II SA/Bd 150/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-11

Skład orzekający: Anna Klotz, Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady przyznawania stypendiów sportowych może ograniczać krąg beneficjentów do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających na terenie gminy i czy może wyłączać możliwość odwołania się od decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania stypendium?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej stypendiów sportowych, uznając, że ograniczenie kręgu beneficjentów do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających na terenie gminy narusza zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania. Ponadto, uchwała wyłączając możliwość odwołania się od decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania stypendium, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozstrzygania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej i prawa do zaskarżenia.
Stan faktyczny
Prokurator zaskarżył uchwałę Rady Miasta w sprawie określenia szczegółowych zasad przyznawania stypendiów sportowych, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o sporcie. Główne zarzuty dotyczyły ograniczenia kręgu beneficjentów do zawodników zrzeszonych w klubach sportowych działających na terenie miasta oraz wyłączenia możliwości odwołania się od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie przyznania lub pozbawienia stypendium. Organ bronił uchwały, argumentując, że rada gminy ma swobodę w określeniu beneficjentów i że przyznawanie stypendiów nie wymaga formy decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 w części obejmującej zwrot "w [...] klubach sportowych", § 4 ust. 2, § 12 ust. 1 w części obejmującej zwrot "zrzeszonym w klubach sportowych funkcjonujących na terenie Gminy Miasta [...]", § 18. W pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokurator na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania, rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w zakresie: § 1 w części obejmującej zwrot "w [...] klubach sportowych", § 4 ust. 2, § 12 ust. 1 w części obejmującej zwrot "zrzeszonym w klubach sportowych funkcjonujących na terenie Gminy Miasta [...]", § 18, 2. w pozostały zakresie skargę oddala. II SA/Bd 150/17 Uzasadnienie Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 15 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, dalej "p.p.s.a.") oraz art. 3 § 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 177) Prokurator Rejonowy T. C. - Z. w T. zaskarżył uchwałę numer [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2016 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania, oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Zaskarżonej uchwale zarzucił: 1. naruszenie z art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) poprzez wprowadzenie w § 1 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2016 r. w regulacji, iż stypendium sportowe finansowane ze środków Gminy M. T. przeznacza się dla zawodników i ich trenerów, uprawiających sport w toruńskich klubach sportowych i osiągających wyniki sportowe w międzynarodowym i krajowym współzawodnictwie sportowym, przez co we wskazanym powyżej zakresie uchwała istotnie narusza prawo, 2. naruszenie art. 61 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez wprowadzenie w § 2 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 16 załącznika do uchwały regulacji, zgodnie z którą stypendium, nagroda lub wyróżnienie może być przyznane na pisemny wniosek klubu sportowego mającego siedzibę i działającego na terenie miasta T. oraz z własnej inicjatywy Prezydenta M. T. w dowolnym terminie, przez co we wskazanym powyżej zakresie uchwała istotnie narusza prawo, 3. naruszenie art. 61 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. z 2016 r., poz. 176) poprzez wprowadzenie w § 4 ust. 2 oraz § 18 załącznika do uchwały regulacji, zgodnie z którą do decyzji Prezydenta M. T. w sprawie przyznania oraz pozbawienia stypendium, nagrody lub wyróżnienia nie stosuje się trybu odwoławczego, przez co we wskazanym powyżej zakresie uchwała istotnie narusza prawo, 4. naruszenie art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie poprzez wprowadzenie w § 9 ust. 1-4 załącznika do uchwały regulacji umożliwiającej pozbawienie zawodnika stypendium przez Prezydenta M. z przyczyn rozwiązania kontraktu z klubem oraz innych dotyczących stricte przynależności do toruńskiego klubu sportowego, przez co we wskazanym powyżej zakresie uchwała istotnie narusza prawo, 5. naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie poprzez wprowadzenie w § 2 ust. 1 załącznika do uchwały kryteriów ubiegania się o stypendium innych aniżeli ustawowe i z pominięciem kryterium ustawowego znaczenia danego sportu dla jednostki samorządowej, przez co we wskazanym powyżej zakresie uchwała istotnie narusza prawo. Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionej uchwały numer [...] jako wydanej z istotnym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów organ stwierdził, że krąg podmiotów uprawnionych do składania wniosków jest w skarżonej uchwale ściśle związany z osobami, które mogą być beneficjentami stypendiów oraz laureatami nagród i wyróżnień. Kluby sportowe, w których trenują sportowcy oraz rozwijający ich sportowe umiejętności trenerzy, stanowią instytucje, które najlepiej potrafią zidentyfikować i wskazać zawodników oraz trenerów spełniających wymogi kwalifikujące do stypendiów, nagród oraz wyróżnień. Własna inicjatywa Prezydenta M. T. zapewnia przyznanie pomocy oraz nagród/ wyróżnień kandydatom, których kluby sportowe nie uwzględniły we wnioskach. Jest sposobem na uzupełnienie listy uprawnionych oraz nagrodzonych o osoby wskazywane przez mieszkańców, miejscowe organizacje, stowarzyszenia, wskazywane w pismach, wnioskach, na spotkaniach. Źródłem inspiracji dla uruchomienia inicjatywy własnej Prezydenta M. T. jest nie tylko osobista wiedza o sportowcach oraz trenerach ale również informacje, które docierają w wyniku inicjatywy z zewnątrz, od lokalnej społeczności (mieszkańców), z mediów. Osoby spoza ustalonego kręgu wnioskodawców nie są pozbawione prawa do wszczęcia postępowania administracyjnego, ponieważ prawa do uruchomienia takiego postępowania nie przyznał sam ustawodawca, nie ustalając decyzji administracyjnej jako formy przyznania stypendium. Nie ma żadnych przeszkód aby mieszkańcy rekomendowali Prezydentowi M. T. osoby, które uznają za kwalifikujące się do objęcia stypendium, nagrodą czy wyróżnieniem. Mają ku temu szeroki wachlarz możliwości, od korespondencji, osobistych spotkań z przedstawicielami władz M. T., poprzez kontakt i działania pracowników Urzędu Miejskiego w T.. W odniesieniu do zarzutu, że jedyną właściwą formą przyznania lub odmowy przyznania stypendium jest władcze działanie organu administracji w formie decyzji administracyjnej, w której dokonuje się konkretyzacja prawa, która stanowi podstawę do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw i lub wykonywania obowiązków nie jest słuszne. Żaden przepis ustawy o sporcie nie wskazuje, że przyznanie czy odmowa przyznania stypendium sportowego powinny nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Tezy takiej nie da się wyprowadzić ani na gruncie wykładni językowej ani systemowej przepisów ustawy. Brak jest też podstaw aby przyjąć, że rozwiązanie było wolą ustawodawcy, skoro zasadą jest, że podstawa do prowadzenia postępowania administracyjnego winna być wyrażona w konkretnej ustawie. "W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości też, że działania władcze organu administracji publicznej muszą mieć wyraźną podstawę w przepisach prawnych rangi ustrojowej (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa). Nie wystarczy więc, że mamy do czynienia z działaniem organu administracyjnego w sensie ustrojowym, ponieważ samo ustrojowe usytuowanie podmiotu nie daje ogólnej kompetencji do wydawania decyzji w każdej dziedzinie objętej zakresem jego zadań." (vide: uzasadnienie prawne uchwały NSA w Warszawie podjętej w składzie 7 sędziów NSA W-wa z dnia 27 października 2014r., sygn. akt II GPS 2/14,Lex ....) W ten sposób dochodziłoby do uzupełniania prawa w sposób pozalegislacyjny. Stanowisko powiększonego składu NSA, który podjął uchwałę przywołaną powyżej nie jest odosobnione. Również w 2006 r. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 29 marca 2006 r., II GPS 1/06, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 95) sąd powołując się na wypowiedzi doktryny prawniczej podkreślił, że "Podstawą władczą działania organu administracji publicznej może być tylko kompletna norma materialna, determinująca wszystkie elementy stosunku administracyjnoprawnego, w tym określająca kompetencję, zdolność, możność organu administracji publicznej do autorytatywnego zastosowania określonej normy prawa przedmiotowego" Takiej normy ustawa o sporcie nie zawiera. Ponieważ ustawodawca nie uznał sprawy przyznania stypendium sportowego za indywidualną sprawę rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, Rada Miasta nie powinna być adresatem zarzuconego jej "pozbawiania" osób fizycznych niezrzeszonych w toruńskich klubach sportowych prawa wszczęcia postępowania administracyjnego, kwalifikowanego przez skarżącego, jako naruszenie art. 61 § 1 Kpa. Skarżący podniósł zarzut nie ustalenia w ramach procedury przyznawania oraz pozbawiania stypendium możliwości odwołania się od decyzji Prezydenta M. T.. Ustalenie trybu odwoławczego byłoby uzasadnione gdyby "decyzja" o przyznaniu oraz o pozbawieniu stypendium miała charakter decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 oraz art. 104 Kpa. Wówczas zapis pozbawiający stronę postępowania administracyjnego prawa zaskarżenia decyzji stanowiłby naruszenie ustalonej w art. 15 Kpa zasady dwuinstancyjności, znajdującej rozwinięcie w art. 127 i następnych Kpa. Decyzja o przyznaniu/pozbawieniu stypendium podejmowana na podstawie § 4 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały nie stanowi decyzji administracyjnej, a organ stanowiący - Rada Miasta nie miała prawnego obowiązku umiejscowienia w ramach procedury przyznawania oraz pozbawiania stypendium sportowego trybu odwoławczego. Nie ma żadnych przeszkód aby w razie nieprzyznania stypendium lub w wypadku jego pozbawienia ponownie został złożony wniosek o przyznanie tej formy pomocy. Uchwała nie ogranicza liczby składanych wniosków. Każdy ze złożonych wniosków przechodzi wymaganą procedurę. Zaskarżona uchwała, stanowiąca akt prawa miejscowego w § 1 stanowi, że stypendium przeznaczone jest dla określonej grupy - zawodników oraz trenerów uprawiających sport w toruńskich klubach sportowych. Skarżący czyni zarzut ograniczania praw mieszkańców Gminy M. T. uzasadniając powyższe tym, iż adresatami przedmiotowej uchwały jako aktu prawa miejscowego są w pierwszej kolejności mieszkańcy miasta T., co nie wyklucza przyznawania stypendiów zawodnikom zrzeszonym w klubach sportowych, ale nie poprzez ograniczenie beneficjentów wyłącznie do grup zawodników zrzeszonych w klubach sportowych oraz trenerów w tych klubach. Ponadto skarżący podnosi, iż takie ujęcie uprawnionych wyłącza z grona beneficjentów zawodników niezrzeszonych w toruńskich klubach sportowych oraz zamieszkałych na terenie T., ale zrzeszonych w innych niż toruńskie klubach sportowych. W ocenie skarżącego takie zapisy uchwały naruszają konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne oraz pozostają w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Powyższe stanowi również uzasadnienie dla kwestionowania przez skarżącego zapisu o możliwości pozbawienia prawa do stypendium z powodu rozwiązania kontraktu z klubem sportowym oraz innych przyczyn dotyczących stricte funkcjonowania zawodnika w klubie sportowym. Przepisy ustawy o sporcie formułują ogólne zasady ustanawiania i finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów oraz nagród i wyróżnień przyznawanych osobom fizycznym za osiągnięty wynik sportowy oraz stypendiów i nagród dla trenerów, którzy prowadzą szkolenia zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie sportowym. Ustawa upoważnia organ stanowiący jst do określenia w drodze uchwały szczegółowych zasad i warunków przyznawania tych świadczeń. Ani ust. 1 ani ust. 3 artykułu 31 ustawy o sporcie nie określają szczegółowo kryteriów jakie jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana jest zachować przy realizowaniu delegacji z tego przepisu. Wykładnia językowa art. 31 ust. 1 i ust. 3 pozwala jedynie ustalić, że beneficjentami stypendiów, nagród i wyróżnień mają być osoby fizyczne (ust. 1), a kryteriami, jakie organ stanowiący jst - ustalając szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość świadczeń - musi wziąć pod uwagę są: znaczenie danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust.3). Nie ma racjonalnego powodu aby przyjąć, że w pojęciu "określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień", użytym w normie upoważniającej zawartej w art.31 ust.3 ustawy o sporcie, nie mieści się kompetencja organu samorządowego do określenia kręgu osób fizycznych, które dana jednostka zamierza objąć finansowym wsparciem. Przeciwnie - wykładnia językowa, systemowa oraz celowościowa przepisu art. 31 ust.1 i ust.3 ustawy o sporcie prowadzą do konkluzji, że rada gminy ma uprawnienie do określenia beneficjentów świadczeń. Uzasadnieniem dla takiej oceny jest pozostawienie organom stanowiącym jst szerokiego zakresu swobody, zarówno w kwestii podjęcia uchwały w przedmiocie stypendiów sportowych (jest to prawo jst, a nie obowiązek) jak i treści zawartych w niej norm, zdeterminowanej jedynie względami znaczenia określonej dyscypliny sportu dla danej jst oraz osiągniętego wyniku sportowego. Takie ukształtowanie zakresu swobody wynika w wielu powodów. Po pierwsze stypendia realizowane są ze środków budżetu danej jednostki samorządu, która ponosi wyłączny ciężar finansowania tych świadczeń, a skoro tak to powinna mieć szeroki zakres kompetencji do ukształtowania zasad i trybu przyznawania oraz pozbawiania świadczeń, ich rodzaju i wysokości. Istotny jest również cel przyznawania tych stypendiów, nagród, wyróżnień. Z punktu widzenia interesów jednostki celem tym jest promocja jst w sferze osiągnięć sportowych jej mieszkańców. Tym samym - wobec braku podstaw dla kwestionowania prawa jst do przyjęcia, jako celu przyznawania stypendium sportowego promocji danej jst w sferze osiągnięć sportowych, a także biorąc pod uwagę ustawowe kryterium znaczenia danego sportu dla gminy brak jest powodów do uznania, że Gmina M. T. ma obowiązek finansować ze środków stypendium sportowca, który wprawdzie jest jej mieszkańcem, ale przynależy do klubu sportowego działającego na terenie innej gminy. Z samego faktu zamieszkiwania na terenie danej gminy nie można wywodzić prawa do uzyskania stypendium sportowego z budżetu tej gminy, jeżeli się jej nie reprezentuje. W zakresie kręgu adresatów uchwały oraz sugerowanego naruszenia praw konstytucyjnych organ podniósł, że zgodnie z obowiązującym z RP prawem za rozwój poszczególnych sportów odpowiadają odpowiednie polskie związki sportowe. To one programują i realizują szkolenia sportowe, współdziałając z innymi organizacjami i stowarzyszeniami, a także organizują i prowadzą system współzawodnictwa sportowego. Imprezy promujące uczestniczących w nich sportowców do otrzymania świadczeń przewidzianych zaskarżoną uchwałą są organizowane przez związki sportowe, a niektóre nawet z zastrzeżeniem wyłączności organizacji tych zawodów przez związki sportowe (np. Mistrzostwa oraz P. [...], organizowane wyłącznie przez polski związek sportowy - art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o sporcie). Wyklucza to automatycznie z kręgu uczestników tych imprez zawodników, którzy nie są członkami klubu sportowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 31 ust.3 ustawy o sporcie poprzez wprowadzenie w § 2 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały kryteriów ubiegania się o stypendium innych aniżeli ustawowe i z pominięciem kryterium ustawowego znaczenia danego sportu dla jednostki samorządowej; Treść załącznika do uchwały Nr [...] wskazuje, iż Rada Miasta nie zaniechała wykonania obowiązku uwzględnienia ustawowego kryterium. Uchwała (w załączniku) zwiera wskazanie preferowanych sportów poprzez odwołanie się do "dyscypliny olimpijskiej" (§ 2 ust. 1) oraz do rodzajów/rangi zawodów. Powyższe oznacza wskazanie, że znaczenie dla Gminy M. T. mają te dyscypliny sportu, które w chwili składania wniosku o przyznanie stypendium/ wyróżnienia/ nagrody zostały zaklasyfikowane przez MKOL do dyscyplin olimpijskich. Rozwiązanie to (katalog o charakterze otwartym) ma tą niewątpliwą zaletę, że umożliwia automatyczną aktualizację katalogu dyscyplin olimpijskich, bez potrzeby wprowadzania zmian w uchwale (przykładowo - w ostatnim czasie do sportów olimpijskich zaliczone zostały wspinaczka sportowa, skateboarding i surfing). Niezależnie od zasady gratyfikowania (nagrody/ wyróżnienia) oraz finansowego wspierania (w formie stypendium) ze względu na dyscyplinę sportową, uchwała wprowadza zasady wskazujące, kto z uprawiających dyscyplinę może być uprawniony do otrzymania świadczeń poprzez wskazanie kategorii zawodników, rodzajów zawodów, kategorii rozgrywek, w których zawodnicy/trenerzy muszą uczestniczyć i osiągnąć określony uchwałą sukces (medal czy miejsce w klasyfikacji). Ponadto uchwała wskazuje konkretne, mające znaczenie dla Gminy M. T. dziedziny sportów zespołowych, których zawodnicy oraz trenerzy mogą być objęci świadczeniem w postaci stypendium sportowego. Taki sposób spełnienia ustawowego wymogu uwzględnienia kryterium znaczenia danego sportu dla danej jst jest aprobowany przez orzecznictwo. Ustawodawca nie zobligował bowiem jst do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Przykładem są wyroki sądów administracyjnych NSA z 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1903/11; WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/G1 162/11; WSA w Warszawie z 12 maja 2016r., sygn. akt VI SA/Wa 2693/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w części zasadna. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Do istotnych naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał czy przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (Z.Kmieciak, M.Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Na podstawie art. 31 i art. 35 ust. 5 i 6 ustawy z dnia [...] czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. z 2016 r., poz. 176) Rada Miasta w T. podjęła w dniu [...] października 2016 r. uchwałę numer [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania, oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Zgodnie z § 4 powyżej wskazanej uchwały, weszła ona w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Załącznik do powyższej uchwały stanowią zasady określające tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe w międzynarodowym lub krajowym współzawodnictwie. Zgodnie z art. 31 ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1). Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy (ust. 3). W myśl art. 35 ust. 5 i 6 ww. ustawy, jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać wyróżnienia i nagrody pieniężne dla trenerów oraz innych osób wyróżniających się osiągnięciami w działalności sportowej (ust. 5). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, określi warunki i tryb przyznawania wyróżnień i nagród pieniężnych, o których mowa w ust. 5, oraz rodzaje wyróżnień i wysokość nagród pieniężnych, biorąc pod uwagę znaczenie osiągnięć dla danej społeczności lokalnej. W § 1 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2016 r. wskazano, iż stypendium sportowe finansowane ze środków Gminy M. T. przeznacza się dla zawodników i ich trenerów, uprawiających sport w toruńskich klubach sportowych i osiągających wyniki sportowe w międzynarodowym i krajowym współzawodnictwie sportowym. Adresatami aktów prawa miejscowego, a takim jest cytowana uchwała Rady Miasta, są przede wszystkim mieszkańcy danej jednostki samorządu terytorialnego, ale także wszelkie podmioty przebywające na terenie działania danego organu, niekoniecznie mieszkańcy tej jednostki. Akty prawa miejscowego, jako akty podstawowe, nie mogą być sprzeczne zarówno z ustawą, w której zawarta jest delegacja i na podstawie której zostały wydane, ale także z konstytucją i innymi aktami ustawodawczymi, które bezpośrednio lub pośrednio dotyczą tej materii. W granicach ustawowego upoważnienia mieści się zatem możliwość przyznania stypendium sportowego w pierwszej kolejności mieszkańcom miasta T., co nie wyklucza przyznania ich zawodnikom zrzeszonym w toruńskich klubach sportowych. Słusznie skarżący podkreśla, że Rada Miasta ograniczyła krąg beneficjentów stypendium sportowego do zawodników zrzeszonych w toruńskich klubach sportowych, co wykluczyło z ich kręgu zawodników niezrzeszonych w klubach sportowych, bądź zamieszkałych na terenie T., a zrzeszonych w innych klubach sportowych, co istotnie narusza art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie oraz narusza zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne określone w art. 32 Konstytucji RP. Należy zatem się zgodzić, że wprowadzony zapis w sposób istotny narusza również art. 32 Konstytucji RP. C. wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może dyskryminować swoich mieszkańców ze względu na kwestię zrzeszania się w klubach i mających siedzibę wyłącznie na terenie miasta. Takie unormowanie jest sprzeczne z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Samo więc członkostwo w stowarzyszeniu czy klubie sportowym lub trenowanie zawodników klubu sportowego mającego siedzibę na terenie gminy nie może stanowić podstawy do uznania świadczenia z budżetu gminy, na terenie której klub na swoją siedzibę (wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 327/07, WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 282/08, WSA w Lublinie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 935/12). Wobec powyższego Sąd stwierdził nieważność załącznika do uchwały w zakresie § 1 w części obejmującej zwrot " w toruńskich klubach sportowych". Z tych samych powodów jako zapis dyskryminujący Sąd zakwestionował § 12 ust. 1 załącznika w zakresie zwrotu "zrzeszonym w klubach sportowych funkcjonujących na terenie Gminy M. T.". Słuszne są uwagi skarżącego, że przyznanie stypendium sportowego, jak i odmowa jego przyznania następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 1 pkt 1 k.p.a., przepisy tej ustawy stosuje się do postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W myśl art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z przepisów tych wynika, iż właściwą formą zakończenia sprawy administracyjnej jest decyzja administracyjna, stanowiąca władcze działanie organu administracji publicznej skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podejmując to rozstrzygnięcie, organ dokonuje konkretyzacji prawa, która stanowi podstawę do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw i lub wykonywania obowiązków. Tym samym sprawa zainicjowana wnioskiem o przyznanie stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu stypendium lub odmowie jego przyznania. Przez wydanie decyzji organ działa na zewnątrz, a to wymaga zachowania pełnej procedury także odwoławczej dla zachowania uprawnień materialnych i procesowych beneficjenta a także osób posiadających uzasadniony interes prawny. Należy podzielić zarzuty, iż rażąco naruszające i sprzeczne z art. 61 § 1 k.p.a. jest zatem unormowanie zawarte w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2016 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania, oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe, w którym stanowi się, że do decyzji Prezydenta M. T. w sprawie przyznania oraz pozbawienia stypendium nie stosuje się trybu odwoławczego. Oznacza to, że decyzje Prezydenta M. T. w powyższym zakresie są ostateczne i nie przysługuje od nich odwołanie. Z treści art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie wynika, iż organ jednostki samorządu terytorialnego w drodze uchwały określa szczegółowe zasady i tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Skoro Rada M. wykonanie przedmiotowej uchwały powierzyła Prezydentowi M. T. to podmiot ten działa w warunkach i kompetencjach przyznanych mu przez przepisy prawa. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może działać jedynie w oparciu o upoważnienie ustawowe. Nie może zatem narzucać Prezydentowi sposobu załatwienia wniosku w sposób odmienny od posiadanych przez niego kompetencji. Nie może uchwałą przyznawać decyzji Prezydenta M. przymiotu decyzji ostatecznej ani pozbawić wnioskodawcy prawa do jej zaskarżenia. Powyższe uwagi mają analogiczne zastosowanie do unormowania zawartego w § 18 załącznika do uchwały w którym Rada Miasta pozbawiła wnioskujących o przyznanie nagród i wyróżnień, prawa do odwołania w przypadku nieuwzględnienia wniosku. Skoro zatem postępowanie prowadzone jest przed organem administracji publicznej w należącej do właściwości tego organu sprawie indywidualnej, która powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, podany zapis § 4 ust. 2 i § 18 istotnie narusza prawo przez uznanie o istnieniu podstaw do pozbawienia możliwości odwołania się od decyzji Prezydenta. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego odnośnie do podstaw uznania istotnego naruszenia prawa w zakresie § 9 pkt 1-4 załącznika do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] października 2016 r. Unormowanie to stanowi o możliwości pozbawienia zawodnika stypendium przez Prezydenta M. z przyczyn rozwiązania kontraktu z klubem oraz innych okoliczności dotyczących stricte przynależności do toruńskiego klubu sportowego. Należy jednak zauważyć, że ten zapis zawiera także inne jednostki redakcyjne stanowiące o powodach pozbawienia zawodnika stypendium, które aktualizują się wobec innych podmiotów (niezrzeszonych). Ustanowienie podstaw do pozbawienia stypendium w sytuacji rozwiązania kontraktu z klubem i pozostałych okoliczności, właściwych w ramach związania z klubem, nie ogranicza realizacji podstaw do pozbawienia stypendium innych podmiotów, naruszających zasady opisane w dalszej regulacji § 9. Sąd nie podziela też zarzutu przekroczenia delegacji ustawowej przewidzianej w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie w zapisie § 2 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały zgodnie z którym stypendium może być przyznane na pisemny wniosek klubu sportowego mającego siedzibę i działającego na terenie miasta T. oraz z własnej inicjatywy Prezydenta M. T. w dowolnym terminie. W ocenianej regulacji Sąd nie dostrzega ograniczenia czy nieuzasadnionego uprzywilejowania jakiejś grupy zawodników. Zdaniem Sądu zapis ten nie stanowi naruszenia prawa w postaci przekroczenia upoważnienia ustawowego, gdyż nie ma podstaw do twierdzenia, ze stwarza ograniczenia dotyczące osób (podmiotów) mogących być beneficjentami przyznawanych środków finansowych. Przez wskazany zapis nie można stwierdzić, że występuje ryzyko dyskryminacji pewnej kategorii członków wspólnoty samorządowej w dostępie do nabycia prawa do stypendium sportowego. O ile zapis ograniczający wyłącznie prawo do złożenia wniosku przez klub sportowy mógłby nieść obawy o faworyzowanie zawodników klubów, o tyle przyznanie prawa złożenia wniosku również Prezydentowi M. nie stwarza zagrożenia pominięcia osób, które osiągają wysokie wyniki sportowe i spełniają kryteria określone w uchwale a nie są zrzeszone w klubie. § 2 ust 2 uchwały nie dotyczy osób uprawnionych do ubiegania się o stypendium, ale podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku, tj. zainicjowania procedury przyznania stypendium. Wskazanie osób mogących zainicjować procedurę przyznania stypendium mieści się w zakresie określenia "zasad i trybu ich przyznawania", do określenia którego upoważniona została rada. Nie można zaś wywieść, że ze wskazania podmiotów uprawnionych do zgłoszenia wniosków dojdzie do nierównego traktowania zawodników. Rodzaj tych podmiotów nie rodzi obawy o pominięcie kogokolwiek, kto powinien zostać wyróżniony. Nie można uznać, że przepis eliminuje, z kręgu wnioskodawców osoby fizyczne, mieszkańców miasta T., niezrzeszonych w toruńskich klubach sportowych. Nie ma przeszkód, do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stypendium sportowego w następstwie złożenia odpowiedniej rekomendacji Prezydentowi. Tożsame uwagi przedstawione powyżej należy odnieść do zapisu zawartego w § 16 załącznika do uchwały, który w analogiczny sposób określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie wyróżnienia lub nagrody. Tym samym, wbrew stanowisku strony skarżącej, zapisy zaskarżonej uchwały w opisanym zakresie nie naruszają konstytucyjnej zasady równości. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego o istotnym naruszeniu prawa przez brak przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie kryterium "znaczenia danego sportu dla jednostki samorządowej. Skarżący twierdzi, że dla potrzeb ubiegania się o stypendium Rada Miasta posłużyła się innymi kryteriami aniżeli kryteria ustawowe, de facto całkowicie pomijając kryterium ustawowe rodzaju sportu mającego znaczenie dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Rada Miasta nie zróżnicowała dyscyplin sportowych, których uprawianie uznane być może za mające znaczenie dla miasta T., do czego zobowiązywało upoważnienie ustawowe z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, lecz posłużyła się sformułowaniem zrównującym wszystkie dyscypliny sportowe, określając je ogólnie, że chodzi o konkurencje olimpijskie, paraolimpijskie itp., nie precyzując o jakie dyscypliny sportu konkretnie chodzi. Poddaje to w wątpliwość prawidłowość realizacji przez Radę Miasta delegacji ustawowej w zakresie uwzględnienia przy ustalaniu zasad przyznawania stypendiów znaczenia danego sportu dla Gminy M. T.. Art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie zezwala organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego na określenie w drodze uchwały szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, o których mowa w ust. 1 i 2, przy wzięciu pod uwagę znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętego wyniku sportowego. Sąd podziela tu stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 162/11 LEX nr 994355, że zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa art. 31 ust. 3 ustawy z 2010 r. o sporcie, prowadzi do wniosku, że gmina winna wskazać istotne dla niej dyscypliny, lecz ustawodawca nie zobligował jej do enumeratywnego wskazania dyscyplin, gdyż określając ten obowiązek poprzestał jedynie na ogólnym i nieostrym sformułowaniu. Istotną z punktu widzenia ustawy o sporcie definicję sportu zawiera art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że: "sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub organizowane, wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, i rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach". Taka definicja jest potrzebna z uwagi na zadania władz publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego, które mogą wspierać kulturę fizyczną jako całość. Przedmiotowy obowiązek wskazania istotnych dla gminy dyscyplin może przybrać dowolną formę. Gmina wskazała istotne dla niej dyscypliny sportu poprzez odwołanie do, dyscypliny olimpijskiej (§ 2 ust. 1) oraz rodzajów i rangi zawodów a także wskazanie kategorii zawodników, rodzaju zawodów, rozgrywek i poziomu klasyfikacji. To w ocenie sądu, czyni zadość spełnieniu kryteriów określonych w normie upoważniającej. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność wymienionych w sentencji i omówionych w uzasadnieniu zapisów uchwały jako naruszających prawo w sposób istotny, zaś na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło