III SA/Wr 276/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-21

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Ireneusz Dukiel, Małgorzata Malinowska-Grakowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał za niekwalifikowalne wydatki związane z budową hali produkcyjnej, przekraczającej pierwotnie zadeklarowaną powierzchnię, pomimo późniejszych aneksów do umowy o dofinansowanie i zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie treści aneksów do umowy o dofinansowanie oraz zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ nieprawidłowo ocenił kwalifikowalność wydatków, nie biorąc pod uwagę, że strony zgodnie modyfikowały umowę, a cel projektu został osiągnięty zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu części dofinansowania z budżetu UE przyznanego na budowę hali produkcyjnej. Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca (DIP) uznała część wydatków za niekwalifikowalne, ponieważ rzeczywista powierzchnia hali przekroczyła zadeklarowaną w umowie o dofinansowanie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję DIP. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając wytyczne NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Zarządu Województwa D. na rzecz skarżącego kwotę 15 316 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA (sprawozdawca), Ireneusz Dukiel, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu UE I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz skarżącego kwotę 15 316 złotych (piętnaście tysięcy trzysta szesnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sprawa była już wcześniej przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd. Dotychczasowy przebieg postępowania był następujący. W dniu [...] r. pomiędzy D. Instytucją Pośredniczącą (DIP), a M. S. (skarżący, strona, beneficjent), została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pt. "Wdrożenie innowacyjnej w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych" w ramach Priorytetu 1 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. (RPO WD) "Wzrost konkurencyjności dolnośląskich przedsiębiorstw", Działanie 1.1 "Inwestycje dla przedsiębiorstw", Schemat 1.1.A2 "Dotacje inwestycyjne dla MŚP wspierające innowacyjność produktową i procesową na poziomie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem projektów z zakresu turystyki)". W dniu [...] r. na miejscu rzeczowo-finansowej realizacji powyższego projektu "Wdrożenie innowacyjnej w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych" Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca przeprowadziła planową kontrolę, której celem było sprawdzenie postępu rzeczowo-finansowego projektu, w tym weryfikacja faktycznego poniesienia wydatków, ich kwalifikowalności, dostarczenia współfinansowanych towarów i usług, jak również stopień realizacji planowanych wskaźników oraz celów projektu. Zakresem kontroli objęto ponadto prawidłowość wywiązywania się jednostki kontrolowanej z obowiązków w zakresie informacji i promocji. Omawiana kontrola obejmowała także weryfikację zgodności projektu i poniesionych wydatków z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w tym w obszarze pomocy publicznej, ochrony środowiska, a także postanowieniami umowy o dofinansowanie realizacji projektu. W wyniku ww. kontroli projektu zespół kontrolny ustalił, że rzeczywista powierzchnia wybudowanego obiektu wynosi [...] m2, podczas gdy w umowie o dofinansowanie zaplanowana została przez beneficjenta budowa hali produkcyjnej wraz z zapleczem socjalno- biurowym o powierzchni 1.000 m2. Zgodnie z przedstawionymi podczas kontroli wyjaśnieniami beneficjenta całkowite rzeczywiste koszty realizacji prac dot. robót i materiałów budowlanych wskazanych w umowie o dofinansowanie (zaplanowanych we wniosku o dofinansowanie), tj. prac ziemnych, prac fundamentowych, ścian i słupów, stropodachu z pokryciem, stolarki zewnętrznej i wewnętrznej, tynków wewnętrznych i okładzin ścian, podłóg i posadzek oraz elewacji wyniosły [...] zł netto. Na koszt ten składała się wartość umowy zawartej z generalnym wykonawcą hali firmą A D. K. na kwotę [...] zł netto oraz szereg dodatkowych kosztów uwzględnionych w ramach faktur wystawionych przez innych wykonawców. W związku z tym, iż rzeczywista powierzchnia hali była większa od zaplanowanej we wniosku o dofinansowanie o [...] m2, DIP określiła wartość prac w części odpowiadającej powierzchni 1.000 m2 na kwotę [...] zł. W wyniku obliczeń jako niekwalifikowalną uznano kwotę w wysokości [...] zł jako różnicę pomiędzy przedstawioną do refundacji kwotą [...] zł, wynikającą z limitu dla danego zadania wskazanego we wniosku o dofinansowanie, a ustaloną w wyżej opisany sposób szacunkową wartością hali o powierzchni 1.000 m2 ([...] - [...] = [...]). Zespół kontrolujący, który przeprowadził kontrolę doraźną w dniu [...] r., stwierdził, iż fakt przedstawienia przez beneficjenta dodatkowych faktur za prace wykonane przez innych wykonawców niż wybrana w wyniku postępowania firma, w tym również zbieżnych rzeczowo z zakresem zawartej z nim umowy świadczy o tym, że dodatkowe prace zostały wykonane na zakres prac niezgodny z wnioskiem o dofinansowaniem, niezgodny z zapytaniem ofertowym i złożoną ofertą, w związku z tym wydatki na nie poniesione są wydatkami niekwalifikowalnymi w projekcie. Z uwagi na niezgodność powierzchni rzeczywiście wybudowanej hali w stosunku do powierzchni zaplanowanej w przedmiotowym projekcie, za niekwalifikowane uznane zostały przez zespół kontrolujący przeprowadzający kontrole doraźną również koszty wybudowania dodatkowej powierzchni hali, tj. [...] m2. Mając na uwadze powyższe, zespół kontrolujący jako kwalifikowalne uznał wydatki związane z budową hali, które wynikają z umowy nr [...] zawartej z wykonawcą A D. K. Zespół kontrolujący odniósł kwotę wynikającą z ww. umowy do zaplanowanej w umowie o dofinansowanie powierzchni 1000 m2 i tym samym wyliczył, że proporcjonalna wartość tejże powierzchni wynosi [...] zł. Ponieważ całkowite koszty kwalifikowalne dla kategorii wydatków dotyczących robót i materiałów budowlanych zaplanowane w umowie o dofinansowanie wynosiły [...] zł i koszty w takiej wysokości zostały przez Beneficjenta przedstawione do refundacji, wydatki w wysokości [...] zł uznane zostały przez Zespół kontrolujący, który przeprowadził kontrolę doraźną w dniu [...] r. za niekwalifikowalne. Po przeprowadzeniu kontroli decyzją z dnia [...] r. D. Instytucja Pośrednicząca Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. określiła obowiązek zwrotu przez beneficjenta kwoty [...] zł dofinansowania otrzymanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla kontrolowanego projektu "Wdrożenie innowacyjnej w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych", realizowanego w działaniu 1.1 Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (RPO WD 2007-2013). Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionego przez skarżącego odwołania i decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że beneficjent naruszył zapisy umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] r. Podkreślono, iż strona w podpisywanych z D. Instytucją Pośredniczącą kolejnych aneksach do umowy o dofinansowanie ubiegała się o dofinansowanie budowy powierzchni 1.000 m2 hali. Powyższe zapisy – stanowiącego integralną część umowy – wniosku o dofinansowanie (w wersji zmienionej poszczególnymi aneksami), wyraźnie i w sposób jednoznaczny wskazują, że w projekcie projektu pn. "Wdrożenie innowacyjnej w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych" w ramach kategorii roboty i materiały budowlane – dofinansowane zostały roboty i materiały budowlane na wykonanie powierzchni 1.000 m2 hali. Organ odwoławczy zauważył, iż bez wpływu na przedmiotową sprawę pozostaje fakt, iż aneksem nr [...] z dnia [...] r. z umowy o dofinansowanie (pkt VI "Skwantyfikowane wskaźniki realizacji celów projektu" we wniosku o dofinansowanie) usunięty został wskaźnik produktu pn. "Powierzchnia całkowita wybudowanej/zmodernizowanej infrastruktury na potrzeby realizacji projektu". Fakt podpisania ww. aneksu do umowy o dofinansowanie i usunięcie wskaźnika odnoszącego się do powierzchni hali nie oznacza, że beneficjent mógł wybudować – przy użyciu pieniędzy pochodzących ze środków publicznych – powierzchnię hali większą niż ta, o dofinansowanie której wnioskował i niż ta, na której wybudowanie zostało przez DIP przyznane dofinansowanie. Podkreślono nadto, iż beneficjent wprawdzie usunął wskaźnik produktu o wartości 1.000 m2, jednakże w umowie o dofinansowanie nadal pozostała niezmieniona tabela nr 14 wniosku o dofinansowanie, w której konsekwentnie przy kolejnych aneksach Strona przedstawiała w uzasadnieniu wydatków (w kategorii roboty i materiały budowlane) powierzchnię 1.000 m2. M. S. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., który zaskarżonym wyrokiem skargę uwzględnił, podkreślając, że nie podzielił stanowiska skarżącego w całości. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1547;) w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 ust. 4 p.p.s.a. Organ zarzucił również wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego art. 50 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2005 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L z 2006r., Nr 210), zwanego dalej rozporządzeniem 1083/2006, art. 26 ust. 1 pkt 6 i 8 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2014r., poz. 1649 ze zm.; zwanej dalej u.z.p.p.r.) w zw. z pkt 1.4 i zał. 6 lit. H pkt 5 Uszczegółowienia RPO WD, rozdz. 5.2 podrozdział 2, pkt 2 "Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013" z dnia 22.11.2007r. (tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie naboru wniosku beneficjenta do dofinansowania), zwanych dalej wytycznymi ministerialnymi, w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 11 u.z.p.p.r. w zw. z art. 56 ust. 4 rozporządzenia 1083/2006. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 17 stycznia 2017 r. (II GSK 1038/15) uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, uznając zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i pominięcie aneksu nr 3 do umowy o dofinansowanie, który to dowód w zasadniczy sposób zmienił proporcje wydatków realizowanego projektu. Za usprawiedliwione uznał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. dotyczące wadliwości w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku. NSA zgodził się z skarżącym kasacyjnie, że Sąd I instancji z jednej strony nie wskazał przepisów, które organ miał naruszyć, z drugiej strony zawarł w wyroku ogólnikowych i lakonicznych wskazań co do dalszego postępowania. W obu tych kwestiach należy uznać stanowisko autora skargi kasacyjnej za zasadne, choć nie wszystkie twierdzenia skargi kasacyjnej w tym zakresie zasługują na akceptację. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz.1066) kompetencje sądów administracyjnych ograniczone zostały wyłącznie do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zatem jedynie prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni. Sąd, rozpoznając skargę w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a w celu usunięcia naruszenia prawa stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwanej dalej p.p.s.a.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 przywołanej wyżej ustawy ustrojowej umożliwia Sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b" przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Kierując się przedstawionymi zasadami oceny, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po dokonaniu ponownej kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w odniesieniu nie tylko do zaskarżonej decyzji, ale również wobec poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sądowa kontrola legalności wykazała bowiem, że w trakcie po-stępowania administracyjnego przed organami celnymi doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, które to uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przystępując do szczegółowych rozważań, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że na tak dokonaną ocenę w istotny sposób rzutować musiał fakt, iż sprawa niniejsza była – na skutek skargi kasacyjnej – przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wcześniej już opisanym, prawomocnym orzeczeniem z 17 stycznia 2017 r. uchylił wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 lutego 2015 r. (III SA/Wr 879/14) i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W takiej sytuacji, zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, należy uwzględnić, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają już tylko przepisy art. 134 i art. 135 p.p.s.a., ale również art. 183 § 1 tej samej ustawy. Inaczej mówiąc, granice sprawy – w której orzeka w takiej sytuacji sąd – podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2006r., II OSK 1117/05, LEX Nr 238489). Po drugie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowanie znajduje art. 190 p.p.s.a. przesądzający o tym, że wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek przyjęcia wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wprawdzie charakteru bezwzględnego, gdyż orzecznictwo i doktryna dopuszczają od niego odstępstwa, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Chodzi głównie o sytuacje: gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż te, których interpretacji dokonał Naczelny Sąd Administracyjny; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (por.: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537). W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a. W kontekście przywołanych unormowań, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2017 r. (II GSK 1038/15), albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być prowadzone na podstawie stanowiska Sądu wyższej instancji. W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny przesądził w kilku kwestiach. Po pierwsze ocenił, że WSA pominął ważny dla rozpoznania sprawy dowód, a mianowicie aneks nr 3 do umowy o dofinansowanie z dnia [...] r., w którym w § 1 ust. 1 pkt 1 zmieniono § 25 umowy o dofinansowanie w ten sposób, że zmianie uległa proporcja wydatków, a mianowicie wysokość wydatków na prace budowlane oraz wysokość wydatków na zakup maszyn i urządzeń zrównała się i wynosić miała po [...] zł. (uprzednio, przed zmianą dokonaną aneksem nr 3 wydatki na prace budowlane miały wynosić [...] zł. i stanowić 37,43% ogólnych wydatków). NSA podkreślił, że udział wydatków na budowę hali w ogólnej sumie wydatków kwalifikowanych wynosić miał 50% w sumie wydatków kwalifikowanych, a nie jak wadliwie przyjął Sąd I instancji 37,43%. W dalszej kolejności NSA wskazał, że zasadniczą podstawą prawną rozstrzygnięcia podaną przez Sąd I instancji to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a zatem stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, tymczasem Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż uznał, że została wydana z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., który ma charakter materialnoprawny. Oznacza to wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w zakresie podstawy prawnej. NSA wskazał dalej, że jeśli by przyjąć, że Sąd I instancji przez przeoczenie wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zamiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. to należy zwrócić uwagę na to, że stanowiący podstawą prawną zaskarżonej decyzji o zwrocie dofinansowania art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2016 r.poz.1870, dalej u.f.p.) odnosi się do wykorzystywania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. NSA podkreślił, że zgodnie z gramatyczną i systemową wykładnią przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów w konsekwencji skoro naruszenie tych procedur stanowi podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., to – zdaniem NSA - bezwzględnie należy te naruszenia wskazać bądź się do nich bezpośrednio odnieść, nie akceptując występowania ich w sprawie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny WSA we Wrocławiu nie wyartykułował w sposób jednoznaczny stwierdzonych naruszeń organu w zakresie stosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.. Na koniec NSA podkreślił, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w części wskazującej na obowiązek zawarcia w wyroku uwzględniającym skargę wskazań co do dalszego postępowania, gdyż w wyroku WSA we W. wskazania co do dalszego postępowania ograniczają się do jednozdaniowej wypowiedzi: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy IZ RPO WD uwzględni uwagi i stanowisko Sądu.", natomiast zdanie to może budzić szereg wątpliwości interpretacyjnych. Przenosząc powyższe rozważania do ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, podkreślenia jeszcze raz wymaga, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, że powyższą regulacją przyjęto, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego (co wynika z art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.) stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. Przypomnienia wymaga, że głównym zarzutem DIP przeprowadzającej kontrole był fakt, że w ramach realizacji projektu pn. "Wdrożenia innowacyjne w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych" wybudowano obiekt o powierzchni 2.351,32 m2 podczas gdy , jak twierdził DIP, w umowie o dofinansowanie zaplanowana została przez skarżącego hala o powierzchni 1.000 m2. WSA ponownie orzekając w tej sprawie w pełni zgadzają się z podstawowa rola jaka dla oceny prawidłowości realizacji projektu ma treść zawartej miedzy stronami umowy modyfikowana podpisywanym przez strony aneksami. WSA przypomina, że zgodnie z § 2 ust. 1 umowy z 21 maja 2009 r. o dofinansowanie projektu "Wdrożenie innowacyjnej w skali świata technologii produkcji precyzyjnych wyrobów granitowych" nr [...] zawartej pomiędzy skarżącym, a D. Instytucją Pośredniczącą "Umowa określa szczegółowe zasady, tryb i warunki na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystanie i rozliczanie dofinansowania części wydatków kwalifikowanych poniesionych przez Beneficjenta na realizację Projektu, określonego szczegółowo we wniosku o dofinansowanie....." W myśl natomiast § 2 ust. 9 "refundacji podlegają jedynie wydatki kwalifikowane, poniesione przez Beneficjenta w okresie finansowej realizacji Projektu." Paragraf 2 ust. 10 umowy stanowi natomiast, że "Warunkiem uznania wydatków za kwalifikowalne jest poniesienie ich przez Beneficjenta przez w okresie realizacji finansowej Projektu, w związku z realizacja Projektu, zgodnie z postanowieniami Umowy...." W tym miejscu uzasadnienia należy wskazać, że w aneksie z [...] r. do przedmiotowej umowy o dofinansowanie zmieniono § 25 – załącznik nr 1 w jego punkcie VI "Skwantyfikowane wskaźniki realizacji celów projektu" zmieniając wartości w z rubrykach "wskaźniki produktu" "wartość docelowa". Organ powinien więc ocenić jak ta zmiana odnosi się do twierdzenia organu, że projekt miał obejmować hale o powierzchni 1000 m2 w myśl umowy o dofinansowanie. Tym bardziej, że Organ wskazując na treść aneksu z [...] r. nie był konsekwentny w jego ocenie. Z jednej bowiem strony wskazał na kwestię zdaniem Sądu bezsporną, że zapisy aneksu do umowy stanowią integralną część tej umowy, z drugiej zaś strony zaznaczył, że "Fakt podpisania ww. aneksu do umowy o dofinansowanie i usunięcie wskaźnika odnoszącego się do powierzchni hali nie oznacza, że beneficjent mógł wybudować – przy użyciu pieniędzy pochodzących ze środków publicznych – powierzchnię hali większą niż ta, o dofinansowanie której wnioskował i niż ta, na której wybudowanie zostało przez DIP przyznane dofinansowanie ". Taki wywód organu odwoławczego w świetle stwierdzenia NSA :" zgodnie z gramatyczną i systemową wykładnią przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów ...", nie może zasługiwać na zaakceptowanie. Przypomnienia wymaga, że strony zgodnie podpisały treść aneksu z 11 września 2009 r., czyli z jakiegoś konkretnego powodu zgodnie usunęły treścią tego aneksu wskaźnik produktu o wartości 1.000 m2, ten powód powinien podlegać powtórnej ocenie przez organ odwoławczy. Ocena ta powinna brać pod uwagę bezsporny fakt, że załącznikiem do wniosku o dofinansowanie była decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z projektem zakładu obróbki kamieniarskiej o powierzchni 2.349,37 m2, a nie o powierzchni 1000m2. WSA podkreśla, że załączniki stanowią integralną część wniosku o dofinansowanie projektu. Tak więc stosownie pojęcie "wniosek o dofinansowanie" obejmuje nie tylko formularz wniosku, ale również załączniki. Podobnie dla oceny kwalifikowalności wydatków dla spornego projektu ma istotne znaczenie, jak trafnie zauważył NSA, treść aneksu nr 3 z dnia [...] r., w którym zmieniono udział wydatków na budowę hali w ogólnej sumie wydatków kwalifikowanych na 50% w sumie wydatków kwalifikowanych, z 37,43%. za pierwotnym brzmieniem umowy. Dokonując oceny zasadności (kwalifikowalności wydatków) w rozumieniu postanowień zawartej umowy organ odwoławczy weźmie pod uwagę, że o kwalifikowalności wydatków decydują okoliczności związane z jego zgodnością z programem operacyjnym w którym wniosek o dofinasowanie został złożony, z jego niezbędnością do realizacji projektu, jego efektywnością, zasadnością jego poniesienia dla realizacji projektu. Ocenie podlega też czy wydatek był przewidziany we wniosku o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, czy został poniesiony zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym i krajowym. Biorąc powyższe pod uwagę WSA we W. rozstrzygając sprawę ponownie podkreśla, że dla oceny poprawności realizacji niniejszego projektu powinno mieć istotne znaczenie, że skarżący wzniósł hale produkcyjna zgodną z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę. Organ dokonując ponownej oceny, czy w sprawie doszło do naruszenie § 8 umowy musi wziąć pod uwagę treść obu aneksów do zawartej ze skarżącym umowy zmieniających jej pierwotna treść z woli obu stron umowy. Organ musi wziąć pod uwagę treść § 1 pkt 26 umowy i odnieść zawartą w nim definicję wniosku o płatność do treści § 2 ust 1 umowy wskazującego co jest przedmiotem umowy. Musi dokonać tej oceny z uwzględnieniem bezspornego faktu, że immanentną częścią wniosku o dofinansowanie była decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzającym ją projektem budowlanym. Organ powinien również dokonując ponownie oceny prawidłowej realizacji projektu mieć na uwadze, że cel projektu został zrealizowany. Hala wybudowana w części z pieniędzy uzyskanych w ramach RPO WD 2007-2013 wykorzystywana jest jako zakład produkcyjny przewidziany w projekcie. Wcześniejsza ocena organu odwoławczego, która nie brała pod uwagę ww. okoliczności została dokonana z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z § 2 ust. 9 oraz § 8 umowy o dofinansowanie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 190 zdanie pierwsze ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postepowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 w związku z art.205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło