświadczenia i opinia) w sensie dowodowym są traktowane jako wypowiedź Skarżącego. Ponadto została ona sporządzona po wydaniu przez Dyrektora Izby zaskarżonego postanowienia i nie mogła być wobec tego oceniona w prowadzonym przez organ postępowaniu. Zatem należy uznać, że przesyłka została doręczona pod aktualny adres Skarżącego, a przesyłkę odebrał pełnoletni domownik, upoważniony do jej odbioru. Zatem ewentualne zaniechanie domownika w przekazaniu przesyłki adresatowi we właściwym czasie, obciąża tegoż adresata.
Co więcej Skarżący, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika twierdząc, że przesyłka listowa została pokwitowana przez osobę do tego nie upoważnioną i co najważniejsze posługującą się danymi syna Skarżącego, nie zareagował na ten fakt w sposób do tego przewidziany, tj. powiadamiając odpowiednie organy państwa o podejrzeniu popełniania przestępstwa fałszerstwa oraz poświadczenia nieprawdy. Zatem obecne jego twierdzenia o nieprawidłowości doręczenia nie mogły odnieść pożądanego skutku. Ponadto sam fakt pozostawiania przesyłek rejestrowych ochronie osiedla i posługiwanie się przez tę ochronę nie wiadomo dlaczego imieniem i nazwiskiem osoby trzeciej nie mieszkającej na tym osiedlu, poza kwestiami prawno-karnymi, budzi poważne wątpliwości faktyczne. Nieprawdopodobne bowiem jest, że ochrona obiektu, zna dane: imię i nazwisko oraz stopień pokrewieństwa w stosunku do Skarżącego i swobodnie tymi danymi się posługuje, bez jakiejkolwiek interwencji ze strony Skarżącego. Trzeba bowiem zaznaczyć, że postępowanie podatkowe wszczęte zostało [...] kwietnia 2013r. (karta 65 akt), natomiast Skarżącemu zawsze przesyłki były kierowane na wskazany przez niego adres. Co więcej z akt administracyjnych dotyczących decyzji wymiarowych wynika, że zawsze pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłek adresowanych do Skarżącego podpisywał się jego syn. Skarżący nigdy nie kwestionował podpisów syna, ani też nie zwrócił się ze skargą zarówno do Poczty Polskiej, jak i ochrony na nieprawidłowy sposób doręczenia przesyłek kierowanych do niego. W związku z tym trzeba wskazać, że organ nie naruszył art. 180 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenie weryfikacji autentyczności podpisów na dowodach odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nigdy bowiem nie kwestionował na etapie postępowania administracyjnego tych podpisów. Dlatego też organ nie miał żądnych powodów aby prowadzić w tym kierunku postępowanie. Tym samym nie naruszył powołanego przepisu.
Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 180 § 1 oraz art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 i art. 138 § 1 i w zw. z art. 149 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym, co zostało wskazane wyżej przesyłkę adresowaną do Skarżącego odebrał w dniu 13 września 2013 r. jego syn – M. P., co potwierdził zarówno M. P., jak i doręczyciel, własnoręcznym podpisem. Syn Skarżącego podjął się oddania pisma adresatowi. Adres, pod który doręczono decyzję figurował w aktach sprawy jako aktualny. Zatem to strona postępowania powinna poczynić starania co do zapewnienia takiego odbioru korespondencji, który pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji upływu terminów procesowych. Zaniechania dorosłego domownika wprost obciążają adresata przesyłki. Dlatego też przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. B., czy też M. P., na okoliczność przekazania Skarżącemu drogą elektroniczną, zeskanowanej postanowienia w dniu [...] września 2013 r. jest niezasadne. Tak samo należy ocenić wniosek Skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka pracowników ochrony obiektu. Skarżący dopiero na etapie sądowych wskazuje na ten zarzut. Wcześnie, w tym postępowaniu, nie składał takiego wniosku, a organ mając na uwadze dowód z dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające wszystkie wymagane dane nie miał takiego obowiązku, gdyż okoliczność ta została udowodniona tym dokumentem.
Trzeba również podkreślić, że z akt administracyjnych i sądowych wynika, że do dnia dzisiejszego Skarżący posługuje się kwestionowanym w skardze adresem do doręczeń, tj. Z., W.. Skarżący nie przedstawił, oprócz gołosłownych twierdzeń, żadnego dowodu pisemnego, że poinformował organ o zmianie adresu do doręczeń, czy też ustanowieniu pełnomocnika. Zatem organ prawidłowo doręczał przesyłki na znany temu organowi adres, a ewentualne nieprawidłowości w przekazywaniu korespondencji wprost obciążają Skarżącego. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do zwracania się przez organ do Sądu o ustanowienie kuratora, czy też poszukiwanie innego adresu Skarżącego.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego wskazujących, że z pisma skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa [...] z [...] czerwca 2013 r. podpisanego przez kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego [...] w W., wynikało, że adres ul. Z., W. jest nieaktualny, trzeba wskazać, że Dyrektor Izby prawidłowo ustosunkował się do powyższego. Wyjaśnił bowiem, że w piśmie z [...] czerwca 2013r. (karta 55 akt adm. ) wyraźnie wskazano, iż twierdzenia o nieaktualności adresu pochodziły od podmiotu, który podawał się za pełnomocnika strony. Organ II instancji podał, a Skarżący temu nie zaprzeczył, że pełnomocnik ten nigdy nie został formalnie umocowany do reprezentowania Skarżącego. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby stwierdził, że pismem z [...] maja 2013r. Naczelnik Urzędu wezwał Skarżącego (patrz także decyzja Naczelnika Urzędu z [...] września 2013r.) do nadesłania rejestrów sprzedaży z określonych miesięcy wraz fakturami sprzedaży w terminie 7 dni pod rygorem ewentualnego ukarania. Pismo to odebrał syn Skarżącego w dniu 14 maja 2013r. i w związku z brakiem odpowiedzi na ww. wezwanie Naczelnik Urzędu postanowieniem z [...] maja 2013r. ukarał Skarżącego karą porządkową w wysokości [...] zł. Powyższe postanowienie także odebrał syn Skarżącego. Organ ponadto wyjaśnił, że Skarżący złożył od powyższego postanowienia zażalenie, które nie było podpisane i które oprócz danych Skarżącego zawierało dane osoby podającej się za pełnomocnika. Dlatego też Dyrektor Izby wezwał pismem z [...] lipca 2013r. osobę wskazaną jako pełnomocnik do uzupełnienia wniesionego zażalenia o podpis osoby wnoszącej oraz o przedłożenie pełnomocnictwa. Następnie Dyrektor Izby postanowieniem z [...] września 2013r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z [...] czerwca 2013r. i postanowienie to doręczył podmiotowi wskazanemu jako pełnomocnik.
Powyższym ustaleniom organu Skarżący nie zaprzeczył. Zatem słusznie organ wyciągnął wniosek, że Skarżący nie umocował skutecznie pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary porządkowej, a tym bardziej w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego. Z aktach administracyjnych załączonych do sprawy niniejszej wynika tylko, że Skarżący umocował pełnomocnika w dniu 19 czerwca 2013r. cyt. "w sprawie [...] prowadzonej przez [...] Urząd Celny w W.". W związku z tym powyższy numer sprawy wskazuje, że pełnomocnictwo to nie dotyczy przedmiotowej sprawy, ani sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby z [...] września 2013r., nr [...].
Mając powyższe na względzie należy jednoznacznie wskazać, że Skarżący obecnie próbuje przerzucić odpowiedzialność za swoje działania na organ. Powyższe w żaden sposób nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi strony. Zatem wszelkie zarzuty wskazujące na celowość działania organu nakierowane na uniemożliwienie mu brania czynnego udziału w postępowaniu jawią się jako nie uzasadnione.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło