I SA/Op 51/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-05-05

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, posiadająca jedynie środki na koncie depozytowym, które zostaną jej przekazane dopiero po zwolnieniu, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie wykonuje odpłatnego zajęcia, a jej środki pieniężne znajdują się na koncie depozytowym i zostaną jej przekazane dopiero po zwolnieniu z zakładu karnego, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W takiej sytuacji zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący L. Z., przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że nie posiada majątku ani oszczędności, a jego dochody z renty podlegają comiesięcznej egzekucji. Z informacji od zakładu karnego wynikało, że skarżący nie był zatrudniony odpłatnie, a środki na jego koncie depozytowym zostaną mu przekazane dopiero po zwolnieniu. Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi L. Z. (dalej jako skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W dniu 24 marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek skarżącego (sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718] - zwanej dalej p.p.s.a.), w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z treści wniosku wynika, że od 17 lutego 1995 r. przebywa w zakładzie karnym, nie posiada żadnego majątku jak też oszczędności, zaś dochody miesięczne z tytułu renty okresowej w wysokości 1.671,46 zł podlegają comiesięcznej egzekucji w łącznej kwocie 1.450,14 zł (egzekucja zaległości podatkowych obciąża dochody w kwocie 505 zł, zaś egzekucja pozostałych wymagalnych zobowiązań dochody w kwocie 945,14 zł). Dodatkowo, w odpowiedzi na pismo Sądu z 3 kwietnia 2017 r., Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w [...] oświadczył, że skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym, że nie był zatrudniony odpłatnie w tej jednostce, oraz że stan konta depozytowego wynosi 1.313,80 zł (akumulacja zgodnie z art. 126 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy[Dz. Z 1997 r., Nr 90, poz. 557]), w dyspozycji – 292,80 zł. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w części następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z zacytowanej wyżej przesłanki, instytucja prawa pomocy jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, może być udzielana w szczególnych przypadkach. W tym względzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie z 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8; postanowienie z 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, lex nr 471131; postanowienie z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, lex nr 1319081). Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie z zwolnienia z kosztów sądowych. Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów sądowych. Z przekazanego przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w [...] pisma wynika, iż skarżący nie wykonuje żadnego zajęcia zarobkowego, zaś znajdujące się na koncie depozytowym środki pieniężne, zgodnie z art. 126 kodeksu karnego wykonawczego zostaną mu przekazane dopiero z chwilą zwolnienia z zakładu karnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło