III FSK 775/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-08-04

Skład orzekający: Anna Dalkowska, Paweł Borszowski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów proceduralnych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a.) może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Przepisy proceduralne, takie jak art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., stanowią tzw. przepisy wynikowe i nie mogą być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej. Ich naruszenie jest konsekwencją naruszenia innych przepisów stanowiących wzorce kontroli. Strona skarżąca musi powiązać zarzut naruszenia tych przepisów z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności osoby trzeciej (byłego członka zarządu) za zaległości podatkowe spółki. Organ podatkowy orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz VAT za lata 2011-2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, uznając, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, a przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki zaistniały wcześniej niż w rzeczywistości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 964/17 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrok sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 20 marca 2018 r., III SA/Wa 964/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. S. (dalej: "Strona", "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2011 r., 2012 r., 2013 r. oddalił skargę. 1.2. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na mocy postanowienia z 11 kwietnia 2016 r. W dniu 16 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wydał decyzję orzekającą o solidarnej, ze spółką I. [...] Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") oraz byłym prezesem zarządu P. K., odpowiedzialności podatkowej skarżącego byłego członka zarządu spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011, 2012 i 2013 r. oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011, 2012 i 2013 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji uznał, że po pierwsze, organ miał wszelkie przesłanki, aby przyjąć, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, co na podstawie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz 201, dalej: "o.p.") otwierało przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Po drugie, wskazywane przez skarżącego mienie to złom pozostały po maszynie introligatorskiej, który nie przedstawia realnej i identyfikowalnej wartości finansowej oraz nie nadaje się do egzekucji rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych. Zaś miejsce przechowywania gotówki nie zostało ustalone. Po trzecie, owe "mienie" wskazała spółka w toku postępowania egzekucyjnego, a skarżący bezowocnie powiela te informacje, bezpodstawnie przypisując tym informacjom przymiot nowości i atrakcyjności egzekucyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się również z organem podatkowym, jakoby przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały już w lutym 2011 r., podczas gdy skarżący złożył taki wniosek (bezskutecznie) dopiero w 2013 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. 1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Na powyższy wyrok skarżący wniósł skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej mającym wpływ na jej treść, a tym samym uzasadniających jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, a tym samym wypełnienie dyspozycji art. 174 pkt 2 p.p.s.a. 2.2. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 dalej: "ustawa COVID") oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2022 r. Wymienionym zarządzeniem strony zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i poinformowano o możliwości uzupełnienia argumentacji w piśmie procesowym, z zachowaniem trybu określonego w art. 66 p.p.s.a. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 21 lipca 2022 r., natomiast organowi w dniu 4 lipca 2022 r. Żadna ze stron nie uzupełniła stanowiska oraz nie wyraziła sprzeciwu co do zastosowanego trybu rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ustawy COVID w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. 3.3. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna oraz, czy w terminie płatności zobowiązań spółki istniały przesłanki wystąpienia przez skarżącego o ogłoszenie upadłości zarządzanej przez niego spółki, a jeżeli tak, to czy nie wystąpienie o ogłoszenie upadłości w tym czasie nastąpiło bez jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań przez spółkę, a zobowiązania, za które skarżący odpowiadał były wymagalne w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Skarżący, nie zgadzając się z wyrokiem Sądu pierwszej instancji, zarzucił mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. 3.4. Zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogą jednak odnieść oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej skutku. Z powodu tego, że wymienione przepisy prawa, jako tzw. przepisy wynikowe, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z dnia: 20 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 425/18; 15 lutego 2108 r., sygn. akt II FSK 297/16; 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2547/17). Przepisy te, jak jednoznacznie wynika to z ich treści, odnoszą się do kompetencji sądu administracyjnego realizowanej w rezultacie rozpoznania skargi wniesionej na zaskarżony akt. Oznacza to, że warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia albo niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa. Naruszenie wymienionych przepisów jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. W związku z tym, zmierzając do wykazania naruszenia wymienionej regulacji – poprzez niezasadne zdaniem strony skarżącej oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji – strona skarżąca powinna powiązać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z zarzutem (zarzutami) naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym – jej zdaniem – uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując je, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Brak zaś wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanych przepisów wynikowych nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. W konsekwencji należy uznać, że przepisy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. są bezzasadne. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżący nie podniósł żadnych innych zarzutów. 3.5. Mając na względzie powyższe oraz art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Alicja Polańska Anna Dalkowska Paweł Borszowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło