I GSK 561/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-27
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Barbara Stukan - Pytlowany, Barbara Kołodziejczak - Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wcześniej sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, a następnie oddalił skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli została ona już poddana kontroli sądowoadministracyjnej, a skarga na tę decyzję oraz skarga kasacyjna zostały oddalone prawomocnym orzeczeniem. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że nie stwierdzono wad prawnych decyzji, a ponowne badanie tej kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stanowiłoby naruszenie zasady związania prawomocnym orzeczeniem.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie, wskazując na prawomocne oddalenie skargi na tę decyzję przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Strona wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3343/16 w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
1.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3343/16, oddalił skargę P. P. (zwanego dalej "Skarżący kasacyjnie", "Strona skarżąca", "Strona") na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (zwanego dalej "Minister", "organ", "organ odwoławczy" ) z dnia [...] października 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej "Prezes ARiMR" ) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie przyznania Panu P. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010.
2. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym.
2.1.Pismem z dnia [...] maja 2016 r. P. P. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Wniosek ten został potraktowany z urzędu jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji.
2.2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Prezes ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2011 r.
2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
2.4.W uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji postanowienia, organ II instancji wskazał, że decyzja Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2011 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. była poddana kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. (sygn. akt I SA/Ol 742/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/12) oddalił tę skargę kasacyjną.
2.5..Mając powyższe na uwadze Minister powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem. Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie sądu, bowiem sąd z urzędu ma obowiązek ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
2.6.W skardze na powyższe postanowienie skarżący podniósł zarzuty:
- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, w której została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w sytuacji, w której skarżący w swoich pismach powołał nowe okoliczności, które nie były badane przez organ administracji ani przez sąd administracyjny,
- naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., poprzez brak dążenia organu administracji do rzetelnego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, czemu w przedmiotowej sprawie organy administracji uchybiły,
- naruszenia art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., poprzez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów, w sytuacji gdy k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
2.7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Strony i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
3.2. W ocenie Sądu pierwszej instancji zasadnie organ administracji, działając w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omówionej wyżej decyzji Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] października 2011 r. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
3.3. Wskazując na treść powyższego przepisu Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zinterpretowały przepis art. 61a k.p.a. Trafność tej wykładni z kolei, znajduje potwierdzenie w treści uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2009 r.
3.4.Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności winien ocenić, czy decyzja będąca przedmiotem kontroli nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Skoro w zwyczajnym trybie skarga Strony skarżącej, na decyzję z dnia [...] października 2011 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, to oznacza, że Sąd ten, nie dopatrzył się ani zwykłego ani też kwalifikowanego naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, skoro przesłanka skutkująca nieważnością decyzji musi istnieć w dacie wydawania decyzji przez organ, to oddalenie skargi na tę decyzję, jest równoznaczne z dokonaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny, że wada taka nie wystąpiła. Ponadto w świetle art. 170 p.p.s.a wydane w sprawie orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana.
4.Skarga kasacyjna
4.1.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P. P., za pośrednictwem swojego pełnomocnika, zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucając obrazę przepisów postępowania:
- art. 145 k.p.a., 149 k.p.a., 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 61a k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, w której została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa,
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w sytuacji, w której skarżący w swoich pismach powoływał nowe okoliczności, które nie były badane przez organ administracji ani przez Sąd Administracyjny,
- naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 24 k.p.a., poprzez brak dążenia organu administracji do rzetelnego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także wydanie orzeczenia przez organ podlegający wyłączeniu,
- naruszenie art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm). dalej: "p.p.s.a.") poprzez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów, w sytuacji gdy k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący postuluje przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ administracji, wskazując na fakty i dowody, które w istotny sposób mogą zmienić przedmiot rozstrzygnięcia w stosunku do sprawy prawomocnie zakończonej.
4.2.Wskazując na powyższe Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
5.Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5.1.Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, podlega więc oddaleniu.
5.2. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
5.3.Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Nadto, w przypadku podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, powinna wskazywać na jedną z form naruszenia tych norm (błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie) oraz wyjaśniać na czym ono polega (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a dodatkowo, w sytuacji podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.)
4. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Jednakże w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której wyjaśniono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na NSA stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". W uzasadnieniu wspomnianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w przypadku niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, ograniczającego się do wskazania przepisów postępowania administracyjnego, nie ma przeszkód, by NSA po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej samodzielnie zidentyfikował zarzut naruszenia prawa przez WSA.
5. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa procesowego w szczególności art. 145 k.p.a., 149 k.p.a., 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 61a k.p.a, art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 24 k.p.a. oraz art. 170 i art. 171 p.p.s.a. wskazane w petitum skargi kasacyjnej.
Skarżący błędnie sformułował podstawy kasacyjne, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a., ale bez powiązania ich z przepisami p.p.s.a.Nie wskazał naruszenia art.145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Mając jednak na uwadze ogólną moc wiążącą powołanej uchwały (art. 269 § 1 p.p.s.a.), przyjąć należy, iż wadliwość ta nie stoi na przeszkodzie do rozpoznania skargi kasacyjnej w granicach wskazanych w niej, naruszeń przepisów k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę po przeprowadzeniu analizy skargi kasacyjnej stwierdza, że zarzucane Sądowi pierwszej instancji uchybienia sprowadzają się do tego, że Sąd ten nie uwzględnił skargi, błędnie uznając, że organ nie naruszył wskazanych w skardze do Sądu pierwszej instancji, przepisów postępowania administracyjnego.
Istotnym jednakże uchybieniem w sformułowaniu zarzutów kasacyjnych w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie, jest to, że Skarżący kasacyjnie uzasadnił zarzuty naruszenia art.156 k.p.a. oraz art.61a k.p.a. powołując się w zasadzie, na przesłanki wznowienia postępowania i błędne ustalenia faktyczne. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji, między innymi naruszenie art.145 i art.149 k.p.a. podnosząc, iż z uwagi na nowe fakty i dowody zaistniałe w sprawie, które w istotny sposób mogą zmienić przedmiot rozstrzygnięcia, nie ma mowy o zaistnieniu w sprawie przesłanek z art.170 i 171 p.p.s.a. Skarżący opisuje ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności faktyczne sprawy i podnosi zarzuty naruszenia art.7, art.8, art.75 §1, art.77§1 k.p.a., a także w kontekście wznowienia postępowania również art.24.k.p.a., tracąc z pola widzenia przedmiot rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie wyrok Sądu pierwszej instancji dotyczy, postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, opisanej na wstępie decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji to postępowanie nadzwyczajne, odrębne od postępowania wznowieniowego, w którym, nie podlegają badaniu okoliczności faktyczne sprawy, ani kwalifikowane naruszenia procedury, ale wady prawne decyzji. Z tych względów wskazane wyżej zarzuty naruszenia art.7 , art.8, art.75 §1, art.77 §1, art.24 , art.145, art.149 k.p.a., nie mogły odnieść w tym postępowaniu, zamierzonego skutku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy. Dokonując analizy niniejszej sprawy w aspekcie prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że powyższe orzeczenie zostało wydane po przeprowadzeniu zgodnego z przepisami procedury sądowoadministracyjnej postępowania, a zarówno treść wyroku, jak i jego uzasadnienie są prawidłowe i zgodne z normatywnymi wzorcami ich oceny.
5.5.Przechodząc do kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny chciałby się odnieść, do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji - art. 61a k.p.a , który stanowi podstawę normatywną wydanych przez organy orzekające w sprawie rozstrzygnięć, a które w ocenie Strony, naruszyły powyższy przepis poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, którą Skarżący uważa za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten, nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (a zatem żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Powołany przepis przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Natomiast druga występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Należy przy tym zauważyć, że aby organ mógł odmówić wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., wystarczające jest ziszczenie się choćby jednego z wyżej przedstawionych warunków (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 553/15, LEX nr 2118781).
W rozpoznawanej sprawie, podstawą zastosowania przez organy - jako podstawy normatywnej rozstrzygnięcia art. 61a § 1 k.p.a. - była przesłanka "innych, uzasadnionych przyczyn."
Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, organy administracji, prawidłowo, zastosowały w sprawie art.61 a k.p.a., a stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale 7-Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09., w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.".
Uchwała ta znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie mimo, że wydana została w oparciu o nieobowiązujący już przepis art.157 § 3 k.p.a., który stanowił, iż odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Po nowelizacji k.p.a. i uchyleniu art. 157 § 3 k.p.a., o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, organy orzekają na zasadach ogólnych, określonych w art. 61a § 1 k.p.a. zawierającego analogiczną co do istoty regulację prawną, z tą różnicą, że dotyczy on wszystkich postępowań administracyjnych, a nie tylko postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
5.5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób prawidłowy Sąd pierwszej instancji dokonał interpretacji art.61a k.p.a., wskazując, że w niniejszej sprawie, decyzja Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2011 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r. była poddana kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 742/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Strony, a Naczelny Sąd Administracyjnego, wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. ,sygn. akt II GSK 1113/12 oddalił skargę kasacyjną, od powyższego wyroku.
Z powyższego wynika, iż skoro skarga w trybie zwyczajnym została oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu to oznacza, że Sąd ten, nie dopatrzył się ani zwykłego ani też kwalifikowanego naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić też należy, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wad prawnych (wymienionych w art.156 k.p.a.) samej decyzji, które istnieją w dacie wydania decyzji przez organ. Oddalenie więc skargi na tę decyzję, jest równoznaczne z dokonaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny, że wada taka nie wystąpiła. Trafnie też wskazał Sąd pierwszej instancji, iż w świetle art. 170 p.p.s.a wydane w sprawie orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana.
5.6.Z tych wszystkich względów na podstawie art.184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło