I OZ 1661/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 odrzucającego zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego reprezentowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy Z. B. ( dalej skarżący). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż w piśmie z [...] maja 2017 r. skarżący wniósł sporządzoną przez siebie osobiście skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 30/17, którym odrzucono zażalenie na postanowienie z 30 marca 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną w sprawie jego skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego reprezentowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. W skardze tej skarżący zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z [...] sierpnia 2017 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. [...] sierpnia 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, nadany w urzędzie pocztowym [...] sierpnia 2017 r. Jak wynika z treści wniosku, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu niniejszy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd powołując się na treść art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wskazał, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd podniósł iż w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, albowiem skarga ta została wniesiona z naruszeniem wymogu wynikającego z art. 285a § 1 P.p.s.a. Zwrócił uwagę, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia nieprawomocnego jest z innych przyczyn niedopuszczalna w rozumieniu przepisu 285e § 1 P.p.s.a. W dacie wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, tj. [...] maja 2017 r., kwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2017 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, nie było prawomocne. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu [...] maja 2017 r. A zatem, skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem w terminie otwartym do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Sąd zwrócił także uwagę, że przedmiotowa skarga o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem została wniesiona z naruszeniem art. 175 § 1 P.p.s.a., ustanawiającego wymóg sporządzenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Skarżący sporządził skargę o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem osobiście, co stanowi przesłankę jej odrzucenia na podstawie art. 285f § 3 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy wniósł skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a. W uzasadnieniu podniósł, że wydane w niniejszej sprawie postanowienie narusza jego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, z 24 listopada 2015 r., I OZ 1534/15; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 980, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2005 r., II OZ 140/05). Zgodnie z art. 285 a § 1 P.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego albo podmioty, o których mowa w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 285l P.p.s.a. Naruszenie wskazanego wyżej obowiązku skutkuje odrzuceniem wniesionej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wa 30/17 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. W dacie wniesienia skargi, tj. [...] maja 2017 r. ww. postanowienie nie było prawomocne. Skarżący wniósł zatem skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem w terminie otwarty do złożenia zażalenia na ww. postanowienie, naruszając tym samym dyspozycję art. 285 a § 1 P.p.s.a. Ponadto skarga na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2017 r. została sporządzona osobiście przez skarżącego, który ani nie jest radcą prawnym, ani adwokatem, jak również nie należy do kręgu osób, o których stanowi art. 175 § 1 P.p.s.a., Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II ONP 1/10, stwierdził, że niesporządzenie skargi kasacyjnej, a zatem i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 P.p.s.a. nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny, czyniący taką skargę niedopuszczalną. Trafnie zatem Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.