I GZ 241/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 14/17 w zakresie odrzucenia zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Ld 14/17 odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie ze skargi P. M. na post(...) października 2016 r., nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 14/17 odrzucił zażalenie P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2018 roku, sygn. akt III SA/Łd 14/17 odrzucające skargę P.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie zakończonej wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku w dniu 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 14/17 oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia (...) października 2016 r., znak (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych na postępowanie egzekucyjne z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie z jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie zakończonej wydaniem 28 lutego 2017 roku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. III SA/Łd 14/1 wyroku oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia (...) października 2016 r., znak (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych na postępowanie egzekucyjne z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Pismem z dnia 29 marca 2018 r. P. M.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zatytułowane "Zażalenie na postanowienie sądu, sygn. akt III SA/Łd 14/17 z dnia 23 marca 2018 r." W opinii Sądu z treści pisma jednoznacznie wynikało, że jest ono formalnym środkiem zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na niesporządzenie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego, odrzucił jako niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pismem z dnia 14 maja 2018 r. skarżący wnosząc o jego uchylenie jako bezprawne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył również pełnomocnik skarżącego wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a to: a) art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. - poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że pismo wniesione osobiście przez P. M. z dnia 29 marca 2018 roku stanowiło zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną - w sytuacji, gdy P. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2018 roku w przedmiocie odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 14/17, b) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 194 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 285l — poprzez niezasadne odrzucenie zażalenia wniesionego bezpośrednio przez skarżącego P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2018 roku w przedmiocie odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 14/17 — w sytuacji, gdy wniesienie przez skarżącego osobiście ww. zażalenia, bez zachowania wymogu sporządzenia go przez adwokata, radcę prawnego lub doradcy podatkowego, wymagało uprzedniego wezwania skarżącego do uzupełnienia powyższego braku. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. K. Z. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu P. M.z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 14/17 odrzucił zażalenie skarżącego albowiem jego środek odwoławczy nie był sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasady wnoszenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zgodnie z art. 285f § 3 p.p.s.a. skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i § 2 p.p.s.a. na odrzucenie skargi kasacyjnej (jak w niniejszej sprawie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) przysługuje zażalenie, które wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (lub odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia), powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, WSA w Łodzi powinien był, więc tak wniesioną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odrzucić, co prawidłowo uczynił, wobec wywiedzenia środka odwoławczego osobiście przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że aby Sąd mógł merytorycznie rozpoznać sprawę wniesiony środek prawny (skarga, zażalenie itd.) musi spełniać wymogi formalne. Sąd bada, zatem w pierwszej kolejności spełnienie tych wymogów przez stronę. Jeśli środek prawny jest wniesiony prawidłowo pod względem formalnym – Sąd może przejść do merytorycznego jego rozpoznania, jeżeli zaś zawiera braki czy uchybienia – sąd nie może podjąć merytorycznej decyzji w sprawie. Wymogi formalne obowiązują wszystkich. Gdyby Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie mimo tego, że skarżący nie zastosował się do przepisów prawa regulujących formalny aspekt wnoszenia pism do sądu, naruszyłby prawo. Należy również podkreślić, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu odrzucające skargę P. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ze względu na nieusuwalny brak, jakim jest jej osobiste sporządzenie przez skarżącego (Postanowienia NSA z dnia: 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1470/17 i 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 528/18, por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 1150, wraz z powołanym tam orzecznictwem, B.Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2015, s. 358). Podkreślić należy jednak, że uzupełnieniu na podstawie wezwania przewodniczącego podlegają wyłącznie braki odnoszące się do ogólnych wymogów pisma w postępowaniu sądowym, czyli określone w treści art. 46 i 47 p.p.s.a. Opisany brak złożonej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako niepodlegający uzupełnieniu, skutkuje jej odrzuceniem. Fakt, że skarżący ma wyznaczonego pełnomocnika z urzędu nie może go w żaden sposób konwalidować. W takim przypadku skarga i tak podlega odrzuceniu. Podkreślić przy tym należy, że skarżący ma nadal otwarty termin do złożenia przedmiotowej skargi, a jeżeli potrzebuje do tego pomocy pełnomocnika z urzędu, to powinien taki wniosek złożyć przed jej wniesieniem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., na jego wniosek, po złożeniu stosownego oświadczenia.