II SA/Gd 131/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-06-07
Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły na wspólnotę mieszkaniową obowiązek wykonania robót budowlanych związanych z ociepleniem ścian i stropodachu ostatniej kondygnacji budynku, opierając się jedynie na stwierdzonych zawilgoceniach w jednym lokalu, bez wykazania, że stan techniczny całego obiektu uzasadnia takie działania?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo, wydając decyzje nakazujące wykonanie robót budowlanych związanych z ociepleniem ścian i stropodachu ostatniej kondygnacji budynku. Podstawą tych decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jednakże postępowanie wyjaśniające dotyczyło jedynie stanu zawilgocenia w jednym lokalu, a nie całego obiektu. Brak jest dowodów na to, że stan techniczny pozostałej części dachu i ścian uzasadniał nałożenie obowiązku na całą wspólnotę mieszkaniową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych związanych z ociepleniem ścian i stropodachu ostatniej kondygnacji budynku z powodu zawilgocenia i zagrzybienia w jednym z lokali. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściciela lokalu nr [..], a następnie rozszerzone o lokal nr [..]. Organy uznały, że przyczyną zawilgoceń jest nieprawidłowe wykonanie izolacji termicznej ścian i dachu. Skarżąca kwestionowała zakres nałożonych robót i podstawy prawne decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 29 czerwca 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w G. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2016 r., wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na wniosek A. C. z dnia 10 grudnia 2013 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego części dachu budynku przy ul. M. w G. w związku z zawilgoceniem lokalu nr [..] w klatce A w tym budynku.
W toku postępowania organ przeprowadził w dniu 28 marca 2014 r. oględziny w lokalu nr [..] w klatce A budynku przy ul. M. w G., podczas których ustalił, że: lokal ten zlokalizowany jest na VI (ostatnim) piętrze budynku; mieszkanie jest lokalem skrajnym, zlokalizowanym w północnej części budynku; mieszkanie przewietrzane jest od strony wschodniej, północnej i zachodniej; w pokoju zlokalizowanym od strony północno-wschodniej w górnym narożniku przy stropie i przy ścianach zewnętrznych widoczne jest szare przebarwienie powłoki malarskiej; takie przebarwienie powłoki malarskiej występuje również w narożniku północno-zachodnim tego pokoju; dodatkowo na ścianie północnej (zewnętrznej) przy styku ściany z sufitem występują jednostkowe plamki na powłoce malarskiej; nie występują ślady przecieków wody przez strop. Podczas oględzin: A. C. oświadczyła, że na przełomie jesieni i zimy 2012 r. przedstawiciele firmy A. skuli tynk w lokalu nr [..] w miejscach zagrzybionych i wykonali uzupełnienie tynku i miejscowo zamalowali, a pojawiające się ponownie wykwity, głównie na ścianie od strony północnej, na bieżąco usuwane za pomocą środków chemicznych, przy czym ściana północna jest ścianą bardzo wychłodzoną; właściciele lokalu nr [.] oświadczyli, że w ich lokalu nie występują ślady zagrzybienia; właściciele lokalu nr [..] oświadczyli, że we własnym zakresie ocieplili w lokalu ścianę "zimną", gdzie występowało zagrzybienie, warstwą materiału izolacyjnego stosowaną przy grzejnikach. W toku postępowania organ uzyskał ponadto do akt sprawy protokoły z rocznych przeglądów elementów budynku narażonych na szkodliwe działanie czynników atmosferycznych.
Następnie, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), organ nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej, opracowanej przez osobę/osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, ustalającej przyczyny występowania zawilgoceń w lokalu nr [..] w klatce A w budynku przy ul. M. w G. wraz ze wskazaniem sposobu likwidacji przyczyn i skutków występujących zawilgoceń.
W odpowiedzi, w dniu 28 stycznia 2016 r., skarżąca przedłożyła do akt "Orzeczenie techniczne dotyczące zawilgocenia pomieszczeń mieszkania w budynku mieszkalnym na osiedlu mieszkaniowym "[..]" w G. przy ul. M." wykonane w sierpniu 2015 r. przez inż. S. G., posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno budowlanej. W orzeczeniu tym wskazano m.in., że: podczas wizji lokalnej stwierdzono występowanie plam wilgoci na sufitach w pomieszczeniach mieszkalnych na ostatniej kondygnacji mieszkania przy ul. M.; wykwity pleśni występują w narożach ścian i sufitów w dwóch pokojach; wykwity zagrzybienia na ścianach i sufitach w pokojach mieszkania nr [..] przy ul. M. są efektem nieprawidłowego wykonania izolacji termicznej ścian oraz dachu.
W dniu 6 kwietnia 2016 r. B. i H. K. – współwłaściciele lokalu nr [..] w klatce A budynku przy ul. M. w G., wnieśli o rozszerzenie prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania o ich lokal a w szczególności o ścianę wschodnią, dach nad lokalem nr [..] oraz element wystający z budynku (element wspornikowy), wskazując, że problem zawilgocenia dotyczy również ich lokalu. Wyjaśnili przy tym, że pomimo zastosowanych środków doraźnych m.in. pochłaniaczy wilgoci ich mieszkanie jest wyziębione i zawilgocone, co skutkuje zagrzybieniem lokalu a przeprowadzone, w ramach bieżącej konserwacji mieszkania, docieplenie od wewnątrz ścian zewnętrznych wykonane 2013 r., nie przyniosło rezultatu, gdyż w tym roku w okresie zimy wystąpiło zagrzybienie, które powiększa się. Jako dowód przedstawili zdjęcia zacieków występujących w ich mieszkaniu.
Pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o rozszerzeniu prowadzonego postępowania o sprawę zawilgocenia lokalu nr [..] w klatce A w budynku przy ul. M. w G.
W rezultacie, decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, robót budowlanych związanych z ociepleniem ścian i stropodachu ostatniej kondygnacji budynku nr 2 przy ul. M. w G., w zakresie lokali mieszkalnych w obrębie klatki A, w następującym zakresie:
1) na całej powierzchni dachu nad częścią budynku przynależną do klatki A o powierzchni ca. 232 m2:
a) zdemontować istniejącą izolację termiczną dachu (styropian EPS-100) wraz z warstwą dociskową;
b) wykonać izolację z polistyrenu ekstrudowanego grubości minimum 15 cm;
c) na warstwie izolacji termicznej wykonać dodatkową izolację przeć i w wodną np. 2 x papa termozgrzewalna grubości 4,8 mm;
d) wykonać warstwę dociskową z płyt chodnikowych grubości 5 cm lub ze żwiru płukanego o grubości 15 cm i uziarnieniu jak w projekcie 16-32 mm;
2) w zakresie elementu wspornikowego zlokalizowanego w północno-wschodnim narożniku budynku na wysokości wieńca stropu ostatniej kondygnacji części budynku przynależnej do klatki A na długości co najmniej 1 m licząc od lica ścian budynku na powierzchni każdego wspornika:
a) na górnej powierzchni wykonać demontaż istniejącego opierzenia i istniejącej izolacji termicznej;
b) na dolnej powierzchni wykonać demontaż istniejącej izolacji termicznej;
c) na górnej powierzchni wykonać izolację z polistyrenu ekstrudowanego grubości minimum 15 cm;
d) na dolnej powierzchni wykonać izolację z polistyrenu ekstrudowanego grubości minimum 15 cm wraz z warstwami wykończeniowym;
e) na ścianach bocznych wykonać dodatkową izolację termiczną ze styropianu o grubości minimum 5 cm wraz z warstwami wykończeniowymi tak aby łączna grubość styropianu wynosiła co najmniej 15 cm;
f) na górnej powierzchni wykonać nowe opierzenia z blachy ocynkowanej o gr. 0,70 mm;
3) zdemontować istniejące opierzenie ściany północnej o długości ca. 15,78 m, ściany zachodniej na odcinku o długości ca. 5,14 m od narożnika północno-zachodniego budynku i ściany wschodniej na odcinku o długości ca 7,78 m od narożnika północno-wschodniego budynku;
4) na powierzchni ca. 124 m2 obejmującej: całą szerokość ściany północnej o długości ca. 15,78 m, odcinek ściany zachodniej od narożnika północno-zachodniego budynku o długości ca 5,14 m i odcinek ściany wschodniej od narożnika północno-wschodniego budynku o długości ca 7,78 m, na górnym odcinku ww. ścian o wysokości ca. 4,30 m (odcinek pomiędzy krawędzią nadproży otworów okiennych kondygnacji V piętra, a górnymi krawędziami ścian) wykonać dodatkową izolację termiczną ze styropianu o grubości minimum 5 cm wraz z warstwami wykończeniowymi, tak aby łączna grubość styropianu wynosiła co najmniej 15 cm oraz wykonać - w miejsce zdemontowanych, nowe opierzenia z blachy ocynkowanej o gr. 0,70 mm.
Jednocześnie, organ orzekający nakazał skarżącej przedstawić w inspektoracie, w terminie 7 dni od dnia zakończenia robót wskazanych w decyzji, oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, która nadzorowała te roboty budowlane o sposobie wykonania przedmiotowych robót i ustalił nieprzekraczalny termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 października 2016 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że analizując zgromadzony materiał dowodowy w sprawie zawilgocenia lokali nr [..] i nr [..] w klatce A w budynku przy ul. M. w G., uznał, iż występujące zawilgocenia w tych lokalach powodują powstawanie zagrzybień i wykwitów pleśni, które stanowią zagrożenie dla zdrowia osób przebywających w tych lokalach. Wobec powyższego, zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 czerwca 2015 r.), tj. obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Jak wynika zaś z orzeczenia technicznego inż. S. G. z sierpnia 2015 r. przyczyną występowania zagrzybienia na ścianach i sufitach w pokojach mieszkania nr [..] przy ul. M. w G. jest nieprawidłowe wykonanie izolacji termicznej ścian oraz dachu. Nieprawidłowe wykonanie izolacji termicznej ścian oraz dachu, w ocenie organu, jest również przyczyną występowania zagrzybienia i pleśni na ścianach i sufitach w mieszkaniu nr [..] przy ul. M. w G. Tym samym, zalecenia zawarte w orzeczeniu technicznym inż. S. G., dotyczące likwidacji przyczyn występujących zagrzybień i pleśni w lokalu nr [..], w ocenie organu, mają również zastosowanie do lokalu nr [..]. W związku z powyższym, jak wskazał organ, bezzasadne byłoby narażać Wspólnotę na dodatkowe koszty związane ze sporządzeniem i przedłożeniem oceny technicznej, opracowanej przez osobę/osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, ustalającej przyczyny występowania zawilgoceń w lokalu nr [..] w klatce A w budynku przy ul. M. w G. wraz ze wskazaniem sposobu likwidacji przyczyn i skutków występujących zawilgoceń. Ponadto, organ ocenił, że orzeczenie techniczne wykonane przez inż. S. G. nie ocenia sposobu wykonanych izolacji termicznych elementu wspornikowego zlokalizowanego w północno-wschodnim narożniku budynku na wysokości wieńca stropu ostatniej kondygnacji części budynku przynależnej do klatki A. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w miejscach kotwienia przedmiotowego elementu wspornikowego występuje największe zawilgocenie ścian, co skutkuje zagrzybieniem i wykwitami pleśni w lokalach nr [..] i [..]. W miejscach kotwienia przedmiotowego elementu wspornikowego występują mostki termiczne. Uwzględniając zalecenia zawarte w orzeczeniu technicznym inż. S.G. dotyczące sposobu wykonania izolacji termicznych dachu (płaszczyzna pozioma) oraz ścian (płaszczyzna pionowa) wskazane zalecania dotyczące izolacji płaszczyzn poziomej i pionowej organ zastosował również do płaszczyzn poziomych i pionowych elementu wspornikowego na długości co najmniej 1m licząc od lica ścian budynku na powierzchni każdego wspornika.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca wniosła odwołanie, domagając się odstąpienia od nakazu zawartego w punkcie 1 decyzji i nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych wskazanych w punkcie 1 na powierzchni 115 m2 a nie na powierzchni 232 m2, wskazując, że pozostali właściciele lokali mieszkalnych usytuowanych na VI piętrze budynku przy Ul. M. w G. nie zgłaszają uwag odnośnie występowania zawilgoceń. Co więcej, w ocenie skarżącej, przyczyny zawilgocenia lokali mieszkalnych są także inne powody, które wynikają z nieprawidłowego użytkowania lokali, jak np. zaklejanie kratek wentylacyjnych i nierozszczelnianie okien.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 21 grudnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin jego wykonania na dzień 30 czerwca 2017 r. oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku.
Uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest zły stan techniczny budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. M. klatka A w G., w części dotyczącej mieszkania nr [..], gdzie na ścianach zewnętrznych i na stropie w pokoju zlokalizowanym w tym mieszkaniu od strony północnej występują zawilgocenia. Zgodnie ze sprawozdaniem z badań Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej nr [..] z dnia 20 listopada 2014 r. w próbkach pobranych na ścianie i w powietrzu występują grzyby. Rozwój zagrzybienia i dewastacja ścian i stropów postępuje wobec tego konieczne jest wyeliminowanie przyczyn zaistniałego stanu. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że z akt sprawy wynika, iż A. C. zgłaszała problem zawilgocenia i zagrzybienia jej mieszkania kilkakrotnie do Wspólnoty Mieszkaniowej, jednak nie przyniosły one oczekiwanego rezultatu. Wykonywano prace doraźne, które nie likwidowały przyczyn zaistniałego stanu. Co więcej, Wspólnota nie zrealizowała zaleceń podanych w protokołach z pięcioletnich przeglądów technicznych budynku nr [..] i [..], w których zawarto zalecenie usunięcia przyczyny powstania zawilgoceń oraz zagrzybień lokalu mieszkalnego A [..], a także zalecono zaplanowanie remontu hydroizolacji pokrycia dachowego. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, że pomimo iż organ I instancji nie dokonał oględzin w mieszkaniu nr [..], to prawidłowo rozszerzył postępowanie obejmując również i ten lokal. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i posiadaną wiedzę techniczną uznał, że problemy z zagrzybieniem w mieszkaniu nr [..] sąsiadującym z mieszkaniem nr [..] wynikają również z nieprawidłowego wykonania izolacji termicznej dachu i ścian, i zaskarżoną decyzją nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących dachu nad lokalem nr [..] i nr [..], jak i dotyczących ścian zewnętrznych przy tych lokalach. Zalecenia zawarte w orzeczeniu technicznym dotyczącym likwidacji przyczyn występujących zagrzybień i pleśni w lokalu nr [..] mają również zastosowanie do lokalu nr [..].
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż przyczyną zagrzybienia mieszkania nr [..] jest stan techniczny dachu i ścian zewnętrznych a wobec tego ustalenie dodatkowe czy zagrażają one życiu nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym. Ponadto, z akt sprawy wynika, że w okresie gwarancyjnym wykonawca budynku - firma A., pismem z dnia 14 września 2007 r., zobowiązała się do wykonania określonych robót mających na celu poprawienie izolacyjności dachu, a Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej powyższego zobowiązania nie wyegzekwował, a także nie rozwiązał zaistniałego problemu po okresie gwarancyjnym.
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając przy tym, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem:
- art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane – poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, przy braku wskazania przez organ jakich wymagań stanu technicznego, wynikających z przepisów prawa, obiekt budowlany położny przy ul. M. w G. nie spełnia oraz w jakim zakresie stan taki wynika z naruszenia przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku wynikającego z art. 61 Prawa budowlanego;
- art. 107 § 1 k.p.a. – poprzez brak pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu prawnym podstawy prawnej wydanej przez organ II instancji decyzji poza czysto formalnym powołaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego;
- art. 107 § 1 k.p.a. – poprzez zastosowanie w zaskarżonej decyzji odmiennej podstawy prawnej w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji od wskazanej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji jako podstawa rozstrzygnięcia, co spowodowało brak powiązania uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, brak logiki i wewnętrznej spójności decyzji oraz jej uzasadnienia a tym samym brak logicznego przedstawienia procesu dojścia przez organ I instancji do takiego rozstrzygnięcia decyzji;
- art. 11 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady przekonywania tj. utrzymanie decyzji organu I instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku i jednocześnie wskazanie w uzasadnieniu odmiennej od wskazanej w uzasadnieniu organu I instancji podstawy prawnej z której ten obowiązek wynika, co doprowadziło do powstania stanu rażącej sprzeczności i niepewności prawnej;
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 81 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej tj. brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, co mogło mieć istotny wpływ na wydaną decyzję.
Skarżąca podniosła ponadto, że zaskarżone decyzje oparte zostały na błędnych ustaleniach faktycznych w postaci rażącej sprzeczności ustaleń dokonanych przez organ II instancji, jak i organ I instancji, ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym zwłaszcza poprzez: uznanie, że roboty budowlane powinny zostać wykonane na całej powierzchni dachu nad częścią budynku przynależną do klatki A o powierzchni 232 m2, podczas gdy w orzeczeniu technicznym na sierpień 2015 r. wskazana jest powierzchnia 72 m2 oraz uznanie, że ściany powinny zostać docieplone do 15 cm, podczas gdy w orzeczeniu technicznym na sierpień 2015 r. wskazana jest grubość 14 cm, a także poprzez uznanie, że z protokołów pięcioletnich przeglądów technicznych budynku Wspólnoty wynika zalecenie remontu hydroizolacji dachu, podczas gdy z przeglądów pięcioletnich wynika jedynie zalecenie remontu hydroizolacji hali garażowej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2016 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2016 r., wydane zostały z naruszeniem prawa.
Decyzjami tymi nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, robót budowlanych związanych z izolacją termiczną części ścian i stropodachu ostatniej kondygnacji budynku nr 2 przy ul. M. w G., w zakresie lokali mieszkalnych w obrębie klatki A, wskazując jako materialnoprawną podstawę nałożonego obowiązku art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.).
Art. 66 ust. 1 pkt 3 stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Przepis ten ma więc zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Przy czym, nieodpowiedni stan techniczny, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, będzie wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno – budowlanych (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 850 – 851). Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 znajduje zastosowanie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 427/08, Lex nr 555778). Zamieszczenie art. 66 w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w komentowanym przepisie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1279/11, Lex nr 1291888).
Wydając kontrolowane decyzje, orzekające w sprawie organy oparły się na "Orzeczeniu technicznym dotyczącym zawilgocenia pomieszczeń mieszkania w budynku mieszkalnym na osiedlu mieszkaniowym "[..]" w G. przy ul. M." wykonanym w sierpniu 2015 r. przez inż. S. G., w którym stwierdzono, że wykwity zagrzybienia na ścianach i sufitach w pokojach mieszkania nr [..] przy ul. M. są efektem nieprawidłowego wykonania izolacji termicznej ścian oraz dachu.
Zdaniem Sądu, podejmując kontrolowane rozstrzygnięcia, orzekające w sprawie organy nie wykazały, aby stwierdzony stan uzasadniał nakazanie wykonania robót budowlanych związanych z ociepleniem ścian i stropodachu całej ostatniej kondygnacji budynku nr 2 przy ul. M. w G. w zakresie lokali mieszkalnych w obrębie całej klatki A. Przeprowadzone przed wydaniem kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji postępowanie wyjaśniające dotyczyło bowiem jedynie stanu zawilgocenia w mieszkaniu nr [..] budynku nr 2 przy ul. M. w G. I tak, przeprowadzone w dniu 28 marca 2014 r. oględziny dotyczyły wyłącznie lokalu nr [..]. Następnie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia do akt sprawy oceny technicznej opracowanej przez osobę/osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, ustalającej przyczyny występowania zawilgoceń w lokalu nr [..] w klatce A w budynku przy ul. M. w G. W znajdującym się w aktach sprawy "Orzeczeniu technicznym dotyczącym zawilgocenia pomieszczeń mieszkania w budynku mieszkalnym na osiedlu mieszkaniowym "[..]" w G. przy ul. M.", wykonanym w sierpniu 2015 r., przez inż. S. G., posiadającego uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno budowlanej, wskazano, że podczas wizji lokalnej stwierdzono występowanie plam wilgoci na sufitach w pomieszczeniach mieszkalnych na ostatniej kondygnacji mieszkania przy ul. M. Ze gromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast jaki jest rzeczywisty stan techniczny pozostałej części dachu, w szczególności nad pozostałymi lokalami mieszkalnymi w obrębie klatki A, która również została objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem.
Zauważyć w tym miejscu należy, że fakt wystąpienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Podstawę rozstrzygnięcia organu podejmowanego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane powinny stanowić właśnie ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego a koniecznym elementem dowodowym będzie też ekspertyza stanu technicznego, która będzie zawierała ocenę stanu technicznego obiektu oraz będzie określała zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 859). Najbardziej miarodajnym i obiektywnym dowodem będą wyniki kontroli obiektu budowlanego przedstawione w protokole jej przeprowadzenia i podpisane przez osoby biorące udział w tej czynności. Istotnym dowodem będzie też ekspertyza dokonana przez osobę o odpowiednim przygotowaniu, choć brak jest wymogu co do tego, aby była to osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane. Ekspertyza powinna zawierać odpowiedni opis i wnioski co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli zaś tylko część obiektu odpowiada którejkolwiek z przesłanek zastosowania art. 66, orzeczenie o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinno obejmować tylko tę część i nie może w tym zakresie być żadnych wątpliwości na tle sformułowań decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 357/06, ONSA WSA 2008, nr 5, poz. 83).
Zgodnie zaś z zasadami postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron powinny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność został udowodniona (art. 80 k.p.a.). Niewątpliwie przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wypełnia tak zakreślonych ram.
Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.
Nadto, jak trafnie zarzucono w skardze, stosownie do art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dodać również trzeba, że na gruncie Kpa obowiązek uzasadniania decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania (art. 11 Kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), uchylił zarówno zaskarżoną decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 grudnia 2016 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2016 r.
O zwrocie skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy, uznając, że do niezbędnych kosztów postępowania zaliczyć należy uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 497 zł.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło