II SA/Wr 134/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-04-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, działając w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego. Przepis ten nie uprawnia do zaskarżania uchwał w interesie publicznym ani nie dopuszcza zaskarżania przez każdego. Brak wykazania konkretnego interesu prawnego wynikającego z norm prawa materialnego skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "N." zaskarżyło uchwałę Rady Gminy G. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dotyczyła lokalizacji elektrowni wiatrowych. Stowarzyszenie powoływało się na naruszenie interesu prawnego mieszkańców, jednak nie wykazało naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego. Sąd wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia skargi w tym zakresie, jednak stowarzyszenie nie przedstawiło wymaganych twierdzeń.
Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "N." na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. postanawia I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych). W dniu 28 stycznia 2016 r. Rada Gminy G. uchwaliła przystąpienie do sporządzenia zmiany planu miejscowego gminy. Według uzasadnienia uchwały zmiana zmierza do wyznaczenia terenów przeznaczonych do rozmieszczenia odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 100 kW. Jak wynika z dokumentacji planistycznej, w dniu 21.03.2016 r. wpłynął wniosek M.Z. o ustalenie w planie wymogu zachowania minimalnej 3-kilometrowej odległości turbin wiatrowych od siedzib ludzkich. Takie same wnioski złożyli T.M. (k.100) oraz liczni mieszkańcy. W dniu 4.07.2016 r. sporządzono obwieszczenie w wyłożeniu projektu zmian planu miejscowego do publicznego wyglądu w dniach od 14.07. do 4.08.2016 r. i wyznaczono termin dyskusji publicznej na dzień 27.07.2016 r. Według projektu przedmiotem zmiany planu jest przeznaczenie terenów do instalacji wytwarzających odnawialne źródła energii na terenach rolnych i przemysłowych o mocy 100 kW, w tym tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenach rolnych oznaczone symbolem R/EW i numerem lokalizacji zgodnym ze studium i planem miejscowym. Według § 6 pkt 1 projektu realizacja tej zabudowy nie została dopuszczona na gruntach rolnych klasy III. Ustanowiono strefy ochrony akustycznej, ustalono maksymalną moc elektrowni do 3,2 MW i wysokość (suma masztu i skrzydła) do 200 m oraz powierzchnię zabudowy do 800 m2, śmigła elektrowni mogą sięgać poza teren do 80 m. Wskazano, że szczegółową lokalizację elektrowni określają współrzędne na rysunkach planu lub wynika ona z granic stref oddziaływania. Według prognozy oddziaływania na środowisko (s. 44) przewidziano 26 sztuk turbin wiatrowych, dla których opracowano Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wydano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Określono w nich oddziaływanie jako słabo znaczące. Farmy wiatrowe usytuowano w odpowiednich odległościach od zabudowy mieszkaniowej, co zminimalizuje takie oddziaływania jak długotrwały niski poziom hałasu lub małoznaczący efekt cieni. Pole elektromagnetyczne lub infradźwięki nie przekroczą dopuszczalnych norm. Jako oddziaływanie wtórne podano "aspekt widokowy". W toku dyskusji publicznej (k. 312 dokumentacji) wójt podkreślił zaistnienie przesłanki niestosowania nowej ustawy z dnia 20 maja 2016 r. (art. 15 ust. 7) oraz zgodność lokalizacji elektrowni wiatrowych z ustaleniami Studium, przy czym dla każdej z nich wydano decyzję środowiskową. Projekt realizuje wymóg ustawowy określenia dokładnej lokalizacji elektrowni. W dyskusji uczestniczyli skarżący M. Z., P. M. i T. M.. W dniu 11.10.2016 r. ukazało się obwieszczenie o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmian planu w dniach 21.10 do 14.11.2016 r. Dyskusja publiczna odbyła się w dniu 8.11.2016 r. Wójt wyjaśnił, że w projekcie uległ zmianie załącznik graficzny z uwagi na usunięcie obszaru oznaczonego "G", na którym miały znajdować się dwie elektrownie wiatrowe oraz usunięcie jeszcze jednej elektrowni. Dotyczy to elektrowni o numeracji R/EW 15,18 i 22. Powstały 23 elektrownie, w tym cztery na terenach przemysłowych. W części tekstowej wymieniono dokładnie poprzednie zmiany planu, wskazano nazwy obszarów przeznaczonych pod elektrownie oraz wprowadzono zmiany szczegółowe związane z wymogami przepisów planistycznych (k. 331 dokumentacji). W dyskusji uczestniczyli skarżący, nadal kwestionując liczbę i usytuowanie elektrowni. W wykazie uwag do projektu planu odnotowano jako odrzucone uwagi P. M. (o odstąpienie od zmiany w zakresie elektrowni wiatrowych), T. M. (o odstąpienie od zmiany w całości) i M.Z. (taka sama). Jak wskazano, wyłożenie projektu nastąpiło przed wejściem w życie nowej ustawy (Dz. U. z 2016 r., poz 961), zaś aspekty zdrowotne nie mają znaczenia, skoro nowa ustawa również zezwala na budowę elektrowni. W zaskarżonej uchwale nadal wyznaczono tereny lokalizacji elektrowni wiatrowych oznaczone symbolem R/EW nr od 1 do 21 i zawarto zastrzeżenie, aby ich realizacja nie wymagała wyłączenia z użytkowania rolniczego gruntów rolnych klasy III. Zachowano dotychczasowe parametry i lokalizację zachowanych do realizacji elektrowni. W dniu 3.01.2017 r. skarżący wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Powołali art. 101 ust. 1 u.s.g., jednak w treści wezwania wymienili naruszenia prawa przedmiotowego. Dodali na końcu ogólnie, że uchwała istotnie narusza ich interes prawny, czego nie uzasadnili. Organ udzielił odpowiedzi na wezwanie, doręczone skarżącym w dniu 19.01.2017 r. W treści odpowiedzi organ nie odniósł się do wezwań i wskazał jako właściwy do kontroli legalności uchwały organ nadzoru nad działalnością gminną. W dniu 26.01.2017 r. skarżący złożyli jednobrzmiące skargi na powyższą uchwałę do sądu administracyjnego. W skargach wnieśli o stwierdzenie jej nieważności w całości lub w części. Części tych nie określili. W uzasadnieniu powołali art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i powtórzyli zarzuty naruszenia prawa przedmiotowego oraz wzmiankę o naruszeniu interesu prawnego. Wskazali, że zmiany planu dotyczą nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie ich nieruchomości. Do skargi dołączyli pisma składane w toku procedury planistycznej. Stowarzyszenie w skardze powołało ogólnie interes mieszkańców wsi i twierdziło o naruszeniu szeregu zasad i przepisów prawa przedmiotowego. Na zakończenie skarżący ten wzmiankował, że uchwała istotnie narusza jego interes prawny i mieszkańców gminy. Twierdzenia tego nie uzasadnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zapowiedział uzasadnienie tego wniosku w terminie późniejszym. Przewodniczący wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia przez określenie naruszenia interesu prawnego. W nawiązaniu do wezwania skarżący dołączył pismo o podobnej treści, jak złożone przez skarżących – osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości położonych na obszarze planu, które złożyły osobną skargę (sygn. akt II SA/Wr 133/17). Osoby te wykazały przysługujące im prawo własności nieruchomości i przedstawiły określone przytoczenia mające wykazać przysługiwanie im interesu prawnego oraz jego naruszenie. Stowarzyszenie nie przedstawiło takich twierdzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uprawnia do złożenia skargi wyłącznie z uwagi na własny interes prawny, a więc tym samym nie uprawnia do złożenia skargi w interesie publicznym i nie dopuszcza zaskarżania uchwał organów gminy przez każdego. Złożenie przez organizację społeczną skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, będące realizacją jej celu statutowego, nie jest działaniem motywowanym naruszeniem własnego, indywidualnego, konkretnego interesu prawnego, ale stanowi działanie w obronie interesu publicznego, a ten nie może być przesłanką zaskarżenia na podstawie wymienionego przepisu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 507/13 - LEX nr 1425007). Kwestia legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym została przez ustawodawcę wyraźnie określona w art. 101 ust. 1 i 2a tej ustawy. Nie mają więc do niej zastosowania przepisy art. 31 k.p.a., dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej reprezentującej interesy innych osób (wyrok NSA z dnia 12 października 2001 r. sygn. akt II SA 138/01 - LEX nr 55312). Przymiot strony w postępowaniu sądowym mającym na celu ocenę zgodności z prawem danej uchwały organu gminy przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem prawa miejscowego naruszone przed wniesieniem skargi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2202/06). Wywody skargi nie wystarczają, do ustalenia, że skarżące Stowarzyszenie wykazało, iż spełniło wymogi określone w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 40/10, żeby stwierdzić w sprawie istnienie interesu prawnego po stronie wnoszącego skargę, podmiot wnoszący skargę powinien wykazać związek między indywidualną sferą swoich praw i obowiązków a zaskarżonym aktem, przy czym prawa i obowiązki skarżącego muszą wynikać z konkretnych norm przepisów prawa materialnego. Skarżące stowarzyszenie nie wykazało konkretnego, własnego interesu prawnego, wynikającego z określonej normy prawa materialnego, uprawniającego do skutecznego wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Wskazywane zaś przez skarżące stowarzyszenie uchybienia w procedurze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią samoistnej przesłanki uprawniającej przyjęcie legitymacji skargowej skarżącego stowarzyszenia w sprawie, przysługującej na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, które z jej praw lub obowiązków zostały realnie naruszone, wskazywanymi uchybieniami proceduralnymi. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało zarówno istnienia własnego interesu prawnego, jak również swojego umocowania do reprezentacji grupy mieszkańców, tj. zgody tych mieszkańców. Zauważyć przy tym trzeba, że - wbrew wywodom zawartym w skardze, mającym uzasadnić posiadanie przez stronę skarżącą interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały - zarówno skarga, jak i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżące Stowarzyszenie składało w imieniu własnym, a nie w imieniu konkretnych, wymienionych wyraźnie mieszkańców. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło