II SA/Wa 407/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-13
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej, podlega grzywnie, a jego bezczynność można uznać za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej, podlega grzywnie na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Sąd wymierza grzywnę, nawet jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek, ale uczynił to w sposób nieprawidłowy, nie rozpoznając wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednakże, jeśli taka bezczynność wynika z błędnej interpretacji przepisów, a nie celowego zaniechania, nie można jej uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 154 § 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący P.B. wniósł skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy wyroku WSA w Warszawie z 22 listopada 2016 r., który zobowiązał organ do udzielenia informacji publicznej w terminie 14 dni od zwrotu akt. Organ otrzymał akta 19 stycznia 2017 r., jednak jego odpowiedź z 22 lutego 2017 r. została uznana przez skarżącego za uchylanie się od udzielenia informacji. Wójt Gminy argumentował, że pytanie skarżącego było hipotetyczne i nieprecyzyjne, a udzielona odpowiedź była możliwa do udzielenia. Skarżący domagał się wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 100 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądził od Wójta Gminy na rzecz P.B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi P.B. na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2016 r., o sygn. akt II SAB/Wa 613/16 1. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz P.B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu [...] marca 2017 r. P.B. wniósł skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt II SAB/WA 613/16. Skarżący podniósł, że w ww. sprawie z jego skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał organ do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, wyznaczając termin 14 dni od daty zwrócenia akt organowi gminy. Wskazał, że organ gminy otrzymał akta w dniu 19 stycznia 2017 r. Po upływie zakreślonego terminu zwrócił się do Wójta Gminy 5 pismem z dnia 22 lutego 2017 r. o wykonanie prawomocnego od dnia [...] stycznia 2017 r. wyroku z dnia [...] listopada 2016 r.
W odpowiedzi Wójt Gminy [...] przesłał jedynie pismo datowane na dzień [...] lutego 2017 r., w którym w istocie uchylił się od udzielenia wnioskowanej informacji wskazując, że skarżący może sobie sam udzielić tej informacji dokonując wyliczeń w oparciu o wskazane w piśmie parametry. W ocenie skarżącego, arogancki sposób odpowiedzi na wezwanie do wykonania wyroku w pełni uzasadnia wniosek o wymierzenie grzywny. Zdaniem P.B., sytuację taką należy przede wszystkim ocenić, jako uchylanie się od udostępnienia informacji publicznej, o którą wnosił.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] podniósł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu istotą przedmiotowego postępowania jest stwierdzenie, że skarżący żąda od organu odpowiedzi na hipotetyczne i nieprecyzyjne pytanie. Pytanie skarżącego, na które jego zdaniem nie otrzymał on wyczerpującej odpowiedzi, brzmi: "przy założeniu, że nie była to impreza masowa (zgodnie z pismem Wójta z dnia [...].06.2016 r.) proszę o informację dot. dopuszczalnej liczby uczestników mogących wziąć udział w imprezie masowej na boisku (gdzie odbył się festyn rodzinny w dniu [...].06.2016 r.), np. podczas meczu lub innej imprezy masowej w oparciu o warunki higieniczno-sanitarne odpowiadające wymaganiom przewidzianym prawem oraz posiadający infrastrukturę zapewniającą bezpieczne przeprowadzenie imprezy masowej, na której do określenia liczby miejsc przyjmuje się przelicznik 0,5 m2 na osobę".
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. organ odpowiedział na zapytanie skarżącego w zakresie, w jakim w ocenie organu było to możliwe celem wykonania wyroku Sądu. Nie jest więc prawdą, iż organ nie wykonał w terminie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. II SAB/Wa 613/16. Zdaniem organu, skarżący pomija w treści skargi, że otrzymał odpowiedź zgodnie z zobowiązaniem, wynikającym z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał organ do wykonania wyroku Sądu, zaś pismo z dnia [...] lutego 2017 r. stanowiło odpowiedź na w/w pismo.
Organ podkreślił, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów, nie zaś ewentualnie przyszłych hipotetycznych zdarzeń, a zatem organ odpowiedział na pytanie Skarżącego w zakresie, w jakim było to możliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie P.B. uczynił niewykonanie przez Wójta Gminy [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 613/13, uwzględniającego skargę na bezczynność organu, polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie pkt 9 o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niewykonaniu prawomocnego wyroku. Spełnił tym samym warunek dopuszczalności skargi, określony w art. 154 § 1 P.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie ogranicza wniesienia skargi na niewykonanie wyroku żadnym terminem. Należy zatem przyjąć, że może to nastąpić w każdym czasie, jednakże nie wcześniej niż po upływie - określonego w wyroku sądowym - terminu do wydania aktu lub dokonania określonej czynności i nie później niż do dnia wykonania wyroku. Za taką wykładnią przemawia a contrario treść art. 154 § 3 P.p.s.a., z którego wynika, że w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 P.p.s.a., sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę chyba, że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny uwzględnia skargę wniesioną na niewykonanie wyroku, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności, tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
Istotą omawianej instytucji jest dyscyplinowanie organu do terminowego podejmowania czynności w następstwie uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego.
Niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce wówczas, gdy organ - zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego - nie wykonuje nałożonego przez sąd obowiązku polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu czynności. Za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w całkowitej sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. O niewykonaniu wyroku można mówić również w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ przez sąd administracyjny.
Należy mieć na względzie, że ocena zasadności skargi, wniesionej na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., dokonywana jest według stanu postępowania istniejącego w dacie wniesienia skargi. W postępowaniu wywołanym taką skargą należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu oraz dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu po wyroku sądu administracyjnego, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności, niezależnych od organu prowadzącego postępowanie.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że ww. wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie pkt 9, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i odstąpił od wymierzenia grzywny.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś podmiot, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest obowiązany do jej udzielenia.
Z powyższego wynika, iż Sąd przesądził, że w sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), a mianowicie, że Wójt Gminy [...] jest podmiotem obowiązanym na gruncie art. 4 tej ustawy do udostępnienia informacji publicznej, zaś objęta wnioskiem informacja posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy.
Od powyższego wyroku, co należy podkreślić, nie została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 173 P.p.s.a.). Zatem prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu 23 stycznia 2017 r.
Powyższy wyrok posiada zatem moc wiążącą na zasadzie art. 153 P.p.s.a., nie został bowiem wzruszony w przewidzianym do tego trybie, z akt sprawy nie wynika, aby miała miejsce zasadnicza zmiana stanu faktycznego sprawy, nie zmienił się też stan prawny w stopniu, który czyniłby pogląd wyrażony w ww. wyroku nieaktualnym.
W tym stanie rzeczy, wykonanie ww. prawomocnego wyroku - w sytuacji, gdy organ na żadnym etapie postępowania nie poinformował w sposób jednoznaczny, iż nie posiada żądanej informacji publicznej - polegało na rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r., na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez udostępnienie objętej wnioskiem informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 u.d.i.p.), bądź poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia ze względu na ograniczenia określone w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p.).
Dodać należy, że zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w uzasadnieniu do wyroku z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 613/16, zadane pytanie posiada ścisły charakter, ponieważ wnioskodawca chciał poznać ilość miejsc udostępnionych na piknik oraz chciał też otrzymać informację na temat tego, jaka jest dopuszczalna liczba uczestników imprezy masowej, która może odbywać się na stadionie gminnym. Sąd wskazał zatem, jaka jest treść pytania, które nie jest skomplikowane i odnosi się do sfery faktów. Tymczasem pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w istocie nie odpowiada na tak zadane pytanie, ponieważ nie określa ani ilości miejsc udostępnionych na piknik, ani dopuszczalnej liczby osób, które mogą wziąć udział w imprezie masowej odbywającej się na stadionie gminnym. W tym zakresie wskazać należy, że punkt 2 odpowiedzi organu dotyczy tylko danych o charakterze szacunkowym i w dodatku nie bardzo widomo z jakim charakterem imprezy ma ona związek (impreza sportowa, piknik, koncert).
Konkludując stwierdzić należy, że organ nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 613/16, bowiem nie rozpoznał wniosku skarżącego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do czego został zobowiązany. Istniała zatem podstawa do wymierzenia organowi grzywny w oparciu o dyspozycję art. 154 § 1 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł, Sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego organu oraz zapewni, że Wójt Gminy [...] zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych wyrokami sądowymi. Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 154 § 4 P.p.s.a., odwołujący się w swej treści do ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, tak więc w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby jej kwota odpowiadała maksymalnej wielokrotności tego wskaźnika, o co wnioskował skarżący.
Jednocześnie Sąd uznał, że niewykonanie ww. wyroku nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Taki stan, w ocenie Sądu, nie wystąpił w niniejszej sprawie. Organ w następstwie uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2016 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] lutego 2017 r., a więc w terminie zakreślonym przez Sąd. Nieprawidłowo jednak uznał, że odpowiedź zawarta w ww. piśmie stanowi rozpatrzenie wniosku w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko organu wynikało z błędnej interpretacji przepisów ustawy, nie zaś z celowego zaniechania realizacji obowiązku nałożonego na organ w ww. wyroku Sądu. Z tego względu Sąd poprzestał na wymierzeniu grzywny w trybie art. 154 § 6 P.p.s.a., uznając, iż spełni ona funkcję represyjną i jednocześnie dyscyplinującą.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło