II GSK 3097/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-06

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Hanna Kamińska, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu z funduszy unijnych, dokonana przez Instytucję Pośredniczącą, naruszyła zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania wnioskodawców, a także czy projekt spełniał kryteria kompleksowości i potrzeby realizacji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż ocena wniosku o dofinansowanie projektu nie naruszyła zasad przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego traktowania. Sąd uznał, że projekt nie spełniał kryteriów kompleksowości i potrzeby realizacji, ponieważ ograniczał się do zakupu maszyn, a nie obejmował działań wielowątkowych, ani nie wykazał ponadprzeciętnego potencjału konkurencyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego. Projekt uzyskał niską ocenę punktową i nie został wybrany do dofinansowania. Po rozpatrzeniu protestu, ocena została nieznacznie podwyższona, ale projekt nadal nie spełniał wymogów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że choć ocena mogła być częściowo wadliwa, naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną wykładnię przepisów dotyczących oceny projektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 644/17 w sprawie ze skargi M.B. na informację Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 30 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański wyrokiem z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 644/17, oddalił skargę M. B., na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa Pomorskiego z dnia 30 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia: M. B. (skarżący) złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 na podstawie ogłoszonego konkursu nr [...]. Wniosek o dofinansowanie projektu miał być zrealizowany w ramach Działania 2.2. Inwestycje profilowane, Poddziałania 2.2.1. Inwestycje profilowane - wsparcie dotacyjne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. We wniosku wskazano typ projektu –Inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto-i energochłonności procesów produkcyjnych tj. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska. W ramach konkursu wnioskodawca ubiegał się o dofinansowanie projektu: "Efektywny proces produkcji substratów torfowych w [...] podstawą oszczędności surowców, energii oraz emisji szkodliwych substancji do środowiska". W trakcie oceny strategicznej I stopnia projekt uzyskał 27.5 pkt na 87.5 pkt możliwych do uzyskania, w związku z czym nie uzyskał minimum procentowego i nie został wybrany do dofinansowania. Orzekając na skutek protestu Instytucja Pośrednicząca podwyższyła ocenę, do 32.5 pkt, tj. do 37,14%, przy czym projekt nie uzyskał minimum procentowego określonego w Regulaminie konkursu i nie został zakwalifikowany do wyboru. W uzasadnieniu organ wskazał, że projekt nie wykazał ponadprzeciętnego potencjału konkurencyjnego i tylko w nieznacznym stopniu wpisał się cel Osi Priorytetowej 2. Projekt nie wpisał się w obszar Inteligentnych Specjalizacji Pomorza i dotyczył inwestycji w przedsiębiorstwie służącej poprawie konkurencyjności przedsiębiorstwa w wyniku redukcji wodo-, surowco-. materiało-, transporto-, energochłonności procesów produkcyjnych. Instytucja Pośrednicząca podzieliła ocenę członków Komisja Oceny Projektów, że realizacja projektu polegała na jednym działaniu, tj. zakupie maszyn, wykorzystywanych przy pozyskaniu i obróbce torfu. W celu uzyskania 2 punktów należało wyczerpująco wykazać, że projekt obejmie działania o charakterze wielowątkowym, czego w projekcie zabrakło. Uzasadniając oddalenie skargi M. B. na negatywne rozpatrzenie protestu Sąd pierwszej instancji wskazał, że ocena przedmiotowego projektu została częściowo przeprowadzona w sposób naruszający prawo, jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik oceny. Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia zasad oceny w zakresie kryteriów A.2. Potrzeba realizacji projektu, B.1. Kompleksowość projektu, C.1. Partnerstwo, A.4. Oddziaływanie projektu. Odnośnie do kryterium C.1. Partnerstwo, skarżący we wniosku wskazywał, że na potrzeby realizacji projektu nawiązał współpracę ze Związkiem Pracodawców "Polski Torf", którego przedmiot działalności obejmował propagowanie nowych technik i technologii jak również nowoczesne rozwiązania ochrony środowiska w branży torfowej. Związek ten dokonał analizy maszyn i urządzeń oraz posiadanych przez nie właściwości fukcjonalno-użytkowych i parametrów technicznych wśród rozwiązań przyjętych na rynku. Instytucja Pośrednicząca stwierdziła, że współpraca ta dotyczyła wstępnej analizy maszyn i urządzeń, nie zaś samej realizacji projektu, przez co nie jest istotna dla realizacji celów projektu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, taka forma partnerstwa nie dotyczyła realizowanego projektu i nie stanowiła współpracy istotnej dla celów projektu, tym samym stanowisko Instytucji Pośredniczącej Sąd uznał za słuszne. Sąd pierwszej instancji wskazał, że współpraca, na którą powoływał się skarżący dotyczyła sporządzenia analizy maszyn i urządzeń ułatwiającej ich wybór dla celów sformułowania wniosku. Taka forma współpracy nie dotyczyła realizacji projektu i nie stanowiła współpracy istotnej dla realizacji jego celów. Ponieważ projekt nie przewidywał jakiejkolwiek formuły partnerstwa wniosek zasadnie otrzymał 0 punktów. Odnosząc się do kryterium kompleksowości projektu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Instytucja pośrednicząca oceniała kompleksowość rozumianą jako całościowe spojrzenie na zdefiniowany problem i adekwatne zintegrowanie w ramach projektu wieloaspektowych, złożonych działań, mających doprowadzić do skutecznego i trwałego rozwiązania zdefiniowanego problemu. W ocenie Sądu pierwszej instancji działania ograniczające się do zakupu urządzeń nie miały charakteru wielowątkowego. Zakup stanowił jedno działanie, mogące rozwiązywać kilka problemów na różnych etapach technologicznych. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił nadto, że w przedmiotowym kryterium punkty powinny zostać przyznane projektom polegającym na poszerzeniu rynków zbytu lub palety oferowanych produktów/usług albo znaczącej poprawie ich jakości, które wpisują się w jeden obszar inteligentnej specjalizacji, natomiast skarżący wybierał jeden typ projektu (oświadczając, że dotyczy on inwestycji w przedsiębiorstwach służących redukcji wodo-, surowco-, materiao-,transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, t.j. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska), podczas gdy przy projektach wpisujących się w obszary inteligentnych specjalizacji znacząca jest okoliczność poszerzenia rynków zbytu lub palety oferowanych produktów/usług, co wynikało z treści Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Nie wykazano redukcji wodo-, surowco-,materiało-,transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, t.j. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska. W świetle powyższego, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w treści Poddziałania 2.2.1. wyraźnie wskazano, iż warunkiem uzyskania wsparcia w przypadku projektów realizujących wskazany cel w punkcie 5, czyli cel służący poszerzeniu rynków zbytu lub palety oferowanych produktów/usług albo znaczącej poprawie ich jakości, jest wpisywanie się w obszary inteligentnych specjalizacji, a potwierdza to poszerzenie rynków zbytu lub palety oferowanych produktów. Wymagany warunek w przypadku skarżącego nie został w ocenie Sądu pierwszej instancji spełniony. W dalszych rozważaniach Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy składający aplikację wyrażają zgodę na poddanie się wymaganiom danego programu i mają obowiązek stosowania się do zasad przewidzianych w ramach ogłoszonych konkursów, których tryb wymaga, aby wnioskodawca prawidłowo przygotował wniosek. Rzeczą wnioskodawcy było wykazać ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny i zdolność do rozwijania nowych/doskonalenia produktów/usług. Ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny to potencjał większy niż potencjał konkurencyjny o stopniu obiektywnie przeciętnym, zwykłym. W uzasadnieniu złożonego wniosku w zakresie tego kryterium strona winna powołać okoliczności wskazujące na taki stan rzeczy. Z treści wniosku wynikało, że skarżący nie wskazywał, że projekt wpłynie na ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny, zdolność do rozwijania nowych/doskonalenia produktów/usług i nie powoływał argumentacji na poparcie twierdzenia o ponadprzeciętnym potencjale konkurencyjnym projektu. Skarżący nie wykazał jaki jest przeciętny potencjał w tym zakresie i nie przedstawił okoliczności świadczących o tym, że realizacja projektu spowoduje ponadprzeciętną zdolność konkurencyjną jego przedsiębiorstwa. Okoliczność ta nie została wykazana także w złożonym biznesplanie, stanowiącym załącznik nr 5 do wniosku. Skarżący w dokumencie tym nie przedstawił analizy, której wnioski wskazywałyby na zaistnienie przesłanki ponadprzeciętnego potencjału konkurencyjnego. Z planu wynikało jedynie, że realizacja projektu wpłynie na wzrost pozycji konkurencyjnej skarżącego na rynku krajowym i międzynarodowym, natomiast brak było analizy dowodzącej, że realizacja projektu wpłynie na powstanie zdolności konkurencyjnych przedsiębiorstwa skarżącego na poziomie ponadprzeciętnym. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił nadto, że organ w prowadzonym postępowaniu nie miał obowiązku samodzielnego dokonywania ustaleń i analiz w tym zakresie, jego rolą było jedynie dokonanie oceny analizy, którą winien przedstawić skarżący. Podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia jest obowiązany wykazać, że zgłoszony projekt spełnia wymagane kryteria, a zadaniem organizatora konkursu jest ocena spełnienia przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wywiódł skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 217; dalej: ustawa wdrożeniowa), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że dokonana przez Instytucję Pośredniczącą ocena projektu w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania została dokonana zgodnie z prawem, podczas gdy ocena ta została przeprowadzona z naruszeniem zasad równości, przejrzystości, rzetelności, bezstronności, a zatem z naruszeniem zasad określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 ust. 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer RPPM.02.02.01-IZ.00-22-001/16 oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: A.2 Potrzeba realizacji projektu, A.4. Oddziaływanie Projektu, B.l. Kompleksowość Projektu, C.l. Partnerstwo, wskazanymi w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane — wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 i uznanie, że projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów i nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania; 3. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: C.l.Partnerstwo wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane - wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wprowadzeniu wymogu współpracy w trakcie realizacji projektu, którego to wymogu nie wskazano w definicji tego kryterium; 4. na podstawie art. 174 pkt l p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: B.l. Kompleksowość Projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane - wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu znaczenia wielowątkowych działań, które całkowicie rozwiązują zdefiniowany problem; 5. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer RPPM.02.02.01-IZ.00-22-001/16 oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: A.4. Oddziaływanie Projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane - wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przyznanie punktów za ocenę tego kryterium możliwe jest jedynie gdy projektu wpisuje się w obszar inteligentnych specjalizacji; 6. na podstawie art.174 pkt 1 ustawy p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: A.2 Potrzeba realizacji projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane — wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie wskazał na ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny projektu, a przez to projekt w ramach oceny tego kryterium nie może uzyskać maksymalnej ilości punktów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Województwa Pomorskiego wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu najczęściej wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie ocenie podlega m.in. proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego. Należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w tej sprawie nie występują. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz na odniesieniu się do wniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie przepisu (art.174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2010 (Dz.U.2014.1146), w zw. pkt 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryteriami oceny strategicznej (A.2 Potrzeba realizacji projektu, A.4. Oddziaływanie Projektu, B.l. Kompleksowość Projektu, C. l. Partnerstwo). Skarga kasacyjna nie została oparta na naruszeniu przepisów postępowania. Brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazanych w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a prowadzi do uznania, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy. Wynika to z tego, że autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego bo ten jest niesporny, a jedynie, w sposób odmienny od Sądu pierwszej instancji oraz organu ocenia wykładnię oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego, co powoduje, że w jego ocenie powinno dojść do uznania skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko autora skargi kasacyjnej nie jest zasadne, a podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty chybione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się w wadliwym przyjęciu, że dokonana przez Instytucję Pośredniczącą ocena projektu w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania została dokonana zgodnie z prawem, podczas gdy w ocenie autora skargi kasacyjnej została przeprowadzona z naruszeniem zasad równości, przejrzystości, rzetelności, bezstronności. Odnosząc się do powyższego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania, obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiono żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny - a w konsekwencji wyboru - projektów do dofinansowania i eliminowania w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17). Odnosząc się do ww. zarzutu należy na wstępie podnieść, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi dla nich konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc taki, aby nie pozostawało żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1550/17). Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności, gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów, niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17). W korespondencji do powyższego należy odwołać się do treści art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, z którego wynika, że regulamin konkursu – o charakterze wiążącym zarówno dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu konkursowym – powinien między innymi określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, o którym również jest mowa w przywołanym przepisie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego. Konfrontując powyższe wywody z treścią wskazanego w ogłoszeniu o naborze wniosku, za uzasadnione należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, wskazujące, że przeprowadzona ocena w ramach kryterium A.3. Wkład w zakładane efekty realizacji Programu, w którym sformułowano przesłankę wniesienia przez planowane efekty projektu umiarkowanego lub istotnego wkładu w osiągnięcie spodziewanych efektów realizacji Osi Priorytetowej/ Działania/Poddziałania (w tym wskaźników ilościowych i ram wykonania), winna zostać dokonana na tle innych zgłoszonych projektów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że tylko odwołanie się do innych projektów pozwoliło w sposób obiektywny i wiarygodny stwierdzić czy w porównaniu z tymi projektami oceniany projekt wniósł istotny lub umiarkowany wkład w realizację zamierzonych celów. Każdy uczestnik konkursu ma obowiązek akceptować zasady konkursu i w swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej oceny kryterium dopuszczalności wyboru projektu w odniesieniu do kluczowej w sprawie kwalifikowalności beneficjenta, która była przyczyną negatywnego dla autora skargi kasacyjnej rozstrzygnięcia organu. Brak jest wobec tego podstaw aby uznać, że ocena projektu przeprowadzona została z naruszeniem zasad przejrzystości, rzetelności, a przede wszystkim równości i bezstronności. Wobec powyższego za niezasadny uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, sformułowanych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej określonego w pkt 3 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w ogłoszeniu o naborze wniosków do dofinansowania zostały wskazane kryteria wyboru operacji. Jak wynika z pkt 8 Regulaminu Konkursu numer [...] w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: C1 Partnerstwo o kwalifikowalności projektu decyduje współpraca realizowana podczas samej realizacji projektu. Analiza dokumentów aplikacyjnych oraz złożone przez autora skargi kasacyjnej wyjaśnienia wyraźnie wskazały, że współpraca dotyczyła wykonania analizy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, co czyni taką formę współpracy istotnej dla realizacji celów projektu bezprzedmiotową. Analizy przedwdrożeniowe oraz inne opracowania wykonane na potrzeby aplikowania o dofinansowanie stanowią formę współpracy, jednakże nieistotną z punktu widzenia kryteriów kwalifikacyjnych konkursu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w świetle powyższego, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przeprowadzona przez Związek Pracodawców "Polski Torf" analiza maszyn i urządzeń oraz posiadanych przez nie właściwości fukcjonalno-użytkowych i parametrów technicznych wśród rozwiązań przyjętych na rynku dotyczyła wstępnej analizy maszyn i urządzeń, nie zaś samej realizacji projektu, przez co nie była istotna dla realizacji celów projektu. Projekt nie przewidywał jakiejkolwiek formuły partnerstwa w jego realizacji w związku z czym zasadnie nie otrzymał punktów. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zarzut podniesiony w pkt 3 petitum uznaje za bezzasadny. W zakresie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z pkt 8 Regulaminu Konkursu oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: B1 Kompleksowość Projektu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika, że projekt obejmował zakup jednego rodzaju maszyn i urządzeń, którego realizacja stanowiła jedno działanie (pozyskiwanie i obróbka torfu), podczas gdy projekt przewidywał podejmowanie działań o charakterze wielowątkowym, którego realizacja decydowała o kwalifikowalności projektu. Podniesienie przez autora skargi kasacyjnej, wielowątkowość realizowana przez zwiększenie ilości pozyskiwanego torfu i podniesienie potencjału produkcyjnego asortymentów torfowych w ramach procesu pozyskiwania torfu, zmiana procesów logistycznych poprzez zmianę sposobu transportu torfu oraz wprowadzenie do oferty nowych oraz znacząco ulepszonych asortymentów torfowych w wyniku zmiany procesu produkcji asortymentów torfowych, nie spełnia kryteriów określonych w pkt. 8 Regulaminu Konkursu w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: B.l. Kompleksowość Projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane - wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Wskazane przez autora skargi kasacyjnej działania stanowią efekt rozwoju podjętej przez niego działalności gospodarczej, której rozwój mógłby nastąpić dzięki ewentualnemu pozyskaniu środków pieniężnych z budżetu Unii Europejskiej, jednakże nie stanowią działania wielowątkowego w rozumieniu Regulaminu Konkursu oraz Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego ba lata 2014-2020 z dnia 25 lutego 2016 r. Kompleksowość w świetle dokumentów aplikacyjnych rozumiana jest jako całościowe spojrzenie na zdefiniowany problem i adekwatne zintegrowanie w ramach projektu wieloaspektowych, złożonych działań mających doprowadzić do skutecznego i trwałego rozwiązania trwałego zdefiniowanego w projekcie problemu (wysoka transporto, surowco i energo chłonność procesów pozyskowania torfu oraz produkcji asortymentów torfowych, brak narzędzi do wprowadzania nowych i ulepszania dotychczasowych produktów; brak narzędzi do zwiększenia pozyskiwania torfu i podniesienia potencjału produkcyjnego asortymentów torfowych; brak możliwości ekspansji na nowe rynki zbytu i rozpoczęcia aktywności eksportowej; brak możliwości dalszego podnoszenia potencjału konkurencyjnego skarżącej). Przechodząc do realiów rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z dokumentów aplikacyjnych wyraźnie wynika, że autor skargi kasacyjnej składając je wykazał błędne rozumienie wielowątkowości i wielokierunkowości działania. Działania podjęte w ramach procedury aplikacyjnej nosiły znamiona działania jednorazowego polegającego na zakupie potrzebnego sprzętu, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Zważyć nadto należy, że każdy uczestnik konkursu wyrażając akceptację dla jego zasad i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować, co w realiach rozpoznawanej sprawy czyni zarzut skargi kasacyjnej podniesiony w pkt 4 petitum za nieuzasadniony. Przekłada się to również na ocenę projektu w ramach Kryterium 4 – A4 Oddziaływanie projektu opisanego wynikającego ze Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego nalata 2014-2020 z dnia 25 lutego 2016 r. (redukcja wodo-, surowco-,materiało-,transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, t.j. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska). Wskazane kryterium znajduje potwierdzenie w treści Poddziałania 2.2.1., zgodnie z którym projekt uzyskać może maksymalną liczbę punktów od 5 do 10, gdy nie wpłynie lub wpłynie w niewielkim stopniu na wzmocnienie potencjału eksportowego pomorskich przedsiębiorstw i wzrost ich aktywności na rynkach zagranicznych, wpływ projektu będzie miał wpływ umiarkowany, aż do stworzenia gwarancji międzynarodowych kontaktów poprzez znaczący wpływ na wzmocnienie potencjału eksportowego. W ten sposób dokonano preferencji dla projektów wpisujących się w obszar inteligentnych specjalizacji, gdzie w przypadku projektów realizujących cel służący poszerzeniu rynków zbytu lub palety oferowanych produktów lub znaczącej ich poprawie jakości uzasadnione jest przyznanie punktów tym projektom, które te elementy zawierają , co przekłada się na przyznanie pomocy. W celu uzyskania większej ilości punktów należało przedstawić wyczerpującą dokumentację aplikacyjną wskazującą, że projekt obejmuje działanie wielowątkowe, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Zakup maszyny stanowi jedno działanie, które może rozwiązać kilka problemów na różnych etapach technologicznych. Wskazana okoliczność prowadzi do wniosku, o prawidłowym twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, że skarżący kasacyjnie warunku tego nie spełnił z przyczyn wyżej wskazanych, co czyni zarzut podniesiony w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej za nieuzasadniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również zasadny zarzut podniesiony w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: A.2 Potrzeba realizacji projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane — wsparcie dotacyjne, stanowiących załącznik nr 3 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby w złożonym wniosku został wykazany ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny i zdolność do rozwijania nowych/doskonalenia produktów/usług. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z analizy dokumentów konkursowych (wniosek, biznesplan – stanowiący załącznik nr 5 do wniosku) wynika, że skarżący nie wykazał aby projekt wpłynął na ponadprzeciętny potencjał konkurencyjny, zdolność do rozwijania nowych/doskonalenia produktów/usług oraz nie powołał argumentacji na poparcie twierdzenia o ponadprzeciętnym potencjale konkurencyjnym projektu. W dokumentach aplikacyjnych brak jest również okoliczności wskazujących, że realizacja projektu spowoduje ponadprzeciętną zdolność konkurencyjną przedsiębiorstwa będącego jego własnością, co powinno zostać poparte stosowną analizą, której wnioski wskazywałyby na zaistnienie przesłanki ponadprzeciętnego potencjału konkurencyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że autor skargi kasacyjnej nie sformułował zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a więc nie kwestionował poprawności przyjętego do rozpoznania sprawy stanu faktycznego sprawy, jak i ewentualnych wad przeprowadzonego postępowania konkursowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji dokonał poprawnej wykładni pkt. 8 Regulaminu Konkursu numer [...] oraz w zw. z kryterium oceny strategicznej I stopnia: A.2 Potrzeba realizacji projektu wskazanym w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane przez co prawidłowo w sprawie uznano, że skarżący nie spełnił ww. kryterium. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako nieuprawnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło