I SA/Kr 286/17

Dnia 30 czerwca 2017r.r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017r. wniosku [...] Laboratorium T. Sp. z o.o. w K., o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 500 zł., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 04.12.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia zmienić postanowienie Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z dnia 08.04.2016r. w ten sposób, że: 1. zwalnia stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 2 578 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddala W dniu 08.04.2016r. Straszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 5 359 zł a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 500 zł oddalił. Dnia 24.05.2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy to postanowienie. W dniu 13.10.2016r. WSA w Krakowie odrzucił skargę a Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 03.02.2017r. uchylił postanowienie WSA w Krakowie o odrzuceniu skargi z dnia 13.10.2016r. W wyniku zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Krakowie z dnia 23.03.2017r. strona skarżąca wniosła ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 500 zł. Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych obecnie dokumentów spółka nie zatrudnia obecnie żadnych pracowników. Jej kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł. a kapitał zapasowy 79 449,69 zł. Wartość jej środków trwałych, według oświadczenia wynosi 18 201,24 zł, a według sprawozdania finansowego na dzień 31.12.2016r. wynosi 21 408,09 zł. W Banku Zachodnim WBK S.A. strona skarżąca na jednym koncie ma zgromadzone środki w wysokości 2 429,16 zł (stan na dzień 29.04.2017r.), saldo drugiego konta wynosi natomiast - 0,83 euro (stan na dzień 01.04.2017r.). Stan środków w kasie na dzień 30.04.2017r. wynosił z kolei 85,26 zł. W 2016r. [...] Laboratorium T. Sp. z o.o. w K. poniosła stratę w wysokości 61 791,05 zł., przy przychodzie na poziomie 350 950,78 zł. W dniu 01.03.2017r. podjęta została uchwała nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki [...] Laboratorium T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wygaszeniu spółki. Uchwała weszła w życie z dniem 01.04.2017r. W kwietniu 2017r. podstawa opodatkowania podmiotu z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła jednak 8 792 zł. Spółka sprzedała samochód marki Ford Galaxy za kwotę 7 800 zł, spłaca raty leasingowe w wysokości 1 604,15 zł, brutto, miesięcznie i płaci czynsz za wynajem lokalu w wysokości 258,30 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni z jednej strony podnosi , iż "wygasza spółkę" i przedkłada na tą okoliczność stosowną uchwałę, która ma wejść w życie z dniem 01.04.2017r., z drugiej zaś strony z deklaracji VAT – 7 wynika, że w kwietniu 2017r. podstawa opodatkowania podmiotu z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju wyniosła 8 792 zł. W rzeczywistości więc działalność podmiotu nie została definitywnie zakończona. Świadczy o tym również aktywne konto w Banku Zachodnim WBK S.A., na którym zgromadzone są środki w wysokości 2 429,16 zł (stan na dzień 29.04.2017r.). W takiej sytuacji, biorąc pod uwagę przesłanki prawa pomocy, jak najbardziej ma zastosowanie zasada partycypacji w kosztach postępowania sądowego, oczywiście na miarę możliwości płatniczych strony. Granicą tych możliwości jest natomiast wysokość środków pieniężnych, które ma do dyspozycji spółka, czyli: kwota 2 429,16 zł, zgromadzona na koncie plus kwota 85,26 zł, znajdująca się w kasie firmy plus kwota 7 800 zł, uzyskana że sprzedaży samochodu, właśnie na cele pokrycia kosztów sądowych. Łącznie daje to sumę 10 314,42 zł. Biorąc natomiast pod uwagę fakt, że w tut. Sądzie toczą się cztery postępowania prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 285 - 288/17, w których spółka jest stroną, należy stwierdzić, iż w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej leży uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 2 578 zł, w każdej ze spraw. Kwota ta jest wynikiem podzielenia dostępnych środków strony przez ilość spraw. Takie rozstrzygnięcie umożliwia spółce partycypowanie w kosztach postępowania, uruchamiając tym samym proces kontroli legalności zaskarżonego aktu, przez co stanowi wyraz szeroko rozumianego prawa do sądu. Należy bowiem zaznaczyć, iż spółka w znacznej części została zwolniona od obciążeń wynikających z prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych, o sygn. akt I SA/Kr 285-288/17. Łączna suma wpisów od skarg, w tych sprawach, wyliczona na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2193 z p. zm.) , przy uwzględnieniu dokonanych wpłat strony, wyniosłaby bowiem 54 388 zł. (4 x 13 597 zł. = 54 388 zł.). W efekcie w/w kalkulacji spółka została więc zwolniona w ponad 4/5 części obciążeń, wynikających z tego i trzech pozostałych postępowań sądowoadministracyjnych. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem miarkowania, zgodnego z zasadą partycypacji. Ma ono również na względzie i fiskalny interes Państwa, którego zasoby budżetowe w tym względzie są ograniczone. Koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest wobec tego przyjęcie racjonalnych, opartych na obowiązujących regulacjach, procedur selekcji, adekwatnych do konkretnych stanów faktycznych, co w niniejszej sprawie zostało uwzględnione. Biorąc więc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 165 w zw. art. 167 a oraz w zw. z art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.