II SA/Kr 249/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sek. sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. Decyzją nr [...] z 6 października 2016 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia, którą umorzono postępowanie w sprawie samowolnej budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...] w miejscowości K., gmina [...]. Rozstrzygnięcie to zapadło w toku postępowania wszczętego po złożeniu przez M. P., zawiadomienia w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w miejscowości K.: muru oporowego od strony działki nr [...] jako budowli stanowiącej całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, studni wierconej jako budowli, robót ziemnych polegających na zmianie ukształtowania terenu poprzez jego podwyższenie (akta PINB, k. nr 7-8). Decyzją nr [...] z dnia 9 kwietnia 2013 r., znak: [...] PINB umorzył postępowanie, prowadzone wówczas w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w miejscowości K. muru oporowego od strony działki nr [...] jako budowli stanowiącej całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, studni wierconej jako budowli, robót ziemnych polegających na zmianie ukształtowania terenu, poprzez jego podwyższenie (akta PINB, k. nr 26-27). [...]WINB po rozpatrzeniu odwołania M. P. , decyzją nr [...] z dnia 13 września 2013 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akta [...]WINB, k. nr 28-29). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/13 uchylił decyzję [...]WINB oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji (akta PINB, k. nr 30-34). W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB decyzją nr [...] z dnia 26 listopada 2016 r., znak: [...] umorzył postępowanie w wyżej opisanej sprawie (akta PINB, k. nr 35-37), zaś organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 30 czerwca 2015 r., znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (akta PINB, k. nr 38- 42). WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1122/15 uchylił decyzji [...]WINB oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji (akta PINB, k. nr 56-63). Do akt sprawy włączono przesłane za pismem Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia 3 czerwca 2016 r., znak: [...] (akta PINB, k. nr 73) kopie: decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2016 r., znak: [...] (akta PINB, k. .nr 67-72) oraz protokołu z przeprowadzonej dnia [...] maja 2016 r. wizji lokalnej ds., znak: [...] (akta PINB, k. nr 65-66). Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r., znak: [...] PINB poinformowano m.in. o wyodrębnieniu pod sygnaturą [...] postępowania w sprawie samowolnej budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...] w miejscowości K. gmina [...] oraz o planowanych na dzień [...] lipca 2016 r. oględzinach (akta PINB, k. nr 97). Włączono do akt przesłaną za pismem Urzędu Miasta i Gminy [...] z dnia 16 czerwca 2016 r., znak: [...] (akta PINB, k. nr 112) opinię techniczną z dnia [...] maja 2016 r. dot. zmiany stanu wody na gruncie działek nr [...] i [...] na skutek prowadzonych na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr [...] położonej w K., w zakresie postanowień art. 29 ustawy Prawo wodne, autorstwa J. S. W dniu [...] lipca 2016 r. przeprowadzono kontrolę na działce nr [...] w m. K. Do protokołu z ww. czynności dołączono dokumentację fotograficzną (3 szt. zdjęć) oraz szkic obrazujący orientacyjną lokalizacją dwóch pierwszych odwiertów (akta PINB, k. nr 113-115). W ocenie organu w sprawie występuje bezprzedmiotowość związana z brakiem przedmiotu postępowania, gdyż dokonane odwierty zostały zasypane, nie występuje zatem budowla (obiekt budowlany). Z kolei zasypanie otworów po odwiertach doprowadziło do braku podstaw do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem studni. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. P. złożyła odwołanie, z powodu niezastosowania się do wskazań wyroków WSA sygn. akt II SA/Kr 1507/13 i sygn. akt II SA/Kr 1122/15. W ocenie skarżącej sady nakazały wyodrębnić sprawę studni wierconej jako urządzenia wodnego i obiektu budowlanego i prowadzić w ramach art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdy tymczasem organy uznały tryb zgłoszeniowy. W ocenie strony należało zbadać czy studnia nadal istnieje i oddziałuje na obiekty sąsiednie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z 14 grudnia 2016r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm., dalej: u.p.b.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż studnie są budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. (vide: wyrok NSA z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1840/08), co też w niniejszej sprawie przesądził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/13. Wedle zaś ogólnej zasady, ujętej w art. 28 ust. 1 u.p.b. - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wykonywanie studni głębinowej w świetle przepisów u.p.b. obowiązujących w brzmieniu sprzed nowelizacji z uwagi na czas wszczęcia niniejszego postępowania, nie było zwolnione z konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, wykonanie takowej studni bez decyzji pozwolenia na budowę winno podlegać reżimowi art. 48 u.p.b. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż na wykonanie studni na działce nr [...] w m. K. nie zostało wydane pozwolenie na budowę (vide: protokół z dnia [...] września 2010 r.; akta PINB, k. nr 17, protokół z dnia [...] maja 2016 r.; akta PINB, k. nr 65-66), czego nie kwestionuje właściciel działki nr ew. [...] w m. K. W ocenie organu przesłankę do umorzenia niniejszego postępowania stanowi bezprzedmiotowość, która zaistniała na skutek zdarzeń faktycznych, tj. zlikwidowania odwiertu na działce nr ew. [...] w m. K. Organ uznał za udowodnione, iż na działce nr ew. [...] nie istnieje obecnie studnia wiercona. Świadczą o tym np. ustalenia poczynione podczas przeprowadzonych dnia [...] lipca 2016 r. oględzin oraz złożonego wówczas oświadczenia pełnomocnika A. K., oświadczenia L. K. złożonego w dniu [...] maja 2016 r. podczas wizji lokalnej, treści pisma pn. odpowiedź na wezwanie z dnia[...] marca 2016 r., czy też treść przesłanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] za pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] opinii technicznej J. S. (dec. nr [...]) z dnia [...] maja 2016 r. W powyższym opracowaniu autor wskazał w zakresie istnienia studni, iż jest nieczynna, zamknięta, z upływem czasu ulega samoczynnemu uszczelnieniu (przewaga gruntów spoistych - karta 105 akt PINB). Organ nie uznał za zasadne twierdzeń M. P. , iż studnie wiercone w dalszym ciągu istnieją. Skarżąca nie przedłożyła również żadnych dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska, uzasadniającego dokonywanie odkrywek w - de facto -poszukiwaniu studni. Dokonywania przez organ odkrywek na działce, na której organ ustalił brak przedmiotu postępowania byłoby dowodem zbędnym, tym bardziej, że wiązałyby się z daleko idącą dewastacją zagospodarowanej już nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła M. P. zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez brak wyjaśnienia, czy obiekt budowlany, jakim jest studnia wiercona rzeczywiście istnieje i brak dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, a także naruszenie art. 79 § 2 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącej udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin w dniu [...].07.2016 r. W uzasadnieniu podkreślono, iż opinia biegłego na którą się powołały organy dotyczy innego postępowania co do zmiany stosunków wodnych na gruncie, organy nadto oparły się na oświadczeniu inwestora, który nie jest osobą bezstronną. W uzasadnieniu powtórzono także argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępnie wskazać należy, iż skarżone organy wykonały wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1507/13, którego zalecenia były bardzo ogólne, gdyż wyrok zapadł na początkowym etapie wyjaśniania sprawy i odnosząc się do trzech kwestii tj. muru oporowego, studni wierconej jako budowli oraz robót ziemnych polegających na zmianie ukształtowania terenu, nakazywał kwestie te rozłączyć do odrębnych postępowań, co następnie uczyniono. Zatem wskazania z tego wyroku zapadły jeszcze przed podziałem spraw. Wykonano również zalecenia z wyroku z 1 grudnia 2015r. sygn. II SA/Kr 1122/15, nakazującego w zakresie istnienia studni przeprowadzić oględziny. Ponadto wskazać należy, iż przedmiotem postępowania była samowola budowlana w zakresie budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...]. Studnia głębinowa czy kopana będąca ujęciem wody podziemnej, jako obiekt budowlany, a w szczególności budowla w świetle art. 3 pkt 3 u.p.b. (por. wyrok NSA z 10.04.2014r. sygn. II OSK 2713/12, LEX nr 1532670) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), dotyczących studni, a więc § 31-33 powinna posiadać obudowę zarówno w tej części studni, która znajduje się poniżej poziomu terenu, jak i w części nadziemnej. W przypadku studni kopanej obudowa znajdująca się poniżej poziomu terenu to cembrowina, zaś w przypadku studni wierconej to rura studzienna. Elementy wymienione są konieczne do uznania, iż taki obiekt występuje. Musi występować zarówno część poniżej poziomu terenu (podziemna) jak i część nadziemna. Z powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że odpowiednia do rodzaju studni część nadziemna studni jest warunkiem niezbędnym takiego obiektu budowlanego. Wobec tego zasadnie skarżone organy w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak wszystkich wymaganych powyżej elementów, ustaliły, iż studnia jako obiekt w powyżej podanym rozumieniu nie wystąpił. Opisany stan powoduje, że brak podstaw w kierunku prowadzenia postępowania administracyjnego, skoro nie istnieje fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne studni, brak w sprawie podstaw do wydania decyzji merytorycznej, zaś właściwym sposobem zakończenia postępowania jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nastąpiły jedynie roboty budowlane polegające na odwiercie, który jedynie na bardzo wczesnym etapie może zmierzać do realizacji studni. Z uwagi na zasypanie odwiertów, które zostało w sposób bezsporny ustalone w wyniku m.in. oględzin w niniejszej sprawie czy opinii biegłego sporządzonej w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek nr [...] i [...], nie ma podstaw, aby w dalszym zakresie okoliczność tę stwierdzać w postaci przeprowadzania prac odkrywkowych na już zagospodarowanej działce w celu poszukiwania de facto zasypanych otworów, szczególnie, iż sama skarżąca nie ma pewności gdzie dokładnie te otwory były umiejscowione. Również w wyroku WSA w Krakowie z 1 grudnia 2015r. sygn. II SA/Kr 1122/15, nakazano w zakresie faktycznego istnienia studni przeprowadzić oględziny, bez konieczności dokonywania rozkopów na zagospodarowanej w inny obecnie sposób działce, dalece ingerujących w substancję nieruchomości. Z uwagi na to Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia, czy obiekt budowlany, jakim jest studnia wiercona rzeczywiście istnieje i brak dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Niezasadne są zarzuty odnoszące się od nieprawidłowego przeprowadzenia oględzin w związku z nie wpuszczeniem skarżącej na działkę, na której oględziny były przeprowadzane. Właściciel działki nie ma obowiązku wpuszczać osób trzecich na jego nieruchomość. Jak wynika z protokołu oględziny zostały prawidłowo przeprowadzone tj. organoleptycznie zbadano przedmiot sprawy przez organ, w bliskiej obecności skarżącej na sąsiedniej działce jak wynika z protokołu. Jak wyżej wskazano żaden z wyroków wydanych przez WSA w Krakowie w sprawie nie obligował organów do wykonania prac daleko ingerujących w substancję nieruchomości uczestniczki, zalecono jedynie wykonanie oględzin, co też zostało uczynione. Sąd oddalił również na rozprawie wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów (k. 34-50), ponieważ dokumenty te były zbędnie i nic nie wnosiły do sprawy. Dotyczyły bowiem głównie przytoczenia stanowisk stron w sprawie, ich oświadczeń na poszczególnych etapach postępowania, które były zmienne, w tym m.in. pismo skarżącej z 16 czerwca 2015r. skierowane do [...]WINB, zdjęcie przedstawiające wystający z ziemi kawałek rury pośród gruzowiska, protokół z [...].07.2010 r., zdjęcie protokołu z wizji lokalnej z [...] maja 2016r. w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach [...] i [...] z którego wynika znany fakt oświadczenie L. K. o wywierceniu otworów i ich zasypaniu, itp. Przedmiotem oceny była stwierdzona bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na w/w przesłanki braku studni, natomiast przedłożone dokumenty jedynie wskazują na odwierty i ich zasypanie. Wskazane przez skarżącą dowody były już znane przy badaniu kwestii istnienia studni wierconej na działce [...], ewentualnie dotyczą innych spraw niż zakończona wydaniem zaskarżonej decyzji. W znacznej części potwierdzają one okoliczności faktyczne ustalone przez organy nadzoru budowlanego (w szczególności fakt nieistnienia studni). . Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.