II SA/Gd 118/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-04-19
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej wydane na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodne z prawem, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zgłoszenie dotyczyło innego obiektu?Ratio decidendi
Postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej jest zgodne z prawem, jeśli obiekt budowlany stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie odpowiada zgłoszeniu ani nie jest budynkiem gospodarczym, a jego wykonanie wymagało pozwolenia na budowę. Procedura legalizacyjna, w tym ustalenie opłaty, jest prawidłowo przeprowadzona zgodnie z art. 48 i 49 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej za budynek techniczny wybudowany na działce. Organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zgodności budynku z dokonanym zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego, stwierdzając znaczące różnice w parametrach i funkcji obiektu. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków, organ ustalił opłatę legalizacyjną. Po uchyleniu przez WSA postanowienia organu II instancji z powodu naruszenia art. 62 k.p.a., sprawa wróciła do ponownego rozpoznania, a organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K., M. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga J. K., M. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2017 r. nr [..] wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 29 września 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął, na wniosek, postępowanie administracyjne w sprawie zgodności wybudowanego na terenie działki nr [..] obręb [..] w mieście K. budynku z dokonanym w Starostwie Powiatowym w dniu 17 lipca 2013 r. zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego.
Organ ustalił bowiem, że na terenie przedmiotowej działki, za halą produkcyjną od strony działki nr [..] istnieje (w odległości ok. 1 m od hali) obiekt budowlany: parterowy, całkowicie podpiwniczony (strop nad piwnicą żelbetowy, wysokość piwnicy 2,20 m); obiekt ten pełni funkcję techniczną; w budynku tym zainstalowane są urządzenia i instalacje (w piwnicy piec c.o., w przyziemiu m.in. agregat prądotwórczy, sprężarka, zbiornik buforowy); z budynku rozprowadzone są instalacje grzewcze do sąsiednich budynków na działce nr [..]; budynek ma wymiary w rzucie 6,99 m x 3,55 – 3,57 m; konstrukcja nadziemnej części budynku jest stalowa z poszyciem ścian płytami warstwowymi; dach dwuspadowy pokryty płytami; wysokość budynku (wewnątrz obiektu do kalenicy) wynosi 3,0 m do okapu 2,50 m; do budynku doprowadzone są media: energia elektryczna, grzewcza, wodociągowa, sprężonego powietrza; budynek usytuowany jest w odległości ok. 11,4 m od granicy działki nr [..]; wejście do budynku znajdują się od strony zachodniej a wejście do piwnicy od wewnątrz; przy południowej ścianie budynku wykonana jest betonowa studzienka o wymiarach w rzucie ok. 1,25 m x 2,25 m przykrywana stalową klapą; przy budynku w odległości ok. 0,8 m od płn. - wsch. narożniku budynku posadowiony jest na stopie betonowej stalowy komin (komin ten został wyodrębniony przez organ I instancji do odrębnego postępowania administracyjnego); według oświadczenia współwłaściciela działki nr [..] J. K. to on jest inwestorem i właścicielem przedmiotowego budynku, który wybudował w 2013 r. (pismo z dnia 3 marca 2015 r.).
Mając powyższe na uwadze, organ ocenił, że wykonany na terenie działki nr [..] obiekt budowlany nie odpowiada budynkowi gospodarczemu, którego dotyczyło zgłoszenie z dnia 17 lipca 2013 r. Budynek ze zgłoszenia to budynek zawierający jedno pomieszczenie przeznaczone do przechowywania narzędzi i sprzętu ogrodowego i nie posiadający kondygnacji podziemnej. Jednocześnie, organ ocenił, że na wybudowanie faktycznie istniejącego na terenie działki nr [...] budynku technicznego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego z 1994 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), organ wstrzymał więc J. K. prowadzenie robót budowlanych przy istniejącym na terenie działki nr [..] budynku i nałożył na niego obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r., następujących dokumentów: 1. zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej ten projekt potwierdzone zaświadczeniem izby z określonym terminem ważności, projekt budowlany podlega obowiązkowi sprawdzenia pod względem zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wykonując nałożone obowiązki, J. K. przedłożył do akt sprawy: zaświadczenie z dnia 31 marca 2015 r., w którym Burmistrz Miasta wskazał, że budowa przedmiotowego budynku nie koliduje z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. uchwałą Rady Miasta Nr LXVI/511/10 z dnia 3 listopada 2010 r. oraz zmieniającą ją uchwałą z dnia 24 sierpnia 2011 r. Nr XV/102/11; projekt budowlany "budynku gospodarczego" na działce nr [..] obręb 01 w K.autorstwa mgr inż. arch. B. S.; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. organ zobowiązał J. K., M. K. i P. K. wspólników Spółki Cywilnej [..] do doprowadzenia przedłożonego projektu budowlanego do zgodności z ustawą Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W dniu 15 lipca 2015 r. J. K. przedłożył do akt uzupełnioną dokumentację.
Postanowieniem z dnia 10 września 2015 r. nr [..], wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił J. K. wysokość opłaty legalizacyjnej za wybudowany na terenie działki o nr [..] obręb ewidencyjny 01 w mieście K. budynek pełniący funkcję techniczną, który zaliczany jest do kategorii XVIII obiektów budowlanych na kwotę 250 000 zł.
Na powyższe postanowienie J.K. wniósł zażalenie, domagając się umorzenia prowadzonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2015 r. nr [..]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie legalności wybudowania na terenie działki numer [..] obręb 01 w K. budynku wraz z dobudowanym kominem. W dalszym toku postępowania wyłączono do odrębnego prowadzenia sprawę wybudowania budynku gospodarczego. W wyniku tego organ I instancji równolegle prowadził dwa odrębne postępowania: jedno w sprawie komina o nr [..] oraz drugie w sprawie budynku technicznego o nr [..]. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy uzasadniał jednakże prowadzenie jednego postępowania wobec zespołu, składającego się z obiektu budowlanego w postaci budynku technicznego wraz z podłączonym do niego stalowym kominem. Prowadząc dwa postępowania, organ I instancji naruszył zaś dyspozycję art. 62 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał także na konieczność wyjaśnienia kwestii kto jest inwestorem obiektu budowlanego, gdyż organ I instancji wskazywał jako inwestora stalowego komina Spółkę Cywilną [..], natomiast jako inwestora budynku technicznego wskazał jedynie J. K.
Po rozpoznaniu skargi J. K., M. K. i P. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 46/16, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2015 r., stwierdzając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do podjęcia postanowienia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd ocenił bowiem, że niezastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 62 k.p.a. nie może stanowić zarzutu pod adresem organu i nie może stanowić podstawy uchylenia postanowienia. Przepis ten, jak wyjaśnił Sąd, ma charakter dyspozytywny, gdyż kształtuje uprawnienie organu a nie obowiązek do łącznego prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony. Stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania dotyczyć musi zaś przepisu, który organ ma obowiązek zastosować a nie gdy jedynie ma taką możliwość. Wobec powyższego niecelowe jest badanie czy zostały spełnione przesłanki do łącznego rozpoznania spraw w jednym postępowaniu wskazane w art. 62 k.p.a. Na marginesie Sąd wskazał, że okoliczność istnienia obowiązków wynikających z tego samego stanu faktycznego jest dyskusyjna, skoro z ustaleń organu I instancji wynika, że wzniesiono w istocie dwa obiekty budowlane, przy czym w sprawie budynku technicznego badana była kwestia skuteczności dokonanego zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych, a w sprawie komina stalowego zaniechano jakichkolwiek czynności administracyjnych. Sąd ocenił również jako niezrozumiałe stanowisko organu odwoławczego, który wysunął konieczność ponowienia ustaleń inwestora wykonanego budynku technicznego. Jak wyjaśnił Sąd, z postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji jednoznacznie wynika, kto, w świetle dokonanych przez ten organ ustaleń, był inwestorem budynku technicznego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego okoliczność tę ustalił, co odnajduje wyraz na karcie 51 akt sprawy [..]. Z akt administracyjnych wynika, że inwestorem budynku technicznego był J. K. i ustalenia te nie były kwestionowane w toku postępowania przez organem I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez J. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2015 r.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017 r., wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290), utrzymał zaskarżone postanowienie w całości w mocy, nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany.
Uzasadniając zajęte stanowisko, organ odwoławczy stwierdził, że istniejący na terenie działki nr [..] obiekt nie jest zgodny z dokonanym zgłoszeniem ani nie jest obiektem – budynkiem gospodarczym, który mógłby powstać w oparciu o zgłoszenie. Inwestor zrealizował budynek, którego parametry znacząco odbiegają od przyjętego zgłoszenia. Organ ocenił przy tym, że organ I instancji słusznie nie dał wiary twierdzeniom strony, że przedmiotowy budynek wykonano zgodnie z przyjętym zgłoszeniem a kondygnację podziemną i instalacje wybudowano później. Powyższych twierdzeń strona nie poparła bowiem żadnym materiałem dowodowym a dokumentacja fotograficzna wykonana w toku postępowania, w trakcie oględzin przez organ I instancji wykazuje, że obiekt wykonano jako jedną inwestycję od "podstaw" tj. od części podziemnej (ścian piwnic stężonych żelbetowym stropem - nie zaś betonową posadzką na gruncie jak zaznaczono w zgłoszeniu), z którymi połączona jest integralnie część "naziemna". Organ wskazał także, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Z kolei, zgodnie z § 3 pkt 12 tego rozporządzenia pomieszczenie techniczne, to pomieszczenie przeznaczone dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku.
Organ odwoławczy ocenił również, że faktycznie istniejący obiekt nie jest zgodny ze zgłoszeniem dokonanym w Starostwie Powiatowym w dniu 17 lipca 2013 r. a wprowadzone zmiany nie mogą być traktowane jako "odstępstwo" od tego zgłoszenia, ponieważ:
- zgłoszenie przewidywało budowę budynku jednokondygnacyjnego (parterowego) z fundamentami betonowymi (ściany fundamentowe z bloczka betonowego); tymczasem przedmiotowy budynek jest obiektem dwukondygnacyjnym (kondygnacje - podziemna i nadziemna) z wykonaną betonową studzienką przykrywaną stalową klapą;
- materiał i sposób wykonania ścian (ściany piwnic stężone żelbetowym stropem) wskazują, że przedmiotowy budynek od samego początku był realizowany jako obiekt z dwiema kondygnacjami (budynek z podpiwniczeniem), a piwnica (kondygnacja podziemna) nie mogła powstać później, tj. dopiero po wybudowaniu budynku w oparciu o dokonane zgłoszenie;
- zgłoszenie przewidywało wykonanie budynku w odległości 11 m od granicy działki nr [..] i 2 m od już istniejącego innego budynku; budynek jest zaś usytuowany w odległości 11,19 m (11,40 m według szkicu do protokołu oględzin) od granicy działki nr [..] i w odległości zmiennej 4,65 - 4,70 m (4,60 m według szkicu do protokołu oględzin) od uprzednio istniejącego innego budynku (hali);
- zgłoszenie przewidywało budowę budynku gospodarczego jako uzupełnienia istniejącej funkcji mieszkaniowej, który miał zawierać jedno pomieszczenie z przeznaczeniem do przechowywania narzędzi, kosiarki i sprzętu ogrodowego a tymczasem istniejący budynek de facto pełni funkcję techniczną - z budynku rozprowadzone są instalacje grzewcze do sąsiednich budynków oraz instalacje techniczne; do budynku podłączony jest objęty odrębnym postępowaniem stalowy komin na betonowej stopie fundamentowej (czopuch komina oparty jest na podłodze wewnątrz budynku).
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę zasadne było uznanie przez organ I instancji, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
Organ odwoławczy ocenił ponadto, że przedłożone przez J. K. w toku postępowania przez organem I instancji dokumenty uprawniały do kontynuacji postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 – 49 ustawy Prawo budowlane a wysokość opłaty legalizacyjnej została przez organ I instancji wyliczona prawidłowo. Organ podkreślił przy tym, że prawo budowlane nie daje nadzorowi budowlanemu możliwości wyliczania opłaty w przedmiotowej sprawie w innych granicach - opłata legalizacyjna wyliczana jest jednoznacznie w określonej kwocie na podstawie art. 59f ust. 1 i art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie zaś z treścią art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych (według stanu prawnego od 2015 r.) stosuje się odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący zarzucili, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji rażąco naruszają art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy prawo budowlane, gdyż jego dyspozycję zastosowano w sytuacji, gdy budowa budynku gospodarczego na działce została w sposób skuteczny zgłoszona a roboty budowlane zostały zakończone. Skarżący wskazali przy tym, że: art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie zabrania posiadania przez budynek gospodarczy podpiwniczenia a posiadanie przez budynek podpiwniczenia nie powoduje, że przestaje on być budynkiem parterowym; art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 30 ust. 2 prawa budowlanego nie ustalają z jakich materiałów należy wykonywać budynki gospodarcze i nie narzucają też sposobu wykonania ścian i stropów takich budynków; art. 30 ust. 2 prawa budowlanego wymaga by do zgłoszenia budowy budynku gospodarczego dołączyć szkic położenia tego budynku a szkic taki określać może jedynie przybliżone jego położenie; budynek gospodarczy pobudowano zgodnie z przeznaczeniem określonym w zgłoszeniu a następnie po półrocznym okresie użytkowania wyposażono go w dodatkowe urządzenia, co nie zmienia faktu, że budynek ten powstał jako budynek gospodarczy. Skarżący podnieśli także, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzają je postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 28 i art. 124 § 2 k.p.a., gdyż orzekające w sprawie organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a organ odwoławczy uznał za strony postępowania: P. K., Wojewodę, Urząd Wojewódzki, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Urząd Miasta i Starostwo Powiatowe, pomimo że podmioty te nie posiadają przymiotu strony. Skarżący podkreślili ponadto, że wydane w sprawie postanowienia narażają ich na niezawinione dolegliwości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2017 r. jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2015 r. są zgodne z prawem.
Postanowienia te wydane zostały na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), który stanowi, że organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Orzekające w sprawie organy wykazały prawidłowe podstawy do zastosowania dyspozycji powołanego przepisu. Zauważyć bowiem należy, że przepisy art. 49 stanowi dalszy ciąg procedury legalizacyjnej (nielegalnej budowy), rozpoczętej na podstawie art. 48. Procedura legalizacyjna jest bowiem wieloetapowym postępowaniem, wszczętym na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, które może zakończyć się wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 (nakaz rozbiórki) albo jednej z decyzji wymienionych w art. 49 ust. 4 prawa budowlanego (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 677).
Słusznie bowiem orzekające w sprawie organy uznały, że istniejący na terenie działki nr [..] w K. (za halą produkcyjną) obiekt budowlany stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Przedmiotowy obiekt budowlany nie został objęty zgłoszeniem dokonanym przez J. K. w dniu 17 lipca 2013 r. Zgłoszenie to dotyczyło bowiem wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego ze wskazaniem, że: "obiekt ten będzie stanowił uzupełnienie istniejącej funkcji mieszkaniowej. Budynek będzie zawierał jedno pomieszczenie przeznaczone do przechowywania narzędzi, kosiarki i sprzętu ogrodowego" i określeniem, że: "zakres robót obejmuje: a) prace ziemne, b) roboty fundamentowe (fundamenty betonowe oraz ściany fundamentowe z bloczka betonowego), c) montaż gotowej konstrukcji stalowej, d) wykonanie pokrycia dachu ze stalowych płyt warstwowych – ocieplonych pianką poliuretanową, e) wykonanie szalowania ścian z płyt OSB gr. 2,4 cm oraz ocieplenia ze styropianu o gr. 10 cm z tynkiem cienkowarstwowym, f) montaż stolarki okiennej, g) wykonanie posadzki". Zauważyć należy, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Jak wynika zaś z wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego istniejący faktycznie obiekt to: obiekt parterowy, całkowicie podpiwniczony (strop nad piwnicą żelbetowy, wysokość piwnicy 2,20 m); w budynku tym zainstalowane są urządzenia i instalacje (w piwnicy piec c.o., w przyziemiu m.in. agregat prądotwórczy, sprężarka, zbiornik buforowy); z budynku rozprowadzone są instalacje grzewcze do sąsiednich budynków na działce nr [..]; budynek ma wymiary w rzucie 7,12 m x 3,58 m; konstrukcja nadziemnej części budynku jest stalowa z poszyciem ścian płytami warstwowymi; dach dwuspadowy pokryty płytami; wysokość budynku (wewnątrz obiektu do kalenicy) wynosi 3,0 m do okapu 2,50 m; do budynku doprowadzone są media: energia elektryczna, grzewcza, wodociągowa, sprężonego powietrza; budynek usytuowany jest w odległości ok. 11,4 m od granicy działki nr [..] (od str. płd.); wejście do budynku znajdują się od strony zachodniej a wejście do piwnicy od wewnątrz; przy południowej ścianie budynku wykonana jest betonowa studzienka o wymiarze w rzucie ok. 1,25 m x 2,25 m przykrywana stalową klapą; przy budynku w odległości ok. 0,8 m od płn. - wsch. narożniku budynku posadowiony jest na stopie betonowej stalowy komin.
Również, przedłożony do akt sprawy przez inwestora projekt budowlany przedstawia wykonany obiekt jako: budynek podpiwniczony (wysokość podpiwniczenia wynosi 1,99 m); w piwnicy znajduje się kocioł c.o., wymiary zewnętrzne budynku – 6,99 m x 3,55 m x 3,57 m; poziom posadowienia ław fundamentowych na rzędnej – 2,75 m; strop nad piwnicą – strop żelbetowy gr. 25 cm.
Na tle tych okoliczności, słusznie orzekające organy przyjęły, że wykonanie istniejącego na terenie działki nr [..] obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane nie przewidywał dla takiego obiektu wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Niesporne przy tym zaś jest, że inwestor takiego pozwolenia nie posiada.
Sąd ocenia ponadto, że procedura legalizacyjna przedmiotowego obiektu budowlanego została przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zgodzie z wymogami określonymi w art. 48 i art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, a dokonana w jej toku ocena nie budzi wątpliwości co do jej prawidłowości i rzetelności.
Organ dokonał wstępnej oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz spełnienia przez nią przepisów techniczno – budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Stosując się do dyspozycji art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, organ ten postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r. wstrzymał J. K. prowadzenie robót budowlanych przy istniejącym na terenie działki nr [..] wolnostojącym budynku o konstrukcji stalowej i nałożył na J. K. obowiązek przedstawienia wymaganych art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentów. Inwestor, wykonując nałożony na niego obowiązek, przedłożył do akt sprawy: zaświadczenie z dnia 31 marca 2015 r., w którym Burmistrz Miasta wskazał, że budowa przedmiotowego budynku nie koliduje z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; projekt budowlany budynku gospodarczego na działce nr [..] obręb 01 w K. autorstwa mgr inż. arch. B. S.; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedkładając do akt powyższe dokumenty, zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego. Wykonując dyspozycję art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, organ dokonał oceny: zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Sąd podkreśla przy tym, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora lecz uprawnieniem, i to głównie od niego zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy też nie. Dlatego też, podmiot prawnie obowiązany do przyjęcia obowiązków nakładanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania legalizacyjnego może w każdej chwili złożyć na piśmie oświadczenie, że nie chce lub nie żąda legalizacji samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (zob. (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 662, 663).
Powyższe okoliczności uprawniały orzekające w sprawie organy do ustalenia wobec J. K. opłaty legalizacyjnej w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 49 ust. 1 prawa budowlanego. Ustalenie opłaty legalizacyjnej jest bowiem nieodłącznym elementem postępowania legalizacyjnego.
Wysokość nałożonej opłaty legalizacyjnej nie budzi przy tym wątpliwości Sądu a orzekające organy przedstawiły jej wyliczenie, stosując się do wymogu art. 49 ust. 2, zgodnie z którym do opłaty legalizacyjnej mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Art. 59f ust. 1 stanowi, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).
Nadto Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów.
Orzekające w sprawie organy podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli a oceny, czy dana okoliczność została udowodniona dokonały na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Jak wyjaśnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewoda, Urząd Wojewódzki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Urząd Miasta i Starostwo Powiatowe otrzymały decyzję z dnia 13 stycznia 2017 r. do wiadomości jako organy właściwe w poszczególnych kwestiach w ramach procedury określonej w art. 48 Prawa budowlanego.
Z kolei, P. K. uzyskał status strony niniejszego postępowania z uwagi na fakt, że w poprzednio wydanym postanowieniu organ odwoławczy zalecił wyjaśnienie czy inwestorami nie byli wszyscy wspólnicy spółki cywilnej prowadzący działalność gospodarczą na przedmiotowej nieruchomości, uznani w innej sprawie za inwestorów komina. W postępowaniu naprawczym krąg stron ustala się zaś na podstawie art. 28 k.p.a. (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 573/10, Lex nr 1081794), a zatem stroną postępowania legalizacyjnego jest każdy podmiot, którego interesu prawnego bądź obowiązku dotyczy to postępowanie, względnie który z uwagi na ten interes lub obowiązek domaga się od organu nadzoru budowlanego konkretnych działań. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika jednakże, że inwestorem przedmiotowej samowoli budowlanej był wyłącznie J. K.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło