II SA/Wa 220/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Stanisław Marek Pietras, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Prezydent [...] orzekł o uznaniu P.Z. z dniem [...] września 2015 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. P.Z. wyznaczono termin wizyty w Urzędzie Pracy [...] na dzień [...] września 2015 r. W wyznaczonym terminie P.Z. nie stawił się w Urzędzie Pracy i w terminie do 7 dni od wyznaczonej wizyty nie powiadomił Urzędu o przyczynie niestawiennictwa. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r. orzekł o utracie przez P.Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r. P.Z. złożył odwołanie do Wojewody [...], wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu podniósł, iż od połowy września 2015 r. nasiliły się u niego objawy choroby, co miało wpływ na codzienne funkcjonowanie. P.Z. wskazał, że jego stan psychiczny uniemożliwiał mu zarówno pójście do lekarza (co implikowałoby rozpoczęcie leczenia i dostarczenie stosownych dokumentów potwierdzających chorobę), jak i wizytę w Urzędzie Pracy, czy wysłanie dokumentów usprawiedliwiających nieobecność w Urzędzie w dniu [...] września 2015. Do odwołania załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2015 r., z którego wynika, iż od dnia wystawienia tego zaświadczenia jest pod opieką lekarza. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazał, że P.Z. zapoznał się z terminem obowiązkowej wizyty, wyznaczonym na dzień [...] września 2015 r. Świadczy o tym własnoręczny podpis złożony przez wymienionego przy ww. dacie w Karcie Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej. Odnosząc się do argumentacji podniesionej przez odwołującego się, Wojewoda [...] wyjaśnił, iż w sytuacji niestawienia się osoby bezrobotnej na obowiązkową wizytę w urzędzie pracy, muszą zaistnieć dwie przesłanki, aby osoba taka mogła zachować status bezrobotnego. Pierwszym warunkiem jest powiadomienie urzędu pracy przez bezrobotnego o uzasadnionej przyczynie niestawienia się na obowiązkową wizytę. Drugim warunkiem jaki musi być spełniony jest zachowanie terminu przewidzianego przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym to terminie bezrobotny ma obowiązek usprawiedliwienia swojej nieobecności. Organ podał, że o ile choroba bądź inne problemy zdrowotne w dniu wizyty, w przypadku ich udokumentowania, mogą zostać uznane za usprawiedliwioną przyczynę absencji w urzędzie pracy, to niespełnienie przez bezrobotnego drugiej z wymienionych przesłanek nie daje podstaw do zachowania statusu osoby bezrobotnej. Załączone przez P.Z. do odwołania zaświadczenie lekarskie nie stanowi potwierdzenia niemożności stawienia się na wizytę w Urzędzie Pracy w dniu [...] września 2015 r. W celu udokumentowania przyczyny niestawiennictwa P.Z. powinien przedstawić stosowne zaświadczenie, potwierdzające niezdolność do pracy w dniu [...] września 2015 r. Za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa może bowiem zostać uznana tylko taka przyczyna, która poddaje się weryfikacji. P.Z. nie przedstawił takiego zaświadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda [...] stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przywrócenia statusu osoby bezrobotnej. Organ podkreślił, że P. Z. został pouczony o obowiązku zgłaszania się do urzędu pracy jak również o tym, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 cytowanej wyżej ustawy utrata statusu osoby bezrobotnej następuje w przypadku niestawienia się w Urzędzie Pracy w dniu obowiązkowej wizyty i niepowiadomienia w terminie do 7 dni od tej daty o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Potwierdzeniem tego faktu jest własnoręczny podpis złożony przez P.Z. w dniu [...] września 2015 r. na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Wojewoda wskazał, że każdy kto zdecydował się na rejestrację jako osoba bezrobotna i został zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, że status bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień ale i z nałożeniem na taką osobę obowiązków. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi P.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej niezgodnie z prawem podniósł, że nie zgadza się z wykładnią art. 33 ust. 3 i art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dokonaną przez organ. Taka wykładnia jest niedopuszczalna, gdyż oznacza ona utratę świadczeń przez osoby, które z przyczyn niezawinionych przez siebie nie były w stanie w terminie 7 dni poinformować o przyczynie nieobecności. Tytułem przykładu podać by można np.: śpiączkę podczas pobytu w szpitalu. Za taką niezawinioną przyczynę uznać należy także (co jak podał skarżący wystąpiło w jego przypadku) - nasilenie depresji, na którą cierpi. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 958/14 oraz na wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1180/09, w którym Sąd stwierdził, iż uzasadnione jest przyjęcie, iż 7-dniowy termin określony w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przyczyny niestawiennictwa, skarżący stwierdził, iż przy takim rozumieniu wymienionego terminu należało uznać, że zachował 7 dniowy termin. Skarżący wskazał, że zdaniem Wojewody powinien był przedstawić zaświadczenie potwierdzające niezdolność do pracy w dniu [...] września 2015 roku. W swej decyzji Wojewoda nie wskazał jednak, na podstawie jakiego przepisu prawa ciążyć miał na nim taki obowiązek. Skarżący stwierdził, iż takiego wymogu na osobę bezrobotną nie nakłada żaden przepis prawa. Podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 2001/10 stwierdził, iż wymóg udokumentowania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim w wymaganej formie nie dotyczy bezrobotnych nie pobierających zasiłku lub stypendium. Mogą oni usprawiedliwić swe niestawiennictwo w sposób mniej sformalizowany. Z tego względu uznać należy zdaniem skarżącego, że dopełnił tego obowiązku, gdyż przedstawione przez niego zaświadczenie lekarskie z października 2015 r. w wystarczający sposób uprawdopodabnia niemożność stawiennictwa w dniu [...] września 2015 r. z powodu choroby. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Podkreślił, że choroba w dniu wizyty może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, jednakże fakt ten musi zostać udokumentowany. Zaświadczenie lekarskie złożone wraz z odwołaniem potwierdza, że od dnia jego wystawienia, tj. [...] października 2015 r. P.Z. jest pod opieką lekarza. Nie potwierdza natomiast niemożności stawienia się wymienionego na wizytę w dniu [...] września 2015 r. Organ powołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/GL 28/08, w którym stwierdzono, że obok oświadczenia bezrobotnego muszą jeszcze znajdować się dodatkowe dowody, które uwiarygodnią jego twierdzenia. Organ nie podzielił poglądu, zgodnie z którym bieg 7-dniowego terminu należy liczyć od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej wcześniejsze powiadomienie UP. Przywołał wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 245/07 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1708/14, wskazując że termin powinien być liczony od dnia nieobecności. W innym przypadku przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy traciłby swój sens. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak i decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. odpowiadają prawu. W sprawie niniejszej organom nie można zarzucić ani naruszenia prawa materialnego, ani prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149, z późn. zm.), starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W sprawie jest bezsporne, że P.Z. wyznaczono termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy na dzień [...] września 2015 r. Bezsporne jest także, albowiem potwierdzone własnoręcznym podpisem przez P.Z., że wiedział on o wyznaczonym terminie stawiennictwa w Urzędzie Pracy w dniu [...] września 2015 r. (Karta Wizyt w Centrum Aktywizacji Zawodowej). Z akt postępowania administracyjnego wynika też, że P.Z. miał wiedzę na temat skutków niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i skutków niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa (wynika to z podpisanej przez wymienionego w dniu [...] września 2015 r. Informacji dla osób zgłaszających się w celu zarejestrowania się). Nie jest sporne także to, że P.Z. nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, co byłoby podstawą dokonania przez organ oceny, czy przyczyna jest uzasadniona (usprawiedliwiona). P.Z. dopiero w odwołaniu od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej wskazał, że jego stan psychiczny uniemożliwiał tak pójście do lekarza, jak i stawienie się w UP, jak też wysłanie dokumentów usprawiedliwiających nieobecność w dniu [...] września 2015 r. Skarżący powyższego oświadczenia nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób. Przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2015 r. nie pozwala przyjąć, że skarżący tak w dniu [...] września 2015 r., jak i przez następne 7 dni, a także kolejne dni aż do czasu wizyty u lekarza mającej miejsce [...] października 2015 r., nie był w stanie dokonać najmniejszej czynności, jak choćby wykonanie połączenia telefonicznego do UP, czy wysłanie e-maila z informacją o przyczynie niestawienia się w dniu [...] września 2015 r. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2015 r. nie wskazuje także, iż objawy, na które strona powołuje się w odwołaniu, mogły pojawić się już w połowie września 2015 r., a zatem zaledwie kilka dni po uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej. Przedłożone zaświadczenie nie uprawdopodabnia niemożności podjęcia przez skarżącego choćby najmniejszej czynności przed dniem wizyty lekarskiej [...] października 2015 r. Nadto, z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] października 2015 r. był w stanie odebrać od listonosza przesyłkę z Urzędu Pracy zawierającą decyzję organu I instancji (na druku zpo był w stanie złożyć swój podpis i wpisać datę odbioru). Już zatem w tym dniu skarżący mógł chociaż zadzwonić do UP lub wysłać e-maila wskazując dlaczego nie stawił się w dniu [...] września 2015 r. na wyznaczoną wizytę i wyjaśnić dlaczego w terminie 7 dni nie zawiadomił o tej przyczynie. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy organy prawidłowo przyjęły, że niepowiadomienie w terminie 7 dni od dnia wyznaczonej wizyty o przyczynie niestawiennictwa stanowiło o konieczności stwierdzenia utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności ze swej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa, wymaga by był liczony od dnia tej nieobecności. W innym bowiem przypadku przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy traciłby swój sens (v. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 245/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela Wobec tego, że skarżący nie stawił się w UP w dniu wyznaczonej wizyty i nie zawiadomił w terminie do 7 dni od tego dnia o przyczynie niestawienia się, organ prawidłowo zastosował przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Niewątpliwie uzyskanie i utrzymanie statusu bezrobotnego daje określone prawa, jednakże uprawnieniom tym odpowiadają przewidziane w ustawie powinności, między innymi określony w art. 33 ust. 3 ustawy obowiązek zgłaszania się do urzędu pracy celem potwierdzania gotowości i przede wszystkim zdolności do podjęcia zatrudnienia. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definuje bezrobotnego jako osobę zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. O obowiązkach wynikających z art. 33 ust. 3 powołanej ustawy i skutkach ich niedochowania skarżacy został prawidłowo pouczony. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.