II OZ 534/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. i E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1399/09 odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2011 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skarg H. K. i E. G. oraz R. P. s. F., R. P. s. J. i K. P. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte skargami R. P. s. F., R. P. s. J. i K. P. oraz H. K. i E. G. na uchwałę Rady Gminy m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie, po rozpoznaniu wniosku H. K. i E. G. o podjęcie zawieszonego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. H. K. i E. G., reprezentowane przez adwokata M. M., pismem z dnia 24 marca 2011 r. wystąpiły z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na odmowę podjęcia zawieszonego postępowania, wskazując na chorobę pełnomocnika skarżących. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 10 marca 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż wniosek pełnomocnika skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zawiera danych wskazujących na brak zawinienia w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu choroba pełnomocnika w okresie od 16 do 23 marca 2011 r. która spowodowała niezdolność do pracy, nie jest przeszkodą, której zaistnienie pomimo zachowania należytej staranności ze strony pełnomocnika skarżących, uniemożliwiło mu złożenie zażalenia w ustawowym terminie, tym samym nie potwierdza braku jego zawinienia w niedopełnieniu omawianej czynności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Tak rozumiany miernik staranności obligował pełnomocnika skarżących do właściwego zorganizowania swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja zastępstwa, na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych (pod. postanowienie NSA z 5.12.2008r., sygn. akt II FZ 305/08, publ. Lex nr 550320). W sprawie umocowanie pełnomocnika obejmuje uprawnienie do ustanowienia substytuta i z możliwości tej pełnomocnik już korzystał na wcześniejszym etapie postępowania sądowego. Zauważyć należy, iż pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu, poza wskazaniem, że podczas biegu terminu do wniesienia zażalenia przebywał na zwolnieniu lekarskim, nie zaprezentował żadnej przekonywującej argumentacji, którą uprawdopodobniłby brak swojej winy, mając świadomość, iż od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się w tym względzie większej staranności niż od strony działającej osobiście. Na przykład nie twierdził, iż nie miał możności ustanowienia substytuta. Innymi słowy, że choroba była przeszkodą, która przy dochowaniu należytej staranności uniemożliwiła mu dokonanie czynności procesowej w terminie. Zdaniem Sądu choroba, z którą zazwyczaj wiąże się uzyskanie zwolnienia lekarskiego od pracy, nie jest okolicznością faktyczną, której zaistnienie zawsze uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. H. K. i E. G., reprezentowane przez adwokata M. M., pismem z dnia 26 kwietnia 2011 r. złożyły zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 15 kwietnia 2011 r. zarzucając naruszenie art. 87 § 2 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez ich błędna wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, iż choroba pełnomocnika skarżących w okresie od dnia 16 marca do dnia 23 marca 2011 r. która spowodowała niezdolność do pracy nie jest przeszkodą, której zaistnienie pomimo zachowania należytej stronności ze strony pełnomocnika skrzących, uniemożliwiło mu złożenie zażalenia w ustawowym terminie i tym samym nie potwierdza braku jego zawinienia w niedopełnieniu omawianej czynności, pomimo, że przyczyną uchybienia terminu była choroba pełnomocnika, która uniemożliwiła mu wykonywanie obowiązków zawodowych, zwłaszcza, ze pełnomocnik miał zapalenie naczyniówki i siatkówki, co całkowicie uniemożliwiało sporządzenie jakiegokolwiek pisma procesowego. Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest możliwe, jeżeli strona uchybiła terminowi do dokonania czynności bez własnej winy. Brak winy w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi, gdy strona dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swojej sprawy, a uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzenia niezależnego, któremu strona nie mogła przeciwdziałać. Strona odpowiada przy tym za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. W takiej sytuacji przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli osobie działającej za stronę nie można przypisać winy w uchybieniu terminowi. Dodatkowo w stosunku do profesjonalnych pełnomocników standardy wymaganej od nich należytej staranności w prowadzeniu spraw są podwyższone. Natomiast w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona domagająca się przywrócenia terminu powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji podniósł, iż pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżących uzasadnił uchybienie terminowi swoją chorobą. Na tę okoliczność przedstawił kopię zaświadczenia lekarskiego. Wnikliwa analiza treści przedstawionego zaświadczenia wskazuje jednak, że wbrew argumentacji przedmiotowego wniosku, w okresie trwania zwolnienia lekarskiego pełnomocnik skarżących nie musiał leżeć. Fakt ten wynika wprost z treści zaświadczenia lekarskiego, gdzie w pkt. 5 - "Wskazania" wpisano cyfrę "2", która świadczy o tym, że chory mógł w okresie objętym tym zwolnieniem chodzić (k - 155 akt sprawy). W tych okolicznościach nie można przyjąć, że wnioskodawca wykazał brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu wywodzona jest bowiem, wyłącznie z faktu niezdolności do pracy, która potwierdzona została wystawionym zaświadczeniem lekarskim, z zaleceniem "chory może chodzić". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się natomiast, że samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono, bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. W szczególności samo zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego – jak w niniejszej sprawie - wynika możliwość chodzenia (por. wyrok NSA z dnia 04.11.1998 r., sygn. III SA 1243/97, postanowienie NSA z 26.06.2008 r., sygn. I OZ 428/08). Dodatkowo, nie odnosząc się do stanu zdrowia pełnomocnika skarżących, należy zauważyć, iż jego obowiązkiem było poinformowanie swych mocodawców, że w terminie otwartym do wniesienia zażalenia nie będzie w stanie samodzielnie dokonać tej czynności, tym bardziej, że czynność ta nie jest obarczona przymusem adwokacko-radcowskim. Brak takiego poinformowania mocodawców przez ich pełnomocnika, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uprawdopodabnia braku winy wnioskodawców w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.