II SA/Ke 927/16
WyrokWSA w Kielcach2017-02-22
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym dotyczące przeprowadzenia rokowań przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych naruszeń przepisów postępowania. Wśród tych naruszeń znalazły się: brak rozstrzygnięcia w przedmiocie działki nr C, nieczytelność materiału dowodowego (mapy planu zagospodarowania przestrzennego), naruszenie terminu doręczenia zawiadomienia o rozprawie, wadliwe umocowanie pełnomocnika strony oraz brak analizy uciążliwości inwestycji dla właściciela nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była uzasadniona.Stan faktyczny
Spółka, właściciel działek nr A i B, wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej 220 kV. Starosta wydał decyzję zezwalającą inwestorowi na przeprowadzenie linii przez działki Spółki, mimo braku porozumienia w drodze rokowań. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przeprowadzenia rokowań przed złożeniem wniosku. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na liczne naruszenia postępowania, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania [...] (zwanej dalej Spółką), uchylił decyzję Starosty z dnia [...] wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wobec braku osiągnięcia w drodze rokowań porozumienia i w efekcie niepodpisania umowy cywilnoprawnej pomiędzy inwestorem – [...] (zwanymi dalej [...]S.A) a Spółką, będącą właścicielem działek nr A i B, obr. [...] (na których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje strefę techniczną projektowanej linii energetycznej 220 kV) [...] S.A. wnioskiem z dnia 17.11.2015r. wystąpił do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości – przez udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...].
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 4-7 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r. poz. 1774), zwanej dalej u.g.n., orzekł o:
1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działki: nr B i nr A, stanowiącej zgodnie z treścią ksiąg wieczystych własność [...], przez udzielenie [...] S.A. zezwolenia na przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] przez:
- działkę nr B w odległości około 34,64 m (przy zachodniej granicy) do około 36,31 m (przy wschodniej granicy) od południowej granicy działki nr B, ustanawiając pas technologiczny o szer. 50,0 metrów, tj. 25,0 m po obu stronach linii; powierzchnia terenu trwale ograniczonego wynosi 1302 m2,
- działkę nr A w odległości około 13,04 m (przy zachodniej granicy) do około 30,36 m (przy wschodniej granicy od południowej granicy działki nr A, ustanawiając pas technologiczny o szer. 50,0 metrów, tj. 25,0 m po obu stronach linii; powierzchnia terenu trwale ograniczonego wynosi 13016 m2;
2. zobowiązaniu właścicieli nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości w zakresie wskazanym w pkt 1, w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń do przesyłania energii elektrycznej tj. linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...];
3. zobowiązaniu [...] S.A. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt 1;
W pkt 4 decyzji wskazano, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody. Z kolei w pkt 5 zastrzeżono, że decyzja stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej.
Odwołanie wniosła Spółka, zarzucając ww. decyzji:
1. rażące naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. oraz art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez wydanie decyzji pomimo braku przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości oraz poprzez przyjęcie, iż właściciel nie był skłonny do podjęcia negocjacji oraz zawarcia umowy z wnioskodawcą;
2. rażące naruszenie art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu faktycznym i prawnym do żądań wskazanych we wniosku z dnia 19.11.2015r. oraz nieokreślenie terminu czasowego zajęcia nieruchomości dla przeprowadzenia prac instalacyjno – budowlanych;
3. naruszenie art. 28 i 109 § 1 K.p.a. polegające na nieuznaniu spółki [...] oraz [...] II za stronę postępowania i w konsekwencji niedoręczenie decyzji wskazanym spółkom, pomimo tego, że z księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości nr A w dziale III wpisana jest służebność na rzecz wskazanych spółek;
4. naruszenie art. 89 § 1, 90 § 1 i 92 K.p.a. w związku z art. 118 § 1 u.g.n. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, brak zawiadomienia wszystkich stron, dopuszczenie do udziału w rozprawie nienależycie umocowanego przedstawiciela strony, oraz rażące naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 7 i 77 § 1 w powiązaniu z art. 75 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Wojewoda, wydając opisane na wstępie rozstrzygnięcie, podzielił stanowisko organu I instancji o tym, że rokowania w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, a brak ich pozytywnego zakończenia uzasadniał złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wskazano ponadto, że nieruchomość została przeznaczona na realizację celu publicznego zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając zastosowanie w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. organ wskazał, że rozstrzygnięcie podjęte w decyzji z dnia 7.06.2016r. nie jest prawidłowe i zostało podjęte z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 92 i art. 105 § 1 K.p.a. Starosta nie dokonał bowiem szczegółowej analizy zebranego materiału dowodowego. W tym zakresie Wojewoda wskazał na:
1. brak zawarcia w zakwestionowanej decyzji opisu dokonanej analizy inwestycji w kierunku jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości – co jest niezbędne przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.;
2. niezakończenie formalnie postępowania w odniesieniu do działki nr C, o której ograniczenie sposobu korzystania występował inwestor i co do której zostało wszczęte postępowanie; jak wynika bowiem z pisma Spółki z dnia 25.02.2016r. skierowanego do organu I instancji, Spółka ta nie jest już właścicielem działki nr C, którą zbyła na rzecz innej spółki;
3. konieczność umorzenia postępowania w części dotyczącej działki nr C w trybie art. 105 § 1 K.p.a. – z uwagi na fakt, że zmienił się jej właściciel;
4. brak należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego, gdyż z uwagi na skalę załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można odczytać gdzie znajdują się działki nr B i nr A i na jakim terenie leżą;
5. naruszenie art. 92 oraz art. 10 § 1 K.p.a., gdyż właściciel nieruchomości o terminie rozprawy administracyjnej dowiedział się dopiero w dniu 22.02.2016r., podczas gdy jej termin wyznaczono na dzień 26.02.2016r.;
6. nieprawidłowo udzielone pełnomocnictwo z dnia 25.02.2016r. dla [...] – wyłącznie przez jednego członka zarządu Spółki (art. 30 § 3 K.p.a.);
7. błędne, jednoczesne przesyłanie pism do Spółki oraz do prawidłowo umocowanego pełnomocnika (art. 40 § 1 K.p.a.).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ II instancji uznał je za niezasadne, wskazując że:
1. organ orzekający w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może oceniać rokowań merytorycznie, a jedynie ma obowiązek stwierdzić czy się odbyły i czy zakończyły się wynikiem negatywnym (brak zgody) – co miało miejsce w niniejszej sprawie;
2. ustawodawca w przepisie art. 124 u.g.n., który jest podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie odnosi się do czasu, na jaki następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości – a zatem organ I instancji nie mógł orzekać w tej kwestii;
3. słusznie Starosta nie uznał Spółki [...] I oraz spółki [...] II za strony postępowania – pomimo faktu, iż w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr A widnieje wpis o odpłatnej i nieograniczonej w czasie służebności polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez działkę nr A; z treści art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika bowiem, że o tym czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, wynikiem którego może być zainteresowany, nie decyduje sama wola lub przekonanie tej osoby, albo dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu – lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny"; ponadto budowa linii elektroenergetycznej nie koliduje z możliwością przechodu i przejazdu przez działkę nr A.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Spółka, zarzucając decyzji Wojewody:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
1. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji z dnia 7.06.2016r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podczas gdy należało uchylić w całości tę decyzję i orzekając co do istoty sprawy oddalić wniosek [...] S.A. o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ze względu na brak spełnienia przesłanek do wydania decyzji w sprawie, tj. brak przeprowadzenia przez inwestora rokowań ze Spółką przed złożeniem wniosku (rokowania zostały bowiem przeprowadzone 35 dni po dacie złożenia wniosku);
2. art. 64 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że Starosta zasadnie dokonał konwalidacji wniosku inwestora, poprzez umożliwienie przeprowadzenia przez [...] SA rokowań po dacie złożenia wniosku, podczas, gdy Starosta nie miał podstaw do takiego działania i akceptowania rokowań jako podstawy wydania decyzji w sprawie, ponieważ z art. 124 ust. 3 w zw. z art. 114 u.g.n. wyraźnie wynika, że rokowania powinny się odbyć przed złożeniem ww. wniosku;
3. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało uznaniem, że [...] S.A. przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji, przeprowadziła rokowania ze Spółką, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że rokowania zostały podjęte przez dopiero po złożeniu ww. wniosku; pierwsze pismo inwestora (mające za przedmiot rzekomo podjęcie rokowań) zostało bowiem doręczone skarżącej w dniu 22.12.2015r., natomiast wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości został złożony w dniu 17.11.2015r. – a więc 35 dni wcześniej;
4. art. 7 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i brak odniesienia się do zarzutów skarżącej podniesionych podczas prowadzonego postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego braku przeprowadzenia przez rokowań przed datą złożenia wniosku o wydanie decyzji, a także brak odniesienia się do zarzutu pozorności przeprowadzonych rokowań;
5. art. 119 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że pismo Starosty stanowiło decyzję administracyjną w rozumieniu ww. przepisu K.p.a., pomimo że nie spełniało warunków o których mowa w ww. przepisach, w szczególności nie zawierało oznaczenia stron prowadzonego postępowania;
6. art. 134 K.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji Starosty, podczas gdy to pismo, wobec braku spełnienia warunków o których mowa w art. 119 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., w szczególności wobec braku oznaczenia stron prowadzonego postępowania, nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. i nie wywołuje skutków prawnych, w związku z czym należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania i nakazać organowi I instancji doręczenie skarżącej prawidłowej decyzji, która czyniłaby zadość ww. przepisom prawa;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 124 ust. 1 w zw. z ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 u.g.n., poprzez uznanie, że Starosta miał podstawę do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, pomimo że [...] S.A. nie przeprowadziła obligatoryjnych rokowań przed złożeniem wniosku o wydanie tej decyzji – który to warunek był niezbędny dla wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości;
2. art. 124 ust. 3 w zw. z ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 114 ust. 1 u.g.n., poprzez brak oddalenia wniosku [...] S.A. o wydanie decyzji, pomimo że niemożliwym w sprawie było wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, ponieważ inwestor nie przeprowadził ze skarżącą obligatoryjnych rokowań;
3. wniosek [...] S.A. nie czynił zadość wymaganiom ustalonym w art. 124 ust. 3 w zw. z art. 114 u.g.n., tj. nie zawierał dokumentów z przeprowadzonych rokowań, ponieważ takie rokowania nie zostały ze skarżącą przeprowadzone przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji;
4. art. 124 ust. 3 w zw. z 1 u.g.n. w zw. z 114 ust. 1 u.g.n. poprzez uznanie, że Starosta nie musi dokonywać oceny merytorycznej przeprowadzonych rokowań, podczas gdy z ww. przepisów wyraźnie wynika, że organ i instancji, na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, miał obowiązek zweryfikować, czy faktycznie doszło do przeprowadzenia w sprawie rokowań, czy też działania inwestora miały charakter pozorny i nacechowane były tylko i wyłącznie na jak najszybsze konwalidowanie złożonego wniosku; natomiast działania [...] SA zmierzały do jak najszybszego załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej zamiast za pośrednictwem rokowań, o czym świadczy okoliczność, że rokowania zostały przez [...] SA wszczęte dopiero po złożeniu wniosku.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie sądowej w dniu 22.02.2017r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na brak doręczenia odpowiedzi na skargę. Z kolei pełnomocnik organu okazał zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia odpowiedzi na skargę z którego wynika, że odpowiedź na skargę, wysłana w dniu 28.10.2016r., została otrzymana przez pełnomocnika skarżącej spółki w dniu 21.11.2016r. W konsekwencji Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję Starosty z dnia 7.06.2016r. wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (działki nr A i B, obr. [...]) i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżona decyzja Wojewody jest więc decyzją kasacyjną, co oznacza że nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej. Podstawę prawną wydania kwestionowanego rozstrzygnięcie stanowił art. 138 § 2 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r. poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei zgodnie z art. 124 ust. 2 u.g.n., udzielenie zezwolenia następuje z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej. Jak wynika natomiast z art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy natomiast dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Kierując się treścią cyt. regulacji stwierdzić należy, że ustawodawca ustanowił pierwszeństwo umownego rozstrzygnięcia kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością przed rozstrzygnięciem jej w formie decyzji administracyjnej. Dopiero bowiem brak osiągnięcia porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem oraz brak zgody właściciela na wykonanie na jego nieruchomości prac inwestycyjnych upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Zaznaczyć trzeba, że rokowania stanowią jeden ze sposobów zawarcia umowy, przy czym brak jest ich sformalizowania w przepisach prawa. Oznacza to, że ich zakres, forma i przebieg pozostawione są woli stron. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, gdy w ocenie którejś ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia, przy czym inwestor nie jest zobowiązany do uzasadniania swojego stanowiska, podobnie jak takiego obowiązku nie mają właściciele nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12.05.2016r. o sygn. akt II SA/Ke 106/16, LEX nr 2057095).
W orzecznictwie wskazuje się również, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań – jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości – oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości oznacza stan, w którym nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W postępowaniu z art. 124 ust. 1 u.g.n. chodzi bowiem o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18.03.2014r. o sygn. akt II SA/Op 523/13, LEX nr 1453017, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.10.2006r. o sygn. akt I OSK 1307/05, LEX nr 281429).
Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa [...], zatwierdzonego uchwałą nr VII/53/15 Rady Gminy z dnia 26.06.2015r.:
- działka nr A znajduje się w części: na terenach projektowanej linii kolejowej, w terenach projektowanej drogi gminnej klasy lokalnej, w terenach rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, w terenach usług oraz w terenach projektowanych dróg powiatowych klasy zbiorczej, o symbolach w planie odpowiednio KK2, KD-L1, UC2, U1, KD- Z2, KD-Z1 wraz ze strefą techniczną projektowanej linii energetycznej 220 kV,
działka nr B znajduje się w części w terenach projektowanej linii kolejowej oraz w części w terenach usług, o symbolach w planie odpowiednio KK2 i U3 wraz ze strefą techniczną projektowanej linii energetycznej 220 kV.
Z kolei dokumentacja z rokowań (k. 39 – 50) potwierdza, że skarżąca Spółka, będąca właścicielem obu ww. działek oraz pełnomocnik inwestora – [...] S.A. nie doszli do porozumienia w kwestii wypracowania wspólnego stanowiska co do uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia przez nią napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV. Wskazać przy tym trzeba, że inwestor dwukrotnie – pismami z dnia 25.08.2015r. oraz 9.10.2015r. ("Ostateczne wezwanie do negocjacji") przedstawiał Spółce krótki opis planowanej inwestycji oraz strefy kontrolowanej, jak również oferty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu oraz pozyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, końcowo określając je na 346.897,50 zł. W załączeniu przesyłano projekty umów cywilnoprawnych oraz załączniki graficzne. Na powyższe wezwania Spółka nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi – w rezultacie czego inwestor złożył w dniu 17.11.2015r. wniosek o wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. – uznając, że rokowania zostały przeprowadzone z wynikiem negatywnym. Wskazania wymaga, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania z dnia 25.08.2015r. (k. 46-47) – doręczonego Spółce w dniu 12.09.2015r. – co przesądza o bezzasadności twierdzeń skarżącej o tym, że pierwsze pismo inwestora mające za przedmiot podjęcie rokowań zostało jej doręczone dopiero w dniu 22.12.2015r. (k. 131). Uwzględniając dwukrotne, uprzednie składanie ww. propozycji przez [...] S.A. brak podstaw by uznać, że wystosowanie do skarżącej w grudniu 2015r. jeszcze jednego (już trzeciego) wezwania do negocjacji mogło przesądzać o bezskuteczności złożonego w dniu 17.11.2015r. wniosku o wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. W tym zakresie nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. podniesiony w pkt 1 skargi, w którym Spółka wskazuje, że organ odwoławczy winien był uchylić w całości decyzję z dnia 7.06.2016r. "i orzekając co do istoty sprawy oddalić wniosek (...) ze względu na brak spełnienia przesłanek do wydania decyzji w sprawie, tj. brak przeprowadzenia przez [...] S.A. rokowań ze skarżącą przed złożeniem wniosku".
Niezależnie od wskazanych poniżej uchybień Starosty w prowadzonym postępowaniu wskazać trzeba, że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja świadczy o przeprowadzeniu przez inwestora ww. rokowań – przy jednoczesnym braku zgody skarżącej na przebieg linii elektroenergetycznej 220 kV przez jej działki. Nie sposób zarazem uznać, że w niniejszej sprawie – w odniesieniu do wniosku inwestora – zachodzi przesłanka z art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji – w zestawieniu z zawartością akt administracyjnych – brak podstaw by podzielić stanowisko skarżącej o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Zaznaczyć także trzeba, że wbrew argumentacji skargi Wojewoda w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutu Spółki dotyczącego braku przeprowadzenia rokowań oraz ich rzekomej pozorności.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia 119 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez brak oznaczenia stron prowadzonego postępowania w decyzji organu I instancji, co ma przesądzać, zdaniem strony, że nie jest to w istocie decyzja administracyjna. W treści tego rozstrzygnięcia zawarto bowiem zarówno dane inwestora, jak i właściciela przedmiotowej nieruchomości, cyt: "ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działki: nr B i nr A, stanowiącej zgodnie z treścią ksiąg wieczystych własność [...], przez udzielenie [...] S.A. zezwolenia na przeprowadzenie jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...]". W konsekwencji brak podstaw by podzielić stanowisko Spółki o konieczności zastosowania przez Wojewodę trybu określonego w art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego – w odniesieniu do stwierdzonych uchybień, jakich dopuścił się Starosta, uzasadniających zastosowanie trybu z art. 138 § 2 K.p.a. – Sąd w całości podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu tej decyzji, wskazując co następuje:
Po pierwsze, podczas przeprowadzonej przed Starostą w dniu 26.02.2016r. rozprawy administracyjnej (k. 143) Spółka przedłożyła pismo z dnia 25.02.2016r., w którym poinformowała, że nie jest już właścicielem działki nr C – którą zbyła na rzecz [...]. W konsekwencji, pismem z dnia 22.04.2016r. (k. 174) pełnomocnik inwestora wniósł o wyłączenie działki nr C z niniejszego postępowania, wskazując że aktualnie prowadzi rokowania z obecnymi właścicielami tej nieruchomości i załączając aktualny odpis księgi wieczystej. Organ I instancji w podjętej decyzji ograniczył się do wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. wyłącznie w odniesieniu do pozostałych działek nr A i B, powołując się na pismo [...] S.A. z dnia 25.02.2016r. Starosta nie podjął jednak żadnego rozstrzygnięcia w zakresie działki nr C. Już samo to uchybienie było wystarczające do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. tj. wydania decyzji kasacyjnej.
Po drugie, w utrwalonym orzecznictwie sądowym podnosi się, że uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga by przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum (por: wyrok NSA z dnia 7.09.1989 r. o sygn. akt SA/Kr 441, publ. ONSA 1989/2/81; wyrok NSA z dnia 10.11.2006r. o sygn. akt I OSK 23/06, niepublik.; wyrok NSA z dnia 7.09.1989r. o sygn. akt SA/Kr 441/98, publ. ONSA 1989/2/81). Tym samym w postępowaniu o wydanie zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1 u.g.n. należy również badać uciążliwość orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości – dając temu końcowo wyraz w uzasadnieniu podjętej w tym przedmiocie decyzji. Temu ostatniemu wymogowi w tym zakresie organ I instancji nie sprostał – co słusznie podniósł Wojewoda.
Po trzecie, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie powinien być czytelny i niepozostawiający wątpliwości. W sprawie niniejszej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w § 23 ust. 2 i 3 przewiduje strefę pasa technicznego "projektowanej linii energetycznej 220 kV zgodnie z rysunkiem planu" (k. 60). W konsekwencji Starosta winien był wyjaśnić, czy plan zakłada także budowę linii elektroenergetycznej na działkach nr A i B. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, z uwagi na skalę załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można w ogóle odczytać gdzie znajdują się działki nr B i nr A i na jakim terenie leżą.
Po czwarte, przeznaczone dla Spółki zawiadomienie o terminie rozprawy – wyznaczonym na 26.02.2016r. – zostało doręczone dopiero w dniu 22.02.2016r. Jak wynika natomiast z art. 92 K.p.a. termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiło przynajmniej na siedem dni przed rozprawą. W sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 92 oraz art. 10 § 1 K.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), gdyż doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy nastąpiło na 4 dni przed rozprawą.
Po piąte, jak wynika z wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki (stan na dzień 24.11.2015r.), uprawnionymi do reprezentowania Spółki są w przypadku zarządu wieloosobowego dwaj członkowie zarządu łącznie lub jeden członek zarządu wraz z prokurentem. Tymczasem pełnomocnictwo udzielone [...] do reprezentowania Spółki na rozprawie administracyjnej (k. 144) zostało udzielone wyłącznie przez jednego członka zarządu Spółki – co przesądza o naruszeniu art. 30 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli – co wobec dostrzeżonych uchybień wpływa na wadliwość umocowania [...] do reprezentowania Spółki.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały bowiem wszystkie przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Jak już wskazano na wstępie rozważań, decyzja wydana w tym trybie nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniach lub obowiązkach stron, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Odnosząc się więc do zarzutów zawartych w pkt II skargi należy wskazać, że kontrola zastosowania przepisów prawa materialnego będzie mogła mieć miejsce dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i ustaleniu stanu faktycznego sprawy – w zakresie wskazanym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Mając na uwadze powyższe, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło