I OSK 1/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 413/17 w sprawie ze skargi S. T. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Kr 313/16 postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 280 w związku z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę S. T. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Kr 313/16. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 313/16 oddalił skargę S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. W dniu 17 marca 2017 r. wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Wojewody [...]. W dniu 4 kwietnia 2017 r. do Sądu wpłynęła skarga skarżącej S. T. o wznowienie postępowania o sygn. akt II SA/Kr 313/16. Skarżąca powołała jako podstawę skargi art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Podniosła, że w rozprawie przed Sądem nie brała udziału z winy urzędu pocztowego, ponieważ nie zostało jej doręczone ani zawiadomienie o rozprawie, ani odpowiedź organu na skargę. Sąd I instancji stwierdził, że wyrok z dnia 14 lutego 2017 r. stał się prawomocny z dniem 18 kwietnia 2017 r., choć prawomocność ta nie została jeszcze stwierdzona postanowieniem. Skargę o wznowienie strona wniosła 4 kwietnia 2017 r., a więc przed uprawomocnieniem się wyroku. Z tego względu skarga podlegała odrzuceniu, jako przedwczesna. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła S. T. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 168 § 1 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż w dacie wniesienia skargi o wznowienie postępowania prowadzonego pod sygnaturą akt II SA/Kr 313/16 (tj. 4 kwietnia 2017 r. ) wyrok z dnia 14 lutego 2017 r. nie był jeszcze prawomocny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Mając na uwadze treść zarzutu oraz przytoczoną na jego poparcie argumentację, wskazać w pierwszej kolejności należy, że art. 270 P.p.s.a. umożliwia wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Z powyższego uregulowania jednoznacznie wynika, że skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy ona orzeczenia kończącego postępowanie sądowe (niewpadkowego), a ponadto orzeczenia, które już się uprawomocniło, czyli takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. Należy również podkreślić, że orzeczenie, którego wznowienia domaga się strona, powinno być prawomocne w dniu złożenia skargi o wznowienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 210/12, z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 424/18). Wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie winno skutkować jej odrzuceniem (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1048/11). Skarżone orzeczenie musi zatem odpowiadać wymogom z art. 168 § 1 P.p.s.a, w myśl którego orzeczenie sądu administracyjnego staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Wymóg zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu stanowi podstawową przesłankę warunkującą skuteczność skargi o wznowienie postępowania, a uchybienie w tym zakresie skutkuje niedopuszczalnością wniesienia takiej skargi. W doktrynie wskazuje się, że skarga kasacyjna stanowi środek odwoławczy od wszystkich nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji, niezależnie od ich treści (korzystnej lub niekorzystnej dla strony), rodzaju rozpatrzonej sprawy czy wartości przedmiotu zaskarżenia. Zaskarżenie przez organ wyroku oddalającego skargę nie jest wykluczone, gdyż procedura sądowoadministracyjna nie zna instytucji gravamen, czyli pokrzywdzenia strony orzeczeniem, zatem nie uzależnia dopuszczalności środka zaskarżenia od jego istnienia. Zaskarżenie przez organ orzeczenia oddalającego skargę może być przy tym uzasadnione różnymi względami (np. błędnym uzasadnieniem) i samo z siebie nie prowadzi do odrzucenia skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 313/16, co oznacza, że po otrzymaniu uzasadnienia sporządzonego na jego wniosek, miał możliwość zaskarżenia wskazanego orzeczenia skargą kasacyjną (art. 173 § 2 P.p.s.a.). Odpis wyroku z uzasadnieniem organ otrzymał w dniu 17 marca 2017 r. Przedmiotowy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stał się prawomocny po bezskutecznym upływie trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, liczonego od daty doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ustawy), czyli w dniu 18 kwietnia 2017 r. Tymczasem skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania w tej sprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r., czyli w czasie gdy wyrok wydany w sprawie II SA/Kr 313/16 był jeszcze nieprawomocny. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Z tego względu należało zgodzić się z oceną Sądu I instancji o niedopuszczalności skargi o wznowienie postępowania wniesionej w dniu 4 kwietnia 2017 r. i skargę kasacyjną oddalić, na podstawie art. 184 P.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.