I SA/Ol 215/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-04-25

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Ryszard Maliszewski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może być podstawą do kwestionowania prawa własności zajętej ruchomości, jeśli ustawa przewiduje odrębny środek prawny w postaci żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną nie zastępuje żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. Zobowiązany nie ma legitymacji do podnoszenia w skardze zarzutów dotyczących prawa własności zajętej ruchomości, jeśli ustawa przewiduje odrębny środek prawny dla ochrony jego praw w tym zakresie. Ponadto, organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, bez obowiązku badania tytułu prawnego do tych rzeczy.
Stan faktyczny
Spółka A. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu automatu do gier. Spółka zarzucała m.in. zajęcie ruchomości niebędącej jej własnością, błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia oraz nieobiektywne powołanie świadków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, oddalając skargę Spółki.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej – obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Spółka A. (powoływana dalej również jako Spółka, strona, zobowiązana, dłużnik, skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej - obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej (dalej Dyrektor Izby Skarbowej, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie z dnia "[...]", nr "[...]", którym Dyrektor Izby Celnej oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier D.. W sentencji rozstrzygnięcia organ powołał art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm., zwanej dalej: u.p.e.a.). Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Celnej jako organ rekwizycyjny (dalej również jako organ I instancji, organ rekwizycyjny) podjął czynności egzekucyjne do majątku zobowiązanej Spółki w oparciu o zlecenie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 5 lutego 2016r. oraz na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 lipca 2015r., nr "[...]", wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w T.. Przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmuje należność pieniężną z tytułu kary pieniężnej nałożonej w trybie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r., poz. 1540 ze zm.) w kwocie należności głównej 24.000 zł, wynikającej z orzeczenia z dnia 23.03.2015r. nr "[...]". W oparciu o ww. tytuł wykonawczy Dyrektor Izby Celnej dokonał w dniu 4 marca 2016r. zajęcia ruchomości w postaci ww. automatu do gier wymienionego już wyżej, i sporządził z tej czynności protokół. W wyniku złożenia skargi na czynność zajęcia Dyrektor Izby Celnej w postanowieniu z dnia 16 maja 2016r. uznał skargę za zasadną i uchylił czynności egzekucyjne z dnia 4 marca 2016r. z powodu naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a.. Organ rekwizycyjny dokonał bowiem omawianego zajęcia powołując pod nieobecność zobowiązanej Spółki tylko jednego świadka. W odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 maja 2016r. Spółka nadesłała pismo z 13 czerwca 2016r., w którym podniosła, że zajęta w sprawie ruchomość nie stanowi jej własności, a znajdowała się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Strona dołączyła potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie porozumienia z dnia 29 grudnia 2014r. i ramowej umowy leasingu urządzeń do gier rozrywkowych z dnia 29 grudnia 2014r.. Treść umów oraz wymienione urządzenia do gier zostały zamazane w sposób uniemożliwiający odczytanie, pozostawiono jedynie dające się odczytać: określenie stron umów, daty ich zawarcia i podpisy, oraz wyszczególnienie kilku urządzeń do gier rozrywkowych, wśród których nie ma automatu D.. Automaty wyszczególniono jako pojedyncze pozycje na tle szeregu zamazanych linijek tabeli. Następnie organ rekwizycyjny dokonał w dniu 13 września 2016r. ponownego zajęcia ruchomości w postaci ww. automatu do gier znajdującego się w Magazynie Depozytowym Urzędu Celnego w "[...]" Oddział Celny w "[...]", i na okoliczność czynności spisano w tym dniu protokół. Zajęcia dokonano w sytuacji, gdy nie był obecny przedstawiciel zobowiązanego, w obecności trzech świadków będących pracownikami organów celnych. Ruchomości pozostawiono pod dozorem jednego ze świadków zajęcia. O zajęciu ww. ruchomości zobowiązana Spółka została poinformowana pismem Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 września 2016r.. Przy piśmie organ jednocześnie doręczył Spółce protokół z opisanego zajęcia ruchomości z dnia 13 września 2016r.. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną z dnia 13 września 2016r. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej czynności Spółka zarzuciła naruszenie: – art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy organ egzekucyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułów wykonawczych i podania jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., który zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym, – art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie ww. zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy do dokonania zaskarżonej czynności poborca powołał świadków (pracowników organu rekwizycyjnego), którzy w tej czynności nie powinni brać udziału dla zachowania względów obiektywizmu. Podniesiono również, że ww. automat do gry jest wyłącznie w posiadaniu zależnym przez Spółkę na podstawie umowy handlowej. Dlatego prowadzenie postępowania w stosunku do ruchomości jest niedopuszczalne. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej oddalił skargę na czynność egzekucyjną Spółki. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, powtarzając zarzuty naruszenia przy dokonaniu zaskarżonej czynności art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia, oraz art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez nieobiektywne powołanie jako świadków pracowników organu rekwizycyjnego. Podniesiono, że prowadzenie postępowania w stosunku do ruchomości jest niedopuszczalne, gdyż automat do gry jest wyłącznie w posiadaniu zależnym dłużnika na podstawie umowy handlowej. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia "[...]" wskazał, że analizując dokonaną przez organ rekwizycyjny czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości, nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organ I instancji zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle zebranego materiału dowodowego organ rekwizycyjny - Dyrektor Izby Celnej dopełnił bowiem wszystkich nałożonych ustawą obowiązków. Przede wszystkim został sporządzony protokół zajęcia, w którym szczegółowo opisano zajęte ruchomości. Protokół został następnie podpisany przez pracownika organu rekwizycyjnego dokonującego zajęcia oraz trzy inne osoby, przy czym z uwagi na fakt dokonania zajęcia bez udziału zobowiązanego w protokole brak jest podpisu osoby reprezentującej zobowiązaną Spółkę. Organ dopełnił również obowiązku doręczenia podmiotowi zobowiązanemu odpisu protokołu zajęcia ruchomości, a protokół z dnia 13 września 2016r. został sporządzony według wzoru określonego w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r. poz. 2310). Odnosząc się do postawionych przez stronę zarzutów organ podał, że prawidłowo wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. w protokole zajęcia ruchomości z dnia 13 września 2016r.. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Dyrektor Izby Celnej w S. stał się w przedmiotowej sprawie wierzycielem z dniem 1 października 2015r.. Z art. 90 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Natomiast z dniem 1 października 2015r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015r. poz. 1494 ze zm.). W § 1c ww. rozporządzenia wyznaczono Dyrektora Izby Celnej w S. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy (§ 3 cyt. rozporządzenia). W związku z powyższym organ stwierdził, że wierzycielem na mocy ww. rozporządzenia Ministra Finansów pozostaje od dnia 1 października 2015r. Dyrektor Izby Celnej w S.. Organ II instancji wyjaśnił, że organ I instancji dokonał zajęcia ruchomości bez udziału zobowiązanej Spółki z tego powodu, że zajmowana ruchomość znajdowała się w Magazynie Depozytowym Oddziału Celnego w "[...]". Organ I instancji powołał trzech świadków aby byli obecni przy dokonywaniu czynności zajęcia ruchomości, z których jeden jest pracownikiem ww. Magazynu, pozostali zaś są pracownikami Oddziału Celnego w "[...]". Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności egzekucyjnych oraz potwierdzeniu zgodności treści protokołu czynności z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Organ odwoławczy wskazał, że podziela pogląd prezentowany w literaturze przedmiotu, iż względy obiektywizmu wymagają, aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela i znalazły się w miejscu czynności egzekucyjnej w związku z wykonywaniem swoich czynności służbowych (por. również z treścią wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2016r., sygn. akt III SA/Wa 1150/15). Jednak pracownicy Oddziału Celnego w "[...]" nie reprezentowali interesów wierzyciela, ani organu egzekucyjnego. Wierzycielem dochodzonej należności jest bowiem w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w S., natomiast organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne pozostaje Dyrektor Izby Celnej w W.. Organem rekwizycyjnym jest natomiast Dyrektor Izby Celnej. Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut niedopuszczalności prowadzenia egzekucji z przedmiotu, który nie jest własnością Spółki. Na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. tylko osoby trzecie mają prawo do występowania do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, z zastrzeżeniem zachowania czternastodniowego terminu wniesienia żądania, od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa. Tym samym zobowiązany nie ma czynnej legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie zajętej rzeczy lub prawa majątkowego. Przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego nie zastępuje żądania wyłączenia spod egzekucji, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a.. Skarga nie przysługuje bowiem w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999r., sygn. akt III SA 4503/97). Dodatkowo poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 7 i 77 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, a zajęta w sprawie ruchomość nie stanowi własności zobowiązanej Spółki, lecz znajdowała się w jej posiadaniu na podstawie stosownej umowy zobowiązaniowej; 2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał określenia wierzyciela ograniczając się jedynie do wskazania ww. tytułu wykonawczego z dnia 6 lipca 2015r., wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej, i podając jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S., zgodnie z dyspozycją przepisu art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktów administracyjnych powoływanych we wskazanym tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; 3) art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby nie było wątpliwości jaki podmiot jest wierzycielem, z inicjatywy którego czynność ta zostaje dokonana; 4) art. 51 § 2 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ww. ruchomości w sytuacji, gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał trzech świadków, którzy jako pracownicy Oddziału Celnego w "[...]" (podległego Urzędowi Celnemu w "[...]") w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadków czynności dokonywanych w imieniu organu rekwizycyjnego (Dyrektora Izby Celnej) pozostającego w tej samej strukturze organizacyjnej, co Urząd Celny w "[...]". W treści skargi podniesiono, że art. 97 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje, iż zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Zatem w pierwszej kolejności niezbędne jest przesądzenie, że dane ruchomości stanowią własność zobowiązanego, tym bardziej gdy nie znajdują się w jego władaniu (jak w przypadku ruchomości znajdujących się w magazynie urzędu). Organ egzekucyjny (rekwizycyjny) nie wskazał w najmniejszym stopniu z jakich okoliczności wywiódł, iż zajęta ruchomość stanowi własność zobowiązanego. Skarżąca wskazała, że właściwość miejscowa wierzyciela w przypadku postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, została określona przez ustawodawcę w art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a.. Z przepisu tego wynika, że właściwym miejscowo wierzycielem jest właściwy dyrektor izby celnej dla podmiotu wydającego bądź decyzję bądź postanowienie określające obowiązek podlegający zgodnie z art. 2 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej. W ustawie nie wprowadzono upoważnienia dla właściwego Ministra umożliwiającego dokonanie w drodze rozporządzenia wyznaczenia jednego dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowań egzekucyjnych w celu dochodzenia obowiązków wynikających z aktu administracyjnego. Rozporządzenie, na które powołał się organ, zostało zatem wydane bez delegacji ustawowej, co jest w jawny sposób sprzeczne z postanowieniami art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w którym jednoznacznie wskazano, że rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. W tej sytuacji zastosowanie postanowień przywołanego rozporządzenia nie powinno mieć zdaniem Spółki miejsca, a Dyrektora Izby Celnej w S. nie można uznać za wierzyciela w sprawie. Strona podkreśliła, że prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu determinuje prawidłowość czynności egzekucyjnej. Protokół, jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne wynikające z art. 67 § 4 u.p.e.a.. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012r. sygn. akt III SA/Wa 1523/11 Spółka dodała, że z treści przepisu art. 67 u.p.e.a. wynika, iż wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych. Skarżąca stwierdziła, że została przez organ obciążona ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby nie było wątpliwości jaki podmiot jest wierzycielem, z inicjatywy którego czynność ta zostaje dokonana. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, niemającym zastosowania w niniejszej sprawie. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono przepisy prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Zarzuty Spółki dotyczą trzech kwestii: zajęcia ruchomości niestanowiącej własności dłużnika, nieprawidłowego określenia wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości, oraz niezachowania obiektywizmu przez powołanie jako świadków zajęcia ruchomości pracowników Oddziału Celnego w "[...]" pozostających w strukturze organizacyjnej Urzędu Celnego w "[...]". Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia, przytaczane w dalszej części uzasadnienia). Nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony w toku postępowania zarzut, że zajęta ruchomość nie stanowi własności zobowiązanej Spółki, co ma powodować, że czynność egzekucyjna powinna być uchylona. Egzekutor jest bowiem uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Zasadnie organ odwoławczy powołał się na pogląd wyrażany w literaturze, iż poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328). Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a.). W takiej sytuacji nie jest jednak możliwe w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14). Przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego nie zastępuje żądania wyłączenia spod egzekucji, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a.. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut błędnego określenia w protokole zajęcia wierzyciela, którym jest Dyrektor Izby Celnej w S.. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015r. poz. 1494 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, tj. dniem 1 października 2015r., dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. W rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa jest w zacytowanym przepisie. Należności z tytułu kar pieniężnych powstały przed dniem wejścia w życie rozporządzenia i nie zostały zapłacone. W tytule wykonawczym wystawionym w dniu 6 sierpnia 2015r., a więc przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia, wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w T.. Natomiast w protokole zajęcia ruchomości z dnia 13 września 2016r. egzekutor organu rekwizycyjnego prawidłowo wskazał jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S.. Takie działanie organu znajdowało podstawę prawną w treści rozporządzenia, które weszło w życie po wystawieniu tytułu wykonawczego. Organ w sposób czytelny określił osobę wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S.. Organy obu instancji prawidłowo odniosły się do tego zarzutu. W treści wydanych rozstrzygnięć wskazały bowiem podstawy faktyczne i prawne, które uzasadniały wskazanie jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w protokole zajęcia ruchomości z dnia 13 września 2016r.. Podniesiony w skardze zarzut, że cytowane rozporządzenie zostało wydane z pominięciem delegacji ustawowej, również nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawę wydania rozporządzenia stanowił przepis art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 990 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Z powołanego przepisu ustawy wynikało zatem uprawnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej, jak i określenia terytorialnego zasięgu jego działania, w tym zasięgu obejmującego m.in. obszar poprzedniej właściwości Dyrektora Izby Celnej. Nie może przynieść oczekiwanego skutku także podnoszony w skardze zarzut niezachowania obiektywizmu przez powołanie jako świadków zajęcia ruchomości pracowników Oddziału Celnego w "[...]", pozostających w strukturze organizacyjnej Urzędu Celnego w "[...]". Automat zobowiązanej Spółki w dniu jego ponownego zajęcia (13 września 2016r.) pozostawał w dyspozycji organu na podstawie wcześniejszej czynności zajęcia w dniu 4 marca 2016r., uchylonego postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 maja 2016r., w związku z uwzględnieniem skargi na czynność zajęcia. W tej sytuacji organ I instancji dokonał ponownego zajęcia ruchomości bez udziału zobowiązanej Spółki z tego powodu, że zajmowany automat znajdował się w Magazynie Depozytowym Oddziału Celnego w "[...]". Organ I instancji powołał trzech świadków, którzy byli obecni przy dokonywaniu czynności zajęcia ruchomości, z których jeden jest pracownikiem ww. Magazynu, pozostali zaś są pracownikami Oddziału Celnego w "[...]". Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności egzekucyjnych oraz potwierdzeniu zgodności treści protokołu czynności z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie uznał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż pracownicy Oddziału Celnego w "[...]" nie reprezentowali interesów wierzyciela, ani organu egzekucyjnego. Wierzycielem dochodzonej należności jest bowiem w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w S., a organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne pozostaje Dyrektor Izby Celnej w W.. Organem rekwizycyjnym jest natomiast Dyrektor Izby Celnej. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło