II SA/Rz 1522/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-05-02
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne do zalesienia, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia procedury planistycznej, w szczególności braku zawiadomienia wszystkich właścicieli nieruchomości o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej konkretnych działek, ponieważ naruszono procedurę planistyczną, a mianowicie nie zawiadomiono wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, co stanowiło naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Brak zawiadomienia wszystkich właścicieli jest naruszeniem trybu sporządzenia planu, które zgodnie z art. 27 u.z.p. powoduje nieważność uchwały w całości lub w części.Stan faktyczny
Rada Gminy w Czudcu podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczając działki skarżących do zalesienia. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, wskazując m.in. na brak spełnienia wymogów dotyczących przeznaczenia gruntów do zalesienia oraz naruszenie procedury planistycznej, w tym brak zawiadomienia wszystkich właścicieli o wyłożeniu projektu planu. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym działki nr [...] i [...] położone w B.; odrzucił skargę A. K., J. K., Z. K. i W. C.; zasądził od Rady Gminy w Czudcu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K., A. K., A. P., D. S., H. P., J. K., J. K., K. P., W. C. i Z. K. na uchwałę Rady Gminy w Czudcu z dnia 17 maja 2002 r. nr XXXIX 278/02 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym działki nr [...] i [....] położone w B.; II. odrzuca skargę A. K., J. K., Z. K. i W. C.; III. zasądza od Rady Gminy w Czudcu na rzecz skarżących J. K., D. S., J. K. i K. P. solidarnie kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Rady Gminy w Czudcu na rzecz skarżących A. P. i H. P. solidarnie kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 17 maja 2002 roku Rada Gminy w Czudcu, działając na podstawie
art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U.
z 1996r., Nr 13, poz. 74 ze zmianami), zwanej dalej "u.s.g." oraz art. 26 ustawy
z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zmianami), zwanej dalej "u.z.p." podjęła uchwałę nr XXXIX/278/02 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów
i gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie Czudec – cz. II.
W § 1 pkt 2 uchwały wskazano, że uchwalony ww. uchwałą plan stanowi zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Czudec uchwalonego uchwałą Nr XI/47/91 Rady Gminy Czudec z dnia 5 czerwca 1991 roku, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Rzeszowskiego Nr 10, poz. 125z dnia 25 listopada 1991 roku, z późniejszymi zmianami.
Przedmiotem planu uczyniono między innymi tereny działek we wsi B., które zidentyfikowano graficznie na załączniku nr 1 do uchwały - § 2 uchwały. Tereny oznaczone w załączniku symbolem Lz przeznaczono do zalesienia.
Jednocześnie, na mocy § 8 uchylono ustalenia dotychczasowego planu
w granicach terenów objętych uchwałą z dnia 17 maja 2002 roku.
Pismem z dnia 26 lipca 2016 roku (data wpływu 4 sierpnia 2016 roku) J. K., J. S., K. P., D. S., W. C., A. P., H. P., J. W., Z. K., A. K. - wszyscy reprezentowani przez adwokata M. S. wezwali Radę Gminy w Czudcu do usunięcia skutków naruszenia prawa uchwałą z dnia 17 maja 2002 roku.
Wzywający naprowadzili, że są właścicielami działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości B. Działki te – stosownie do postanowień załącznika graficznego nr 1 do uchwały z dnia 17 maja 2002 roku - zostały przeznaczone do zalesienia.
Wzywający zarzucili, że ich działki zostały niezgodnie z prawem przeznaczone do zalesienia. Naruszenia prawa skarżący upatrywali w fakcie, że w stosunku do ich działek nie zachodziły żadne z wymaganych przepisami prawa okoliczności, które uzasadniałyby przeznaczenie ich do zalesienia. Podali, że zgodnie art 3 ust. 1 obowiązującej w chwili uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Gminie Czudec ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia: "Grunt rolny będący częścią gospodarstwa rolnego lub stanowiący jego całość może być przeznaczony do zalesienia, jeżeli spełnia co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków: 1. jest gruntem klasy Vlz, VI i V,
a także klasy IV, jeżeli jego powierzchnia w łącznej powierzchni gruntu przeznaczonego do zalesienia nie przekracza 10%; 2. jest gruntem położonym na stoku o średnim nachyleniu powyżej 15%; 3. jest gruntem zdegradowanym
w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.j, i jeżeli jest przewidziany do zalesienia
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu"
Skarżący podali, że stanowiące ich własność działki, nie spełniały żadnego
z ww. wymogów, warunkujących dopuszczalność ich zalesienia. Działki te są gruntami rolnymi o klasie IV b ( w ok. 70 %) i V (ok. 30 %), co potwierdza wyciąg
z dokumentacji geodezyjnej przedmiotowych działek.
W ocenie wzywających przedmiotowa uchwała została podjęta również
z naruszeniem przepisów ustawy z dnia z dnia 28 września 1991 r. o lasach, albowiem w świetle art. 14 ust 2, tejże ustawy do zalesienia mogły być przeznaczone: "nieużytki, grunty rolne nieprzydatne do produkcji rolnej i grunty rolne nieużytkowane rolniczo oraz inne grunty nadające się do zalesienia, a w szczególności: 1) grunty położone przy źródliskach rzek lub potoków, na wododziałach, wzdłuż brzegów rzek oraz na obrzeżach jezior i zbiorników wodnych; 2) lotne piaski i wydmy piaszczyste; 3) strome stoki, zbocza, urwiska i zapadliska; 4) hałdy i tereny po wyeksploatowanym piasku, żwirze, torfie i glinie". Działki wzywających działki nie spełniały żadnego z powyższych warunków.
Końcowo naprowadzono, że w chwili opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wszystkie grunty były uprawiane rolniczo.
W chwili obecnej również w części są one zagospodarowane na potrzeby rolne. Grunty te są utrzymywanie w stanie zdatnym do produkcji rolnej i są regularnie skaszane.
Mając na uwadze powyższe naruszenia, zgodnie z art. 52 ust 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwano Radę Gminy w Czudcu do uchylenia ww. uchwały w części dotyczącej działek położonych w miejscowości B. oznaczonych nr [...], [...], [...], [....], bądź też zmiany wskazanej uchwały
i wyłączenie przedmiotowych działek od przeznaczonych do zalesienia.
Rada Gminy w Czudcu nie odpowiedziała na wezwanie.
W dniu 30 września 2016 roku J. K., J. S., K. P., D. S., W. C., A. P., H. P., J. W., Z. K., A. K. - wszyscy reprezentowani przez adwokata M. S., wnieśli do tutejszego Sądu skargę na uchwałę Rady Gminy
w Czudcu z dnia 17 maja 2002 roku, nr XXXIX/278/02.
Poza zarzutami tożsamymi z tymi, jakie zostały podniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wskazali, że kwestionowana uchwała pozostaje w opozycji do treści:
- art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U.1999r. Nr 15, poz. 139) w brzmieniu aktualnym na dzień uchwalenia uchwały. Skarżący naruszenia powołanego przepisu upatrywali w tym, że nie zawiadomiono wszystkich właścicieli działek nr [...], [...], [...], [...] o wyłożeniu projektu planu;
- art. 140 Kodeksu Cywilnego w związku z art. 64 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez istotne i bezpodstawne ograniczenie skarżącym przysługującego im prawa własności.
Opierając się na eksponowanych zarzutach skarżących wnieśli o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w adekwatnej części oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Czudcu wniosła o jej oddalenie, względnie odrzucenie. Argumentując postulowany kierunek rozstrzygnięcia organ podał, że skarżący nie wskazali na przepis prawa materialnego, z którego wywodzą naruszenie ich interesu prawnego. Odnośnie braku zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu, podano, że stan własnościowy działek nie był "do końca wyjaśniony, a potem ulegał zmianom". Rada nie dostrzegła również nadużycia władztwa planistycznego, pozostając na stanowisku, iż przeznaczenie działek skarżących do zalesienia odbyło się w granicach i na podstawie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a.,
z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, w której to kategorii aktów mieści się zaskarżona uchwała. Wskazać należy w dacie wydania niniejszego orzeczenia obowiązuje ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2016r. poz. 779 ze zm.), która weszła wżycie z dniem 11 lipca 2003 r. Równocześnie w tej dacie utraciła moc obowiązująca uprzednio ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999 r. Nr 15 poz. 139, zwana dalej "u.z.p."), pod rządami której podjęta została uchwała zaskarżona w niniejszej sprawie. Sąd badając jej legalność będzie wiec związany treścią przepisów prawnych obowiązujących w dacie podjęcia uchwały.
Zaskarżona uchwała jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy u.s.g., tak więc na podstawie tego przepisu może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Przed rozpoznaniem takiej skargi Sąd zobowiązany jest jednakże do zbadania przesłanek jej dopuszczalności. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie
z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę na uchwałę rady gminy - wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona po wcześniejszym wezwaniu przez skarżących Rady Gminy w Czudcu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżoną uchwałą. Wezwanie wpłynęło do organu w dniu 4 sierpnia 2016 roku. Rada na wezwanie nie odpowiedziała. Zatem skarga, którą nadano w urzędzie pocztowym w dniu 30 września 2016 roku złożona została z zachowaniem terminu do jej wniesienia.
Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmianę) do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. OSK 476/04, www. orzeczenia .nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą. To znaczy, że zachodzi związek polegający na tym, iż uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący musi zatem wykazać "naruszenie" interesu prawnego polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek musiałby istnieć w chwili wprowadzenia
w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego - uprawnień. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. W świetle powyższego
w niniejszej sprawie należy przede wszystkim rozstrzygnąć, czy zaskarżona uchwała w dacie jej podejmowania naruszała interes prawny skarżących. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie jest, co do zasady, pozytywna. Skarżący swój interes prawny wywodzą z przysługującego im prawa własności działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości B., które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zaskarżonym w niniejszej sprawie zostały przeznaczone do zalesienia, co uniemożliwia skarżącym swobodne dysponowanie nieruchomością oraz prowadzenie na niej nadal gospodarki rolnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451, nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W wyroku tym sąd wskazał również, iż na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż postanowienia miejscowego planu określiły kształt prawa własności, blokując na przyszłość inne możliwości korzystania
z nieruchomości. Nie ma wątpliwości, że wprowadzona aktem prawa miejscowego limitacja zakresu uprawnień właścicielskich w stosunku do nieruchomości gruntowej, skutkująca de facto jedynie rekreacyjną możliwością jej wykorzystania, narusza interes prawny skarżących. W ocenie sądu na tym polega naruszenie interesu prawnego skarżących.
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały sąd wskazuje, że obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, tj. norm prawa materialnego. Należy podkreślić, iż kontrola sądu
w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć. Ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał,
a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Z uwagi na treść art. 27 u.z.p. obowiązującego w dacie uchwalenia uchwały, w myśl którego naruszenia trybu sporządzenia planu powodują nieważność uchwały w całości lub w części, Sąd w pierwszej kolejności ocenia tryb sporządzenia zaskarżonej uchwały. W tym miejscu należy wskazać, że naruszenie tak określonego trybu prac nad projektem i właściwości organów, zgodnie z art. 27 u.z.p., powoduje nieważność uchwały rady gminy podjętej w sprawie planu miejscowego. Wykładnia art. 27 prowadzi do wniosku, że każde naruszenie trybu postępowania (np. zmiana kolejności, skrócenie terminu, pominięcie którejś z czynności) oraz właściwości organów w procesie sporządzania i ustanawiania planu zagospodarowania przestrzennego (jak też w procesie wprowadzania zmian do tego planu) powoduje sankcję w postaci nieważności uchwały. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 1997 r., III RN 21/97 (OSNP 1997/22/492) stwierdził, że: "Ustawodawca zdawał sobie w pełni sprawę z tego, iż właściwe organy lokalne mogą w praktyce dążyć do omijania owych rygorystycznych wymogów, dlatego też zamieścił w ustawie klauzulę, że każde naruszenie przepisów art. 18 powoduje nieważność uchwały rady w całości lub części. Jest to zatem rozwiązanie, w którym nie pozostawiono organom nadzorczym, a także sądom sfery uznania, nawet co do dokonywania oceny skali występującego naruszenia; wystarczające jest tylko stwierdzenie jego istnienia, by uchwała (lub odpowiednia jej część) ex lege stawała się w odpowiednim zakresie nieważna". Podobne stanowisko przyjęte zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że wobec kategorycznego brzmienia art. 27, należy uznać, że żadne względy celowościowe nie mogą naruszać wykładni gramatycznej oraz systemowej przywołanych wyżej przepisów (por. wyrok z dnia 16 listopada 2005 r., II OSK 229/05 i II OSK 230/05).
Przechodząc do meritum należy wskazać, że postępowanie planistyczne
w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w u.z.p. Gminie przysługują m.in. uprawnienie do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. W związku z tym, działając w ramach posiadanych kompetencji i w granicach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (uwzględniając okoliczność, iż zakwestionowana uchwała zastała podjęta pod rządami tej ustawy) gmina nie mogła dowolnie określać zasad postępowania przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl bowiem art. 7 u.z.p. plan ten jest przepisem gminnym (prawem miejscowym), a więc aktem normatywnym, na podstawie którego wydawane są decyzje administracyjne w sprawach z zakresu administracji publicznej, a jego ustalenia mają moc przepisów powszechnie obowiązujących. Tryb sporządzenia i uchwalania planu został szczegółowo uregulowany w art. 18 u.z.p. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a powyższej ustawy o terminie wyłożenia projektu planu należało zawiadomić na piśmie właścicieli lub władających nieruchomościami. Wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu otwierało więc możliwość czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej, między innymi poprzez złożenie zarzutu w terminie 14 dni po upływie terminu jego wyłożenia (art. 24 u.z.p.), przez co stanowiło istotny instrument ochrony praw właścicieli (władających) nieruchomości, których przeznaczenie w miejscowym planie miało ulec zmianie. Z kolei użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Jednocześnie przywołany art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. należy traktować, jako przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym (ius cogens),
a wobec tego brak jest możliwości dostarczenia informacji, dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy bezspornym jest, że działki nr [...], [...], [...], [...] objęte zostały miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaskarżonym w niniejszej sprawie. Potwierdza to treść załącznika graficznego nr 1 do uchwały, a także znajdujący się aktach administracyjnych wykaz działek przeznaczonych do zalesienia.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego wykazano, że na dzień zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu – 5 lutego 2002 roku, na dzień podjęcia
i wejścia w życie kwestionowanej uchwały – współwłaścicielami działki nr 256 byli: J. K., J. S., K. P., K. S. – zaświadczenie Starosty Powiatu w [...], Postanowienie SR w [...] z dnia 13 sierpnia 1986 roku, sygn. akt [....], odpis skrócony aktu zgonu Z. K. Zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu skierowano wyłącznie do Z. K., która zmarła 23 grudnia 1999 roku. Tym samym doszło do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.
W tym miejscu Sąd zaznacza, że aktualnie właścicielami działki 256 są: J. S., J. K., K. P., D. S. i G. C.. Konfiguracja własnościowa wygląda tak z tego powodu, że K. S. zmarła w dniu 19 kwietnia 2005 roku (odpis skrócony aktu zgonu, akta sądowe), a jej następcami prawnymi są córki G. C. i D. S. (postanowienie SR [...] z dnia 30 marca 2017 roku, sygn. akt [...]).
Z tego też powodu Sąd uwzględnił skargę J. S., J. K., K. P., D. S. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej obejmuje ona działkę nr 256, położoną w B. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę W. C., albowiem wniosła ona skargę imieniem własnym, a nie jest aktualnie i nie była w przeszłości, właścicielem działki nr [....] i tym samym nie można stwierdzić, iż kwestionowana uchwała narusza jej interes prawny.
Ustalono również, że na dzień zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu – 5 lutego 2002 roku, na dzień podjęcia i wejścia w życie kwestionowanej uchwały – współwłaścicielami działki nr [....] byli A. P. i H. P. (umowa darowizny z 18 listopada 1996 roku, postanowienie SR w [..] z dnia 2 grudnia 1996 roku, sygn. KW [...]). Osoby te są właścicielami działki [...] również aktualnie (odpis Księgi Wieczystej).
Zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu skierowano wyłącznie do J. P., która 18 listopada 1996 roku darowała działkę [...] H. P.
i A. P.. Tym samym doszło do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.
Z tego też powodu Sąd uwzględnił skargę A. P. i H. P. i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej obejmuje ona działkę nr [...], położoną w B.
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę A. K., J. W. i Z. K., albowiem nie wykazali oni, iż kwestionowana uchwała narusza ich interes prawny. Skarżący wywodzili w skardze, że są następcami prawnymi K. K., która do swej śmierci w dniu 20 listopada 2008 roku była wyłącznym właścicielem działki nr 257. Do niej również skierowano zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu. Skarżący A. K., J. W. i Z. K. nie wykazali jednak prawdziwości swoich twierdzeń, albowiem nie przedstawili żadnego dokumentu, który by potwierdzał, iż faktycznie są następcami prawnymi K. K. W aktach sądowych znajduje się odpis z Księgi Wieczystej działki nr [...], w którym jako jej właściciel figuruje nadal K. K. Nie ma wobec tego żadnych podstaw do ustalenia, że A. K., J. W. i Z. K. są następcami prawnymi K. K. i przysługuje im prawo własności działki nr [...].
W odniesieniu do działki nr [...] sąd również skargę odrzucił, na podstawie
art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Właścicielem tej działki zarówno aktualnie, jak i na dzień zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu – 5 lutego 2002 roku, na dzień podjęcia
i wejścia w życie kwestionowanej uchwały jest/był A. K. Do niego też skierowano zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu, co przesądza
o nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa materialnego. Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, Dz. U. 2001r. nr 73. poz. 764., reguluje tryb decyzyjny przeznaczania gruntów do zalesienia, inicjowany wnioskiem właściciela nieruchomości. Ponieważ w niemniejszej sprawie przedmiotem kontroli nie jest decyzja administracyjna, a uchwała w przedmiocie przeznaczenia gruntów do zalesienia, o naruszeniu przepisów wzmiankowanej ustawy mówić nie można.
Podstawą materialnoprawną kwestionowanej uchwały był art. 14 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. 2000 r. nr 56 poz. 679 ze zm.). Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów do zalesienia mogą być przeznaczone nieużytki, grunty rolne nieprzydatne do produkcji rolnej i grunty rolne nieużytkowane rolniczo oraz inne grunty nadające się do zalesienia, a w szczególności: 1) grunty położone przy źródliskach rzek lub potoków, na wododziałach, wzdłuż brzegów rzek oraz na obrzeżach jezior i zbiorników wodnych; 2) lotne piaski i wydmy piaszczyste; 3) strome stoki, zbocza, urwiska i zapadliska;
4) hałdy i tereny po wyeksploatowanym piasku, żwirze, torfie i glinie. Ustawa grunty, które mogą być przeznaczone do zalesienia wyznaczała w dwojaki sposób: pierwszy, poprzez wskazanie, że grunty nie są lub nie mogą być użytkowane rolniczo i drugi, poprzez wskazanie, iż nadają się do zalesienia i mieszczą się w jednej z czterech wymienionych w ustawie kategorii lub w kategorii innej, ale przedmiotowo analogicznej. W zalegającej w aktach sprawy prognozy oddziaływania na środowisko wynika, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały dokonano analizy terenów przeznaczonych do zalesienia we wsi B. Działania uchwałodawcze uzasadniono tym, że tereny przeznaczone do zalesienia przylegają bezpośrednio do granicy lasów. Obejmują one stoki Pogórza o znacznych nachyleniach i północnej ekspozycji. Z legendy do załącznika nr 1 do Planu wynika z kolei, że działka nr 258 położona jest na stoku o znacznych nachyleniach. Jej zalesienie ograniczy erozję powierzchniową, zwiększy retencję wód podziemnych i wpłynie na zmniejszenie spływu powierzchniowego. W ocenie Sądu zostały wykazane podstawy do przeznaczenia gruntu poda zalesienie, o jakich mowa w art. 14 ust. 2 pkt. 3 – strome stoki. Z treści materiałów planistycznych wynika jednoznacznie, że uzasadnieniem przeznaczenia działki nr [...] pod zalesienie był fakt, iż znajduje się na stoku
o znacznym stopniu nachylenia, bezpośrednio graniczy z istniejącym lasem, a jej zalesienie zabezpieczy grunt przez osuwaniem. W ocenie Sądu jest to uzasadnienie wypełniające treść normatywną art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy o lasach, w brzemieniu obowiązującym na dzień podjęcia uchwały. A zatem, jeżeli podjęcie uchwały
o przeznaczeniu działki nr 258 pod zalesienie, nie naruszało przepisów prawa materialnego i procesowego, to nie da się uzasadnić legitymacji skarżącego, która zgodnie z wymogami prawnymi musi opierać się na naruszeniu interesu prawnego. Negatywna weryfikacja w tym zakresie musiała prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 2 pkt 5a p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd w pkt I, na podstawie art. 147 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie działek nr [...] i [...] położonych
w B. W pkt II wyroku odrzucono skargi W. C., A. K., J. W. i Z. K. O kosztach postępowania (pkt. III i IV), Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 202 § 1 i § 2 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło