II SA/Rz 486/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na "akt samowoli" Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie niewykonania obowiązku służącego realizacji prawa - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. A. K. pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. (data wpływu do Sadu – 24 kwiecień 2017 r.) złożyła skargę na "akty samowoli" Prezydenta Miasta [...] jako organu prowadzącego Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego w [...] (w skrócie ZSKU), w którym wykonywała pracę jako nauczycielka języka niemieckiego od dn. [...].09.2004 r. do [...].08.2009 r. Skarżąca wskazała, że skarga dotyczy następujących samowolnych działań Prezydenta Miasta [...]: 1. "ustnego nieaktu" zakomunikowanego przez Zastępcę Prezydenta Miasta [...] początkiem 2009 r. odmawiającego wystąpienia w obronie jej uprawnień nauczycielskich jako nauczycielce dyplomowanej zatrudnionej w ZSKU w [...] od [...] września 2005 r. z mocy prawa, na podstawie mianowania, co oznaczało odmowę realizacji jej publicznego prawa podmiotowego przyznanego art. 63 ust. 2 w zw. z art. 91d pkt 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674); 2. "ustnego nieaktu" ogłoszonego przez Zastępcę Prezydenta Miasta [...] początkiem września 2009 r. namawiającego ją do niezwłocznego złożenia w organie rentowym wniosku o emeryturę nauczycielską; 3. "pisemne akty samowoli" Zastępcy Prezydenta Miasta [...] i Prezydenta Miasta [...] w okresie od [...] czerwca 2010 r. do [...] kwietnia 2011 r. poświadczające stan sprzeczny z rzeczywistym stanem prawnym celem ukrycia dokonania wyłudzenia środków publicznych i defraudacji części subwencji oświatowej. Skarżąca wskazała także, że organ uporczywie wskazywał sąd pracy jako organ wyłącznie właściwy do rozstrzygnięcia rzekomego sporu. W jej ocenie jedynym organem władzy jurysdykcyjnej uprawnionym do rozpoznania był wojewódzki sąd administracyjny, o czym stanowi art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwana dalej jako "P.p.s.a."). A. K. zażądała stwierdzenia nieistnienia zaskarżonych nieaktów Prezydenta Miasta [...], wydania jedynego zgodnego z prawem orzeczenia reformatoryjnego, stanowiącego tytuł egzekucyjny, potwierdzający jej status jako nauczyciela zatrudnionego z mocy prawa od dnia [...] września 2005 r. w ZSKU w [...], na podstawie mianowania wskutek automatycznego przekształcenia się z mocy art. 10 ust. 5a Karty Nauczyciela prawnie niedopuszczalnej umowy o pracę w stosunek służbowy oparty na mianowaniu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie, albowiem sprawa będąca przedmiotem skargi została już uprzednio dwukrotnie prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniami WSA w Rzeszowie z 22 stycznia 2016 r., sygn. II SA/RZ 1568/15 oraz z 16 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Rz 1528/16. Zatem zaistniała przesłanka o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarga, jak wskazała sama skarżąca A. K. dotyczy "aktów samowoli Prezydenta Miasta [...]" i wskazanych w rozwinięciu skargi "ustnych nieaktów Zastępcy Prezydenta Miasta [...]". Przed dokonaniem oceny tak złożonej skargi zauważyć należy, że skarga tej samej osoby – A. K. - złożona (podobnie jak w niniejszej sprawie) na "ustne nieakty Zastępcy Prezydenta [...]" ogłoszone jej "początkiem września 2009 r." i dotyczące odmowy realizacji przysługującego jej "publicznego prawa podmiotowego określonego w art. 63 Karty Nauczyciela" oraz "pisemne nieakty" wydane przez Prezydenta i Zastępcę Prezydenta Miasta [...], wydane w okresie od [...] czerwca 2010 r. do [...] kwietnia 2011 r., w których organ "poświadczył nieprawdziwy stan rzeczy oraz uporczywie odmawiał potwierdzenia istnienia od dnia 1 września 2005 r. z mocy prawa stosunku pracy" – była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Rzeszowie, który prawomocnym już postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II SA/Rz 1528/16 ją odrzucił. Podkreślić także wypada, że wbrew argumentom organu nie doszło do zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej, który mógłby być podstawą odrzucenia skargi, bowiem stan powagi rzeczy osądzonej wiąże się tylko z orzeczeniem merytorycznym w sprawie, takie zaś nie zostało wydane (por. podobnie J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 176 i n.; wyrok NSA z 24 marca 2005 r., OSK 1665/04; postanowienie NSA z 16 lipca 2009 r., II OZ 589/09; postanowienie NSA z 18 października 2012 r., I OSK 1951/12; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu, nie ma podstaw do przyjęcia powagi rzeczy osądzonej i odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Nie można jednak przyjąć, że brak powagi rzeczy osądzonej wynikającej z odrzucenia nie stwarza żadnych przeszkód we wniesieniu skargi przez ten sam podmiot na ten sam przedmiot zaskarżenia określony jako "ustne nieakty" lub "pisemne akty samowoli". Dotyczy to zwłaszcza sytuacji takich, jaka zaistniała w badanej sprawie, gdzie przyczyną odrzucenia skargi postanowieniem Sądu z 16 grudnia 2016 r., był brak właściwości sądu administracyjnego do kontroli tego rodzaju aktów (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Skoro ta sama strona skarżąca wniosła ponowną skargę na ten sam przedmiot zaskarżenia – działanie Prezydenta Miasta [...] i jego Zastępcy, należałoby przytoczyć dokładnie te same argumenty, co poprzednio. Taka sytuacja mogła by mieć miejsce wielokrotnie, co mogłoby prowadzić do nadużycia prawa do skargi. Sprzeczne z ideą ochrony sądowej jest wielokrotne wnoszenie skarg na ten sam akt, pomimo braku możliwości udzielenia przez sąd skutecznej ochrony prawnej, bowiem skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z powyższym należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., II GSK 463/10, w myśl którego odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 P.p.s.a. nie wyklucza sytuacji, iż będzie możliwe ponowne jej wniesienie. Jednakże odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, zasadniczo wyklucza jej ponowne wniesienie, a zatem czyni taką "nową" skargę niedopuszczalną w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Analogiczna sytuacja zachodzi w badanej sprawie. Skoro poprzednia skarga tej samej skarżącej na te same "ustne nieakty"/"pisemne akty samowoli" – nie stanowiące decyzji administracyjnych, czy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) została prawomocnym postanowieniem z 16 grudnia 2016 r. odrzucona, zatem nowa skarga w tej samej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. Wskazać także należy, że wbrew stanowisku skarżącej wskazany przez nią art. 5 pkt 3 P.p.s.a stanowiący, że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa, nie może uzasadniać właściwości sądu administracyjnego. Wskazuje jedynie sprawy nienależące do właściwości tego sądu. Ponieważ skarga podlega odrzuceniu Sąd, mając na względzie treść art. 222 P.p.s.a., odstąpił od wzywania skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.