I OSK 2500/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Olga Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1318/16 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1318/16 oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014 r. J. C. wystąpił o pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego za zakup leków. Na podstawie przeprowadzonego w dniu 7 sierpnia 2014 r. wywiadu środowiskowego oraz zebranych dokumentów Prezydent Miasta Koszalina wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] odmawiającą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy tę decyzję. Na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie przeanalizowało materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, uznało skargę za zasadną i uchyliło zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] października 2014 r. oraz decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji ponownie przeanalizował sytuację wnioskodawcy i wydał w dniu [...] maja 2015 r. decyzję nr [...] odmawiającą przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. J. C. wniósł na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1128/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Koszalina, uznając że odmowa przyznania pomocy na zakup leków niweczy skutek udzielanej dotychczas pomocy.  Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wyrokiem WSA w Szczecinie, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta Koszalina przyznał J. C. pomoc społeczną w postaci celowego zasiłku pieniężnego w wysokości 30 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków na miesiąc sierpień 2014 r. Organ ustalił, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930), dalej powoływanej jako "u.p.s.", zamieszkuje w lokalu socjalnym o powierzchni [...]m2, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe, a od 4 lipca 2016 r. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym okresowo do 4 lipca 2018 r., ma wskazania do pracy lekkiej, bez narażania na hałas oraz w warunkach pracy chronionej. Wnioskodawca oświadczył, że choruje przewlekle na nadciśnienie tętnicze, tarczycę, astmę. Według zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 lipca 2014 r. ze względu na przewlekłe schorzenia wymaga systematycznego przyjmowania leków i stosowania diety lekkostrawnej. Na podstawie oświadczeń o dochodzie złożonych podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 7 sierpnia 2014 r. ustalono, że wnioskodawca kwalifikował się do wnioskowanej pomocy w miesiącu sierpniu 2014 r., przy czym w dniu 21 maja 2015 r. złożył ponowne oświadczenia o dochodach za lipiec 2014 r. oraz za kwiecień 2015 r. W miesiącu czerwcu 2016 r. wnioskodawca miał również możliwość złożenia oświadczeń o sytuacji materialno - bytowej, ale nie skorzystał z niej, po czym w dniu 1 lipca 2016 r. wyraził taką chęć, a następnie oświadczył na piśmie, iż został przymuszony do złożenia oświadczeń. Mimo takiej postawy organ, jak wskazał w uzasadnieniu decyzji, rozstrzygnął sprawę na korzyść, strony zgodnie z wyrokiem WSA. Organ I instancji ustalił ponadto, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. J. C. dostarczył pracownikowi socjalnemu kserokopie recept z wydrukowanymi lekami wraz z wyszczególnionymi cenami leków (ceny wpisane odręcznie), gdzie na jednej z recept dopisano odręcznie jeden lek. Łączną kwotę wartości wykupu leków w wysokości 142,84 zł na receptach wpisał odręcznie, natomiast zgodnie z wyliczeniem leki oryginalnie zapisane na recepcie opiewały zgodnie ze wskazanymi cenami na łączną kwotę 117,24 zł. Dalej organ wyjaśnił, że pracownik socjalny poinformował stronę o możliwości uzyskania wsparcia w zakupie leków w [...] w K., gdzie realizowano program "Razem Możemy Więcej". Celem programu było wsparcie bezgotówkowego zakupu leków oraz materiałów medycznych za pomocą kart płatniczych przekazywanych przez fundację. Pomoc była udzielana na podstawie złożonego wniosku, a jej wysokość i proporcje zależne od sytuacji osoby ubiegającej się o wsparcie. Organ ustalił, że osoby ubiegające się o pomoc z ww. programu mogły liczyć na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków (dopłacały 50% kosztu leków zakupionych przez Fundację), a osoby znajdujące się w szczególnie trudnych sytuacjach nawet na całkowite pokrycie kosztu zakupu leków. Program ten nie zakładał nigdy uzyskania pomocy po wcześniejszym wykupieniu leków przez osobę i przedstawieniu faktury, na podstawie której zwracano poniesione koszty. Pomimo zobowiązywania wnioskodawcy przez pracownika socjalnego do dokonywania potwierdzeń zakupu leków, na które otrzymywał pomoc poprzez okazanie faktur lub rachunków, jedynie parokrotnie przedstawił dowody ich zakupu. Na podstawie przedstawionych faktur ustalono, że na leki w 2014 r. J. C. wydał we wrześniu: 86,12 zł, w październiku: 27,60 zł, w listopadzie 164,34 zł, w grudniu 105,81 zł. Natomiast w 2015 r. potwierdził zakup leków w lipcu: 115,89 zł, w sierpniu: 19,46 zł, we wrześniu 45,00 zł, w październiku 12,50 zł, w grudniu 274,10 zł. W 2014 r. wnioskodawca otrzymywał regularnie pomoc finansową na zakup leków w kwocie po 60 zł miesięcznie od stycznia do czerwca oraz w wys. 100 zł w grudniu 2014 r., a w 2015 r. Ośrodek wypłacał stronie regularnie co miesiąc po 50 zł na ten cel, przy czym wnioskodawca sporadycznie potwierdzał zakup leków poprzez okazanie dowodów zakupów. Powołując się na treść art. 39 ust. 1 u.p.s., organ wyjaśnił, że decyzje w tym zakresie wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z powyższego wynika, że zasiłek celowy nie jest świadczeniem obligatoryjnym, który organ administracji publicznej musi przyznać tylko dlatego, że wnioskodawca spełnia określone ustawą kryteria, lecz ma charakter fakultatywny. Organ wskazał ponadto, że środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną są ograniczone i nie pozwalają na zaspokojenie w pełni wszystkich potrzeb strony bez jej przejawu jakiejkolwiek aktywności i współpracy. W związku z tym organ musiał uwzględnić wysokość przyznanej już pomocy. Ponadto Ośrodek dokonuje stosownego dzielenia środków finansowych tak, by nie odbywało się to rażąco kosztem innych równie potrzebujących podopiecznych współpracujących w rozwiązywaniu swoich problemów. Od wyżej opisanej decyzji J. C. wniósł odwołanie kwestionując wysokość przyznanego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji podzieliło stanowisko organu I instancji, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, którego przyznanie zależy od wielkości posiadanych przez Ośrodek środków finansowych i od okoliczności sprawy. W ocenie Kolegium, przyznając stronie 30 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków na sierpień 2014 r. organ I instancji, działając w ramach uznania administracyjnego przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic określonych przepisami i właściwie uzasadnił rozstrzygniecie. Wnioskodawca, będąc osobą samotnie gospodarującą i dysponującą comiesięcznym stałym dochodem - w postaci zasiłku okresowego, zasiłku na zakup posiłku i żywności i dysponując dodatkiem mieszkaniowym na pokrycie opłaty za lokal, miał potencjalne możliwości zaspokojenia objętej wnioskiem potrzeby (zakup leków) z otrzymanych środków. Przyznanie w tym przypadku pomocy we wnioskowanym rozmiarze i czasokresie spowodowałoby jednocześnie zmniejszenie możliwości wsparcia dla osób znajdujących się w trudniejszych sytuacjach, co byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wskazano, że strona dotychczas systematycznie otrzymywała znaczną pomoc np. do 2014 r. po 444,85 zł. miesięcznie. Ponadto, zdaniem organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1128/15 nie nakazywał ani organowi odwoławczemu, ani też organowi I instancji przyznania odwołującemu się pomocy na zakup leków za okres od sierpnia do grudnia 2014 r., ani też nie określił wysokości tej pomocy. Sąd stwierdził jedynie, że organy obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego przy ocenie hierarchii potrzeb, odmawiając pomocy na leki. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że wniosek strony z dnia 1 sierpnia 2014 r., zawierał ogólnie prośbę o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków, w związku z czym organ I instancji nie miał obowiązku orzekając w sprawie ustosunkowywać się do innych okresów; organ przyznał określoną kwotę na sierpień 2014 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisana decyzję, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy oraz niewypowiedzenie się dlaczego Kolegium nie przeprowadziło i odmówiło mocy dowodowej materiałom dowodowym wnioskowanym w pkt 3 i pkt. 4 odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Koszalin z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę powołał się na treść art. 153 P.p.s.a. i wskazał, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1128/15 Sąd w żaden sposób nie określił jak daleko ma sięgać pomoc w zakresie wnioskowanego zasiłku celowego ani pod względem kwoty, ani co do czasookresu na jaki ma być przyznany. Co więcej, sąd w żaden sposób nie "nakazał" przyznania tego świadczenia, a jedynie zobligował organ decyzyjny do "rozważenia możliwości" udzielenia skarżącemu pomocy w zakupie leków, a przy tym określił trzy wyróżniki determinujące kierunek tych rozważań. Wskazał po pierwsze, na rozważenie udzielenia pomocy w zakupie leków w zakresie leczenia chorób przewlekłych, po drugie odniósł to możliwości finansowych organu pomocy społecznej ("w ramach własnych możliwości finansowych") i po trzecie, wskazał na potrzebę uwzględnienia hierarchii. W świetle takich wytycznych Sądu, brak jest podstaw do twierdzenia, że organy orzekające obu instancji wytycznych tych nie respektowały i nie wykonały. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji należycie zdiagnozowano sytuacje rodzinną, dochodową i zdrowotną skarżącego. Co prawda organ nie ustrzegł się błędów w ustaleniach faktycznych, ale wykazane w skardze błędy nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponadto, organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji prawidłowo ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności dotyczące stanu majątkowego, dochodów, sytuacji rodzinnej i zdrowotnej oraz możliwości zarobkowych skarżącego. Okoliczności te zostały, wbrew odmiennym wywodom skargi, należycie wyważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organy przyznały, że w świetle tych ustaleń skarżący kwalifikuje się do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Nie oznacza to jednak, że organ pomocy społecznej miał obowiązek zaspakajać wszystkie potrzeby bytowe skarżącego. Decyzja organu I instancji z jednej strony mieści się w zaleceniach sądu zawartych w wyroku uchylającym, skoro po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych przyznaje zasiłek celowy, a z drugiej strony wykazuje racjonalnie, odwołując się do braku własnych możliwości finansowych zaspokojenia wszystkich potrzeb strony oraz do faktów uzyskania przez zainteresowanego rożnego rodzaju pomocy społecznej w 2014 r. i w latach następnych, że decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu niesatysfakcjonująca skarżącego wysokość przyznanego zasiłku oraz przyznanie świadczenia tylko na miesiąc nie stanowi argumentu wskazującego na niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Skarżący nie dostrzega, że zasiłek celowy jest formą pomocy społecznej przyznawanej na podstawie ustawy o pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym, tak co do faktu jego przyznania jak i co do wysokości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. C., zarzucając naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż uznanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wykonane we właściwy sposób, a przyznanie zasiłku na podstawie ww. przepisu, na zasadach uznania administracyjnego, w określonym stanie faktycznym, może prowadzić do wydania różnych, sprzecznych decyzji; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaakceptował niedostateczne zbadanie oraz bezpodstawne nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, w szczególności niezbadanie kwestii zagrożenia dla zdrowia i życia skarżącego na skutek braku środków na zakup leków oraz niedokonanie pełnych ustaleń dotyczących sposobu rozdysponowania środków i wysokości pomocy udzielonej innym wnioskodawcom o pomoc społeczną kosztem skarżącego i oddalił skargę w sytuacji gdy skarga winna zostać uwzględniona w całości. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2) zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, nieopłaconej w całości ani w części, powiększonych o podatek VAT, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zaskarżona przez J. C. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji, na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1128/15 decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2015 r. W wyroku tym Sąd sformułował ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania poprzez rozważenie możliwości udzielenia skarżącemu pomocy w zakupie leków w zakresie leczenia chorób przewlekłych w ramach własnych możliwości finansowych z uwzględnieniem hierarchii potrzeb osoby ubiegającej się o pomoc w postaci zasiłku celowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy właściwie odczytały wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 3 marca 2016 r., i prawidłowo je zrealizowały. Trafnie również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że organy pomocy społecznej właściwie oceniły sytuację rodzinną, dochodową i zdrowotną skarżącego, a także że nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Materialnoprawną podstawą decyzji przyznającej stronie zasiłek celowy w kwocie 30 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków stanowił art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Powyższe prowadzi do wniosku, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Podkreślić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są wobec tego upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06 – Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 – Lex nr 500091; dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 – Lex nr 502005; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie właściwie ocenił, że organy administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, czyli w granicach pozwalających dokonać im wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia, wyboru tego nie dokonały w sposób dowolny. Przejawiało się to w zaakceptowanych przez Sąd ustaleniach organów, że skarżący kasacyjnie objęty jest pomocą w ramach możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Koszalinie. Za prawidłowe należy uznać stanowisko, że wysokość przyznanego świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 30 zł była uwarunkowana możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej. Zwrócono przy tym uwagę, że J. C. jest objęty systematyczną pomocą, a potrzeby skarżącego są w miarę możliwości ośrodka zaspokajane. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył również art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - wynik przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji kontroli działalności organów administracji uprawniał do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie prawidłowo rozstrzygnęło sprawę z punktu widzenia zasad postępowania określonych w przepisach k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej skarżącego. Ustalono, że skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się z pomocy społecznej, cierpi na liczne schorzenia i wymaga przyjmowania leków. Jednocześnie wskazano, że J. C. od 2007 r. jest beneficjentem pomocy społecznej i do 2014 r. otrzymał pomoc w wysokości 40.480 zł, w tym m.in. w 2014 r. otrzymywał regularnie pomoc finansową na zakup leków w kwocie po 60 zł miesięcznie od stycznia do czerwca oraz w wysokości 100 zł w grudniu 2014 r., a w 2015 r. Ośrodek wypłacał stronie regularnie co miesiąc po 50 zł na ten cel. Przyznanie pomocy na zakup leków na miesiąc sierpień 2014 r. w kwocie 30 zł, która nie pokrywa w całości kosztów ich zakupu, nie oznacza natomiast, że decyzja jest wadliwa. Rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie – jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. Jak wskazano powyżej środki pozostające w dyspozycji pomocy społecznej są ograniczone, a więc powinny być rozdysponowywane w sposób racjonalny, przede wszystkim z uwzględnieniem zasad sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) i solidarności (preambuła Konstytucji RP), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ pomocy społecznej był zatem upoważniony do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.