VII SA/Wa 1375/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (|Dz. U. z 2013r. poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r. znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2016r.. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] czerwca 1997r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazał [...] i [...] rozbiórkę wiaty – zadaszenia podwórka posesji przy ul. [...], na działce Nr [...] w [...] . Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 października 2008r. sygn. akt II SA/Kr 597/08 oddalił skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 1997r. Rozpoznając wniosek o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997r. w trybie art. 161 § 1 kpa organ wyjaśnił, że przepis ten daje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jeżeli zaistnieją wskazane przesłanki: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) istnieje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo konieczność zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa, 3) nie ma możliwości usunięcia stanu zagrożenia albo zapobieżenia poważnym szkodom w inny sposób. Przesłanki te nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej i muszą zaistnieć łącznie. Możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie decyzji ostatecznej, w trybie art. 161 § 1 Kpa, odnosi się wyłącznie do ochrony, w sytuacjach wyjątkowych, wartości szczególnie cennych i może nastąpić jedynie wówczas, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. We wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 1997r. nakazującej rozbiórkę [...] wskazał, że wiata – zadaszenie podwórka została zbudowana po to , aby chronić osoby korzystające z usług sklepu znajdującego się w tylnej części podwórka kamienicy przy ul. [...] w [...] przed spadającymi odłamkami murów, tynków oraz fragmentów poszycia dachowego sąsiednich kamienic. Jej zdaniem wykonanie decyzji skutkować będzie narażeniem życia oraz zdrowia osób udających się (poprzez dziedziniec) do sklepu, pracowników sklepu oraz samych mieszkańców kamienicy. Zagrożenie to jest realne i na chwilę obecną nie można mu zapobiec w inny sposób. Organ analizując przedstawioną argumentację uznał, iż nie może ona stanowić podstawy wzruszenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 1997r. ponieważ ani treść decyzji ani jej wykonanie nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Brak jest bezpośredniego związku pomiędzy wykonaniem decyzji, a wystąpieniem zagrożenia dla chronionych dóbr. W sprawie źródłem niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego jest podnoszona przez stronę okoliczność niewłaściwego stanu technicznego budynków otaczających działkę nr [...] na której wykonano przedmiotową wiatę. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznych właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wszcząć stosowne postępowanie administracyjne określone w art. 66 ustawy Prawo budowlane i nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nie można zatem przyjąć, że brak jest możliwości zapobieżenia zagrożeniu w inny sposób. Skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. wniosła [...] zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7, 77, 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa oraz art. 161 § 1 kpa. Zdaniem skarżącej wykonanie rozbiórki doprowadzi do stanu zagrażającemu życiu lub zdrowiu ludzkiemu , gdyż dziedziniec zostanie pozbawiony ochrony przed spadającym tynkiem lub fragmentami poszycia dachowego. Istnieje zatem związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy wykonaniem nakazu rozbiórki, a zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016r. odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 161 § 1 kpa, zgodnie z którym minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Z brzmienia przepisu wynika, że ma on m. in. na celu usunięcie stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Przy czym jego zastosowanie jest możliwe tylko w przypadku istniejącego w rzeczywistości stanu zagrożenia tych dóbr. Zagrożenie wskazanych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 997/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów – orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz z dnia 26 marca 1987r. sygn. akt II SA 1553/86, LEX Nr 10735). Nadto uchylona lub zmieniona w omawianym trybie może być wyłącznie taka decyzja ostateczna, która nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów przewidujących zmianę lub uchylenie takich decyzji (art. 154, art. 155 i art. 163 kpa.), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 kpa.) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 kpa), ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1997r., sygn. akt III RN 52/96, LEX Nr 29996). Zatem wskazany przepis, co należy podkreślić, znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy istnieje zagrożenie dóbr w nim określonych, w tym życia lub zdrowia ludzkiego, i nie można go usunąć poprzez wykorzystanie innych instytucji prawnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnić przy tym należy, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 kpa, organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, (którą to oceną jest on związany), ale bada sprawę wyłącznie w aspekcie określonych przepisem przesłanek, a więc ocenia wyłącznie to, czy występuje stan zagrożenia wartości, o których mowa w przepisie, a następnie – czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wskazanych dóbr, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2009r. , sygn. akt I SA/Wa 1901/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zgodzić należy się z organem orzekającym, iż przesłanki określone w art. 161 § 1 kpa w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Przede wszystkim z treścią decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997r. wydanej w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też jej wykonaniem, nie wiąże się stan zagrożenia wymienionych w przepisie dóbr. W/w decyzją organ nakazał [...] i [...] rozbiórkę samowolnie wzniesionej, także bez zgody konserwatora zabytków, wiaty - zadaszenia podwórka posesji przy ul. [...] , podnosząc, że przejęli oni na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] października 1989r. od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste działkę Nr [...] zobowiązując się jednocześnie do odtworzenia i modernizacji oficyny tylnej i bocznej przy ul. [...] , najpóźniej w okresie dwóch lat. Obowiązkiem organu w rozpoznawanej sprawie było przede wszystkim dokonanie oceny, czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego powoduje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego lub poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. W ocenie Sądu organ niewadliwie uznał, iż decyzja z dnia [...] czerwca 1997r. nie powoduje stanu zagrażającego w/w dobrom. Ani treść decyzji, ani w ostateczności jej wykonanie nie niosą za sobą zagrożeń, o których mowa w art. 161 § 1 kpa. Skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie oraz w skardze wskazała na zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego. W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja nie pozwala jednak na przyjęcie, że zagrożenie wskazanych dóbr jest realne i obiektywnie udowodnione, a nadto wynika z treści samej decyzji ostatecznej. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1997r. nie wiąże się stan zagrożenia dóbr wymienionych w art. 161 § 1 kpa. O takim zagrożeniu nie może świadczyć faktyczny stan sąsiednich obiektów budowlanych, do których decyzja ta się nie odnosi. W konsekwencji za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył także przepisów procesowych, wziął bowiem pod uwagę wszelkie te okoliczności, które przy ocenie sprawy mogły mieć znaczenie prawne. Wyjaśnił z jakich przyczyn argumentacja skarżącej nie mogła wywołać zamierzonego skutku. Jednocześnie, oceniając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego kierował się prawidłową wykładnią w/w art. 161 § 1 kpa. Dodać przy tym należy, iż z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja ostateczna pozostaje w obrocie prawnym, a prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności nie doprowadziło do jej wyeliminowania. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.)orzekł, jak w sentencji.