II OSK 2486/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Barbara Adamiak na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. J., W. J. i A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 92/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E.J., W.J. i A.W. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie wprowadzenia zmian w miejscowym studium zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę E.J., W.J. i A.W. na bezczynność Wójta Gminy Z. w przedmiocie wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowa sprawa nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego z art. 3 p.p.s.a., gdyż kwestionowana bezczynność organu nie mieści się w katalogu aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, których zaniechanie podlega skardze. Sąd I instancji uznał, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w sprawie dotyczącej żądania wdrożenia procjedury związanej ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie ma do niego zastosowania art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, albowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w myśl art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778) jest aktem prawa miejscowego. Zatem niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność w uchwalaniu aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Istota skargi dotycząca procedury oraz obowiązku uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwalenie planu nie następuje w żadnej z form wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., bowiem jest to akt prawa miejscowego. Uchwalenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe, poza przypadkami kiedy wymagają tego przepisy odrębne (art. 14 ust. 7 u.p.z.p.). Inicjatywa podjęcia przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy, stosownie do art. 14 ust. 1 i 4 u.p.z.p., do tej rady lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaś organem wyłącznie właściwym do podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w której określa się granice obszaru objętego projektem planu, jest rada gminy. Skoro uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe, to również nie ma podstaw do zastosowania art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2016 r. poz. 446), który stanowi, że przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Regulacja zawarta w powołanym przepisie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym będzie miała zastosowanie wówczas, gdy konkretna norma prawna będzie nakładała na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej. E.J., W.J. i A.W. wnieśli skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: -art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 101a oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje prawo do wniesienia skargi na bezczynność Wójta Gminy z uwagi na fakt, że nie istnieje po jego stronie obowiązek wprowadzenia stosownych zmian, które wynikałyby z przepisów prawa, podczas gdy zgodnie z art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 95 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze, gminy mają obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż kopalin w Studium w terminie 2 lat od dnia zatwierdzenia dokumentacji geologicznej, a inicjatywa w tym zakresie leży po stronie Wójta Gminy Z., -art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności dla sprawy, w szczególności faktu, iż skarżący domaga się wykonania przez organ Zarządzenia Zastępczego Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r. oraz wprowadzenia stosowanych zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Z. Wskazał, że Sąd I instancji całkowicie pominął te okoliczności, nie odnosząc się do żądania wykonania Zarządzenia Zastępczego, ani zmiany studium, -art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, tj. przyjęcie, że skarżący domaga się uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy podstawą żądania jest w rzeczywistości żądanie wykonania Zarządzenia Zastępczego Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r., która nie należy do spraw z zakresu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zwrot poniesionych przez skarżących niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wskazał, że: żaden przepis prawa geologicznego i górniczego nie wymaga, by w wyniku wydania Zarządzenia Zastępczego organ samorządowy był zobligowany do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący nie zachował formy oraz terminów do wniesienia skargi na bezczynność organu samorządowego zgodnie z art. 101 ust. 1 w zw. z art. 101a u.s.g. i nie wykazał interesu prawnego do złożenia skargi w świetle art. 101 ust.1 w zw. z art. 101a ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W skardze skierowanej do WSA w Warszawie skarżący kasacyjnie wyraźnie wskazali, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest bezczynność organu w przedmiocie niewykonania Zarządzenia Zastępczego Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2015 r. oraz niedokonanie stosowanych zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zatem rację mają skarżący kasacyjnie, że Sąd I instancji w okolicznościach sprawy dokonał błędnej klasyfikacji żądania strony i w konsekwencji błędnie uznał, że nie przysługuje im prawo do wniesienia skargi na bezczynność Wójta Gminy Z. z pominięciem regulacji art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższe oznacza, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym powodujący uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wobec tego, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, albowiem o zwrocie tych kosztów stosownie do przepisu art. 209 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniach, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 tej ustawy. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji.