II SA/Kr 385/17

WyrokWSA w Krakowie2017-06-27

Skład orzekający: Magda Froncisz, Agnieszka Nawara-Dubiel, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustalonego ostateczną decyzją administracyjną, podlega przedawnieniu?
Ratio decidendi
Waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustalonego decyzją administracyjną, nie podlega przedawnieniu. Roszczenie to, mimo cywilistycznego charakteru, jest regulowane przepisami prawa administracyjnego, które nie przewidują jego przedawnienia. W przypadku braku możliwości uzyskania dowodów potwierdzających wypłatę odszkodowania z uwagi na upływ czasu, organy administracji mogą ustalić brak wypłaty na podstawie innych dowodów, w tym pośrednich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o waloryzację odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z 1988 r., ustalonego decyzją z 1992 r. na kwotę 34.980.000 zł (starych złotych) na rzecz A. T., zobowiązując do wypłaty Gminę K. Wnioskodawcy, spadkobiercy A. T., domagali się waloryzacji tej kwoty. Organy administracji ustaliły, że odszkodowanie nie zostało wypłacone i dokonały waloryzacji do kwoty 22.384,23 zł. Gmina Miejska K. wniosła skargę, kwestionując m.in. brak wypłaty odszkodowania oraz sposób waloryzacji, a także podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Gminy Miejskiej K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel NSA Anna Szkodzińska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość skargę oddala Starosta [...] decyzją z 30 września 2015 r. znak [...], ustalił, że odszkodowanie w wysokości 34 980 000 zł (słownie starych złotych: trzydzieści cztery miliony dziewięćset osiemdziesiąt tysięcy), do wypłaty którego zobowiązana została Gmina K. na mocy decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia 3 września 1992 r., nr [...] z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...] , m. K., dalej: "działka nr [...]", dokonanego decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - P. z dnia 28 marca 1988 r., nr [...] w wyniku jego waloryzacji wynosi 22 384,23 zł (słownie nowych złotych: dwadzieścia dwa tysiące trzysta osiemdziesiąt cztery 23/100). Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej "u.g.n." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ostateczną decyzją z 28 marca 1988r., nr [...] Urząd Dzielnicowy K. – P., zatwierdzając projekt podziału nieruchomości przeznaczonych pod budowę ul. [...], sporządzony przez [...] Przedsiębiorstwo - Fizjograficzne i Geodezyjne Budownictwa przyjęty do Zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno- Kartograficznej w dniu 16 lutego 1988 r., nr [...] orzekł o przejęciu części nieruchomości niezbędnej pod realizację projektu drogi na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu. Wywłaszczenie obejmowało m.in. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność A. T., zgodnie z księgą wieczystą nr [...], co stwierdzono na podstawie wykazu wywłaszczeniowego parcel poł. w gm. kat. [...] Decyzją z 17 lutego 1992 r., nr [...] Urząd Rejonowy w K. orzekł o odszkodowaniu za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Urzędu Dzielnicowego K. - P. z 28 marca 1988r., nr [...], w tym za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność A. T., zobowiązując do wypłaty odszkodowania Gminę K.. Po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. Wojewoda K. decyzją z 21 kwietnia 1992 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z 3 września 1992 r., nr [...], ostateczną z dniem 25 września 1992 r., Urząd Rejonowy w K. orzekł o odszkodowaniu za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] na rzecz A. T., w wysokości [...] zł, zobowiązując do jego wypłaty Gminę K.. Pismem z 6 kwietnia 2009 r. U. T. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy nieodebranego odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą obecnie własność Gminy K., przejętą na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Dzielnicowego K. z dnia 28 marca 1988 r., nr [...] pod budowę drogi publicznej na osiedlu [...]. Podniosła, że poprzednim właścicielem przedmiotowej nieruchomości był A. T., który nie odebrał przysługującego mu odszkodowania. Do akt sprawy zostało dołączono postanowienie Sądu Rejonowego dla K.-P. w K. z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt I Ns [...], zgodnie z którym spadek po zmarłym A. T. nabyli: żona U. T. oraz dzieci K. T. i J. T. po 1/3 części. Pismem z 17 czerwca 2009 r. K. T. zgłosił swój udział w sprawie, upoważniając jednocześnie U. T. do reprezentowania go w sprawie. W dniu 10 lipca 2009 r. J. T. osobiście zgłosił swój udział w przedmiotowej sprawie, co zostało ujęte w protokole dołączonym do akt sprawy. Pismem z 7 września 2010 r., nr [...] Prezydent Miasta K. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o wyłączenie go od załatwienia sprawy. Postanowieniem z 28 października 2010 r., nr [...] Wojewoda wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Starosta [...] decyzją z 4 lutego 2013 r., nr [...] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie o wypłatę nieodebranego odszkodowania. Starosta [...] wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Warunkiem wydania decyzji administracyjnej jest istnienie w tym zakresie podstawy ustawowej, dopuszczającej kształtowanie w tej formie praw i obowiązków obywateli. Nie została natomiast przewidziana kompetencja organu administracji publicznej do posłużenia się formą decyzji administracyjnej w celu waloryzacji tego odszkodowania, zatem uznano, iż waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi czynność techniczno-obrachunkową, dokonywaną przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania, związaną z prawidłowym spełnieniem świadczenia głównego wynikającego z decyzji administracyjnej i nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. W treści decyzji wskazano, iż waloryzacji odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], winien dokonać, zgodnie z art. 132 ust. 3 zd. 2, podmiot zobowiązany do jego wypłaty, tj. Prezydent Miasta K. reprezentujący Gminę K.. W związku z faktem, że waloryzacja ustalonego odszkodowania nie podlega rozstrzygnięciu przez Starostę K. w drodze decyzji administracyjnej postępowanie takie należało, zdaniem Starosty, uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć je w myśl art. 105 § 1 K.p.a. Decyzją z dnia 6 lutego 2014 r., nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, że istotą żądania U. T. nie jest fakt ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, ale urealnienie obecnie kwoty odszkodowania uprzednio ustalonego i następnie jego wypłata w wysokości zwaloryzowanej, wobec czego nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Błędne było również stanowisko, iż brak jest podstaw do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej rozstrzygającej merytorycznie w przedmiocie zgłoszonego roszczenia. Biorąc pod uwagę stanowisko Wojewody Starosta [...] pismem z 14 kwietnia 2014 r., nr [...] przekazał sprawę według właściwości Prezydentowi Miasta K. reprezentującemu Gminę K., który jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Postanowieniem z 15 stycznia 2015 r., nr [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta K., wskazał Starostę K. jato organ właściwy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Starosta [...] rozpatrując zgłoszone roszczenie stwierdził, że w związku z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z 3 września 1992 r., nr [...] ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wniosek z 6 kwietnia 2009 r. należy traktować jako żądanie dokonania waloryzacji tego odszkodowania. Organ przywołał treść art. 132 ust. 3 oraz art. 5 i art. 227 u.g.n. Wskazał, iż art. 132 ust. 3 nie stanowi podstawy do zobowiązania właściwego organu - w tym przypadku Prezydenta Miasta K., reprezentującego Gminę K. - do wypłaty odszkodowania. Takie zobowiązanie zawarte zostało w decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia 3 września 1992 r., nr [...], która funkcjonuje w obrocie prawnym. Przepis ten odnosi się do trybu wypłaty odszkodowania, którego wysokość orzeczona została już ostateczną decyzją i ma na celu uaktualnienie wysokości tego świadczenia z uwagi na upływ czasu jaki nastąpił między jego ustaleniem, a datą faktycznej wypłaty. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy został zrealizowany obowiązek nałożony na Gminę K. w decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia 3 września 1992 r., nr [...], tj. czy wypłacone zostało na rzecz A. T. odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia na rzecz Gminy K. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Organowi nie udało się pozyskać dokumentów wskazujących, że takie odszkodowanie zostało wypłacone. Pismami z 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt Prez. I C [...] oraz z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt Prez. I C [...] Sąd Rejonowy dla [...] w K. Wydział I Cywilny poinformował, iż nie toczyło się postępowanie dotyczące złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania na rzecz A. T., U. T., J. T. ani K. T.. Pismem z 20 marca 2015 r., nr [...] Archiwum Narodowe w K. poinformowało, iż nie odnaleziono akt sprawy dotyczącej złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz A. T. lub jego spadkobierców. Pismem z 2 marca 2012 r., nr [...] Urząd Miasta K. poinformował, iż nie posiada dokumentów oraz informacji na temat wypłaty odszkodowania za działkę nr [...]. Poinformowano, że w księgach rachunkowych Wydziału Finansowego Urzędu Miasta K. nie figuruje kwota wypłaty odszkodowania na rzecz A. T. z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...]. Przywołując art. 75 § 1 K.p.a. organ uznał, że dla pełnego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i stwierdzenia, czy zostało wypłacone odszkodowanie należy przeprowadzić dowód z przesłuchania stron. W dniu 15 grudnia 2011 r. w siedzibie Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K. stawili się U. T., K. T. i J. T.. Udział w przesłuchaniu wziął przedstawiciel Gminy K.. U. T. oświadczyła, że takie odszkodowanie nie zostało wypłacone ani jej ani K. T. ani J. T.. Najprawdopodobniej takiego odszkodowania nie odebrał również jej mąż. Dopiero w 2009 r. dowiedziała się, że parcela będąca własnością jej męża A. T. została wywłaszczona. Informację tę pozyskała od szwagra R. S.. Nie wiedziała wcześniej, że mąż był właścicielem takiej parceli. Decyzję o ustaleniu odszkodowania pozyskała prawdopodobnie od szwagra. Sprawdzała, czy odszkodowanie zostało złożone do depozytu i nie znalazła adnotacji mówiącej o złożeniu tej kwoty do depozytu. Stwierdziła, iż jej mąż był perfekcjonistą, więc gdyby odebrał takie odszkodowanie na pewno poinformowałby o tym domowników. Zeznała, iż sądzi, że jej mąż nie był zainteresowany odebraniem odszkodowania w formie pieniężnej, gdyż był przywiązany do ziemi i na pewno wolałby działkę zamienną. K. T. zeznał, iż na pewno takie odszkodowanie nie zostało wypłacone U. T., bratu J. T. ani jemu. Nie miał żadnych informacji, aby takie odszkodowanie zostało również wypłacone jego ojcu A. T.. Po zapoznaniu się ze zgromadzonymi dokumentami nie znalazł wzmianki, aby ojciec odebrał takie odszkodowanie. Przesłuchiwany zeznał, iż jego ojciec nie chciał pieniędzy, wolałby działkę zamienną. J. T. oświadczył, że nie zostało mu wypłacone odszkodowanie. U. T. oraz K. T., z tego co wie, również nie zostało wypłacone odszkodowanie. Natomiast jeśli chodzi o jego ojca, to nie jest pewien, ale sądzi, że nie. Nie ma większej wiedzy na temat tego odszkodowania, gdyż o całym postępowaniu dowiedział się od U. T.. Organ uznał, że powyższe stanowi dowód, że U. T., K. T. i J. T. nie zostało wypłacone odszkodowanie. Według wiedzy tych osób takie odszkodowanie nie zostało również wypłacone A. T.. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ uznał, że odszkodowanie za wywłaszczenie nie zostało wypłacone przez Gminę K. uprawnionym osobom. Kwota wskazana w punkcie 1 decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia 3 września 1992 r., nr [...] w wysokości [...] zł została zwaloryzowana przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych - określanych jako średnioroczny i miesięczny wskaźnik przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie jego własnych danych - za okres od października 1992 r. do sierpnia 2015 r. i wynosi [...] zł. Miesięczne wartości wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych w 1992 roku wynoszące: za październik (103,0), listopad (102,3) oraz grudzień (102,2) pozyskano z Komunikatów Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zamieszczonych w biuletynie informacji publicznej Głównego Urzędu Statystycznego, znajdujących się pod adresem: [...] Miejscem publikacji średniorocznych wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych z poszczególnych lat są Roczniki Statystyczne wydawane przez GUS w W.. Z kolei miesięczne wartości wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2015 roku pozyskano z Komunikatów Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zamieszczonych w biuletynie informacji publicznej Głównego Urzędu Statystycznego, znajdujących się pod adresem: [...] Podane powyżej wartości oznaczają wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w porównaniu z rokiem (miesiącem) poprzedzającym podany, przy przyjęciu, że rok (miesiąc) poprzedni = 100. Waloryzacji dokonuje się poprzez przemnożenie ze sobą kolejno wartości wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych z dwóch kolejnych lat lub miesięcy i podzieleniu wyniku przez 100, według wzoru: r1 x r2/100, a otrzymaną liczbę mnoży się przez wartość wskaźnika z roku następnego według tego samego wzoru. Otrzymana w wyniku kolejnych działań wartość dzielona jest przez 10000 w celu uwzględnienia okoliczności wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz.U. z dnia 25 lipca 1994 r., nr [...], poz. 386 ze zm.). W wyniku waloryzacji ustalono, iż U. T., J. T. oraz K. T. przysługuje od Gminy K. odszkodowanie w wysokości 22.384,23 zł. Gmina Miejska K. wniosła od powyższej decyzji odwołanie. W uzasadnieniu odwołania zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 7 K.p.a., podnosząc, że nie przeprowadził on w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego na okoliczność wypłaty ustalonej kwoty odszkodowania. Zarzucono, że organ I instancji nie pozyskał z banku, który obsługiwał wówczas Gminę Miejską K., informacji odnośnie archiwalnej dokumentacji potwierdzającej wypłatę odszkodowania na rzecz A. T.. Starosta [...] nie podjął czynności celem wyjaśnienia, czy A. T. podejmował kroki celem wyegzekwowania ustalonego odszkodowania. Ponadto, zdaniem skarżącej, dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy istotnym może się okazać dowód z przesłuchania w charakterze świadka R. S. (szwagra U. T.), który posiadał wiedzę na temat przedmiotowego wywłaszczenia. Oświadczenia stron budzą bowiem wątpliwości w kontekście ustaleń, zgodnie z którymi A. T. wyraził zgodę na wysokość przyznanego odszkodowania, a odszkodowanie przyznane w decyzji z 3 września 1992 r. nie zostało złożone do depozytu sądowego. Dodatkowo w ramach czynności wyjaśniających organ prowadzący sprawę winien zbadać archiwalne akta wywłaszczeniowe nr [...] wytworzone przez Wojewodę działającego jako organ odwoławczy. Odnosząc się natomiast do przesłuchania stron przedmiotowego postępowania, tj. U. T., J. T. oraz K. T. strona skarżąca zwróciła uwagę, że w niniejszym postępowaniu przesłuchano strony o tożsamych interesach. Przywołała brzmienie art. 86 K.p.a. podnosząc, że w doktrynie przyjmuje się, iż przywołany przepis jest wzorowany na przepisie art. 299 Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazała, że cel i funkcje postępowania administracyjnego nakazują ostrożniejsze niż w postępowaniu cywilnym korzystanie z tego środka dowodowego. Należy bowiem mieć na uwadze, że podmiotowa struktura postępowania cywilnego oparta jest na założeniu istnienia dwóch stron o sprzecznych interesach (powód - pozwany). Tymczasem w postępowaniu administracyjnym może uczestniczyć tylko jedna strona, a w przypadku wielości stron mogą one mieć tożsame lub zbieżne interesy. W tej sytuacji dowód z przesłuchania stron o sprzecznych interesach lepiej służy ustaleniu prawdy materialnej niż dowód z przesłuchania jednej strony lub wielu stron o tożsamych lub zbieżnych interesach, (w: LEX/el. 2011, Komentarz do art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego, Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel.) Ponadto zwróciła uwagę na fakt, iż organ I instancji nie odniósł się w wydanej decyzji do kwestii przedawnienia roszczeń. Wskazując na cywilnoprawny charakter roszczenia o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania podniosła, że odszkodowanie ustalone w pieniądzach stanowi zwykłe zobowiązanie pieniężne. Do wykonania takiego zobowiązania i skutków jego niewykonania znajdują zastosowanie art. 450-486 K.c. z modyfikacjami wprowadzonymi w art. 132 ust. 1 i art. 133 u.g.n. Zgodnie z pierwszym z nich, odszkodowanie powinno być wypłacone jednorazowo w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu stała się ostateczna. Tak więc poczynając od 15 dnia, liczonego od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, dłużnik będzie odpowiedzialny za opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia lub za zwłokę w jego spełnieniu. Od tego też dnia zaczyna bieg 10-letni termin przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania (art. 118 K.c.). W braku bowiem szczególnego uregulowania oddziaływania upływu czasu na roszczenie odszkodowawcze z tytułu wywłaszczenia nieruchomości stosuje się tu wprost przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń zawarte w art. 117 i n. K.c. ([w:] Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Tadeusz Woś, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004). Zgodnie z art. 117 § 1 Kodeksu cywilnego z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Treść § 2 tegoż artykułu stanowi, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Przepisy o przedawnieniu mają charakter stabilizujący stosunki prawne i gwarantują ich pewność, dopuszczenie bowiem możliwości realizowania roszczeń bez jakiegokolwiek ograniczenia w czasie prowadziłoby do sytuacji, w której strona pozostawałaby przez dziesiątki lat w niepewności co do swej sytuacji prawnej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt I Aca 1770/14). Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie potwierdza, iż decyzja z 3 września 1992 r., nr [...] rozstrzygająca kwestię odszkodowania z tytułu wywłaszczenia działki nr [...] obr. [...] stała się ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym. W świetle przedstawionych wyjaśnień zdaniem skarżącej z dniem 8 października 2002 r. upłynął 10-letni termin, w którym uprawnieni mogli skutecznie żądać wypłaty odszkodowania. Z ostrożności procesowej strona odwołująca się podniosła ponadto, iż organ I instancji w rozstrzygnięciu z dnia 30 września 2015 r. nie przedstawił zastosowanego mechanizmu waloryzacji odszkodowania ustalonego w decyzji z 3 września 1992 r., nr [...] w sposób odpowiedni do wymogów wynikających z przepisów K.p.a. (art. 107 § 1 i 3, art. 8, art. 11). Brak wyjaśnienia co do zastosowanego mechanizmu waloryzacji uniemożliwia zrozumienie obliczeń dokonanych przez organ rozstrzygający niniejszą sprawę. Wojewoda decyzją z 19 stycznia 2017 r. znak [...], na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył ustalenia dowodowe organu I instancji wskazując, że prawidłowo ustalił on w wyniku waloryzacji wysokość odszkodowania i podmiot zobowiązany do jego wypłaty. Dalej organ odwoławczy wskazał, że celem ustosunkowania się do zarzutów odwołującej, pismem z 7 lipca 2016 r. zlecił organowi I instancji, w trybie art. 136 K.p.a., przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie. W dniu 5 października 2016 r. odbyło się przesłuchanie świadka R. S.. Oświadczył on: "od teściowej (T. K.) przejąłem dokumenty dot. Z.. Teściowa zmarła, a ja nie byłem zainteresowany tym terenem. Jak zmarł T. A., mąż U. T., a ojciec K., ja wyjąłem te dokumenty, które dostałem od T. K. i zwróciłem się do T. U., żeby mogła odzyskać pieniądze lub tereny. Powiedziałem, że nie wnoszę żadnych roszczeń i powiedziałem, aby sobie próbowała uzyskać odszkodowanie". Na pytanie "czy ma Pan jakąś wiedzę, czy w 1998 r. albo w innym terminie pieniądze za tę nieruchomość były ustalone lub wypłacone komuś?" świadek zeznał, iż: "nie mam żadnej wiedzy, czy w ogóle była wypłata. Nie mogła być, bo uprawnionym do odbioru pieniędzy w tamtym czasie byłaby moja żona zmarła w 2005 r. I. T. - S.." Z kolei w odpowiedzi na pismo Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K. z 22 sierpnia 2016 r. dotyczące pozyskania dokumentacji z banku, który obsługiwał Gminę Miejską K. w 1992 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował, iż zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r., poz. 1047) okres przechowywania dowodów księgowych i dokumentów wynosi 5 lat licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą. W praktyce oznacza to 6-letni okres przechowywania. Zasada ta dotyczy również banków. Pięcioletni okres przechowywania jest zgodny z jednolitym rzeczowym wykazem akt dla organów gmin, gdzie symbol klasyfikacyjny 3220 - Dowody księgowe ma przypisaną kategorię archiwalną B5. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. wskazał również, iż jak wynika z informacji Wydziału Finansowego Urzędu Miasta K. dowody księgowe z roku 1992, w którym wydana została decyzja przyznająca odszkodowanie na rzecz A. T., zostały zniszczone. Natomiast jak pokazuje praktyka, banki proszone o udzielenie informacji dotyczących wypłat realizowanych w latach poprzednich informują o braku możliwości ustalenia potwierdzenia dokonania wypłat, w przypadku gdy minął ustawowy okres przechowywania dokumentacji. Starosta [...] zbadał również archiwalne akta wywłaszczeniowe nr [...] i do akt sprawy dołączył decyzję Urzędu Wojewódzkiego w K. z 21 kwietnia 1992 r. nr [...] oraz odwołanie od decyzji Urzędu Rejonowego w K. z 17 lutego 1992 r. nr [...] wraz z załącznikiem. Odnosząc się natomiast do zarzutu Gminy K. dotyczącego dowodu z przesłuchania stron, organ odwoławczy wskazał, że z art. 86 K.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony ma charakter posiłkowy i znajduje zastosowanie wówczas, gdy po zgromadzeniu dokumentacji, w sprawie pozostały nie wyjaśnione okoliczności. W przedmiotowej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące wypłaty odszkodowania, a zatem organ I instancji prawidłowo skorzystał z dowodu z przesłuchania stron. Z kolei co do kwestii przedawnienia roszczeń organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dominującym obecnie stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w wyroku z 21 stycznia 2016 r.. sygn. I OSK 1083/14: "roszczenie o zapłatę odszkodowania za odjęcie prawa własności czy przejęcie nieruchomości z mocy prawa ma cywilistyczny charakter mimo, iż jest konsekwencją władczego (z mocy decyzji, bądź z mocy prawa) pozbawienia prawa własności. (...) Skoro z woli ustawodawcy o roszczeniu cywilnoprawnym orzeka się w drodze decyzji w postępowaniu administracyjnym, to oceny realizacji tego roszczenia z wszystkimi tego konsekwencjami, a więc przede wszystkim trybem postępowania i oceną wszystkich skutków prawnych (wraz z instytucją przedawnienia), należy dokonywać na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego. Na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia, ustalonego decyzją administracyjną, można mówić jedynie wtedy gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Skoro więc zarówno powyższe ustawy nie przewidują przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość to tym samym, roszczenie to nie ulega przedawnieniu, jeżeli wysokość tego roszczenia ustalona została decyzją administracyjną (por. wyrok NSA w Warszawie z 25 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 1118/97). Ponadto "nieprzedawnialność" tego uprawnienia (roszczenia) wynika nie tyle z publicznoprawnego charakteru odszkodowania, co wyczerpującego uregulowania w ustawie o gospodarce nieruchomościami i odesłania w tym zakresie do przepisów kodeksu cywilnego jedynie w odniesieniu do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania (por. art. 132 ust. 2 U.g.n.)". Organ odwoławczy wskazał również, że nie są zasadne zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia zastosowanego mechanizmu waloryzacji odszkodowania bowiem powyższe zostało zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Gmina Miejska K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy celem jej rozpatrzenia przez organ II instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - zasad postępowania tj. art. 7, art. 8 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż spowodowało utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji organu I instancji, - art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i w związku z tym nieuzasadnione przyjęcie, że nie doszło do wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, orzeczonego decyzją z dnia 3 września 1992 r. nr [...], na rzecz uprawnionego A. T., - naruszenie art. 138 § 1 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez nierozpoznanie przez organ odwoławczy istoty sprawy w jej całokształcie, o czym świadczy m.in. brak odniesienia się do zarzutów odwołania, co dodatkowo narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, - naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 i art. 140 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich wyraźnie sformułowanych zarzutów i wniosków odwołania. W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że Wojewoda nie rozpatrzył całości zebranego materiału dowodowego, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a. Organ nadzorczy w decyzji z dnia 19 stycznia 2017 r. ograniczył się jedynie do kontroli zasadności zarzutów. W ww. decyzji Wojewoda nie zrealizował ponadto dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy ograniczył się jedynie do wskazania, jakie dowody w sprawie zostały przeprowadzone i stwierdzenia zasadności ich przeprowadzenia (kwerendy, przesłuchanie stron, przesłuchanie świadka R. S., treść pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. dotyczącego okresów przechowywania dokumentacji finansowo-księgowej). Strona skarżąca podniosła, że w żadnym punkcie swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie odniósł się do ww. dowodów, co do ich wartości dowodowej, treści, wiarygodności i mocy dowodowej w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca podniosła, że z uzasadnienia decyzji z 3 września 1992 r., nr [...] wynika, że A. T. wyraził zgodę na zaproponowaną kwotę odszkodowania i nie złożył odwołania od ww. decyzji. Zatem należy przyjąć, że A. T. odebrał ww. decyzję, mógł zapoznać się z jej treścią i posiadał wiedzę, że odszkodowanie zostanie wypłacone jednorazowo w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna. Strona skarżąca podniosła, że A. T. mógł w okresie 6 lat od wydania ww. decyzji z dnia 3 września 1992 r. domagać się wypłaty przyznanego odszkodowania. Zarzuciła, że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym w niniejszej sprawie nie ustalono, czy i jakie czynności oraz z jakim skutkiem podejmował A. T. celem uzyskania szkodowania. Trudno uznać, iż A. T., który brał czynny udział postępowaniu odszkodowawczym (udział w rozprawie) i zgodził się na wysokość szkodowania, nie podejmował prób wyegzekwowania nałożonego na Gminę K. obowiązku wypłaty odszkodowania, w przypadku gdyby zobowiązana Gmina K. obowiązku tego nie realizowała. Skoro U. T. dowiedziała się o wywłaszczeniu działki stanowiącej własność jej męża dopiero w 2009 r. od szwagra, to skarżąca wnioskuje, że A. T. nie informował żony o przebiegu postępowania odszkodowawczego. Dlatego też skarżąca uznaje oświadczenie U. T., zgodnie z którym "gdyby odebrał takie odszkodowanie na pewno poinformowałby o tym domowników" za niewiarygodne na okoliczność braku wypłaty odszkodowania. Strona skarżąca wskazała, że skoro osoba uprawniona brała czynny udział w postępowaniu odszkodowawczym i nie podnosiła jakiegokolwiek zarzutu jego niewypłacenia, a z archiwalnej dokumentacji nie wynika, aby odszkodowanie złożono do depozytu sądowego, należy przyjąć, że odszkodowanie zostało wypłacone właścicielowi. Skarżąca podniosła, że obecnie brak jest możliwości sięgnięcia do dokumentacji bankowej dotyczącej wypłat odszkodowań ustalonych przed dwudziestoma laty. Dokumentacja finansowo-księgowa i bankowa, która bezpośredni wskazywałaby na wypłatę odszkodowania, z uwagi na ustawowy okres mywania została zniszczona. W takim przypadku nie można uznać, iż "jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę (...)" (wyrok WSA w Lublinie z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 568/14). Skarżąca wskazała również na wątpliwości w związku z zeznaniami R. S. odnośnie wypłaty odszkodowania. Ponadto skarżąca zarzuciła błędny sposób przeprowadzenia waloryzacji. odszkodowania. Podniesiono, że organ I instancji przemnożył miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych za okres od października do grudnia 1992 r. przez średnioroczne wskaźniki cen towarów i konsumpcyjnych za okres od 1993 r. do 2014 r. oraz przez miesięczne wskaźniki cen i usług konsumpcyjnych za okres od stycznia 2015 r. do sierpnia 2015 r. Zdaniem skarżącej dokonanie waloryzacji, według metody przyjętej przez organ I instancji nie oddaje rzeczywistej zmiany cen. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej była ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Przede wszystkim należy wskazać, że odnośnie kwestii prawnych stanowiących źródło wątpliwości Starosty [...] oraz Prezydenta Miasta K., to jest formy prawnej, w jakiej następuje waloryzacja odszkodowania (decyzja), właściwość organu, który winien orzekać w sprawie, rzeczywistego przedmiotu wniosku z 6 kwietnia 2009 r., a także kwestii przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania, Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane przez Wojewodę, które zostało wyczerpująco uzasadnione wraz z przywołaniem adekwatnych orzeczeń sądów administracyjnych. Sama bowiem wypłata odszkodowania, niezależnie czy dotyczy to odszkodowania zwaloryzowanego czy niezwaloryzowanego, dokonywana jest w formie prawnej czynności materialno-technicznej. Natomiast waloryzacja odszkodowania, mimo braku w tym względzie wyraźnego stanowiska ustawodawcy, następuje w formie decyzji administracyjnej. Nie jest to bowiem jedynie akt dotyczący uprawnień adresata, co pozwalałoby zakwalifikować go do grupy czynności materialno-technicznych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a., ale akt rozstrzygający w sposób jednostronny i władczy o uprawnieniu do odszkodowania (ściślej rzecz ujmując o wymiarze tego uprawnienia). Z kolei odnośnie przedawnienia, Sąd stanowczo stwierdza, że zaliczenie opisywanego roszczenia do roszczeń o charakterze cywilnym nie oznacza automatycznie zaliczenia go do roszczeń ulegających przedawnieniu według reguł prawa cywilnego. Regulowane przepisami art. 117 i nast. Kodeksu cywilnego przedawnienie zostało przewidziane dla sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje konkretnymi środkami prawnymi, których zastosowanie może bezpośrednio doprowadzić do wyegzekwowania od dłużnika określonego obowiązku. W tych sytuacjach swą aktywnością w korzystaniu z przysługujących uprawnień wierzyciel może więc przeciwdziałać skutkom upływu czasu. W razie zaś upływu terminu przedawnienia roszczenie wierzyciela nie wygasa i – przy braku stosownej obrony dłużnika (w postaci podniesienia zarzutu przedawnienia, lub powództwa przeciwegzekucyjnego) - może być zaspokojone bez możliwości żądania jego zwrotu jako bezpodstawnego. U.g.n. nie zawiera żadnych szczególnych regulacji odnoszących się do realizacji roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, zastosowanie zatem w tej mierze mają reguły prawa administracyjnego. Istnieją więc zasadnicze różnice pomiędzy dochodzeniem roszczeń ze stosunku odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia a dochodzeniem klasycznych roszczeń cywilnych. Ta okoliczność musi mieć wpływ na ocenę, czy zaspokojenie roszczenia, które zostało ustalone decyzją administracyjną, może zależeć od upływu czasu. Na pytanie to odpowiedzieć należy przecząco zasadniczo z tego powodu, że uprawnionemu do odszkodowania nie przysługują środki służące bezpośredniemu wymuszeniu realizacji obowiązku zapłaty odszkodowania (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 27 czerwca 2017 r. sygn. II SA/Kr 1586/16; wyrok WSA w Krakowie z 10 września 2015 r. sygn. II SA/Kr 694/15, wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. I OSK 21/16. Niewątpliwie w sprawie były również podstawy do wyznaczenia przez Wojewodę innego organu właściwego w związku z wyłączeniem z mocy prawa Prezydenta Miasta K. od załatwienia sprawy. Należy mieć również na uwadze, że w wyniku początkowo błędnej wykładni odnośnie ww. kwestii wniosek z 6 kwietnia 2009 r. został merytorycznie załatwiony dopiero decyzją z 30 września 2015 r. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji był art. 132 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Bezsporna w sprawie była kwestia wywłaszczenia działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K., to jest fakt wydania ostatecznej decyzji przez Urząd Dzielnicowy K. - P. z 28 marca 1988 r., nr [...] o (...) przejęciu części nieruchomości niezbędnej pod realizację projektu drogi na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu. Niesporny był także fakt ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wobec A. T., w wysokości 34.980.000 zł decyzją Urzędu Rejonowego w K. z 3 września 1992 r., nr [...], ostateczną z dniem 25 września 1992 r., zobowiązującą do jego wypłaty Gminę K.. Nie była sporna również okoliczność następstwa prawnego po zmarłym 11 października 1998 r. A. T. - wnioskodawców (J. T., U. T. oraz K. T.) zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K.-P. w K. z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt I Ns [...] Zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie była kwestionowana przez stronę skarżącą – zobowiązaną do wypłaty odszkodowania – Gminę K., okoliczność dotychczasowego niewypłacenia odszkodowania. Dodatkowo strona skarżąca zarzuciła również nieprawidłowość samego wyliczenia kwoty zwaloryzowanej. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym na dzień rozpoznawania wniosku o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania kwestię tę regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.). Kluczowym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje ustalenie, czy doszło do wypłaty odszkodowania. Jeśliby przyznane odszkodowanie wypłacono, to ponowne żądanie w tym zakresie, a także żądanie waloryzacji tego odszkodowania byłyby bezpodstawne. Waloryzacja świadczenia aktualizuje się bowiem przy jego wypłacie. Oceniając w tym zakresie legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że Wojewoda zgromadził kompletny materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny oraz dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego zawartych w u.g.n.. Wobec tego organy administracyjne należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w szczególności odnośnie ustalenia okoliczności wypłaty, bądź braku wypłaty, kwoty odszkodowania. Prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził również, że podmiot zobowiązany do wypłaty podjął jakiekolwiek czynności procesowe zmierzające do złożenia odszkodowania do depozytu sądowego, co zgodnie z art. 133 u.g.n. następuje, jeżeli: 1) osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub 2) odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. W konsekwencji należy przyjąć, że rozstrzygające niniejszą sprawę organy administracji, pomimo znacznego upływu czasu od daty zakończenia postępowania wywłaszczeniowego, który to odstęp czasowy spowodował obiektywne trudności w zebraniu pełnego materiału dowodowego w sprawie, w sposób wystarczająco poprawny, w świetle obowiązków wynikających z K.p.a., wykazały, że orzeczenie Urzędu Rejonowego w K. z 3 września 1992 r., nr [...] nie zostało zrealizowane czy to poprzez wypłatę odszkodowania na rzecz osoby uprawionej czy poprzez złożenie do depozytu sądowego. Odnosząc się do przywołanego przez stronę skarżącą stanowiska WSA w Lublinie z wyroku z 9 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Lu 568/14, Sąd w pełni zgadza się z poglądem, że w sytuacji, gdy określonego rodzaju dokumentacja (w sprawie dokumentacja bankowa i finansowo-księgowa), jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu, nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji i po jej zniszczeniu. Trzeba jednak podkreślić, że w takim wypadku dopuszczalne jest uznanie, że odszkodowanie wypłacono tylko wtedy, gdy organy administracji orzekające w niniejszej sprawie były w stanie zgromadzić jakiekolwiek dowody pośrednie (por. wyrok WSA w Krakowie z 27 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Kr 1584/16). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie można organom zarzucić, że nie zebrały one pełnego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również, że nie wyciągnęły logicznych wniosków z dostępnych i zebranych dowodów. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że jak wyżej wskazano, wbrew stanowisku strony skarżącej, organ odwoławczy prowadził postępowanie z poszanowaniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 140 K.p.a. Organ rozpatrzył cały zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy, który, wbrew zarzutom, jednoznacznie, choć lapidarnie, ocenił jako wiarygodny przyznając mu moc dowodową (kwerendy, zeznania świadków i przesłuchanie stron, pisma sądu i urzędów). W szczególności organ odwoławczy zgodnie z art. 80 K.p.a., wyrażającym zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności wypłaty odszkodowania nie zostały udowodnione. Organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Sąd uprawniony jest do badania, czy dokonana przez ten organ ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu rozpoznając i rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji nie naruszyły dyspozycji art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a. Rozumowanie, w wyniku którego organy ustaliły istnienie określonych okoliczności faktycznych było zgodne z prawami logiki, a zatem nie wykroczyły one poza granice swobodnej oceny dowodów. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy odniósł się też prawidłowo do wszystkich zarzutów odwołania. Ponadto przeprowadził wnioskowany przez stronę skarżącą dowód z przesłuchania R. S.. Zbadał też, zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, archiwalne akta wywłaszczeniowe nr [...] i dołączył decyzję Urzędu Wojewódzkiego w K. z 21 kwietnia 1992 r. nr [...] oraz odwołanie od decyzji Urzędu Rejonowego w K. z 17 lutego 1992 r. nr [...] do akt przedmiotowej sprawy. Dokonał również właściwej oceny ww. dowodów. Należy zatem uznać zarzut skargi nieodniesienia się do zarzutów odwołania jako gołosłowny, ze względu na niewskazanie w skardze jakichkolwiek nierozpoznanych konkretnych zarzutów czy wniosków. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego dowodu z przesłuchania stron, organ odwoławczy słusznie wskazał, że z art. 86 K.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony ma charakter posiłkowy i znajduje zastosowanie wówczas, gdy po zgromadzeniu dokumentacji, w sprawie pozostały niewyjaśnione okoliczności. W przedmiotowej sprawie nie udało się znaleźć nawet pośrednich dowodów na dokonanie wypłaty odszkodowania, zatem organ I instancji prawidłowo skorzystał z dowodu z przesłuchania stron, mając na uwadze art. 75 K.p.a. Odnosząc się do uwypuklonych przez stronę skarżącą wątpliwości związanych z zeznaniami stron, należy wskazać, że pewne nieliczne nieścisłości nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy. Nie zasługuje na uwzględnienie również argumentacja skargi, że A. T. mógł w okresie 6 lat od wydania ww. decyzji z dnia 3 września 1992 r. do śmierci w 1998 r. domagać się wypłaty przyznanego odszkodowania. Brak ustalenia jakichkolwiek czynności, jakie mógłby podejmować A. T. celem wyegzekwowania nałożonego na Gminę K. obowiązku wypłaty odszkodowania, nie uprawdopodabnia faktu rzeczywistej wypłaty odszkodowania, zwłaszcza w uwzględnieniu wieku i złego stanu zdrowia uprawnionego w ostatnich latach życia. Mając na uwadze powyższe żądanie waloryzacji odszkodowania było w przedmiotowej sprawie zasadne, co zostało właściwie ocenione przez organy administracji. Waloryzacja oznacza bowiem przerachowanie wysokości odszkodowania. Waloryzacja dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania, a datą wypłaty tego odszkodowania (por. wyrok NSA z 1 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 621/10, powołane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 5 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ I instancji, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Według zaś art. 227 u.g.n. do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tego prawa. W świetle art. 128 i następnych u.g.n. nie budzi wątpliwości, że odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, jest zgodnie z art. 5 u.g.n. "kwotą należną z tytułu określonego w tej ustawie". Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organ administracyjny szczegółowo i prawidłowo wyjaśnił przyjęty sposób ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania przy uwzględnień wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 5 w zw. z art. 227 u.g.n.). Wyjaśnienie i sposób obliczenia zwaloryzowanego odszkodowania uzasadnione są rzetelnie i precyzyjnie. Powyższe, jak i zastosowany mechanizm waloryzacji, nie budzą zastrzeżeń Sądu i należycie oddają rzeczywistą zmianę cen w omawianym okresie. Należy również wskazać, że próbując gołosłownie zakwestionować sposób wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania strona skarżąca nie zaproponowała żadnej konkurencyjnej, prawidłowej - jej zdaniem - metody takiego wyliczenia. W związku z tym również ten zarzut należało uznać za bezzasadny. W konsekwencji powyższych rozważań nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 i art. 138 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu dostatecznie wyjaśnił bowiem podstawy i przesłanki utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji organu II Instancji czyni zadość wszystkim wymaganiom art. 107 § 3 K.p.a. jasno wskazując w szczególności przyjęte przez organ poglądy prawne oraz dowody, na których się oparł wydając zaskarżone rozstrzygniecie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żaden z jej zarzutów nie okazał się zasadny, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło