II SA/Lu 298/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Komendanta [...] w [...] z dnia [...] 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary nagany oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji w L. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, po rozpatrzeniu odwołania asp. A. S. od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w T. L. z dnia [...] grudnia 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynikało, iż asp. A. S., asystent Zespołu Dochodzeniowo – Śledczego Wydziału Kryminalnego został obwiniony o to, że przebywając na zwolnieniu lekarskim w okresie od 20 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r. (i będąc z tego tytułu zwolnionym z zajęć służbowych) uczestniczył w dniu 20 lipca 2016 r. w imprezie z okazji Święta Policji w lokalu "A. " w miejscowości K. Ł., czym postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określonej w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji z w związku z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta". Orzeczeniem organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. uznano, że A. S. jest winny zarzucanego mu czynu i wymierzono karę nagany. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odwołanie obrońcy obwinionego nie zasługiwało na uwzględnienie. Ustalono, że funkcjonariusz przedstawił zaświadczenie lekarskie, po uzyskaniu informacji, że nie będzie mu udzielony urlop w zawnioskowanym wymiarze 10 dni od dnia 20 lipca 2016 r. W okresie zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz miał pełnić dyżury (w dniach – 24, 27 i 29 lipca 2016 r.). Z powodu nieobecności skarżącego konieczna stało się zmiana w grafiku służb. Dyżury te musieli pełnić inni funkcjonariusze Policji. Zaświadczenie lekarskie wydane przez doktor I. B. – M. zwalniało skarżącego ze służby z powodu choroby. Zaświadczenie stwierdzało, że schorzenie pozwala policjantowi poruszać się poza domem, ale nie oznaczało, że funkcjonariusz może chodzić na imprezy towarzyskie. Udział funkcjonariusza w spotkaniu z okazji Święta Policji świadczył, że wykorzystano zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem. Zachowanie funkcjonariusza wskazywało, że świadomie i niezgodnie z zasadami etyki zawodowej wykorzystał zwolnienie od służby. Jest to postępowanie nieetyczne wobec przełożonych, innych policjantów oraz pracowników Komendy Powiatowej Policji w T. L.. Przewinienie dyscyplinarne popełniono umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Wina funkcjonariusza nie budziła wątpliwości. Uwzględniono dyrektywy dotyczące wymiaru kary określone w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Kara nagany najłagodniejsza z kar wymienionych w katalogu kar dyscyplinarnych oznaczała wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Zarzucił, że wydano go z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. rażąco naruszającego art. 132 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta". Niewłaściwie zastosowano te przepisy w sytuacji, kiedy krótkie uczestnictwo w służbowych uroczystościach, polegające na spożyciu posiłku i rozmowach z kolegami z pracy, w okresie choroby, która nie wykluczała swobodnego poruszania się i nie wymagała od skarżącego pozostawania w domu, nie było sprzeczne z etyką zawodową. Zachowanie skarżącego nie godziło w praworządność i nie uchybiało pogłębianiu społecznego zaufania do Policji. Skarżący wziął udział w imprezie zorganizowanej w celu uczczeniu zawodowego święta. Impreza była nagrodą za pełnienie służby. W spotkaniu wzięli udział zaprzyjaźnieni funkcjonariusze. Służyło ono integracji. Nie sposób odmówić skarżącemu prawa do uczestnictwa w jego "święcie" nawet jeśli stan zdrowia funkcjonariusza uniemożliwiał mu w tym czasie świadczenie pracy. Skarżący nie wypełnił znamion przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji i § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta". W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego stanowiły przepisy rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, regulujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Policji. Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy). Przepis art. 132a pkt 1 ustawy wskazuje, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia i na to się godzi. Z winą nieumyślną mamy do czynienia wtedy, kiedy policjant nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2 ustawy). Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary. Zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy, wymierzona kara powinna być adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Karami dyscyplinarnymi są kary wymienione w art. 134 ustawy o Policji. Kara nagany jest najłagodniejszą z kar. Stosownie do art. 134a ustawy, kara nagany oznacza wytkniecie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych jednostkom organizacyjnym Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 637/06 stwierdził, że przy wykonywaniu zadań Policji funkcjonariuszy obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków, a także poczucie odpowiedzialności każdego funkcjonariusza za nienaganne wykonanie obowiązków służbowych i wizerunek społeczny Policji. W rozpoznanej sprawie zaskarżone orzeczenie wydano po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego w dniu 6 września 2016 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 20 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r. Zaświadczenie lekarskie zwalniało skarżącego z zajęć służbowych. Nie jest sporne, że w dniu 20 lipca 2016 r. skarżący uczestniczył w spotkaniu zorganizowanym z okazji Święta Policji. Spotkanie miało miejsce w lokalu "[...]" w K. Ł.. Zdaniem organów, skarżący postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego. Zachowanie skarżącego zakwalifikowano jako przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określonej w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w z związku z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta" i orzeczono w tym przypadku karę nagany. Powyższe orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej (§ 1 ust. 2 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"). W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta"). Skarżący uczestniczył w dniu 20 lipca 2016 r. w spotkaniu zorganizowanym w związku z obchodami 97 rocznicy powołania Policji. Skarżący przybył do lokalu "[...]", w którym odbyła się nieoficjalna część uroczystości obejmująca przyjęcie i zabawę dla policjantów, pracowników i zaproszonych gości. Udziału skarżącego w tym spotkaniu – nawet krótkotrwałym – nie sposób pogodzić z zasadami etyki zawodowej policjanta. Skarżący wcześniej zaplanował, że będzie uczestniczyć w spotkaniu i przekazał przed dniem 20 lipca 2016 r. B. R. kwotę 65 zł tytułem składki. W dniu 18 lipca 2016 r. przedłożył swojemu bezpośredniemu przełożonemu do akceptacji raport o udzielenie urlopu w wymiarze 10 dni od dnia 20 lipca 2016 r. na załatwienie ważnych spraw rodzinnych (opiekowanie się dziećmi). Raportu tego nie poprawił (po rozmowie z przełożonym) i zrezygnował z ubiegania się o uzyskanie krótszego urlopu (w wymiarze 5. dni). Natomiast w dniu 20 lipca 2016 r. przedstawił zaświadczenie lekarskie zwalniające od zajęć służbowych w okresie do dnia 31 lipca 2016 r. Skarżący przyznał, że w dniu 20 lipca 2016 r. przez okres około dwóch godzin uczestniczył w nieoficjalnej części obchodów Święta Policji, spożył obiad w lokalu "[...]" i rozmawiał z kolegami z pracy. Jak wyjaśnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 608/11 (publ. LEX nr 1154250), kara nagany ma głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec przewinienia. Naganę można orzec jeśli jej zastosowanie jest wystarczające do uświadomienia funkcjonariuszowi, iż poszanowanie prawa i zasad współżycia społecznego są powinnością funkcjonariusza. Okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego nie budziły żadnych wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że skarżący pełni służę w Policji od 1999 r. Orzeczona przez organ kara nagany jest współmierna do stopnia zawinienia skarżącego, którego zachowanie nie było, a powinno być przykładem dla innych funkcjonariuszy Policji. Organ prawidłowo uwzględnił rodzaj przewinienia polegającego na wykorzystaniu przez skarżącego zwolnienia lekarskiego niezgodnie z przeznaczeniem tego zwolnienia. Zachowanie skarżącego zmuszało jego przełożonych do wprowadzenia zmian w planach służb i obciążało obowiązkami innych funkcjonariuszy. Wymierzona kara była adekwatna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i spełniała wymagania w tym zakresie zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem zawsze prowadzić będzie do naruszenia przez policjanta obowiązujących go zasad wynikających z roty składanego ślubowania - art. 27 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji i jako takie uzasadniać odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1383/16; publ. LEX nr 2142988). W świetle powyższych rozważań zarzuty i wnioski skargi okazały się nieusprawiedliwione. W nawiązaniu do zarzutu skargi o naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należy podnieść, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów k.p.a. Ustawa o Policji nie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. I OSK 472/06). Mając na uwadze przytoczone powyżej unormowania i znaczenie przepisów regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Policji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.