III SA/Kr 1549/16

WyrokWSA w Krakowie2017-04-07

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Renata Czeluśniak, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozstrzygania sporu o własność pojazdu w postępowaniu o jego rejestrację, zwłaszcza w kontekście wspólności majątkowej małżeńskiej?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są właściwe do rozstrzygania sporów o prawo własności pojazdu. Rejestracja pojazdu wymaga udokumentowania niespornego prawa własności. W przypadku istnienia sporu o własność, organ administracji powinien odmówić rejestracji lub uchylenia dotychczasowej decyzji, a nie rozstrzygać sporu, który należy do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wpisanie drugiego współwłaściciela (żony) do dowodu rejestracyjnego pojazdu, który pierwotnie był zarejestrowany wyłącznie na męża. Organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, uchylił poprzednią decyzję i zarejestrował pojazd na oboje małżonków, uznając, że pojazd nabyto w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie były właściwe do rozstrzygania sporu o własność pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2012 r. ([...]) Prezydent Miasta orzekł o zarejestrowaniu na rzecz K. S. pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr identyfikacyjny [...], wydając dowód rejestracyjny seria i nr [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] tablice rejestracyjne numer [...]. Wnioskodawcy wydano także kartę pojazdu seria i numer [...] oraz nalepkę kontrolną [...]. W dniu 30 października 2014 r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek K. S. o wpisanie jej do dowodu rejestracyjnego, jako drugiego właściciela ww. pojazdu. Decyzją z dnia [...] 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta na rzecz K. S. oraz K. S. pojazd marki Mercedes-Benz [...] nr identyfikacyjny [...]. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) uchyliło decyzje organu I instancji i umorzyło postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. ([...]) Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] 2012 r. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 151 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), po wznowieniu w trybie art. 145 §1 pkt 5 kpa, postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczna o rejestracji na rzez K. S. pojazdu marki Mercedes-Benz [...], Prezydent Miasta uchylił decyzję własną z dnia [...] 2012 r. i orzekł o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr identyfikacyjny [...], nr rej. [...] na rzecz K. S. oraz K. S. Organ I instancji podał, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że strony postępowania – K. S. oraz K. S. - w czasie zakupu pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr rej. [...] podlegały ustawowej wspólności majątkowej. Według oświadczeń K. S. ww. pojazd nie stanowi majątku wspólnego, zgodnie natomiast z twierdzeniem K. S., ww. pojazd jest rzeczą stanowiącą wspólność ustawową małżeńską. Zdaniem organu, ze sporem w zakresie własności/współwłasności pojazdu wymagającym dokonania uprzedniego rozstrzygnięcia na drodze postępowania cywilnego, nie mamy do czynienia, jeżeli "sporny" składnik majątku został nabyty w czasie trwania ustawowej wspólności małżeńskiej, a strona postępowania nie przedłożyła żadnego dokumentu na poparcie twierdzeń, że pojazd należy do majątku odrębnego opisanego w art. 33 KRO. Z tego powodu organ w ramach swobodnej oceny dowodów nie mógł także przyjąć, że pomiędzy stronami zaistniał spór wymagający rozstrzygnięcia na drodze cywilnej. Organ zwraca uwagę, że zarejestrowanie pojazdu na rzecz obojga małżonków (zmiana w stosunku do poprzedniej decyzji w zakresie wpisania K. S. jako współwłaściciela pojazdu) nie wynika z rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym sporu co do własności pojazdu (do czego organ nie ma kompetencji), lecz z konieczności ujawnienia danych wynikających z istnienia wspólności ustawowej, do czego wnioskodawca ma pełne prawo. Prowadząc postępowanie organ nie wykluczał, że strona postępowania – K. S. - przedstawi dowody na poparcie swoich twierdzeń, co jednak - pomimo kierowania stosownych pism procesowych - nie nastąpiło. Jeżeli jeden z małżonków twierdzi, że dany przedmiot czy prawo, nabyte podczas małżeństwa, nie wchodzą do majątku wspólnego, winien tę okoliczność wykazać stosownie do art. 6 k.c. Powołując się na orzeczenie Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny ([...]), organ wskazał, że do wniosku z dnia 10 stycznia 2012 r. o zarejestrowanie pojazdu K. S. załączył fakturę VAT nr [...] z dnia 5 stycznia 2012 r. wskazującą wyłącznie jego jako nabywcę pojazdu. Natomiast w trakcie postępowania K. S. został poinformowany zarówno o negatywnych skutkach niezastosowania się do wezwania jak i o tym, że przedstawiony przez niego stan faktyczny wymaga udowodnienia. Oczywistym jest, że strona w postępowaniu zobligowana jest do wykazania się starannością w zakresie zrealizowania zasady prawdy obiektywnej – gdy jest w posiadaniu materiału dowodowego, bądź do ujawnienia wiedzy by ten materiał dowodowy uzupełnić. Wedle organu orzekającego K. S. nie wykazał istnienia podstaw do obalenia domniemania wynikającego z art. 31§1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dodał, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą brak w art. 151 § 1 pkt 2 kpa wyraźnej normy dopuszczającej uchylenie decyzji dotychczasowej w części nie oznacza, że taka możliwość jest wykluczona. Za przyjęciem takiej wykładni przemawia to, że w obrocie prawnym nie powinny pozostawać tylko te części decyzji, które są wadliwe (por. V SA 1297/96). Przekładając to na grunt niniejszej sprawy wyjaśnił organ, że przedmiotem niniejszej decyzji jest uchylenie dotychczasowej decyzji w części określającej mylnie wyłącznie jednego właściciela i orzeczenie co do istoty ze wskazaniem na zakres współwłasności. Rozważając ewentualne wątpliwości odnoszące się do zbieżnego zakresu uchylanej części decyzji z orzeczeniem co do istoty rozstrzygnięcia (zbieżność w zakresie własności/współwłasności K. S.) uznano, że w przypadku własności wynikającej z istnienia ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej przyjęta konstrukcja sentencji jest prawidłowa. Podobny skutek wystąpiłby w przypadku zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kpa (wymagana zgoda strony) lub w trybie kolejnej rejestracji (jeśli by przyjąć, że z uwagi na inny zakres stron biorących udział w postępowaniach nie występuje tożsamość spraw administracyjnych). Decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r. ([...]) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K. S. od ww. decyzji, na podstawie art. 73 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz art. 138 kpa Samorządowe Kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przedstawione przez odwołującego się argumenty nie mogą zostać uwzględnione W przedmiotowej sprawie organ l instancji administracji wydał zaskarżoną decyzję po wznowieniu postępowania, albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Chodzi o to, że w dacie wydania decyzji strony postępowania a to: K. S. oraz K. S. - w czasie zakupu pojazdu marki Mercedes Benz [...], nr rej. [...] podlegały ustawowej wspólności majątkowej. Nie ma tutaj znaczenia jak twierdzi odwołujący się, że organ miał wiedzę co do faktu, że strony postępowania pozostają w związku małżeńskim. Organ nie miał natomiast wiedzy o istniejącym ustroju majątkowym pomiędzy małżonkami. Okoliczność ta została ujawniona przez K. S. we wniosku z dnia 30 października 2014 r. o wpisanie jej do dowodu rejestracyjnego, jako drugiego współwłaściciela pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr identyfikacyjny [...]. Istotną okolicznością jest fakt istnienia między stronami postępowania wspólnoty majątkowej małżeńskiej. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje bowiem między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca przedmioty nabyte, w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków (art. 31 par. 1 KRO). Należy wskazać, że "rzeczy nabyte przez jednego z małżonków wchodzą z mocy prawa do majątku wspólnego niezależnie od tego czy rachunek (faktura) został wystawiony tylko na jednego z nich". W trakcie postępowania K. S., mimo wezwania przez organ l instancji nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie twierdzeń, że pojazd należy do majątku odrębnego. Skoro zaś K. S. nie udowodnił, że samochód należy do jego majątku odrębnego oraz że w małżeństwie istniała rozdzielność majątkowa, to decyzja o rejestracji pojazdu na rzecz K. S. i K. S. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy prawo drogowe jest prawidłowa i odpowiada prawu. Na powyższe rozstrzygnięcie K. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego zastosowanie, art. 6 kpa i 16 §1 kpa poprzez ich niezastosowanie, art. 151 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 §1 pkt 5 kpa poprze ich zastosowanie, art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Podał, że organ odwoławczy nie podał, który ust. art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym zastosował w niniejszej sprawie oraz przeoczył, że przedmiotowy samochód został już kilka lata temu zarejestrowany na K. S. Te dwie okoliczności powodują, że organ bezpodstawnie zastosował art. 73 ww. ustawy, gdyż winien zastosować w niniejszej sprawie art. 16 § 1 kpa. Dodał, że wydanie dowodu rejestracyjnego właścicielowi pojazdu samochodowego następuje po dokonaniu na wniosek właściciela, przez uprawniony organ rejestracji danego pojazdu na podstawie wymaganych, określonych w ustawie dokumentów (art. 71 ust. 1 w związku z art. 72 ust.1 i art. 73 ust. 1 powołanej ustawy), nadto rejestracja jest dokonywana w formie decyzji administracyjnej (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99 i z dnia 22 listopada 1999 r.OPK 21/99). W niniejszej sprawie samochód został zarejestrowany na rzecz K. S. po dokonaniu oceny, że stanowi on jego własność (została przedłożona faktura VAT na jego nazwisko i imię jako nabywcę samochodu). Zatem nie ma podstaw prawnych do ponownej oceny tego stanu faktycznego, gdyż zabrania tego art. 16 § 1 kpa. Podniósł, że organy rejestrujące pojazdy nie są właściwe do ustalania prawa własności. Ustalenia w tym przedmiocie należą wyłącznie do sądów powszechnych i jedynie prawomocne orzeczenie sądu powszechnego mogłoby stanowić podstawę do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, zgodnie ze wskazanym wyżej § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. Okoliczność ta powoduje, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać decyzji, gdyż był związany swą poprzednią decyzją o zarejestrowaniu samochodu na rzecz K. S. Natomiast podstawa prawna do dopisania drugiej osoby do dowodu rejestracyjnego są zgodne oświadczenia stron lub wyrok Sądu wydany w trybie art. 189 kpc. Skoro K. S. nie dysponowała ani oświadczeniem, ani wyrokiem sądu, jej wniosek nie mógł być uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. nr [...] orzekająca o rejestracji na rzecz K. S., zam. K, ul. Z, pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr indentyfikacyjny [...] i wydaniu dowodu rejestracyjnego seria i nr [...] oraz zalegalizowanych znakiem legalizacyjnym nr [...] tablic rejestracyjnych o wyróżniku [...]. Instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Stwarza bowiem możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej, którą ustanawia art. 16 § 1 kpa. Następstwem tego jest zarówno niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość niewyliczoną w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, jak i rozszerzająca wykładnia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 kpa). Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art, 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa ). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 kpa). Katalog przesłanek wznowienia postępowania, wymieniony w przepisie art. 145 § 1 kpa ma charakter zamknięty, co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Wykładnia przesłanek wznowienia winna mieć charakter zawężający. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2016 r. [...] wznowił na podstawie przepisu art. 147, 149 i 145 § 1 pkt 5 Kpa postępowanie w sprawie zakończonej wskazaną wyżej własną decyzją ostateczną z dnia [...] 2012 r. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ pierwszej instancji na podstawie treści pisma uczestniczki, które wpłynęło do organu w dniu 4 lutego 2016 r., a w którym domagała się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr indentyfikacyjny [...] pojazdu, ze względu na pominięcie jej udziału w tym postępowaniu pomimo, że jest współwłaścicielem pojazdu z racji zakupienia go ze środków finansowych należących w skład majątku wspólnego z mężem K. S., uznał, że postępowanie należy wznowić z urzędu, gdyż istnienie między skarżącym a uczestniczką w dacie zakupu ww. pojazdu oraz w dacie wydania decyzji o rejestracji, ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji w rozumieniu art. 145 §1 pkt. 5 kpa, która nie była znana organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu. Zgodnie z powyższym przepisem, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy : są nowe, są istotne dla sprawy i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdyby wydano w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Tak więc nie każdy nowy dowód, czy nowy fakt będzie miał wpływ na treść rozstrzygnięcia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 6/15 (dostępny w bazie orzeczeń https:sip.lex.pl/#/orzeczenia). W kontrolowanej sprawie istotne zatem było, czy nowy, nieznany organowi dokonującemu rejestracji pojazdu, fakt pozostawania przez skarżącego w związku małżeńskim i istniejący między skarżącym i uczestniczką ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej w dacie zakupu pojazdu mógł mieć wpływ na decyzję o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr indentyfikacyjny [...]. Stwierdzić należy, że dokonana przez organy ocena powyższej okoliczności, skutkująca w konsekwencji uchyleniem decyzji z dnia [...] 2012 r. i orzeczeniem o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego, oraz K. S. jest błędna, a wydane w wyniku wznowienia postępowania rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego - art. 71-73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r.,Nr 108,poz. 908 ze zm.), oraz przepisy postępowania - art. 151 § 1 pkt. 2 kpa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rejestracji pojazdu stanowią przepisy powyższej ustawy (dalej w skrócie p.r.d.). Stosownie do art. 71 ust. 1 zd. pierwsze, oraz art. 72 ust. 1 pkt 1, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego (...) jest dowód rejestracyjny a rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 76 ust. 1 p[kt. 1 lit.a) p.r.d. zostało wydane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. z 2007 r., Nr 186, poz. 1322 t.j. ze zm.). Przepisy rozporządzenia określają: warunki i tryb rejestracji pojazdów, o których mowa w art. 71 ust. 1 p.r.d. W celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany;" (§ 2). Stosownie do § 4 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży; umowa zamiany; umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Rejestracji pojazdu dokonuje się w formie decyzji administracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. OPK 24/99, dost.j.w.). Dowód rejestracyjny jest jedynie dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu, wydawanym w następstwie rejestracji i nie stanowi dowodu własności pojazdu. Dowód własności wymagany jest do rejestracji, gdyż organ nie może opierać się na oświadczeniach, czy domniemaniach faktycznych oraz prawnych. Organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą ich kreować ani korygować (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2611/00, Lex nr 84478). W kontrolowanym postępowaniu doszło w ocenie Sądu do złamania ww. zasady, gdyż poprzez orzeczenie o rejestracji pojazdu marki Mercedes-Benz [...], nr indentyfikacyjny [...] również na rzecz uczestniczki organy przesądziły, że pojazd ten jest przedmiotem współwłasności skarżącego i uczestniczki. Tymczasem z akt administracyjnych wynika w sposób jednoznaczny, że między skarżącym a uczestniczką istnieje spór co do własności ww. pojazdu. Skarżący twierdzi, że pojazd został zakupiony ze środków finansowych pochodzących z jego majątku odrębnego (na niego wystawiona została faktura), natomiast uczestniczka zaprzecza tej okoliczności, twierdząc, że pojazd zakupiony został ze środków finansowych należących do majątku wspólnego, czego dowodem miało być zaciągnięcie kredytu. Organy administracyjne rozstrzygnęły więc spór o własność pojazdu na korzyść uczestniczki nie będąc do tego powołanymi a wystarczającym argumentem stało się twierdzenie uczestniczki, że pojazd należy do majątku wspólnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że p.r.d. nie wyklucza rejestracji pojazdu na rzecz współwłaścicieli, z tym, że muszą w chwili złożenia wniosku udokumentować przysługujące im bezspornie prawo własności. Istotą postępowania w sprawie o rejestrację pojazdu nie może być ingerowanie w prawa właścicielskie pojazdu, gdyż ta sfera leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Rola organu administracji publicznej została ograniczona do dokonania wszechstronnej oceny, w oparciu o przepis art. 7 i 77 Kpa, czy w świetle przedstawionych dowodów, osoba, która domaga się rejestracji jest właścicielem pojazdu i czy przedstawione dowody są wystarczające do pozytywnego załatwienia sprawy. Zależnie od wyniku tych ustaleń organ wydaje decyzję o zarejestrowaniu pojazdu albo też o odmowie jego zarejestrowania. Nie jest możliwe obejście tej procedury poprzez wpisanie do dowodu rejestracyjnego nieujawnionego współwłaściciela, gdy drugi współwłaściciel przeczy prawom wnioskodawcy i sprzeciwia się ujawnieniu go w dowodzie rejestracyjnym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1290/11, wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 910/13, dostępne j.w.). Wszczęte przez organ pierwszej instancji postępowanie w przedmiocie wznowienia nie mogło przynieść zamierzonego przez uczestniczkę skutku, gdyż nie został przez nią przedstawiony dowód własności pojazdu marki Mercedes Benz [...]. Fakt pozostawania w ustroju ustawowej wspólności majątkowej w dacie zakupu stwarza wprawdzie domniemanie, że przedmiot jest składnikiem majątku wspólnego, jednakże w świetle sprzecznych twierdzeń stron domniemanie to nie mogło stanowić podstawy do zmiany decyzji z dnia [...] 2011 r. W konsekwencji należy przyjąć, że organ niezasadnie zastosował przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, uchylając decyzję z dnia [...] 2012 r. i orzekając co do istoty sprawy poprzez rejestrację pojazdu Mercedes-Benz [...], nr indentyfikacyjny [...] na rzecz K. S. i K. S. Okoliczność pozostawania przez skarżącego i uczestniczkę w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nie miała wpływu na decyzję z dnia [...] 2012 r. o rejestracji spornego pojazdu na rzecz K. S., bowiem organ nie miał obowiązku ustalenia tego rodzaju okoliczności, dlatego też nie mogła być podstawą do zmiany tej decyzji. Taka zmiana byłaby możliwa gdyby w trakcie postępowania skarżący oraz uczestniczka złożyli zgodne oświadczenia, iż pojazd należy do nich obydwojga. W sytuacji jednak, kiedy istnieje spór co do własności pojazdu, organy administracyjne nie są umocowane do ingerowania w ten spór poprzez zmianę decyzji o rejestracji pojazdu. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego - art. 71-73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przez niewłaściwe ich zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem przepisów postępowania - art. 151 § 1 pkt. 2 kpa w stopniu również mającym wpływ na wynik sprawy, przez nieuzasadnione uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie w sposób odmienny o istocie sprawy, podczas gdy prawidłowe było zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, to jest odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa. Ponownie rozpatrując sprawę, organy uwzględnią powyższe stanowisko Sądu i podejmą decyzję zgodną z przepisem art. 151 kpa. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło