I SA/Ol 122/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-04-12
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki za zwłokę od niezapłaconej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za ostatni kwartał roku podatkowego powinny być naliczane do dnia faktycznej zapłaty, czy do dnia złożenia zeznania rocznego, jeśli zapłata nastąpiła po terminie płatności zaliczki, ale przed złożeniem zeznania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki za zwłokę od niezapłaconej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za ostatni kwartał roku podatkowego należy naliczać do dnia złożenia zeznania rocznego, a nie do dnia faktycznej zapłaty. Wynika to z faktu, że zaliczka na podatek dochodowy za ostatni kwartał roku podatkowego, która nie została wpłacona w terminie do 20 stycznia następnego roku, staje się zaległością podatkową, od której nalicza się odsetki. Dopiero złożenie zeznania rocznego i zapłata podatku na jego podstawie przekształca zobowiązanie z tytułu zaliczki w roczne zobowiązanie podatkowe.Stan faktyczny
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą, który wybrał opodatkowanie na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT i korzystał z kwartalnego opłacania zaliczek, nie wpłacił w terminie zaliczki na podatek dochodowy za IV kwartał 2015 r. (termin płatności do 20.01.2016 r.). Wpłaty dokonał w dniu 15.04.2016 r., a zeznanie roczne PIT-36L za 2015 r. złożył 20.04.2016 r. Organ podatkowy I instancji określił odsetki za zwłokę od tej zaliczki od terminu płatności (21.01.2016 r.) do dnia złożenia zeznania rocznego (20.04.2016 r.). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Podatnik wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odsetek za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2015r. oddala skargę
Z. P. (powoływany dalej również jako strona, podatnik, odwołujący się, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję z dnia "[...]" nr "[...]", którą Dyrektor Izby Skarbowej (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" nr "[...]" określającą odsetki za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PPL) za grudzień 2015r. w kwocie 775 zł, obliczone na dzień złożenia zeznania, tj. 20.04.2016r..
Z motywów decyzji i przedłożonych akt podatkowych wynika, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą w zakresie architektury, wybrał sposób opodatkowania dochodów z działalności na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm., dalej u.p.d.o.f.) oraz w 2015r. skorzystał z możliwości kwartalnego opłacania zaliczek. W zeznaniu PIT-36L za 2015r. (złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 20.04.2016r.) wykazał należne zaliczki: za I kwartał w kwocie 7.099 zł, za II kwartał w kwocie 24.245 zł, za III kwartał w kwocie 5.231 zł, za IV kwartał w kwocie 38.835 zł oraz należny podatek dochodowy w kwocie 78.971 zł. W dniu 15.04.2016r. podatnik wpłacił na konto Urzędu Skarbowego kwotę 40.181 zł, która została zaliczona przez organ podatkowy na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z zeznania PlT-36L.
Jak ocenił Organ odwoławczy kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi zasadność naliczenia, na podstawie art. 53a § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 44 ust. 1, ust. 3f i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez organ podatkowy I instancji, odsetek od niewpłaconej przez podatnika w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za IV kwartał 2015r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie architektury.
Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego, Organ I instancji) w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, ww. decyzją z dnia "[...]" określił stronie odsetki za zwłokę w sposób opisany już na wstępie. Jako podstawę prawną Organ powołał art. 207 § 1, art. 53a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015r., poz. 613 ze zm., dalej O.p.), art. 44 ust. 1, 3f oraz ust. 6 u.p.d.o.f. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. nr 165, poz. 1373 ze zm.), dalej rozporządzenie w sprawie naliczania odsetek.
Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naliczył odsetki od zaliczki za IV kwartał 2015r., w sytuacji gdy zaliczka nie została wpłacona w ustawowym terminie, tj. do 20.01.2016r..
W odwołaniu podatnik, reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie decyzji z dnia "[...]" i umorzenie postępowania. Zarzucił decyzji naruszenie: art. 51 § 2 pkt 1, art. 53a § 1, art. 59 § 1, art. 60 § 2, art. 120, art. 121 i art. 122, art. 210 § 1 pkt 4 oraz § 4 O.p. i art. 44 ust. 6 u.p.d.o.f.. Podniósł, że zeznanie podatkowe za 2015r. złożył w dniu 20.04.2016r., natomiast zaliczkę za czwarty kwartał 2015r., której to wysokość nie jest kwestionowana przez organ podatkowy I instancji, zapłacił w dniu 15.04.2016r. wraz z odsetkami na dzień zapłaty. Wskazując na przepisy art. 51 § 1 i § 2 O.p., zgodnie z którymi niezapłacona w terminie zaliczka staje się zaległością podatkową, oraz art. 59 § 1 O.p. zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek zapłaty, która nastąpiła w dniu 15.04.2016r., odwołujący się stwierdził, że niezrozumiały jest fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego naliczył odsetki za zwłokę od upływu terminu płatności, tj. 21.01.2016r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za 2015r., tj. do dnia 20.04.2016r..
Dyrektor Izby Skarbowej (dalej Dyrektor Izby Skarbowej, Organ odwoławczy, Organ II instancji) w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia "[...]" powołał się na art. 44 ust. 1, ust. 3f i ust. 6 u.p.d.o.f., art. 51 § 2, art. 53a § 1 O.p. i § 4 ust. 1 pkt 1 i 7 ww. rozporządzenia w sprawie odsetek, jak też tezy uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r. sygn. akt II FPS 5/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22.10.2014r., sygn. akt I SA/Gd 842/14.
Organ uznał, że bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 51 § 2, art. 59 § 1 i art. 60 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 44 ust. 6 u.p.d.o.f.. Wyjaśnił, że instytucja zaliczek na podatek ma swój odrębny byt prawny i dotyczy gromadzenia wpływów podatkowych w ciągu roku podatkowego w takim tempie w jakim powstaje obowiązek uiszczenia podatku. Ukształtowanie konstrukcji opłacania zaliczek w przepisach prawa materialnego stanowi o odrębności zobowiązania z tego tytułu oraz zobowiązań z tytułu podatków. Oznacza to, że zapłata zaliczek na podatek dokonywana jest na postawie odrębnych, szczególnych regulacji materialnoprawnych i to jeszcze przed powstaniem zobowiązania podatkowego w podatku. Z tego względu w ciągu roku podatkowego organ podatkowy jest uprawniony do weryfikacji deklarowanych i wpłacanych przez podatnika zaliczek na podatek dochodowy. Organ podatkowy ma w ciągu roku podatkowego możliwość wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zaliczek na podatek dochodowy oraz określenia odsetek od nieuiszczonych w terminie i we właściwej wysokości zaliczek (art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i 4 oraz art. 51 § 2 O.p. i art. 44 ust. 1 pkt 1 ust. 3f, ust. 3h i ust. 6 u.p.d.o.f.). Wreszcie po upływie roku podatkowego bezprzedmiotowe staje się wydawanie decyzji określającej wysokość zobowiązania i zaległości podatkowej w zaliczkach miesięcznych, albowiem z chwilą kiedy z mocy prawa podatkowego powstaje zobowiązanie podatkowe za dany rok podatkowy, nie mogą równocześnie powstać zobowiązania w zaliczkach na ten podatek. Zatem wbrew twierdzeniu autora odwołania o zaległości podatkowej powstałej w związku z nieuiszczoną w terminie i we właściwej wysokości zaliczką możemy mówić jedynie do dnia 20 stycznia roku następnego po roku podatkowym.
Wydanie decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę od niezapłaconej w terminie (czy w należnej wysokości) zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych nie jest uzależnione od uprzedniego ostatecznego rozstrzygnięcia o zobowiązaniu rocznym w tym podatku, bowiem z treści art. 53a O.p. wynika możliwość orzekania o ich wysokości w odrębnej i niezależnej od wymiarowej decyzji. Zatem skoro Organ I instancji stwierdził u podatnika nieprawidłowości w uiszczaniu zaliczki na podatek dochodowy, to miał obowiązek wydać decyzję odsetkową zgodnie z treścią art. 53a O.p.. Dlatego też bezpodstawny jest zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 53a O.p..
Organ podkreślił, że zeznanie podatkowe PIT-36L za 2015r. o wysokości osiągniętego dochodu, złożone przez podatnika w dniu 20.04.2016r., nie kreuje zobowiązania podatkowego, jest bowiem wyłącznie formą, w której podatnik przedstawia organowi podatkowemu samoobliczenie zobowiązania podatkowego, które organ podatkowy może zakwestionować decyzją określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Organu odwoławczego, mając na uwadze przepis art. 44 ust. 6 u.p.d.o.f. oraz zaistniały stan faktyczny, nie można zaliczyć wpłaty podatnika z dnia 15.04.2016r. na zaliczkę w podatku dochodowym za IV kwartał 2015r., gdyż na dzień wpłaty taka zaliczka nie istniała. Z dniem 20.01.2015r., tj. z dniem upływu terminu płatności, nastąpiła utrata bytu prawnego tej zaliczki. Każda wpłata dokonana przez podatnika po 20 stycznia następnego roku (nawet przed złożeniem zeznania podatkowego) będzie wpłatą na poczet zobowiązania podatkowego, a nie na poczet zaliczki na podatek dochodowy, która utraciła swój byt prawny. W świetle powyższego nieuprawnione jest twierdzenie, że istnieją podstawy do zaliczenia wpłaty dokonanej w dniu 15.04.2016r. na poczet wygasłej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.
W związku z powyższym mając na względzie treść § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie odsetek oraz fakt, że na dzień wpłaty przez podatnika (15.04.2015r.) zaliczki za rok podatkowy 2015 utraciły już byt prawny, odsetki od niewpłaconej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za IV kwartał 2015r. należało w ocenie Organu naliczyć od dnia następnego po upływie terminu płatności do dnia złożenia pierwotnego zeznania za 2015r., tj. 20.04.2016r.. Zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną w § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, w odniesieniu do wpłat dokonanych po dniu 20 stycznia następnego roku podatkowego, ale przed złożeniem zeznania rocznego, odsetki mogą być naliczane do dnia wpłaty tylko pod warunkiem, że pokryją w całości sumę zarówno odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy, jak i podatek do zapłaty wynikający z zeznania rocznego.
W rozpoznawanej sprawie wpłata dokonana w dniu 15.04.2016r. w wysokości 40.181 zł, zgodnie z powyższą wykładnią przepisów prawa materialnego, została uznana za wpłatę na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z zeznania PIT-36L. Z tego też względu, jak uznał Organ II instancji, odsetki należało naliczyć przy zastosowaniu § 4 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia do dnia złożenia zeznania rocznego, tj. 20.04.2015r..
W ocenie organu odwoławczego na tym tle nieuzasadnione są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia pozostałych przepisów Ordynacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Organu odwoławczego w całości i umorzenie postępowania, oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie:
1. art. 210 § 1 pkt 4 oraz § 4 O.p. poprzez wydanie decyzji z zastosowaniem normy prawa niedającej podstaw do jej wydania, oraz zawarcie takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które nie określa przesłanek zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalenia, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają, odpowiednim fragmentom zastosowanej normy prawnej,
2. art. 53a § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 53a § 1 w sytuacji, gdy powyższa norma prawna w stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania,
3. art. 59 § 1 i 60 § pkt 2 O.p. poprzez uznanie, że zapłata dokonana przez podatnika w dniu 15.04.2016r., nie wyczerpuje znamion zapłaty zaliczki podatku za grudzień i daje podstawę do naliczenia odsetek za zwłokę od następnego dnia po upływie terminu płatności zaliczki do dnia złożenia zeznania tj. 20.04.2016r., a nie do dnia faktycznej zapłaty,
4. art. 51 § 2 pkt 1 O.p., poprzez błędne przyjęcie, iż zaliczka na podatek dochodowy z działalności gospodarczej za czwarty kwartał roku podatkowego po terminie płatności nie staje się zaległością podatkową, i w związku z tym nie wygasa na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 poprzez zapłatę,
5. art. 44 ust 6 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że zaliczka za ostatni okres rozliczeniowy roku poprzedniego traci byt prawny po dniu 20 stycznia roku następnego, a wpłata dokonana przez podatnika po przekroczeniu terminu płatności daje podstawę do naliczenia odsetek za zwłokę za okres od następnego dnia po terminie płatności zaliczki do dnia złożenia zeznania, a nie od następnego dnia po terminie płatności do dnia faktycznej zapłaty,
6. art. 120, 121, 122 O.p. poprzez takie działanie organu podatkowego, które jest w sprzeczności z normami społecznymi i przepisami dotyczącymi spłaty zobowiązań, poprzez naliczanie odsetek za zwłokę od środków pieniężnych, które są na rachunku bankowym w dyspozycji organu, a nie podatnika.
W treści skargi wskazano, że spór między podatnikiem a Organami podatkowymi sprowadza się do kwestii, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego miał prawo naliczyć odsetki za zwłokę od terminu płatności powyższej zaliczki tj. 21.01.2016r. do 20.04.2016r. (termin złożenia zeznania rocznego), od niezapłaconej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za czwarty kwartał w przypadku, gdy wpłata nastąpiła w dniu 15.04.2016r. łącznie z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi od terminu płatności zaliczki do dnia zapłaty.
W ocenie autora skargi niezrozumiałe jest naliczanie przez Organ I instancji odsetek za zwłokę od upływu terminu płatności tj. 21.01.2016r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za 2015r., tj. 20.04.2016r., na tle art. 51 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 1 O.p.. Wywody Organów podatkowych na temat ustania bytu prawnego zaliczki na podatek dochodowy nie mają żadnego uzasadnienia i w zaskarżonej decyzji nie został przytoczony żaden przepis ustawy Ordynacja podatkowa i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który powyższy pogląd by zawierał. Poza tym skoro Organy obu instancji twierdzą, iż ustał byt prawny zaliczki, to tym bardziej nie ma podstawy prawnej do naliczania odsetek za zwłokę po terminie płatności zaliczki, bo skoro nie istnieje należność główna to nie ma od czego naliczyć odsetek za zwłokę. A jeżeli faktycznie ustał byt prawny zaliczki za czwarty kwartał to wpłata dokonana w dniu 15.04.2016r. z określeniem typu zobowiązania podatkowego, tj. zaliczka za IV kw. 2015r. jako nienależna, winna być natychmiast zwrócona podatnikowi, w przeciwnym razie podlega oprocentowaniu zgodnie z przepisami art. 78 § 1 O.p..
Zarzucono, że przywoływane przepisy stoją w sprzeczności z podstawową zasadą obrotu gospodarczego i są zdecydowanie profiskalne, gdyż to Organ podatkowy I instancji od 15.04.2016r. był w posiadaniu kwoty 48.181 zł, i za czas kiedy to on obracał pieniędzmi podatnika chce jeszcze naliczyć odsetki twierdząc, że zapłata zaliczki podatku nie ma tu znaczenia, co w ocenie strony jest zdecydowanie niesprawiedliwe i sprzeczne z normami obowiązującymi w obrocie gospodarczym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22.11.2016r., sygn. akt II FSK 2917/14, przyznał rację organom podatkowym, iż od nieopłaconej w terminie zaliczki za grudzień lub czwarty kwartał roku podatkowego należne są odsetki za zwłokę do dnia zapłaty podatku wynikającego z zeznania rocznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a."- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 53a § 1 O.p. "jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że (...) wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek".
Zgodnie z art. 44 ust. 6 u.p.d.o.f. zaliczki miesięczne od dochodów wymienionych w ust. 1, wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego. Podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc lub odpowiednio kwartał, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złoży zeznanie i dokona zapłaty podatku na zasadach określonych w art. 45 u.p.d.o.f..
Przepis art. 51 § 1 i 2 O.p. stanowi, że niezapłacony w terminie podatek jest zaległością podatkową. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a lub ratę podatku. Jak zauważa B.Dauter w "Ordynacja podatkowa. Komentarz", wyodrębnienie w § 2 powołanego przepisu zaległości z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek wskazuje na zaakcentowanie samoistnego stosunku prawnego tej instytucji, niezależnego od zobowiązania podatkowego, wpływ na treść tej normy ma fakt pewnej odrębności w powstawaniu zaległości z tego tytułu (vide S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński,r.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009r., s. 292).
Na podstawie art. 53 § 1 O.p., od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2004r., sygn. akt FSK 150/04, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zobowiązanie podatkowe dotyczące zaliczek na podatek dochodowy ma swoją odrębność prawną, więc powinno być wykonywane w przewidzianych ustawą terminach, a za jego nieuiszczenie w terminie pobiera się odsetki za zwłokę (publ. CBOS).
Każda uszczuplona zaliczka staje się zatem odrębną zaległością podatkową. Zaległości te istnieją aż do czasu rozliczenia ich w zeznaniu rocznym, składanym zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. w terminie do 30 kwietnia następnego roku. W tym samym terminie podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającym z zeznania, a sumą należnych za dany rok zaliczek. W tym też dopiero momencie zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatek dochodowy ulega przekształceniu, transformacji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym. Potwierdzeniem powyższego jest ostatnie zdanie ust. 6 art. 44 u.p.d.o.f., zgodnie z którym podatnik nie wpłaca zaliczki za ostatni miesiąc (kwartał), jeżeli przed tym terminem złoży zeznanie i dokona zapłaty podatku na zasadach określonych w art. 45 u.p.d.o.f.. Zaliczka, która nie zostanie uiszczona w tym terminie staje się zaległości podatkową, zgodnie z art. 51 § 2 O.p., od której naliczane są odsetki na podstawie art. 53 § 1 O.p..
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 wskazanym przepisem powołanego rozporządzenia, odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy są naliczane do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wykazał zaliczkę za ostatni kwartał roku podatkowego w zeznaniu podatkowym za 2015r.. Wpłata kwoty 40.181 zł w dniu 15.04.2016r. dokonana przez skarżącego, na konto Urzędu Skarbowego, została rozliczona na podstawie danych zawartych w rocznym zeznaniu podatkowym. W zeznaniu PIT-36L za 2015r. (złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 20.04.2016r.) wykazał należne zaliczki: za I kwartał w kwocie 7.099 zł, za II kwartał w kwocie 24.245 zł, za III kwartał w kwocie 5.231 zł, za IV kwartał w kwocie 38.835 zł oraz należny podatek dochodowy w kwocie 78.971 zł.
W rozpoznawanej sprawie skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie architektury, wybrał sposób opodatkowania dochodów z działalności na zasadach określonych w art. 30c u.p.d.o.f. oraz w 2015r. skorzystał z możliwości kwartalnego opłacania zaliczek.
Skarżący dokonał rozliczenia podatku w rocznym zeznaniu podatkowym, w dniu 20 kwietnia 2016r.. W konsekwencji powyższych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sąd uznał, że Organy podatkowe przy określeniu wysokości należnych odsetek prawidłowo interpretowały i stosowały przepisy art. 53a O.p.. Rozliczenia podatku dokonuje podatnik w zeznaniu rocznym. Skarżący w rozpoznanej sprawie dokonał tego rozliczenia 20 kwietnia 2016r.. W tym też dopiero momencie zobowiązanie z tytułu zaliczki na podatek dochodowy uległo przekształceniu w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym.
W konsekwencji istniały podstawy faktyczne i prawne naliczenia odsetek za okres opóźnienia t.j. od 21 stycznia 2016r. do 20 kwietnia 2016r..
W związku z tym Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego. Stan faktyczny jest prosty i został ustalony prawidłowo. Natomiast zarzuty skarżącego, dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego, są związane z jego twierdzeniem zaistnienia nadpłaty w podatku. W konsekwencji, jego zdaniem, ta nadpłata powinna być skarżącemu zwrócona wraz z oprocentowaniem. Takie żądanie wykracza poza granice rozpoznania tej sprawy, które są określone w art. 134 p.p.s.a. I w związku z tym nie może być ono przedmiotem oceny Sądu. W tej sprawie Sąd orzekał w sprawie odsetek od niezapłaconej w terminie zaliczki na poczet podatku dochodowego.
W związku z tym Sąd nie podzielił zarzutu strony skarżącej w przedmiocie naruszenia norm prawa procesowego i norm prawa materialnego.
Skarga okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło