II SA/Łd 734/16

WyrokWSA w Łodzi2017-04-19

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostało wydane prawidłowo, w szczególności w zakresie zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. oraz prawidłowości obliczenia wysokości opłaty?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zostało wydane prawidłowo. Stwierdzono, że roboty budowlane zakończono w 1999 r., co uzasadnia stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 103 ust. 2 Pr.bud.). Wysokość opłaty legalizacyjnej została obliczona zgodnie z przepisami (art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 Pr.bud.), a jej dobrowolny charakter stanowi alternatywę dla rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalające opłatę legalizacyjną za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego. Rozbudowa rozpoczęła się w latach 1992-1994, a prace wykończeniowe i wymiana dachu nastąpiły w 1999 r. Skarżąca kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. oraz wysokość ustalonej opłaty legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] znak: [...] ustalające opłatę legalizacyjną za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego. Jak wynika z akt sprawy, w związku z rozpoznaniem wniosku W. S. z dnia 6 września 1999r. dotyczącego sprawdzenia legalności wykonania przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego zrealizowanego w Ł. przy ul. A 30c, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] zobowiązał A. W. do przedłożenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonania robót, projektu budowlanego zmian i przeróbek zapewniających doprowadzenie obiektu do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa dla rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. A 30c w Ł.. Po wykonaniu przez inwestora obowiązku nałożonego ww. postanowieniem organ I instancji decyzją z dnia [...]. nr [...] znak: [...] nakazał A. W. w terminie do dnia 30 listopada 2000r. wykonanie robót dostosowujących budynek mieszkalny usytuowany na nieruchomości przy ul. A nr 30c w Ł. do zgodności z warunkami technicznymi oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. Powyższe rozstrzygniecie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2003r. sygn. akt II SA/Łd/1039-1040/00 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] znak: [...], decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] nr [...] znak: [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] nałożył na A. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 maja 2007r.: zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy dokumentów zawierających: projekt budowlany, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A 30c w Ł.. Z uwagi na fakt wykonania przez zobowiązaną w dniu 21 grudnia 2007r. ww. obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 30.000zł za samowolną przebudowę i rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W dalszej kolejności decyzją z dnia [...]. nr [...] znak: [...] organ I instancji nakazał A. W. dokonanie rozbiórki rozbudowanej, od strony północnej, części istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (o wymiarach 12,56 x 4,85m), położonego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 30c. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] uchylił powyższy akt, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi stopnia powiatowego. Następnie organ stopnia powiatowego decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] nakazał J. W. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego przy ul. A 30c w Ł. (działka nr 252/2, obręb ewidencyjny [...]), która powstała w wyniku rozbudowy budynku od strony północnej. Po rozpatrzeniu odwołania J. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] wydał postanowienie znak: [...] nr [...], którym uchylił w całości swoje postanowienie z dnia [...] nr [...], wskazując iż postanowienie z dnia [...] nr [...] nałożone zostało na A. W., zaś obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest J.W.. Z powyższych względów organ I instancji w dniu [...] wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym nakazał J. W. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ul. A 30c w Ł. (działka nr 252/2, obręb ewidencyjny [...]) bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 28 czerwca 2013r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] nr [...] zmienił własne postanowienie z dnia [...] nr [...], wyznaczając nowy termin wykonania obowiązku określonego ww. postanowieniem na dzień 30 września 2013r. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. Pismem z dnia 23 września 2013r. J. W. wystąpiła do organu powiatowego z żądaniem zmiany postanowienia z dnia [...] nr [...] i wydania postanowienia w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974r. Ponadto pismem z dnia 5 listopada 2013r. J. W. wystąpiła do organu powiatowego z żądaniem zmiany postanowienia z dnia [...] oraz wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie przebudowanej części wybudowanego kilkadziesiąt lat temu budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. A 30c w Ł.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. W. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na montażu wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. A 30c w Ł. Przy piśmie z dnia 15 maja 2014r. J. W. przedłożyła cztery egzemplarze dokumentacji mającej stanowić wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], którym po rozpatrzeniu wniosku J. W. odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. A 30c w Ł.. Następnie wyrokiem z dnia 25 lutego 2014r. sygn. akt II SA/Łd 1127/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...]. Natomiast wyrokiem z dnia 25 lutego 2014r. sygn. akt II SA/Łd 1128/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...]. Dalej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] wydał w dniu [...] decyzję znak: [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w zakresie dotyczącym doprowadzenia instalacji gazowej do kotła gazowego dwufunkcyjnego dla potrzeb co. i c.w.u. zlokalizowanego w pomieszczeniu gospodarczym oraz odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta w powyższym zakresie, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przy piśmie z dnia 3 października 2014r. J. W. w uzupełnieniu uprzednio złożonych dokumentów przedłożyła decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] nr [...], którą Prezydent Miasta Ł. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przewidzianej do realizacji na terenie położonym w Ł. przy ul. A 30c, obejmującym działkę nr 252/2, obręb [...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 20 kwietnia 2015r. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, w celu sprawdzenia wykonania postanowienia z dnia [...] nr [...]. W toku oględzin stwierdzono, że postanowienie nie zostało wykonane. Kontynuując postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] nakazał J. W. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części (o wymiarach 12,56x4,85m) budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej, usytuowanego na nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 30c. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na J. W. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w sporządzonym projekcie budowlanym rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 30c w Ł., nakazanym postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] nr [...] w terminie do dnia [...] W dniu 8 czerwca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 30c dotyczące samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz wykonania w istniejącej części ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji gazowej i montażem kotła dwufazowego co. i c.w.u. w pomieszczeniu gospodarczym. W wyniku oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił, że przedłożony projekt budowlany dotyczący samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowany w Ł. przy ul. A 30c jest zgodny ze stanem faktycznym. Ponadto w wyniku przeprowadzenia ww. oględzin organ powiatowy ustalił, że pomieszczenie gospodarcze (w którym zamontowany jest piec gazowy dwufunkcyjny c.o. i c.w.u.) znajdujące się w istniejącej części budynku mieszkalnego posiada wymiary 0,96x1,50m. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ustalił dla J. W. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000zł za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 30c. Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie zażalenie wniosła J. W., która wskazała, że nie zgadza się ze zmianą trybu prowadzonego postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm.), dalej powoływanej również jako "Pr.bud.", gdyż winno być ono prowadzone na podstawie ustawy – Prawo budowlane z 1974r. J. W. wskazała, że w przebudowanej i rozbudowanej części należącego do niej domu wszystkie roboty budowlane zakończone zostały w 1994r. Ponadto w jej ocenie w prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. dał wiarę świadkom, których wiarygodność jest wątpliwa. Powołanym na wstępie postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia J. W., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...]. W motywach rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. co do zasadności prowadzenia postępowania w trybie przepisów Pr.bud., wyjaśniając że bezspornie samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 30c została zrealizowana w latach 1992 – 1994, jednakże roboty wykończeniowe wewnątrz obiektu – realizacja tynków wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku oraz wykonanie podłóg wewnątrz rozbudowanego obiektu zostały wykonane w 1999r. Jak dalej wyjaśnił organ rozpatrujący zażalenie, w tym też roku doszło do wykonania robót budowlanych związanych z wymianą dachu, ze względu na jego zły stan techniczny. Proces inwestycyjny został zatem zakończony w 1999r., co oznacza, że restrykcje związane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, polegające na rozbudowie obiektu podlegają rygorom określonym w przepisach Pr.bud., na co wskazuje art. 103 ust. 2 Pr.bud. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, że przeprowadzone przez organ powiatowy postępowanie wyjaśniające wykazało, że istnieje możliwość zalegalizowania samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Pr.bud. i w związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał postanowienie z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 49 Pr.bud. Dalej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż spełnienie przesłanek określonych w art. 49 ust. 1 Pr.bud. otwiera drogę do legalizacji obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Legalizacja ta jest jednak uwarunkowana obowiązkiem uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji nałożył opłatę legalizacyjną w prawidłowej wysokości. Organ wskazał, że z załącznika do Pr.bud., wynika, iż do I kategorii obiektów budowlanych zalicza się budynki mieszkalne jednorodzinne. Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynnik wielkości obiektu (w) również określa załącznik Pr.bud., z którego wynika, że do kategorii I obiektów budowlanych – współczynnik kategorii obiektu wynosi k – 2, a współczynnik wielkości obiektu wynosi w – 1. Z kolei przepis art. 59 f ust. 2 Pr.bud. informuje, że stawka opłaty (s) wynosi 500zł. Wobec tego obliczenie opłaty legalizacyjnej za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w Ł. przy ul. A 30c, przebiega według wzoru: (500 x 2 x 1) x 50 = 50.000zł. Przechodząc do zarzutów J. W. zawartych w zażaleniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego prowadziły początkowo postępowanie w przedmiotowej sprawie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Organ powiatowy decyzją z dnia [...] nr [...] w trybie art. 40 ww. prawa nałożył na inwestora obowiązek dokonania określonych robót budowlanych w przedmiotowym obiekcie, zmierzając do zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...]. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. wyrokiem z dnia 30 maja 2003r. sygn. akt II SA/Łd 1039–1040/00 uchylił zarówno decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], jak i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] nr [...], a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż od lutego 2007r. przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w oparciu o przepisy Pr.bud. Wskazał, iż organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 Pr.bud., nałożył na A. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 maja 2007r. stosownych dokumentów, stanowiących podstawę do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego dalszych czynności w sprawie legalizacji omawianego obiektu. W dniu 14 sierpnia 2007r. A. W. przedłożyła w organie I instancji cztery egzemplarze inwentaryzacji budowlanej odnoszącej się do spornego obiektu oraz dostarczyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem organu zażaleniowego powyższe wskazuje na to, iż A. W. – ówczesny właściciel przedmiotowej nieruchomości – nie podważała zasadności stosowania przepisów Pr.bud. Nadto organ podkreślił, iż kwestia prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane była już kilkukrotnie wyjaśniana w toku uprzednio przeprowadzonych postępowań odwoławczych. Konieczność zastosowania Pr.bud. wynika z art. 103 ust. 2 Pr.bud. bowiem roboty budowlane związane z realizacją samowoli budowlanej, w odniesieniu do której prowadzone jest postępowanie, rozpoczęły się co prawda w 1992r., jednakże zostały zakończone w 1999r. Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w zażaleniu organ wskazał, iż z protokołu oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji dnia 27 września 1999r. wynika, iż według oświadczenia inwestora rozbudowę tego budynku rozpoczęła w 1994r. i w tym roku wykonała stan surowy. W roku 1999 otynkowała budynek z zewnątrz i wewnątrz oraz zakończyła prace wykończeniowe wewnątrz (tynki, podłogi). Na potwierdzenie tych faktów przedstawiła potwierdzenie sąsiadów na piśmie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zaznaczył, że protokół został podpisany przez A. W.. Dodatkowo wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 28 września 1999r. opatrzone podpisem A. W. oraz J. W. o treści "(...) Zwracam się z gorącą prośbą o rozpatrzenie mojej prośby w związku z odbudowaniem części starego domu przy ul. A 30c. Stary drewniany budynek stojący od 1933r. wymagał generalnego remontu. Nie dało się jednak remontować. Była to ruina. Dom budowany starą technologią (1 cegła, trzcina + deski). Od 1992r. odbudowywałam ściany dokończyłam to w 1994r. Z braku funduszu stało to pod starym walącym się dachem, który w tym roku wymieniłam i otynkowałam dom (...) ". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] znak: [...] złożyła J. W.. W treści skargi wyjaśniła, że dom z działką nr 252/2 o powierzchni 252m2 przydzielono jej w drodze działku spadku. Problemy z domem pojawiły się, gdy W. S. zakupił sąsiednią działkę nr 252/1 o powierzchni 518m2 i zażądał pisemnej zgody skarżącej na budowę piętrowego domu w granicy ogrodzenia. J. W. podniosła, że z uwagi na fakt, iż nie wyraziła takiej zgody doniesiono na nią do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu odnoszącymi się do uznania za donos wniosku W. S. z dnia 6 września 1999r. dotyczącego sprawdzenia legalności wykonania przebudowy i rozbudowy jej domu. Nie zgodziła się również ze stwierdzeniami dotyczącymi rozbudowy domu. Ponadto skarżąca podniosła, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 12 stycznia 2005r. uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] w przedmiocie użytkowania. Zdaniem skarżącej w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] jest zawarte wyjaśnienie dotyczące przebudowy. Jednocześnie autorka skargi wskazała, że wobec wykonania obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] postanowieniem [...] została ustalona opłata legalizacyjna w wysokości 30.000zł. W końcowej części skargi dodała, że wszystkie roboty budowlane zostały zakończone w 1994r. wraz z dachem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających prawa i obowiązki stron oraz przepisów postępowania regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej wydane na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 Pr.bud. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 48 ust. 1 Pr.bud. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 Pr.bud.). W tym ostatnim postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Następnie zgodnie z art. 49 ust.1 Pr.bud. organ nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Pr.bud., z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. W okolicznościach niniejszej sprawy – wobec stwierdzenia dokonania samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 30c (bez wymaganego pozwolenia na budowę), organ prawidłowo wszczął postępowanie zmierzające do prawnej legalizacji tejże rozbudowy. W tym celu, jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] nr [...] znak: [...] nakazał J. W. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 28 czerwca 2013r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyniku stwierdzenia wykonania przez aktualną właścicielkę – J. W., obowiązków wynikających z ww. postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] nr [...] nakładającego na J. W. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym rozbudowy budynku mieszkalnego, po pozytywnej ocenie złożonej dokumentacji pod kątem możliwości legalizacji samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wydał postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną. Jednocześnie podkreślić należy, że organ prowadzący postępowanie incydentalne w sprawie wydania opłaty legalizacyjnej czuwa nie tylko nad prawidłowością zastosowania przepisów prawa materialnego o wysokości opłaty, ale uwzględnia również wszelkie znane mu nieusuwalne przeszkody. Organ zobowiązany jest zbadać materiał dowodowy pod kątem tego, czy może stanowić podstawę do dokonania legalizacji budowy. Jednakże poza sytuacjami oczywistymi, a więc mającymi wyjątkowy charakter, w postępowaniu o ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest oceniana zgodność realizowanej bez pozwolenia na budowę inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Ta znajduje bowiem swój formalny wyraz w decyzjach kończących postępowanie legalizacyjne, tj. w decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 Pr.bud.) albo w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych albo w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, aktualnej w sytuacji zakończenia budowy (art. 48 ust. 4 Pr.bud.) (vide wyroki: NSA z dnia 19 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 1089/15 oraz WSA w Łodzi z dnia 20 września 2011r. sygn. akt II SA/Łd 412/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem – jak już wcześniej wskazano – w okolicznościach sprawy istniały podstawy do wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną dla skarżącej. Przypomnieć trzeba, że oplata legalizacyjna stanowi niezbędny warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Opłata ta ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla sankcji rozbiórki samowoli budowlanej. To adresat postanowienia ustalającego wysokość opłaty decyduje, czy chce skorzystać z możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, czy też nie. Legalizacja samowoli budowlanej jest bowiem jedynie uprawnieniem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek ustalić opłatę legalizacyjną w wysokości wynikającej z przepisów prawa, a tym samym nie ma żadnych możliwości jej miarkowania w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym w zależności od wartości obiektu czy okoliczności, w jakich został zrealizowany. Na wysokość opłaty legalizacyjnej mają wpływ tylko takie elementy, jak kategoria obiektu, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu (vide wyroki: NSA z dnia 24 czerwca 2016r. sygn. akt II OSK 2608/14 i z dnia 19 stycznia 2016r. sygn. akt II OSK 1193/14; w Warszawie z dnia 10 maja 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1688/15 i z dnia 30 lipca 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1186/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wysokość opłaty legalizacyjnej ustalona dla J. W. odpowiada przepisom prawa. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust.1 Pr.bud. wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty (s) podlegającej pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w). Stawka opłaty (s) stosownie do art. 59f ust. 2 Pr.bud. wynosi 500zł, zaś współczynnik kategorii obiektu (k) i współczynnik wielkości obiektu (w) ustalone stosownie do załącznika do Pr.bud. wynoszą odpowiednio 2 i 1. Wobec tego wysokość opłaty legalizacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 50.000zł, co prawidłowo ustalono w kontrolowanym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego prawidłowości zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. A nr 30c w Ł., to stwierdzić trzeba, że kwestia ta wykracza poza zakres niniejszego postępowania. Podobnie podniesiona w skardze przez J. W. kwestia daty zakończenia budowy. Kwestie te mogą podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego w decyzji kończącej postępowanie w sprawie, której wydanie poprzedzać winna szczegółowa weryfikacja zgodności inwestycji z przepisami prawa. Zagadnienia te nie stanowią bowiem co do zasady przesłanek wydania postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Podkreślić należy, że uwzględnienie zarzutów odnoszących się do zgodności inwestycji z przepisami prawa – o czym była już mowa powyżej – odbywa się jedynie wyjątkowo w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej, w kontekście dostrzeżonych na tym etapie postępowania wszelkich nieusuwalnych przeszkód prawnych, które uniemożliwiałyby wydanie w przyszłości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Na marginesie jedynie zauważyć wypada, że zagadnienie prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane było już kilkakrotnie wyjaśnianie w toku uprzednio prowadzonych postępowań przed organami nadzoru budowlanego. Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego organy trafnie ustaliły, że samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego będącego przedmiotem postępowania została zrealizowana w latach 1992 – 1994, przy czym roboty wykończeniowe wewnątrz obiektu (realizacja tynków, wykonanie podłóg), jak i wykonanie tynku zewnętrznego oraz wymiana dachu zostały wykonane w 1999r. Powyższe oznacza, że realizacja inwestycji zakończyła się w 1999r., co uprawniało organy do prowadzenia postępowania w oparciu o Pr.bud., na co wskazuje regulacja art. 103 ust. 2 Pr.bud. Z uwagi na charakter samowolnej inwestycji w kontekście stawianych zarzutów nie sposób dopatrzyć się w ramach niniejszego postępowania takich okoliczności, które podważałyby legalność zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. JK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło