II SA/Gd 73/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-05-08
Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lokalizacja stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczonym pod usługi rzemiosła z funkcją mieszkaniową oraz tereny zieleni izolacyjnej, jest dopuszczalna, jeśli plan nie zawiera wprost zapisu o możliwości lokalizacji tego typu inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej jest dopuszczalna na terenach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli plan nie zawiera wprost zapisu o takiej możliwości, pod warunkiem, że nie jest ona sprzeczna z określonym przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele usługowe, mieszkaniowe lub produkcyjne co do zasady nie jest sprzeczne z lokalizacją tego typu inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wcześniejsze decyzje organów obu instancji zostały uchylone przez WSA i NSA z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wadliwości postępowania. Organy ponownie rozpatrujące sprawę nie uwzględniły w pełni wytycznych sądów, co doprowadziło do kolejnego uchylenia decyzji. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym, wpływu na środowisko i zdrowie, a także utraty wartości nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. A., A. A., M. A. i M. A. na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 9 listopada 2016 r., nr B.6740.481.2013.TC, 2. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących: K. A., A. A., M. A. i M. A. kwotę 500 zł (pięćest złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga K. A., M. A., A. A. i M. A. na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 12 marca 2013 r. A. zwróciła się do Starosty o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i energetycznej linii zasilającej stację na działce nr [..], położonej w M., gmina Ż.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Starosta wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku poprzez: dostarczenie czterech egzemplarzy analizy środowiskowej, oryginału pełnomocnictwa oraz dokumentu, z którego wynika służebność gruntowa przejazdu i przechodu przez działkę drogową nr [..] i [..]. Następnie, postanowieniem z dnia 8 maja 2013 r., organ nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji technicznej poprzez wykonanie dyspozycji zawartych w pkt 1-7 przedmiotowego postanowienia.
W toku postępowania mieszkańcy sąsiadujących z planowaną inwestycją nieruchomości wnieśli o nieuwzględnienie wniosku, wskazując na szkodliwy wpływ telefonii komórkowej oraz utratę wartości ich nieruchomości. Wyjaśnienia w sprawie złożył również inwestor, który pismami z dnia 28 maja i 31 maja 2013 r. ustosunkował się do postanowienia Starosty z dnia 8 maja 2013 r., a także do protestów i uwag okolicznych mieszkańców.
Decyzją z dnia 2 lipca 2013 r. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla wnioskowanej inwestycji. Organ I instancji po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał bowiem, że usytuowanie planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej będzie kolidowało z miejscowym planem a ponadto projektowana inwestycja nie została doprowadzona do zgodności z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W szczególności brak ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanej inwestycji o parametrach wynikających z dokumentacji budowlanej uniemożliwiał, zdaniem Starosty, wydanie pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. Wojewoda, decyzją z dnia 6 września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Staroty z dnia 2 lipca 2013 r.
Uzasadniając wydaną decyzję, Wojewoda wskazał, że planowana inwestycja jest niezgodna z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [..] objęta jest bowiem miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2002 r. nr XL/641/2002, zgodnie z którym położona jest ona na terenie oznaczonym symbolem UR, MN, co oznacza teren usługi rzemiosła z funkcją mieszkaniową oraz na terenie ZI - tereny zieleni izolacyjnej. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w tym też kontekście należy interpretować art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Nie zgodził się Wojewoda z inwestorem, że skoro teren, na którym ma powstać inwestycja znajduje się na obszarze przeznaczonym w planie pod funkcję zabudowy usługowej rzemiosła, to planowana inwestycja nie jest sprzeczna z planem. Wojewoda podkreślił, że inwestor niedokładnie zacytował zapis planu, podczas gdy w planie wyraźnie mowa jest o terenie przeznaczonym pod usługi rzemiosła z funkcją mieszkaniową. Trudno zatem uznać budowę stacji bazowej za usługi rzemiosła, a tym bardziej połączoną z funkcją mieszkaniową. Po drugie, żaden inny zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza lokalizacji inwestycji celu publicznego na terenach objętych planem, co z kolei nie oznacza, jak twierdzi inwestor, że skoro inwestycja taka nie jest zabroniona, to jest dozwolona. Organ odwoławczy uznał zasadność twierdzeń, że przyjęte w miejscowym planie rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże pod warunkiem - rozmieszczenie inwestycji celu publicznego musi być ujęte w tym planie. Takie rozumowanie potwierdza treść ust. 2 art. 46 zdanie pierwsze, ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych:
Za uzasadniony uznał Wojewoda zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 i 14 k.p.a. Zasadnie, w ocenie Wojewody, zwróciła uwagę odwołująca się Spółka, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada załatwiania spraw w formie pisemnej, tym bardziej jeżeli chodzi o materiał dowodowy lub czynności procesowe mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta stwierdził, że z informacji ustnych stron postępowania, jakie otrzymał, wynika, że dla przylegającego obszaru nie objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zostały wydane warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych i w związku z tym faktem należy domniemywać, że teren ten jest również przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. W ocenie Wojewody za niedopuszczalne uznać należy postępowanie dowodowe przeprowadzone i oparte jedynie na ustnych informacjach stron, czy też domniemaniach organu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś stosownie do art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
Za wadliwą uznał Wojewoda interpretację Starosty dotyczącą określenia wysokości zabudowy na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem wysokość zabudowy określona została do 1,5 kondygnacji (do 11,0 m od poziomu terenu do kalenicy). Chociaż zapis ten mówi o wysokości zabudowy, to nie można mieć jednak wątpliwości, iż w tym przypadku chodzi jedynie o wysokość budynków. Wieża kratowa jako element obiektu infrastruktury technicznej nie posiada bowiem kalenicy.
W przekonaniu Wojewody także żądanie Starosty dotyczące dostarczenia dokumentu potwierdzającego legalność istniejącej na działce nr [..] wiaty magazynowej wraz z istniejącą rozdzielnią, które to obiekty nie stanowią własności inwestora, jest bezpodstawne. Sam fakt, że inwestor zamierza przyłączyć zasilanie projektowanej stacji bazowej do istniejącej rozdzielni elektrycznej, nie stanowi podstawy do badania legalności istniejącej zabudowy. Zamiast żądać wyżej wymienionych dokumentów, Starosta powinien zwrócić uwagę, czy w projekcie budowlanym określone zostały warunki przyłączenia do istniejącej rozdzielni, bowiem jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaopatrzenie w energię elektryczną powinno odbywać się zgodnie z warunkami technicznymi określonymi przez użytkownika sieci. Poza projektem przyłącza dla zasilania elektrycznego inwestor nie dołączył natomiast żadnych innych dokumentów określających warunki przyłączenia (art. 34 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane).
Powyższe uchybienia nie miały jednak, zdaniem Wojewody, wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Starosty, z uwagi na naruszenie art. 35 ustawy - Prawo budowlane, poprzez niezgodność planowanego przedsięwzięcia z zapisami, obowiązującego na terenie objętym inwestycją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności jeżeli chodzi o możliwość lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr [..].
Za uzasadnione uznał Wojewoda żądanie Starosty dotyczące dołączenia do wniosku decyzji o wyłączeniu działki [..] z produkcji rolnej. Opinia geotechniczna podłoża gruntowego, na którą powołuje się skarżący, nie może stanowić podstawy do uznania, że całą działkę nr [..] stanowią gleby pochodzenia innego niż organiczne. Jak wynika z przedstawionej opinii, odwiertów dokonano jedynie w dwóch miejscach i to na wydzielonym pod budowę stacji bazowej, bardzo małym fragmencie działki. Zaś w przypadku konieczności wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, właściwy organ dokonuje wyłączenia całej działki, a nie jej fragmentu. W ocenie Wojewody bez stosownej wiedzy, jakiego rodzaju gleby znajdują się na całej nieruchomości, nie można jednoznacznie stwierdzić, że na działce nr [..] znajdują się jedynie gleby pochodzenia nieorganicznego.
Bez znaczenia dla sprawy uznał Wojewoda odmienną ocenę Starosty i inwestora w kwestii konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanej inwestycji. Wojewoda, wskutek nieprawidłowego zgromadzenia materiału dowodnego, w szczególności nieustalenia przez organ I instancji czy dla terenów sąsiadujących ze stacją telefonii komórkowej zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy, nie był w stanie wypowiedzieć się i ustalić w sposób jednoznaczny, gdzie znajdują się miejsca dostępne dla ludności na terenie objętym oddziaływaniem stacji bazowej telefonii komórkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpatrzeniu skargi A. na decyzję Wojewody z dnia 6 września 2013 r., wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 834/13, uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 2 lipca 2013 r.
Uzasadniając wydany wyrok, Sąd stwierdził, że nie podziela poglądu orzekających w sprawie organów administracji, które uznały, że skoro plan miejscowy nie przewiduje na przedmiotowym terenie inwestycji celu publicznego, takich jak urządzenia telekomunikacyjne, wybudowanie na tym terenie inwestycji o takim charakterze jest wykluczone. Sąd wskazał, że z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XL/641/2002 Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2002 r. niewątpliwie wynika, że działka oznaczona nr [..] w miejscowości M., położona jest na terenie oznaczonym symbolem UR,MN - jest to jest teren usług rzemiosła z funkcją mieszkaniową oraz na terenie ZI, który stanowi tereny zieleni izolacyjnej. Ponadto, uchwała przewiduje konieczność uwzględniania zakazów i nakazów w zakresie użytkowania terenu i zasad gospodarki ściekowej określonych w decyzji Wojewody z 6 sierpnia 1993 r., związanych z położeniem terenu w obrębie zewnętrznego terenu ochrony pośredniej ujęcia wody powierzchniowej "[..]" z rzeki R. Zgodnie zaś z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106, poz. 675 ze zm.), który ma zastosowanie również do planów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Z ustępu 2 tego artykuły wynika zaś, że jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Co do zasady przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, także przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Sąd wskazał przy tym, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych infrastruktura telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu oznacza między innymi instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą o wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne (...) jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000.
Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że orzekające w sprawie organy nie przeprowadziły analizy zapisów planu w świetle regulacji art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, a skoro zapisy planu dotyczące obszaru UR,MN w ogóle nie stanowią, czy na terenie tym można lokalizować inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w świetle art. 46 ust. 2 nie sposób uznać, że na terenie tym istnieje zakaz budowy tego typu inwestycji. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że jest to teren głównie usługowy (rzemiosło), na którym lokalizacja takich inwestycji, zgodnie z treścią art. 46 ust. 2, jest co do zasady dopuszczalna.
Sąd wskazał więc, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy powinny w pierwszej kolejności zanalizować charakter przewidzianej planem zabudowy oraz rozważyć czy lokalizowanie stacji bazowej telefonii komórkowej nie jest sprzeczne z określonym planem przeznaczeniem terenu. W tym celu konieczne jest ustalenie, jaki rodzaj zabudowy będzie na tym terenie realizowany celem realizacji funkcji mieszkaniowej, uzupełniającej usługi rzemiosła.
Sąd nie zgodził się jednocześnie z zarzutem dotyczącym naruszenia przez organy art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wskazując, że jeżeli wyłączenie z produkcji rolnej dotyczy całej działki, analiza gruntów pod kątem ich pochodzenia powinna dotyczyć całego obszaru.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stał się prawomocny z uwagi na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1691/14, skargi kasacyjnej Wojewody. NSA uznał przy tym, że Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że organy nie dokonały wymaganej oceny zgodności planowanej inwestycji, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XL/641/2002 Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2002 r., przy uwzględnieniu regulacji art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Z art. 46 ust. 1 wynika zaś zasada ogólna dopuszczalności inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej na terenach objętych postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego a z ust. 2 tego przepisu wynika, że aby lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej na wymienionych terenach nie była dopuszczalna, to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musiałby zawierać konkretne uregulowania ograniczające lub wręcz zakazujące realizacji takich inwestycji. Skoro zapisy planu miejscowego dotyczące obszaru UR,MN, na którym znajduje się działka inwestycyjna, w ogóle nie stanowią, czy na terenie tym można lokalizować inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej, to w świetle treści art. 46 ust. 2 ustawy nie sposób uznać, że na terenie tym istnieje zakaz realizacji tego typu inwestycji.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy inwestor przedłożył do akt cztery egzemplarze projektu budowlanego aktualne na dzień składania wniosku oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane a wykonując postanowienie Starosty z dnia 4 sierpnia 2016 r., dostarczył również: decyzję zezwalającą na wyłączenie działki nr [..] w M. z produkcji gruntów rolnych lub gruntów leśnych przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne; cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z kwalifikacją przedsięwzięcia sporządzoną zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; projekt budowlany doprowadzony do zgodności z ustawą Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; rysunek zbiorczy zagospodarowania terenu uzupełniony o podpis projektanta branży elektronicznej.
W toku postępowania ustalono również, że: dla działki sąsiedniej nr [..] został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej z dnia 24 listopada 1999 r. nr XVI/249/99) wprowadzający funkcję zabudowy mieszkaniowej z możliwością wprowadzenia usług o dopuszczalnej wysokości zabudowy licząc od terenu do najwyższego punktu budynków mieszkalnych maksymalnie 10,0 m; dla działek nr [..] i [..] w M. zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy, określające maksymalną wysokość zabudowy na 12,0 m (dla działki nr [..]) i 9,0 m (dla działki nr [..]); dla działki nr [..] został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2002 r. nr XL/641/2002) ustalający maksymalną wysokość zabudowy na 11,0 m; działka nr [..] została podzielona na siedem działek budowlanych, które zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy z dnia 19 sierpnia 2015 r. przeznaczone zostały pod funkcję zabudowy mieszkaniowej.
Następnie, postanowieniem z dnia 14 września 2016 r., Starosta wezwał inwestora do: 1. przedłożenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub ostatecznej decyzji orzekającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny przedsięwzięcia na środowisko, wskazując, że z kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, iż dla kierunku wiązki głównej promieniowania anteny A1, A2, B1 i B2 zostały przekroczone wartości równoważnych mocy promieniowania izotropowego EIRP dla miejsc dostępnych dla ludności oraz 2. doprowadzenia projektowanej stacji do zgodności z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów poł elektromagnetycznych w środowisku oraz sposób sprawdzania dotrzymania tych poziomów, wskazując, że z analizy występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2 wynika, że dla sektora 0 az. O0, S az. 00, G az. 00 oraz A az. 00 zostały przekroczone wartości dopuszczalnych pół elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 6 października 2016 r., inwestor poinformował, że wymieniono analizę oraz kwalifikację przedsięwzięcia w związku z wprowadzoną do projektu budowlanego korektą ustawienia projektowanych anten, w ten sposób, aby dopuszczalne poziomy oddziaływania projektowanej inwestycji znajdowały się w miejscach niedostępnych dla ludności.
W rezultacie, Starosta, decyzją z dnia 9 listopada 2016 r. nr [..], zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A. – wieża typu "Dariusz Monopol Strong 24 m" i energetycznej wewnętrznej linii zasilającej stację – WLZ na terenie działki nr [..] w M., gmina Ż.
Uzasadniając wydaną decyzję, Starosta stwierdził, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2002 r. nr XL/641/2002 nie wykluczają możliwości realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na tym terenie. Projektowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z ustaleniami tego planu, a tym samym jest zgodna z funkcją zabudowy z niego wynikająca. Starosta stwierdził także, że obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych będą występować wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności. Miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych w zakresie odległości wyznaczonych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z przedstawionymi dokumentami wiązki promieniowania będą przebiegać ponad dopuszczalnymi wysokościami zabudowy, określonymi w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jak i ostatecznych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Starosta stwierdził jednocześnie, że rozpatrywane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż nie zalicza się ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
Od decyzji Starosty odwołanie wnieśli K. A., M. A., A. A., M. A. i I. A., domagając się jej uchylenia z uwagi na jej sprzeczność z ich interesem ekonomicznym oraz z uwagi na wprowadzenie poprzez jej wykonanie zagrożenia zdrowia i życia właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Odwołujący się wskazali przy tym na niezgodność inwestycji z przepisami prawa budowlanego i z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz podkreślili, że słuszne byłoby skierowanie sprawy do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, celem uzyskania jednoznacznej decyzji w przedmiocie stawianych zarzutów o możliwym znaczącym oddziaływaniu wieży na środowisko a także na zdrowie i życie ludzkie.
Odwołanie od decyzji Starosty wnieśli także J.H. i S. H., podkreślając, że nie wyrażają zgody na budowę inwestycji tak szkodliwej dla życia i zdrowia wszystkich, którzy mieszkają obok inwestowanej działki i wskazując, że w M. jest już wieża, która powstała bez zgody urzędu.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 9 listopada 2016 r.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zarówno pod kątem przeznaczenia jak i określonej wysokości. Wyjaśnił przy tym, że co prawda planowana wieża kratowa zgodnie z projektem budowlanym będzie miała wysokość 24 m, to zauważyć należy, że zapisy planu odnośnie wysokości zabudowy dotyczą tylko i wyłącznie budynków, a wskazuje na to chociażby fakt, że wieża kratowa jako element obiektu infrastruktury technicznej nie posiada kalenicy ani kondygnacji, a jeżeli chodzi o zgodność planowanej inwestycji pod kątem przeznaczenia terenu to stanowisko to jest zgodne z wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2014 r. oraz wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r.
Wojewoda nie podzielił jednocześnie stanowiska odwołujących się co do potrzeby przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie odrębnego postępowania środowiskowego, podkreślając, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko a także do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co zostało wykazane w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności w projekcie budowlanym i zamieszczonej w nim kwalifikacji przedsięwzięcia. Wojewoda wskazał przy tym, że zgodnie z przedstawionymi obliczeniami i wykonanymi rysunkami miejsca dostępne dla ludności występują poza osiami głównych wiązek promieniowania anten sektorowych w zakresie odległości wyznaczonych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Analiza materiału dowodowego w sprawie wykazała, że wiązki promieniowania będą przebiegać ponad dopuszczalnymi wysokościami zabudowy określonymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jaki i ostatecznych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązujących na obszarze objętym inwestycją w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W decyzji Burmistrza Gminy z dnia 18 sierpnia 2015 r. określono maksymalną wysokość zabudowy dla działki nr [..] na 10 m a na stronie 65 projektu znajduje się analiza, z której wynika, że działka ta położona jest w obszarze oddziaływania inwestycji, jednakże z uwagi na wysokość odziaływania wynoszącą dla sektora A i S oraz sektora C i U przy pochyleniu maksymalnym od 12,9 do 16,3 a przy minimalnym od 14,5 m do 17,5 m ponadnormatywne oddziaływanie tj. o wartościach powyżej 0,1 W/m2 nie będzie występować w miejscach dostępnych dla ludzi. Wojewoda zaznaczył w tym miejscu, że działka nr [...] położona jest tylko w niewielkim fragmencie w osi głównej wiązki promieniowania oznaczonej symbolem A1 i A2, gdzie wysokość do wiązki wynosi 24,0 m i stwierdził, ze nie zasługują na uwagę również zarzuty odwołujących się dotyczące szkodliwego oddziaływania inwestycji na zdrowie lub środowisko.
Wojewoda stwierdził ponadto, że nie zasługują na uznanie argumenty odwołujących się dotyczące utarty wartości ekonomicznej działek wskutek szkodliwego odziaływania planowanej inwestycji, podkreślając, że są to argumenty wynikające jedynie z subiektywnego interesu odwołujących się a nie z obowiązujących przepisów prawa.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem: art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego – gdyż planowana inwestycja nie znajduje się w planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonej nieruchomości osób skarżących; art. 38 i art. 68 Konstytucji RP i przepisów bezwzględnie obowiązujących w Unii Europejskiej co do braku decyzji skierowania sprawy do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w celu uzyskania jednoznacznej decyzji w przedmiocie stawianych zarzutów o możliwym znaczącym oddziaływaniu planowanej wieży na środowisko a także na zdrowie i życie ludzkie z najbliższego sąsiedztwa skupiska ludzkiego. Skarżący podkreślili, że o ile w planie zagospodarowania przestrzennego są zaplanowane obiekty o wysokości 11 m, to nie mają prawa być inne wyższe, bez względu na to czy są budynkami, czy jakimiś innymi konstrukcjami, a przeznaczenie w planie terenu na funkcję mieszkaniową i rzemiosło nie dotyczy usług telekomunikacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 19 grudnia 2016 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia 9 listopada 2016 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.
Kontrolowane decyzje wydane zostały po ponownym rozpoznaniu wniosku złożonego A. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A. – wieża typu "Dariusz Monopol Strong 24 m" oraz energetycznej wewnętrznej linii zasilającej stację – WL na terenie działki nr [..] w M., na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 834/13, a także wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1691/14.
Zgodnie zaś z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązani są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 886/07, Legalis), chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Legalis).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zarówno Starosta jak i Wojewoda w toku ponownie prowadzonego postępowania, nie wypełnili zaś wskazań co do dalszego postępowania zawartych w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r., jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2014 r.
Orzekające organy nadal nie przeprowadziły bowiem analizy obowiązujących dla terenu działki nr [..] w M. zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 28 marca 2002 r. nr XL/641/2002 w świetle regulacji art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Organy nadal nie przeanalizowały charakteru przewidzianej planem zabudowy mieszkaniowej oraz nie rozważyły czy lokalizowanie wnioskowanej stacji bazowej telefonii komórkowej nie jest sprzeczne z określonym planem przeznaczeniem terenu w tymże zakresie. Powinność taką wskazał zaś zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny, a z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji wynika, że orzekające organy odczytały ją mylnie jako przesądzenie zgodności planowanej budowy z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takich natomiast stwierdzeń nie ma w żadnym z wydanych w sprawie wyroków.
Sąd orzekający podkreśla jednocześnie, że dokonując takiej analizy zasadne wydaje się uwzględnienie również przeznaczenia wszystkich terenów bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której planowana jest inwestycja, również tych w stosunku do których przeznaczenie ustalono decyzją o warunkach zabudowy. Teren w planie miejscowym oznacza bowiem jakiś obszar, który nie powinien być odnoszony wyłącznie do inwestowanej działki. Zauważyć ponadto należy, że występowanie na danym terenie zabudowy jednorodzinnej z woli ustawodawcy kłóci się z możliwością umieszczania na niej infrastruktury telekomunikacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 176/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych uznano również, że przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne jedynie z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Przeprowadzenie takiej analizy jest przy tym istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, jak wskazano w wydanych w sprawie wyrokach, przede wszystkim z uwagi na treść art. 35 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego, a także z uwagi na treść art. 46 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli inwestycja taka jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Ponadto, w sprawie nie dokonano w ogóle oceny zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wysokości zabudowy, mimo że zarzuty w tym zakresie zawarte były w odwołaniu skarżących. Ocena w tym zakresie wymaga natomiast szczegółowej analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której w niniejszej sprawie zabrakło (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2012 r., II OSK 395/11).
Wreszcie organy nie wyjaśniły w ogóle czy w sprawie może zachodzić kumulacja mocy anten. W szczególności zaś organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania złożonego przez J. H. i S. H., w którym wskazano, że w M. w sąsiedztwie inwestowanej działki jest już wieża.
Z tych wszystkich względów, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot poniesionych przez nich kosztów sądowych – wpisu w kwocie 500 zł.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie po raz kolejny rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, stosownie do treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło