II GSK 1839/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-07
Skład orzekający: Maria Jagielska, Mirosław Trzecki, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot świadczący usługi oczyszczania ścieków komunalnych na podstawie umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, któremu gmina powierzyła realizację zadań własnych, może być uznany za beneficjenta środków z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 w ramach działania 2.3 (Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach), jeśli sam nie posiada zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności wydanego przez gminę?Ratio decidendi
Podmiot świadczący usługi oczyszczania ścieków na podstawie umowy z przedsiębiorstwem, któremu gmina powierzyła realizację zadań własnych, nie może być uznany za beneficjenta środków z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, jeśli sam nie posiada zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności wydanego przez gminę. Brak takiego zezwolenia oznacza, że nie świadczy on usług publicznych w ramach realizacji obowiązków własnych jednostki samorządu terytorialnego, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania dofinansowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Projekt otrzymał negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryterium nr 6 – Zgodność z POIiŚ, SzOOP oraz regulaminem konkursu, ponieważ spółka nie została uznana za typ beneficjenta mogący ubiegać się o dofinansowanie. Minister Środowiska nie uwzględnił protestu spółki, stwierdzając, że nie jest ona podmiotem świadczącym usługi publiczne w ramach obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 428/17 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w O. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia
2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 428/17 oddalił skargę [A.] Sp. z o.o. w O. (dalej: Spółka) na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska (dalej: Minister) zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
W konkursie zamkniętym numer [...] Spółka wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (dalej: POIiŚ), Oś priorytetowa II – Ochrona Środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu, Działanie 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach.
Pismem z dnia [...] października 2016 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (Instytucja Wdrażająca) poinformował Spółkę, że projekt otrzymał ocenę negatywną z powodu braku spełnienia kryterium formalnego nr 6 – Zgodność z POIiŚ, "Szczegółowym opisem osi priorytetowych POIiŚ" (SzOOP) oraz regulaminem konkursu, bowiem Instytucja Wdrażająca nie uznała Wnioskodawcy za typ beneficjenta, mogący się ubiegać o dofinansowanie. Wyjaśniła również, że projekt otrzymał ocenę pozytywną w zakresie spełnienia kryteriów merytorycznych I stopnia (24 punkty).
Rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2017 r. Minister nie uwzględnił protestu Spółki, stwierdzając, że nie można jej uznać za podmiot, który w rozumieniu postanowień SzOOP świadczy usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem Ministra takim podmiotem jest [B.] Sp. z o.o. w O., co wynika z faktu, że Miasto O. oraz Gmina O. na mocy decyzji ich organów wykonawczych z 2002 r. (zezwolenie Zarządu Miasta O. z dnia 16.10.2002 r. oraz zezwolenie Zarządu Gminy O. z dnia 22.10.2002 r. na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na czas nieokreślony) powierzyły [B.] Sp. z o.o. wykonywanie obowiązków, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.; dalej: u.s.g.). W tym stanie rzeczy [B.] Sp. z o.o., jako podmiot nieposiadający oczyszczalni ścieków, niemogący samodzielnie realizować całości zadania polegającego na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków, na mocy stosownej umowy zlecił usługę oczyszczania ścieków odrębnemu podmiotowi – Wnioskodawcy [podstawą takiego działania jest art. 6 ust. 1a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...)]. Dlatego też, zdaniem Ministra, Wnioskodawca w kontekście art. 3 ust. 2 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 573 ze zm.; dalej: u.g.k.) oraz art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) nie może zostać uznany za pomiot, któremu zadanie to zostało powierzone przez jednostkę samorządu terytorialnego (j.s.t.). Wnioskodawca nie wykazał, że posiada pozwolenie, wydane na podstawie art. 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...), powierzające mu wykonywanie chociażby części zadania własnego gminy w zakresie zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków. Jedynie na podstawie umowy z [B.], Wnioskodawca wykonuje usługę tzw. "hurtowego odbioru i oczyszczania ścieków komunalnych", o której mowa w art. 6 ust. 1a ww. ustawy. Odpowiadając na zarzuty Wnioskodawcy Minister wskazał, że uznanie w decyzji z dnia 3 lipca 2015 r. faktu, iż jego oczyszczalnia oczyszcza ścieki komunalne nie oznacza, że gminy z obszaru aglomeracji O. powierzyły mu swoje obowiązki w tym zakresie. Nie przesądza o tym także umieszczenie tejże oczyszczalni w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych. W związku z powyższym Minister stwierdził, że Wnioskodawca nie jest typem beneficjenta, który może się ubiegać o dofinansowanie w ramach działania 2.3, więc nie spełnia kryterium formalnego nr 6. Poza tym Minister stanął na stanowisku, że protest powinien się odnosić do działań Instytucji Wdrażającej związanych z oceną wniosku i nie może dotyczyć brzmienia samego kryterium.
Oddalając skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał przeprowadzoną ocenę projektu za zgodną z prawem, wskazując, że kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy skarżąca mogła zostać uznana za beneficjenta działania 2.3, tj. za jednostkę organizacyjną lub podmiot świadczący usługi publiczne w ramach zadań własnych j.s.t. (o czym stanowi kryterium formalne nr 6) miało stwierdzenie, czy skarżąca rzeczywiście świadczy usługi publiczne oraz czy wykonuje te usługi w zakresie zadań własnych Gminy Miejskiej O. i Gminy O.
Odwołując się do przepisów art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) Sąd stwierdził, że wynika z nich jednoznacznie, iż warunkiem koniecznym do wykonywania przez podmiot niebędący jednostką organizacyjną gminy nieposiadającą osobowości prawnej, zadania własnego gminy, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, jest uzyskanie zezwolenia w drodze decyzji organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta).
Za bezsporne Sąd uznał, że realizacja zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej wyżej wymienionych j.s.t została powierzona [B.] Sp. z o.o., a nie Spółce skarżącej. Jak wyjaśnił, [B.] posiada zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na czas nieokreślony, jednak nie posiadając oczyszczalni ścieków, na mocy stosownej umowy, zleciła usługę oczyszczania ścieków odrębnemu podmiotowi – skarżącej. W ocenie Sądu powyższe nie stanowi jednak o możliwości uznania strony skarżącej za podmiot kwalifikujący się do uzyskania wnioskowanego dofinansowania. Jeśli, jak dodał WSA, skarżąca nie posiada stosownego zezwolenia, to nie można przyjąć, że świadczy usługi publiczne w ramach wykonywania obowiązków własnych gminy. Zdaniem Sądu sformułowanie "podmiot świadczący usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t." oznacza w praktyce sytuację, w której gmina przekazuje swoje zadania własne określonemu podmiotowi i ma jednocześnie możliwości kontrolowania sposobu i prawidłowości wykonywania tych zadań. WSA uzupełnił, że z akt sprawy wynika, iż gmina może wpływać na losy skarżącej jedynie jako udziałowiec mniejszościowy.
Sąd przyznał rację Ministrowi co do skutków decyzji z dnia 3 lipca 2015 r. i pisma z dnia 16 czerwca 2016 r., w którym Instytucja Wdrażająca poinformowała skarżącą, że potencjalnie może zostać uznana za beneficjenta działania 2.3, jednakże ostateczne ustalenie tej okoliczności będzie możliwe po weryfikacji szczegółowej dokumentacji i uzyskaniu potwierdzenia ze strony Ministra.
Sąd zgodził się ze skarżącą, że postanowienia SzOOP, określające krąg potencjalnych beneficjentów dla działania 2.3, nie zawierają bezpośredniego odwołania do aktów prawnych regulujących zasady działania przedsiębiorstw komunalnych na rynku usług wodno-kanalizacyjnych, jednak podzielił stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że są one na tyle jednoznaczne, iż pozwalają na ustalenie w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jakie podmioty mogą ubiegać się o wsparcie środkami unijnymi. Określenie "podmiot świadczący usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t." znajduje odzwierciedlenie w przepisach określających zasady wykonywania zadań własnych przez j.s.t. oraz form i zasad na jakich te zadania mogą być wykonywane.
W podsumowaniu WSA stwierdził, że wszystkie podniesione w proteście zarzuty były przedmiotem rozpoznania, odniesiono się też do całej argumentacji. Ocena oraz sposób rozpoznania protestu, a także jego wynik nie dają podstaw do uznania, że zabrakło przejrzystości, rzetelności i bezstronności w działaniach organu w rozumieniu art. 37 i 58 ustawy wdrożeniowej.
Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie, uchylenia wyroku w całości i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w konsekwencji przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie istoty sprawy oraz nieodniesienie się w sposób prawidłowy i wyczerpujący do zarzutu poniesionego przez skarżącą (zarzut nr 2);
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie w treści uzasadnienia wyroku wszystkich zarzutów złożonych w skardze (zarzut nr 2), a co najmniej odniesienie się do niego w sposób lakoniczny, nie wyjaśniając przyczyn rozstrzygnięcia, co uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:
3. art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (...) [Dz. U. UE z dnia 20 grudnia 2013 r. L 347, s. 320 ze zm.] oraz w zw. z Kryteriami wyboru projektów w ramach Działania 2.3, Oś priorytetowa II POIiŚ 2014-2020 – kryterium formalnym nr 6 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, ewentualnie błędną wykładnię, w konsekwencji czego WSA w Warszawie uznał, że organ dokonał oceny wniosku skarżącej Spółki w sposób prawidłowy, w zakresie oceny kryterium formalnego nr 6, oceniając, że w zakresie określającym krąg podmiotów, które mogą być beneficjentem środków przyznawanych w ramach Działania 2.3, Oś priorytetowa II POIiŚ 2014-2020 nie mieści się skarżąca i nie może zostać uznana za podmiot spełniający kryterium formalne nr 6 w ramach konkursu [...], a tym samym nie może być beneficjentem środków przyznawanych w ramach Działania 2.3, Oś priorytetowa II POIiŚ 2014-2020, gdzie uznanie to jest wadliwe i obraża wskazane przepisy prawa;
4. art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej w związku z punktem 9 Regulaminu konkursu [...] poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, ewentualnie błędną wykładnię, i przyjęcie, że określenie kryterium formalnego nr 6, w zakresie opisującym krąg podmiotów, które mogą być beneficjentem środków przyznawanych w ramach Działania 2.3, Oś priorytetowa II POIiŚ 2014-2020 jest jasne i precyzyjne, gdzie ocena spełnienia tego kryterium w stosunku do skarżącej Spółki budzi istotne wątpliwości i rozbieżności; w opisanym jw. kryterium wyboru projektu wskazano, że beneficjentem mogą być m.in. podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t., które jest niejasne i nieprecyzyjne.
Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że określenie beneficjentów programu jako m.in. "podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t." jest niejasne i nieprecyzyjne. Jeżeli intencją było, aby te podmioty posiadały zezwolenie, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...), to kryterium nr 6 winno być właśnie tak sformułowane, ograniczając beneficjentów do przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych w rozumieniu tej ustawy, czego jednak nie uczyniono, a co dowodzi, że katalog beneficjentów jest szerszy i dotyczy też innych podmiotów, które świadczą usługę publiczną oczyszczania ścieków komunalnych, realizując tym samym obowiązek własny gminy. Zdaniem skarżącej nie jest też tak, jak podniósł Sąd I instancji, aby określenie "podmiot świadczący usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t." znajdowało swoje odzwierciedlenie w przepisach określających zasady wykonywania zadań własnych przez j.s.t. oraz form i zasad na jakich te zadania mogą być wykonywane. Nie ma takich przepisów prawa, a ustalenie desygnatów wskazanego określenia dokonane przez Sąd, opiera się na wadliwym, gdyż nieznajdującym oparcia w przepisach prawa założeniu, że beneficjentem może być tylko podmiot posiadający zezwolenie, nawet jeżeli realizuje usługę oczyszczania ścieków komunalnych.
Minister wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna oparta na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Poddając zaskarżony wyrok kontroli kasacyjnej w sposób określony art. 183 § 1 p.p.s.a., a więc wyłącznie w granicach zakreślonych przez skarżącą kasacyjnie, należy w pierwszym rzędzie odnieść się do najdalej idących zarzutów naruszenia prawa procesowego. Nie są one usprawiedliwione.
Przede wszystkim wyjaśnić trzeba dopuszczalność uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Ogólnie rzecz ujmując, wskazany przepis stanowi jakie niezbędne elementy konstrukcyjne powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Sąd zobowiązany jest zatem do zwięzłego przedstawienia: stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk pozostałych stron, do podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – udzielenia wskazań co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Z uzasadnienia wyroku powinno jasno wynikać z jakich powodów sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem, przy czym podkreślić należy, że uzasadnienie kierowane jest przede wszystkim do stron postępowania sądowoadministracyjnego, które w uzasadnieniu wyroku powinny znaleźć odpowiedź na pytania identyfikujące spór prawny w danej sprawie (por.: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. o sygn. akt I GSK 191/13; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 1696/11; dostępne w Internecie w CBOSA). Należy też dodać, że uzasadnienie wyroku nie powinno stwarzać zasadniczych wątpliwości co do jego treści, zatem zawarty w nim przekaz musi być jednoznaczny i zrozumiały.
Kontrolowany wyrok nie jest obciążony żadną z wad, która uzasadniałaby uwzględnienie skargi kasacyjnej z uwagi na możliwy istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy, czego wymaga art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Lektura uzasadnienia nie stwarza żadnych wątpliwości co do przesłanek oddalenia skargi. Sąd podzielił ocenę organu, że skarżąca Spółka nie spełniła kryterium formalnego nr 6 SzOOP POIiŚ w ramach działania 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach, które przyjmując typ beneficjenta – poza jednostkami samorządu terytorialnego i ich związkami oraz jednostkami organizacyjnymi działającymi w ich imieniu – wskazywało również na podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego o określonych według kodów klasyfikacji formach prawnych. Sąd wyjaśnił (str. 13 uzasadnienia) dlaczego skarżąca Spółka nie mogła zostać uznana za podmiot kwalifikujący się do uzyskania dofinansowania. Wskazując na określony kryterium nr 6 warunek świadczenia usług publicznych w ramach wykonywania obowiązków własnych gminy, Sąd stwierdził brak relacji prawnej pomiędzy Gminą – Miastem O. pozwalającej uznać, że usługi świadczone są w ramach wykonywania takich obowiązków własnych gminy.
Nie jest też prawdą, że WSA nie odniósł się do zarzutu nr 2 petitum skargi, sformułowanego jako naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz pkt 9 Regulaminu konkursu przez wadliwe określenie kryterium formalnego nr 6 w zakresie opisującym krąg podmiotów, które mogą być beneficjentem środków przyznawanych w ramach Działania 2.3. Zważyć bowiem należy, że skarżąca postawiła jako pierwszy zarzut wadliwej oceny kryterium nr 6, argumentując, iż z jego treści nie można wyprowadzić takiego wniosku jak to uczynił organ, wykluczając skarżącą z ubiegania się o dofinansowanie. Tak postawiony zarzut pozostawał w pewnej sprzeczności z zarzutem kolejnym (pkt 2), że kryterium w zakresie kręgu podmiotów, które mogą być beneficjentami, zostało wadliwie określone. Nie może dziwić, że Sąd I instancji, dokonawszy wyjaśnienia powodów, dla których skarżąca Spółka z uwagi na niespełnienie kryterium nr 6 nie mogła być uznana za potencjalnego beneficjenta, nie prowadził szerszych rozważań odnośnie do wadliwego skonstruowania tego kryterium formalnego, lecz zgodził się z organem, że mimo braku odwołania się do krajowych aktów prawnych regulujących zasady działania przedsiębiorstw komunalnych, postanowienia SzOOP są na tyle jednoznaczne, iż pozwalają na ustalenie kręgu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie przez posłużenie się przepisami prawa powszechnie obowiązującego w tym zakresie.
Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ WSA niewątpliwie zidentyfikował i wyjaśnił istotę sprawy tyle, że wyprowadzone przez Sąd wnioski różniły się od tych, którymi kierowała się skarżąca Spółka, składając protest, a następnie skargę.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, jak już wyżej wskazano, związany jest podstawami skargi kasacyjnej i postawionym w niej zarzutami (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że "gospodarzem" procesu kontrolnego na poziomie sądu kasacyjnego jest sporządzający skargę kasacyjną, do niego należy wybór podstaw kasacyjnych, wytknięcie stwierdzonych naruszeń i określenie ich formy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny w żaden sposób modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargę kasacyjną, której sporządzenie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powierzyła przecież profesjonalistom. Sporządzający skargę kasacyjną, zarówno w pkt 3 jak i 4 petitum skargi kasacyjnej, określił naruszone jego zdaniem przepisy, co zaś do formy naruszenia wskazał na obie (błędną wykładnię, wadliwe zastosowanie), jednak uczynił to w sposób nieprawidłowy, bo alternatywny, oddając tym samym inicjatywę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, co z przyczyn, o których była już wyżej mowa, jest niedopuszczalne. Rację ma zatem organ, podnosząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że jest ona obarczona wadą nieokreślenia sposobu naruszenia przepisów prawa.
Można jedynie powiedzieć, że z towarzyszącej zarzutom naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów argumentacji wynika, że skarżąca kasacyjnie nie podziela oceny WSA, iż nie spełniała ona kryterium formalnego nr 6, przy czym jej zdaniem, kryterium to było sformułowane w sposób niejasny i nieprecyzyjny przez co budziło wątpliwości i rozbieżności.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kryterium nr 6 zostało sformułowane wystarczająco jasno i jednoznacznie. Z jego treści wynika, że poza jednostkami samorządu terytorialnego i ich związkami oraz działającymi w ich imieniu jednostkami organizacyjnymi, dopuszczonym do dofinansowania typem beneficjenta są 1) podmioty świadczące usługi publiczne 2) w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego. Powyższy warunek oceniany był metodą zerojedynkową, co oznaczało, że jego niespełnienie przez wnioskodawcę w jakimkolwiek zakresie powodowało, zgodnie z założeniami Kryteriów wyboru projektów POIiŚ na lata 2014 – 2020 wykluczenie projektu z dalszej oceny. Kontrolując prawidłowość zdyskwalifikowania projektu skarżącej kasacyjnie Spółki, Sąd prawidłowo stwierdził, że nie była ona podmiotem, który świadczył usługi publiczne w ramach realizacji obowiązku własnego jednostki samorządu terytorialnego, przy czym za oczywiste należy uznać odwołanie się dla potrzeb oceny spełniania kryterium do obowiązujących aktów prawa krajowego, co odnosi się do rozumienia pojęcia usługi publicznej, podmiotów świadczących usługi publiczne, a także zidentyfikowania zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego i realizowania usług w ramach tych zadań. Za zbędne uznaje sąd kasacyjny zamieszczenie objaśnienia kryterium formalnego nr 6 w ten sposób, że winno być ono wykładane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego.
Objęta projektem modernizacja instalacji oczyszczalni ścieków mieści się rzecz jasna w zadaniach własnych jednostek samorządu terytorialnego, a wynika to z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (m.in. sprawy z zakresu oczyszczania ścieków komunalnych). Zadanie to, służące nieprzerwanemu zaspokajaniu potrzeb ludności, stanowi zadanie użyteczności publicznej i realizowane jest, jak stanowi art. 9 ust. 4 u.s.g., poprzez świadczenie usług powszechnie dostępnych. Formy i zasady wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych – w tym zadań z zakresu oczyszczania ścieków – określa ustawa o gospodarce komunalnej, która dozwala gminie powierzyć wykonywanie zadania z zakresu gospodarki komunalnej. Z art. 3 ust. 1 u.g.k. wynika jednoznacznie, że powierzyć wykonywanie zadań własnych z zakresu gospodarki komunalnej może tylko jednostka samorządu terytorialnego wedle określonych tym przepisem reguł. Co wymaga podkreślenia, a na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, powierzenie określonemu podmiotowi gospodarczemu zadania wymaga – w określonych prawem rodzajach działalności (dotyczy to działalności w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków) – posiadania zezwolenia. Nie budzi wątpliwości ani to, że skarżącej Spółce jednostka samorządu terytorialnego nie powierzyła zadania własnego (powierzyła je [B.] Sp. z o.o.), ani to, że Spółka nie posiadała koniecznego dla swojej działalności zezwolenia, co wyjaśnił prawidłowo WSA, a wcześniej organ w rozstrzygnięciu protestu. Powyższe w pełni uzasadnia pozbawienie Spółki prawa do ubiegania się o dofinansowanie w ramach programu i działania, w którym złożyła wniosek.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło