I OZ 1055/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 maja 2017 roku sygn. akt II SA/Ol 279/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 5 maja 2017 roku sygn. akt II SA/Ol 279/17 wydanym na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił A. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zawartym w skardze wnioskiem A. B. zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że właściwy organ może złożyć wniosek o ściganie go za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. oraz, że w razie ustalenia, że posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, może skierować wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący wyłącznie powołał się na treść art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017, poz. 489, dalej: ustawa z dnia 7 września 2007 roku), lecz w żaden sposób nie odniósł jego treści do swojej sytuacji faktycznej. Skarżący nie wykazał nawet, że posiada prawo jazdy. Nie wykazał również, w jaki sposób brak prawa jazdy będzie skutkować "niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody" lub "niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", a tylko takie przesłanki pozwalają na wstrzymanie wykonania aktu. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wykazał także w jaki sposób fakt złożenia przez organ właściwy dłużnika wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. może powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznaczył, że złożenie takiego wniosku powoduje, zgodnie z art. 209 § 3 k.k., że ściganie odbywa się z urzędu. Jednak o tym, czy spełnione zostały znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. decyduje sąd powszechny, zaś wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie jest równoznaczne z wypełnieniem znamion tego przestępstwa. Z tego względu w ocenie Sądu I instancji nie można art. 5 ust. 3b pkt 1 powołanej ustawy interpretować w ten sposób, że sam fakt złożenia przez organ właściwy dłużnika wniosku o ściganie z urzędu za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. powoduje, że spełniona została przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca wstrzymanie wykonanie decyzji. Zażalenie na to postanowienie wywiódł A. B., wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą. Podał, że do czasu uzyskania w dniu 21 kwietnia 2017 roku prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii A i B prowadził jeden sklep (w miejscowości, w której mieszka - G., po uzyskaniu prawa jazdy otworzył jeszcze drugi sklep - w oddalonych o 22 km od G. W. Skarżący podniósł, że w razie utraty prawa jazdy konieczne będzie zamknięcie sklepu w W. oraz dodatkowe opłacanie dostaw towarów do sklepu w G., przez co spadną uzyskiwane przez niego dochody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanej normy wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. We wniosku należy wskazać, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ślad za Sądem I instancji podkreślić należy, że nie stanowi prawidłowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych samo powołanie się na treść art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r., na podstawie którego organ właściwy dłużnika składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 kodeksu karnego (pkt 1), a po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego (pkt 2). Takie uzasadnienie wniosku jest z całą pewnością zbyt ogólne, nie zawiera w szczególności żadnych konkretnych okoliczności, w oparciu o które Sąd mógłby dokonać oceny tego, czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła szkodę u skarżącego, a jeśli tak, to czy będzie można ją zakwalifikować jako znaczną, ewentualnie, czy spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę na to, że skarżący nie poparł swoich twierdzeń żadnymi informacjami na temat chociażby tego, czy w ogóle posiada prawo jazdy. Podobnie skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób jego zdaniem fakt złożenia przez właściwy organ wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. może wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy uznać, że również w tym zakresie argumentacja Sądu I instancji jest jak najbardziej przekonywująca. Wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie jest równoznaczne z wypełnieniem znamion wskazanego przestępstwa. Wymaga podkreślenia, że wniosek o ściganie, o którym mowa w powołanym przepisie ustawy z dnia 7 września 2007 roku, może złożyć, oprócz organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego, także pokrzywdzony lub organ pomocy społecznej - art. 209 § 2 k.k. W konsekwencji powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uchroni skarżącego przed skutkami postępowania karnego zainicjowanego takim wnioskiem - nie można bowiem domniemywać, że pozostali uprawnieni nie złożą przedmiotowego wniosku. Zaznaczyć trzeba także, że ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ani w zażaleniu nie została przedstawiona żadna argumentacja w tym zakresie. W zażaleniu skarżący przedstawił natomiast w bardziej obszerny i szczegółowy sposób niż we wniosku o wstrzymanie okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za uwzględnieniem tegoż wniosku, związane z konsekwencją wydania zaskarżonej decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 3b pkt 2 powołanej ustawy z dnia 7 września 2007 roku. Podał między innymi, że uzyskane w kwietniu 2017 roku prawo jazdy umożliwiło mu poszerzenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej o drugi sklep, zlokalizowany w innej miejscowości niż jego miejsce zamieszkania. W ocenie żalącego utrata prawa jazdy będzie skutkować koniecznością zamknięcia tego sklepu, co spowoduje zmniejszenie uzyskiwanych przez niego dochodów. Dodatkowo wskazał, że będzie musiał ponieść wyższe koszty związane z opłaceniem dostaw towarów. Odnosząc się do tej argumentacji należy przede wszystkim stwierdzić, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2016 roku sygn. akt I OZ 643/16; postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 176/12 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest tylko dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na marginesie warto jednak zaznaczyć, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę żalący nie uprawdopodobnił wystąpienia znacznej szkody - nie wykazał przekonywująco, dlaczego będzie musiał zamknąć jeden ze sklepów. Nie podjął próby wyjaśnienia, dlaczego nie może powierzyć zadań związanych z dostarczaniem towaru do sklepów któremuś z zatrudnionych pracowników (skarżący w zażaleniu powołuje się na fakt zatrudnienia pracowników w sklepie w W. - k. 34), a sam poruszać się komunikacją publiczną lub korzystać z pomocy osób trzecich - np. pracowników lub członków rodziny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty zawarte w zażaleniu są niezasadne i jako takie nie mogą odnieść zamierzonego skutku, zaskarżone postanowienie natomiast odpowiada prawu. W konsekwencji powyższego zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.