II GSK 1609/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-02-10
Skład orzekający: Cezary Pryca, Zbigniew Czarnik, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu zawodowego stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa uchwały o wpisie na listę członków, może zostać wydana, gdy od doręczenia uchwały pierwotnej upłynęło ponad dziesięć lat?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował stanowisko Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Sąd uznał, że postępowanie wznowieniowe było zasadne, ponieważ dowody, na których oparto pierwotną uchwałę o wpisie na listę członków, okazały się fałszywe, co zostało potwierdzone w postępowaniu prokuratorskim. Mimo upływu dziesięcioletniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a., organ mógł stwierdzić naruszenie prawa, stosując art. 151 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący został wpisany na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w 2003 r. na podstawie dokumentu stwierdzającego przygotowanie zawodowe. Postępowanie prokuratorskie wykazało, że dokument ten był podrobiony, choć postępowanie umorzono z powodu przedawnienia. Po wieloletnich postępowaniach administracyjnych i sądowych, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą z 2016 r. stwierdziła wydanie uchwały z 2003 r. z naruszeniem prawa, ze względu na brak posiadania przez skarżącego uprawnień budowlanych, ale nie uchyliła jej z powodu upływu 10 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 410/17 w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa uchwały w części dotyczącej wpisu na listę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. W. na rzecz Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 410/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. W. (dalej jako: "skarżący") na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Skarżący w dniu 4 lutego 2003 r. złożył wniosek o wpis na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, do którego dołączył dokument stwierdzający przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r., wydany przez Urząd Wojewódzki w Katowicach oraz potwierdzenie wpłaty wpisowego.
Uchwałą Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z [...] marca 2003 r. wpisano skarżącego na listę członków tej Izby. Uchwała została doręczona skarżącemu. Zdaniem organu, skarżący dysponował uchwałą w dniu 21 marca 2003 r. W tym bowiem dniu, po uiszczeniu na podstawie tej uchwały składek członkowskich, wydano pierwsze zaświadczenie o członkostwie w Izbie.
W październiku 2004 r., wobec powzięcia wątpliwości, co do prawdziwości przedstawionego przez skarżącego stwierdzenia przygotowania zawodowego, Śląska Okręgowa Izby Inżynierów Budownictwa zwróciła się do Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach jako organu, który wydał wnioskodawcy uprawnienia, o potwierdzenie ich autentyczności. Wobec ustalenia, że strona nie figurowała w rejestrze wydanych uprawnień, wystąpiono do Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania w sprawie posługiwania się jako autentycznym, podrobionym przez nieustaloną osobę, dokumentem nr [...] z dnia [...] listopada 1993 r. stwierdzającym przygotowanie zawodowe wnioskodawcy do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt: 1 [...] Prokuratura Rejonowa K. Centrum - Zachód w K., umorzyła śledztwo na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (obecnie: Dz. U. z 2021 poz. 534 ze zm.; dalej jako: "k.p.k.") z powodu przedawnienia karalności czynu. Jednakże prokuratura ustaliła, że skarżący posługiwał się podrobionym dokumentem.
W ocenie organu, skoro Prokuratura ustaliła prawomocnym postanowieniem, że przedstawiony przy wniosku o wpis na listę członków wyżej opisany dokument nie jest autentyczny, to osoba posługująca się nim nie posiada uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wynikających z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządzie zawodowym architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.; dalej jako: "u.s.z."), w związku z tych Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. skreśliła skarżącego z listy członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Na skutek odwołania skarżącego od ww. uchwały, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2007 r. utrzymała zaskarżoną uchwałą Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w mocy. Niemniej jednak na skutek skargi strony Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, w ramach autokontroli, uchwałą [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. uwzględniła skargę i uchyliła w całości zaskarżoną uchwałę Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] oraz umorzyła postępowanie pierwszej instancji.
Zgodnie z wytycznymi Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zawartymi w piśmie z dnia 11 grudnia 2007 r., Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wznowiła postępowanie w sprawie wpisu skarżącego listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
W związku z powyższym uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa odmówiła wpisu strony na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z uwagi na niespełnienie wymogów art. 5 ust. 2 u.s.z.
Wskutek odwołania strony, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. uchyliła w całości zaskarżoną uchwałę Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewskazanie przez organ pierwszej instancji żadnego z rozstrzygnięć, określonych w art. 151 k.p.a. i jednoczesne nieuchylenie dotychczasowej wydanej przez siebie decyzji.
Zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2008 r., poinformowano stronę o wszczęciu przed Radę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postępowania wyjaśniającego odnośnie wpisu na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w ramach wznowionego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. postępowania oraz o przysługujących stronie w związku z tym prawach. Ponadto pismem z dnia 18 grudnia 2008 r. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach ponownie potwierdził, że skarżący nie figuruje w rejestrze osób uprawnionych.
Wobec powzięcia informacji o toczącym się z wniosku M. W. postępowaniu przed Okręgową Komisją Kwalifikacyjną Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w sprawie nadania stronie uprawnień budowlanych postanowieniem nr [...] z dnia [....] kwietnia 2O09 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zawiesiła postępowanie.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] maja 2011 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa podjęła zawieszone postępowanie. Ustalono, że Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] odmówiła wnioskodawcy nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej z uwagi na niespełnienie przez stronę warunków w zakresie wymaganego wykształcenia niezbędnego do uzyskania przedmiotowych uprawnień budowlanych. Następnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej lzby lnżynierów Budownictwa po odwołaniu strony, decyzją o nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 633/09 oddalił skargę strony na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej lzby lnżynierów Budownictwa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 796/09 oddalił skargę kasacyjną strony od ww. wyroku WSA. Tym samym utrzymano w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uznającą, że wnioskodawca nie posiada odpowiedniego wyksztalcenia do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Organ z uwagi na toczącą się korespondencję strony ze Śląskim Urzędem Wojewódzkim, organ uwzględniał wnioski strony o przedłużenie terminu na wnoszenie wniosków dowodowych.
Pismami zaś dnia 28 października 2011 r., 30 listopada 2011r. oraz 11 maja 2012 r., Śląski Urząd Wojewódzki, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego jednoznacznie stwierdził, że skarżący nie figuruje ani w rejestrze osób składających dokumenty w celu uzyskania uprawnień budowlanych, ani w rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane. Natomiast pod numerem ewidencyjnym [...] figuruje inna osoba posiadająca uprawnienia budowlane, której uprawnienia zostały wydane w dniu [...] maja 1993 r. W dacie zaś przywołanej przez skarżącego tj. [...] listopada 1993 r. nie było zwołane posiedzenie komisji kwalifikacyjnej, zatem nie było możliwe uzyskanie uprawnień z taką datą. Zdaniem Urzędu powyższe wskazuje, że strona legitymuje się fałszywymi uprawnieniami, co potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej K. Centrum-Zachód z [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...]. W toku postępowania Skład Orzekający Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa przesłuchał w dniu 18 kwietnia 2013 r. świadków: pracownice Urzędu – Z. O. i A. Z. oraz P. S.
Następnie strona złożyła wniosek dowodowy o zobowiązanie Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego do udostępnienia książki wniosków przyjmowania dokumentów na uprawnienia budowlane z lat 1991-1993, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości jego wpisu odnośnie osoby, która wg rejestru urzędu posiada uprawnienia budowlane o nr [...], ustalenia dat posiedzeń komisji kwalifikacyjnych w celu zbadania czy są one zbieżne z datami wydania uprawnień budowlanych (na podstawie przykładowych uprawnień innych osób - przedłożonych przez stronę).
W odpowiedzi na wystąpienie Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w związku z wnioskami dowodowymi strony, Śląski Urząd Wojewódzki pismem z dnia 27 maja 2013 r. podtrzymał wcześniejsze stanowisko oraz z uwagi na zapisy ustawy o ochronie danych osobowych odmówił przekazania informacji, o które wnosiła strona.
Skarżącego wezwano na przesłuchania, uwzględniając także jego wniosek o zmianę terminu czynności, ale bezskutecznie. W piśmie z dnia 20 lipca 2013 r. strona ponownie podtrzymała wcześniejsze wnioski dowodowe, zarzucając też sprzeczność zeznaniom świadków A. Z. i Z. O. w kwestii przyjmowania dokumentów osób, które ukończyły Akademię Górniczo-Hutniczą w K. Skład Orzekający Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie przychylił się do tych wniosków i po uzyskaniu od pełnomocnika strony stanowiska w sprawie w dniu 29 lipca 2013 r. zakończył postępowanie wyjaśniające w sprawie oraz poinformował stronę o prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu 20 sierpnia 2013 r. skarżący zapoznał się w siedzibie Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z aktami sprawy i wniósł o przedłużenie terminu na złożenie wyjaśnień, do czego przychyliła się Rada.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2013 r. wnioskodawca podał wcześniejsze argumenty na poparcie jego stanowiska.
W dniu 26 września 2013 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wydała uchwałę nr [...], na mocy, której stwierdziła wydanie uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu skarżącego na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...] z naruszeniem prawa, stwierdzając jednocześnie brak możliwości jej uchylenia w związku z upływem 5 lat od dnia doręczenia tamtej uchwały.
Na skutek odwołania skarżącego uchwalą nr [... ] z dnia [...] stycznia 2014 r. Krajowa Rada PIIB uchyliła w całości kwestionowaną uchwałę nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Od uchwały nr [....] skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego. Jednak nie nastąpiło wstrzymanie wykonalności tejże uchwały, co po zwrocie akt do Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa przyczyniło się to dalszego procedowania w sprawie.
W dniu [...] kwietnia 2016 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zawiesiła przedmiotowe postępowania, podnosząc zasadność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z 2003 r. nr [...] o przyjęciu skarżącego w poczet członków Izby. Na skutek negatywnego stanowiska Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wobec tego wniosku - Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. podjęła zawieszone postępowanie. Na oba postanowienia, tj. o zawieszeniu postępowania i o jego podjęciu strona złożyła zażalenia – rozpatrzone przez Krajową Radę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Zgodnie z wytycznymi Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa do akt sprawy włączono notatkę wskazującą na datę 21 marca 2003 r. jako datę wystawienia pierwszego zaświadczenia skarżącemu o członkostwie w Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wydała uchwałę nr [...] w której stwierdziła wydanie uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu skarżącego na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr ewid. [...] z naruszeniem prawa, ze względu na brak posiadania przez stronę uprawnień budowlanych, tj. niespełnienia wymogów z art. 5 ust. 2 ustawy.
W ww. uchwale wskazano również, że okolicznością, z powodu której organ nie uchylił uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w przedmiotowej części jest upływ okresu dziesięcioletniego, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a który upłynął w dniu 21 marca 2013 r.
Po rozpoznaniu odwołania Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w całości podzieliła dotychczasowe ustalenia co do stanu faktycznego, jak również jego ocenę prawną. Zarówno zarzuty strony co do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i te dotyczące prawa procesowego nie zasługiwały w ocenie organu na uwzględnienie. Wskazano, że zarzuty strony były w większości powieleniem argumentów podnoszonych już w ramach toczącego się postępowania. Organ wyjaśnił, że wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji (uchwały) nie korzystają z domniemania uwzględnienia i jako takie nie wstrzymują postępowania. Organy związane są rzeczywistym wstrzymaniem wykonania decyzji (uchwały), a nie samym wnioskami, popartymi nawet silnym przekonaniem strony co do ich zasadności. Odnosząc się do zarzutu strony, iż skarga na uchwałę nr [...] nie została rozpatrzona, organ zauważył, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Co do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa również nie podzieliła stanowiska strony. Wnioskodawca w pełni korzystał z przysługującego jemu prawa czynnego udziału w postępowaniu, wielokrotnie przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Organ w toku postępowania niejednokrotnie przychylał się do wniosków strony o przedłużanie terminów. Również uprawnienie strony do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie zostało zrealizowane. Organ uznał również, że w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności, oraz że zebrano całość materiału dowodowego, a organy zobowiązane są do działania bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc się do twierdzeń strony, jakoby nie doszło do popełnienia przestępstwa, organ stanął na stanowisku, że kwestia braku przez stronę uprawnień budowlanych została prawomocnie i w sposób niebudzący żadnych wątpliwości rozstrzygnięta postanowieniem o umorzeniu śledztwa z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt [...].
W kwestii niespełniania wymogów do uzyskania uprawnień budowlanych, organ wyjaśnił, że okoliczność ta została prawomocnie przesądzona wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 796/09. Orzeczeniem tym, organy administracji są związane. W konsekwencji, Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w całości podzieliła ustalenia dokonane przez Radę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w zakresie uznania, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 2 u.s.z.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w zakresie, w jakim organ uznał okoliczności podnoszone przez stronę w toku całego postępowania (w tym w przedmiotowym odwołaniu) dotyczące składania w latach 90-tych wniosku o nadanie uprawnień budowlanych jako nieistotne. Jeżeli strona faktycznie taki wniosek składała, to powinna otrzymać oryginalne, a nie sfałszowane uprawnienia budowlane.
Organ drugiej instancji w całości podzielił również twierdzenia Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w zakresie niezasadności wniosków dowodowych strony w zakresie przeprowadzenia dowodów z książki wniosków o przyjmowanie dokumentów na uprawnienia budowlane w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim oraz badania prawidłowości wydanych uprawnień przez Śląski Urząd Wojewódzki w stosunku do innych osób z lat 1989-1993. Powyższe kwestie nie dotyczyły istoty sprawy, a zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, wskazane w uchwale organu pierwszej instancji ustalenia były wyczerpujące i pozwalały na prawidłowe obliczenie wynikających z art. 146 § 1 k.p.a., tj. terminu 5-letniego oraz 10-letniego ograniczających możliwość wznowienia.
Skarżący od powyższej uchwały z dnia [...] grudnia 2016 r. wniósł skargę do WSA w Warszawie. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd przypomniał treść przepisów odnoszących się do instytucji procesowej jaką jest wznowienie postępowania. Następnie Sąd przypomniał stan faktyczny sprawy, tj. wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie zakończone uchwałą Rady nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu skarżącego na listę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa zostało wznowione z urzędu na podstawie postanowienia nr [...] Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2008 r. Jako podstawę wznowienia powołano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ramach tego postępowania została wydana przez Krajową Radę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwała nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylająca w całości uchwałę nr [...] Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2013 r. o stwierdzeniu wydania opisywanej uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w części dotyczącej wpisu wnioskodawcy na listę członków Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...] z naruszeniem prawa i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Radę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1079/14 oddalił skargę w całości. Orzeczenie to stało się prawomocne od dnia 8 grudnia 2015 r. W związku z omówionym stanem faktycznym Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie należało wziąć pod uwagę przepisy art. 170 i art. 171 p.p.s.a., jednocześnie wskazując, że wobec niesporządzenia uzasadnienia w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1079/14, zakres powagi rzeczy osądzonej i związania organów i sądu należało ustalić przede wszystkim na podstawie treści zaskarżonej w tamtej sprawie uchwały nr [...]. Sąd przypomniał, że uchwała Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] została wydana w postępowaniu wznowieniowym i miała charakter kasacyjny. Jako podstawę prawną jej wydania Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa powołała art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku decyzji kasacyjnej – jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji - organ odwoławczy, podejmując ją na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest obowiązany zawrzeć w jej uzasadnieniu wytyczne/wskazówki/zalecenia, o których mowa w tym przepisie. Należy też jednak uwzględnić, że decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Oznaczało to, w ocenie Sądu pierwszej instancji, formalnie, że organ pierwszej instancji nie mógł, według stanu prawnego z daty wydania uchwały nr [...], zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu drugiej instancji. Organ pierwszej instancji nie był bowiem związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Natomiast był związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy, jak i ocenami prawnymi organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania. Niemiej jednak, Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie organy obu instancji w zaskarżonych uchwałach kwestii nie tej nie podejmowały, co należało uznać za naruszenie prawa, choć nieskutkujące uchyleniem zaskarżonych rozstrzygnięć. Rozważenie wskazanej kwestii uprościłoby organom postępowanie dowodowe. Organy jednak skupiły się jedynie na wydanym także w postępowaniu o sygn. VI SA/Wa 1079/14 postanowieniu odmawiającym wstrzymania zaskarżonej uchwały nr [...], które miało charakter tymczasowy (art. 61 § 6 p.p.s.a.). W ocenie Sądu decydujące znaczenie miał bowiem dopiero wyrok w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1079/14, odkąd stał się prawomocny (art. 170 i art. 171 p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że kierując się powyższym, w uchwale nr [...] Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa przesądziła, że decydujące znaczenie mają dowody z postępowania przygotowawczego, sygn. akt [...], zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania. W przedmiotowym postępowaniu stwierdzono bowiem popełnienie przestępstwa. Ta okoliczność z kolei powodowała zobowiązanie organu pierwszej instancji do poddania ocenie zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Organ, jak wskazał Sąd, oparł wznowienie jedynie na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie wyjaśniając przy tym w decyzji powodów.
Ponadto, jak wskazał Sąd pierwszej instancji organ odwoławczy także stwierdził, że strona nie posiada uprawnień budowlanych powołując się na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie [...] i pismo Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, jak i nie spełnia wymogów do ich uzyskania.
Sąd jednocześnie wyjaśnił, przyznając jednocześnie rację skarżącemu, że w postępowaniu karnym nie przesądza się kwestii posiadania uprawnień. Organ odwoławczy, jak zaznaczył Sąd, dokonał skrótu myślowego. Niemniej jednak Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa przesądziła, że dowody zebrane w śledztwie o sygn. [...] i prawomocne postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. Centrum-Zachód w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r. wykazały, że został dokonany czyn sfałszowania dokumentów istotnych dla nabycia uprawnień budowlanych i posługiwania się tymi dokumentami w postępowaniu o uzyskanie uprawnień budowlanych. Skarżący przeciwnych dowodów nie przedstawił, skoro okoliczności nadal zamierzał podważać. Konsekwencją zatem stanowiska Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budowlanych było prowadzenie postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy w uchwale nr [...]zauważył, że na mocy art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Przy czym, jak zaznaczył Sąd, zdaniem Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa przedłożenie potwierdzonej przez radcę prawnego za zgodność z oryginałem kopii uchwały z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]wypełniło obowiązek nałożony na Radę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, to na późniejszym etapie został dołączony do akt oryginał tej uchwały. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący co najmniej w dniu [...] marca 2003 r. otrzymał uchwałę nr [...] o przyjęciu go w poczet członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w Katowicach, gdyż w tym dniu zostało stronie wydane zaświadczenie o przynależności do tej Izby, co mogło nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji i uiszczeniu stosowanej opłaty. Skarżący nie kwestionował, jak wskazał Sąd, aby w tej dacie nie był jeszcze w posiadaniu uchwały nr [...] Rady. Zatem można było zaakceptować stanowisko organów, że tę datę, skoro nie ustalono wcześniejszej daty doręczenia uchwały nr [...], należało traktować jako moment doręczenia tejże uchwały, co miało istotne znaczenie dla liczenia terminów przewidzianych przez art. 145 § 3 i art. 146 § 1 k.p.a.
Podsumowując swoje rozważania Sąd stwierdził, że wobec jednoznacznego stanowiska Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budowlanych w uchwale [...] odnośnie dowodów z postępowania przygotowawczego w sprawie [...] oraz okoliczności, że umorzone postępowanie karne toczyło się przeciwko m.in. skarżącemu, właściwe było stanowisko organów, że wystąpiły przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Szczególnie w uchwale nr [...] Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wyczerpująco omówiła te przesłanki i przedstawiła okoliczności potwierdzające ich wystąpienie w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował to stanowisko. Skarżący poza polemiką nie przedstawił dowodów na poparcie swoich tez, podważających omawiane dowody. Sąd zaaprobował stanowisko organów obu instancji jako wyczerpujące i posiadające oparcie w przepisach prawa. Jednocześnie Sąd dodał, że z uwagi na upływ czasu, należało zastosować przepis art. 146 § 1 k.p.a. i będący jego następstwem art. 151 § 2 k.p.a. co też organ pierwszej instancji uczynił, a Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zaakceptowała.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów świadczenia pomocy prawnej z urzędu, powiększonych o należy podatek VAT według norm przepisanych, ponieważ nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Skarżący zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, w zw. z art. 75, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo, że podlegała ona uwzględnieniu, co obligowało Sąd meriti do uchylenia uchwały z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z (I) księgi wniosków przyjmowania dokumentów na uprawnienia budowlane z lat 1991-1993 prowadzonej przez Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach, (II) prawidłowości wpisy do rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane prowadzonego przez ww. urząd osoby, która według danych z rejestru posiada uprawniania budowlane o numerach [...] (III) dat posiedzeń komisji kwalifikacyjnej właściwej w sprawach przyznawania/potwierdzania okoliczności posiadania uprawnień budowlanych, działającej przy ww. urzędzie, (IV) pisma Ministra Gospodarki przestrzennej i Budownictwa do Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej w K. z dnia [...] lutego 1993 r., oraz (V) decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 1993 r., co w konsekwencji doprowadziło do popełnienia przez Sąd meriti błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że skarżący nie posiadał odpowiednich uprawnień budowlanych uzasadniających wpisanie go na listę Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, podczas gdy skarżący posiada wykształcenie uznane za pokrewne w stosunku do specjalności konstrukcyjno-budowlanej, złożył w 1993 r. wniosek do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach w celu uzyskania potwierdzenia posiadania uprawnień budowlanych u w dacie złożenia ww. wniosku spełniał warunki do wpisania go do rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, nadto do rejestru ww. osób prowadzonego przez śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach wpisani zostali w rzeczonym okresie absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej w K. posiadający wykształcenie analogiczne do posiadanego przez skarżącego, co nie odpowiada zeznaniom świadków Z. O. i A. Z., które zostały uznane za wiarygodne;
2) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, w zw. z art. 80, w zw. z art. 108 § 3 k.p.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo, że podlegała ona uwzględnieniu, co obligowało Sąd meriti do uchylenia uchwały z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu, z przekroczeniem zasady swobody oceny dowodów, zeznań świadka P. S. i nie wskazania przyczyn, dla których odmówiono im wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na ustaleniu, że skarżący nie składał wniosku do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach w celu uzyskania potwierdzenia posiadania uprawnień budowlanych i w dacie złożenia ww. wniosku posiadał wykształcenie uznane za pokrewne w stosunku do specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a więc mógł zostać wpisany do rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane;
3) przepisów postępowania, tj. art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 171 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że moc prawna prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/WA 1079/14, który został wydany w sprawie ze skargi na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa numer [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., zobowiązuje Sąd meriti do uznania, że dla oceny niniejszej sprawy decydujące znaczenie mają ustalenia organu przyjęte w uzasadnieniu ww. uchwały nr[...], w której Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa przesądziła o mocy dowodowej wyników postępowania przygotowawczego prowadzonego pod numerem sygn. akt [...], umorzonego z powody przedawnienia karalności, co doprowadziło do przyjęcia przez Sąd meriti za ww. uchwałą, że skarżący nie posiada uprawnień budowalnych, podczas gdy zakres powagi rzeczy osądzonej, jak i związanie prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego odnoszą się do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, rozpoznawanej sprawie i co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a wobec niesporządzenia uzasadnienia ww. wyroku WSA z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1079/15 nie można z góry przyjąć, że Sąd meriti w niniejszej sprawie związany ustaleniami organów pierwszej i drugiej instancji co do uznania za decydujące dowodów z postępowania przygotowawczego prowadzonego pod numerem akt [...];
4) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 145 § 3 k.p.a, w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo, że podlegała ona uwzględnieniu, co obligowało Sąd meriti do uchylenia uchwały z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postepowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a. mimo niedokonania przez organ oraz organ pierwszej instancji własnych ustaleń faktycznych co do sfałszowanego dowodu lub popełnienia przestępstwa i przyjęciu jako podstawę rozstrzygnięcia materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przygotowawczego, który z powodu przedawnienia karalności nie został zweryfikowany przez sąd karny, jak również przez skarżącego;
5) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo, że podlegała ona uwzględnieniu, co obligowało Sąd meriti do uchylenia uchwały z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że posługiwanie się przez skarżącego dokumentem rzekomo podrobionym jest równoznaczne z brakiem posiadania przez niego uprawnień wynikających z art. 5 ust. 2 u.s.z. w zw. z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez Śląską Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa uchwały numer [...], tj. [...] marca 2003 r., a okoliczność odmowy nadania skarżącemu uprawnień budowlanych decyzją Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2008 r. uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie posiadał ww. uprawnień w roku 1993, podczas, gdy skarżący posiada wykształcenie uznane za pokrewne w stosunku do specjalności konstrukcyjno-budowlane, co potwierdza fakt wpisania do ww. rejestru, w ww. okresie osób kończących analogiczny do skarżącego kierunek studiów uznawany wówczas za pokrewny w stosunku do specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
III
Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o jej odrzucenie, względnie w sytuacji uznania, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem uchwały Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2016 roku numer [...] uznał, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji uznał, iż Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zasadnie prowadziła postępowanie wznowieniowe w odniesieniu do uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa numer [...] z dnia [...] marca 2003 roku w części dotyczącej wpisu M. W. na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, wskazując jednocześnie, że postępowanie było prowadzone w oparciu o przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Ponadto Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do uznania, że dowody, na których Rada Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa podjęła uchwałę numer [...] o wpisaniu M. W. na listę członków Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa okazały się sfałszowane, a także przedstawił stanowisko uzasadniające zaakceptowanie rozstrzygnięcia Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w oparciu o treść art. 151 § 2 k.p.a w związku art. 146 § 1 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie, nie mogą odnieść skutku oczekiwanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną. W szczególności podkreślić należy, że nie są zasadne zarzuty opisane w punkcie 1,2,3,4 i 5 petitum skargi kasacyjnej, które sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie zaakceptowania stanowiska Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa co do kompletności i wiarygodności zgromadzonego materiału dowodowego, jak również wskazujące na odmienną ocenę skutków prawno-procesowych dowodów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego i oceny mocy wiążącej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 1079/14.
W związku z powyższym należy podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczone jest łącznym wystąpieniem następujących warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, s. 551-553, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 989/99). Sfałszowanie dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.)
Poza sporem pozostaje okoliczność, że uchwała Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa numer [...] z dnia [...] marca 2003 roku o wpisaniu M. W. na listę członków Izby została podjęta w oparciu o przedłożony przez skarżącego dokument z dnia [...] listopada 1993 roku numer [...] wydany przez Śląski Urząd Wojewódzki a stwierdzający przygotowanie skarżącego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Również bezsporne jest, że Prokuratura Rejonowa K. Centrum-Zachód w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] umorzyła śledztwo na podstawie art.17 § 1 pkt 6 k.p.k. z powodu przedawnienia karalności czynu, stwierdzając jednocześnie, że przedstawiony dokument z [...] listopada 1993 roku numer [...], którym posługiwał się skarżący, był dokumentem podrobionym, bowiem biegły wykluczył aby dokument ten został wystawiony przy użyciu oryginalnych pieczęci Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach a także wykluczył autentyczność podpisów widniejących na tym dokumencie.
Ponadto należy podkreślić, że wyrokiem z dnia 25 czerwca 2009 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 633/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa odmawiającą nadania uprawnień budowlanych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2010 roku wydanym w sprawie sygnatura akt II GSK 796/09, oddalając skargę kasacyjną M. W. od wyroku sądu pierwszej instancji między innymi podał, że "...ukończenie studiów magisterskich na kierunku chemia nie jest wykształceniem odpowiednim dla uzyskania uprawnień budowlanych bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W rozpoznawanej sprawie nie zaszły także przesłanki indywidualnego rozpatrzenia i kwalifikowania wykształcenia skarżącego na podstawie § 29 rozporządzenia z 28 kwietnia 2006 r. Oznacza to, że skarżący nie spełnił warunku uzyskania uprawnień budowlanych określonego w art. 14 ust. 3 pkt 3 lit. a) Prawa budowlanego".
Podstawę prawną uchwały Rady Śląskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa numer [...]z dnia [...] marca 2003 roku o wpisaniu M. W. na listę członków Izby stanowił art. 5 ust. 2 u.s.z., który w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały stanowił, że Izby inżynierów budownictwa zrzeszają osoby, które: posiadają uprawnienia budowlane w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2-5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej jako: "ustawa – Prawo budowlane"), posiadają uprawnienia budowlane w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, w zakresie określonym w art. 14 ust. 3 pkt 2-4 ustawy - Prawo budowlane, posiadają uprawnienia budowlane w zakresie odpowiadającym zakresowi specjalności, o których mowa w pkt 1 i 2, uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane.
Niewątpliwie warunkiem wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest oparcie się na takich fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc chodzi o dowody bezpośrednio jej dotyczące, a organ, opierając się na takich dowodach, uzyskał niezgodny z prawdą obraz rzeczywistości, określonego stanu faktycznego. W konsekwencji oznacza to, że decyzja wydana w oparciu o takie dowody również jest dotknięta kwalifikowaną wadą. Przy czym, jak to już podkreślano wyżej, warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia tej przesłanki jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ.
W tym miejscu podkreślić należy, że na gruncie postępowania karnego skutkiem upływu terminu przedawnienia karalności jest obowiązek umorzenia tego postępowania. Jak stanowi bowiem art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie karalności. Na tle przytoczonego przepisu wskazuje się, że przesłanka przedawnienia karalności ma charakter bezwzględny i uniemożliwia kontynuowanie postępowania karnego w każdym jego stadium. Ustanie karalności przestępstwa następuje z mocy prawa i oznacza, jeżeli upłynął termin przedawnienia karalności czynu to, że sprawca nie może zostać za niego skazany. W doktrynie prawa karnego wskazuje się, że podstawowym zadaniem postępowania prokuratorskiego jest ustalenie, czy popełniono czyn zabroniony i czy jest on przestępstwem. Postępowanie takie wszczyna się, bowiem w razie "uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa" i dopiero we wszczętym postępowaniu następuje ustalenie, czy rzeczywiście miał miejsce czyn zabroniony i kogo można pociągnąć za niego do odpowiedzialności.
Z kolei w orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że negatywna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. - "nastąpiło przedawnienie karalności", odwołuje się do przedawnienia jako instytucji prawa materialnego, które określa skutki upływu czasu dla kwestii odpowiedzialności karnej. Zgodnie z art. 101 k.k. tym skutkiem jest ustanie karalności przestępstwa po upływie przewidzianym w tym przepisie okresów od chwili jego popełnienia. Oczywiste jest zatem, że odmowa wszczęcia postępowania lub jego umorzenia na tej podstawie może nastąpić wyłącznie w wypadku ustalenia faktu popełnienia przestępstwa. Przyjęcie odmiennego założenia byłoby równoznaczne z uznaniem, że tego rodzaju negatywna decyzja procesowa odnosi się wyłącznie do kwalifikacji prawnej czynu, wynikającej z treści zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Uprawniony jest zatem wniosek, że prawidłowe rozstrzygnięcie w oparciu o art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. musi mieć za podstawę stwierdzenie popełnienia czynu zabronionego (por. postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt III KO 53/16).
W związku z powyższy należy uznać za usprawiedliwione stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazujące na to, że zasadnie podmiot podejmujący zaskarżoną uchwałę stwierdził, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W sprawie o wpis na listę członków izby inżynierów budownictwa niezbędnym dowodem było wykazanie, poprzez złożenie stosownego dokumentu, przesłanek określonych w art. 5 ust. 2 u.s.z.
W rozpoznawanej sprawie sam fakt umorzenia śledztwa, nie może w okolicznościach tej sprawy decydować o odmówieniu postanowieniu prokuratora cech orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa. Dokonanie czynu zabronionego, w postaci fałszerstwa dowodu, jest w tym przypadku wykazane, a zachodzi jedynie brak możliwości ukarania sprawcy czynu zabronionego.
Z akt sprawy wynika, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby, iż dowód, który był najistotniejszy do załatwienia sprawy wpisu na listę izby inżynierów budownictwa nie był sfałszowany.
Jednocześnie stwierdzić należy, że zasadnie w zaskarżonej uchwale wskazano, że z uwagi na to, iż od daty doręczenia uchwały upłynęło dziesięć lat, koniecznym było zastosowanie regulacji prawnej, o której mowa w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a.
Z wyżej przedstawionych powodów w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest więc podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło