I SA/Lu 349/17
WyrokWSA w Lublinie2017-07-05
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Ewa Kowalczyk, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dostawa nieruchomości zabudowanych, które nie były przedmiotem pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zamiast na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd organu interpretacyjnego, że dostawa nieruchomości zabudowanych, które nie były przedmiotem pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT ma zastosowanie jedynie do dostaw, które nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. W związku z tym, stanowisko wnioskodawcy, który upatrywał zwolnienia w art. 43 ust. 1 pkt 10a, zostało uznane za nieprawidłowe.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości gruntowych, w tym działek zabudowanych i niezabudowanych. Organ uznał stanowisko wnioskodawcy w zakresie opodatkowania działek niezabudowanych za prawidłowe, jednakże w zakresie działek zabudowanych uznał je za nieprawidłowe, wskazując, że zwolnienie powinno nastąpić na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a nie art. 43 ust. 1 pkt 10a, jak twierdził wnioskodawca. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że dostawa nieruchomości zabudowanych może korzystać ze zwolnienia na podstawie obu przepisów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P. Z. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Minister Rozwoju i Finansów ("organ") [...] stycznia 2017 r. wydał interpretację indywidualną nr [...], w której uznał stanowisko P. Z. ("wnioskodawca" lub zamiennie "skarżący") przedstawione we wniosku z [...] grudnia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania tym podatkiem dostawy działek niezabudowanych – za prawidłowe, natomiast w zakresie opodatkowania działek zabudowanych – za nieprawidłowe.
W podstawie prawnej interpretacji organ wskazał art. 14b § 1 i § 6 oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643). Jak wskazano w uzasadnieniu, wnioskodawca przedstawił zdarzenie przyszłe podając, iż od 1 stycznia 1999 r. na podstawie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej administruje nieruchomością S. , którą to nieruchomość tworzy wpisany do rejestru zabytków Województwa [...] zespół pałacowo-parkowy w [...]. Z wniosku o interpretację wynikało również, że wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, nabył przedmiotową nieruchomość w formie czynności nie podlegającej opodatkowaniu, natomiast aktualnie przygotowuje transakcję jej sprzedaży z uwzględnieniem, że przedmiotem sprzedaży będzie cała nieruchomość. We wniosku opisano nieruchomość jako składającą się z 12 działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 136,62 ha, z których część działek, tj. o nr [...] i [...] to działki niezabudowane, natomiast działki nr [...] i [...] to nieruchomości zabudowane. I tak na działce nr [...] znajdują się dwa budynki mieszkalne, cztery budynki gospodarcze, budynek kotłowni oraz oczyszczania. Na działce nr [...] znajduje się budynek pałacu z oranżerią, cztery budynki mieszkalne, siedem budynków gospodarczych, budynek ujęcia wody oraz stajnia. Na działce nr [...] znajduje się jeden budynek mieszkalny i jeden budynek gospodarczy. Na działce nr [...] znajduje się jeden budynek mieszkalny, natomiast na działce nr [...] znajdują się dwa budynki mieszkalne. Obiekty znajdujące się na przedmiotowych działkach stanowią budynki lub budowle w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.). Budynki były i są wykorzystywane do czynności zwolnionych od VAT. Wymienione działki stanowią jedną nieruchomość wpisaną do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod nr [...] na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] maja 1967 r. i zgodnie ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z uwagi na ochronę integralności zabytkowego zespołu, który wymaga jednolitej opieki administracyjnej i konserwatorskiej, wszystkie zabudowania występujące w historycznych granicach założenia nie powinny podlegać podziałom, dlatego sprzedaż nieruchomości stanowiącej zespół pałacowo-parkowy w [...] (składającej się z działek zabudowanych i niezabudowanych) możliwa jest jedynie jako całość. Z wniosku wynikało także, że wnioskodawca przejął nieruchomość używaną i zasiedloną. Podano również, że w budynku pałacu znajdował się dom pomocy społecznej, świadczący usługi zwolnione z podatku od towarów i usług, natomiast lokale mieszkalne znajdujące się w budynkach posadowionych na wymienionych działkach są przedmiotem umów najmu, w tym szesnaście umów zawarto [...] lipca 2015 r., a jedną umowę zawarto [...] października 2015 r. W kontekście tych okoliczności w związku z zamiarem sprzedaży opisanych nieruchomości wnioskodawca sformułował pytanie, czy sprzedaż wymienionych we wniosku nieruchomości podlega zwolnieniu od VAT na podstawie niżej wskazanych przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 z późn. zm. dalej jako "ustawa o VAT"),), tj.
1) działki zabudowane o numerach [...] - zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 10a ustawy o VAT,
2) działki niezabudowane o numerach [...] i [...] - zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Uzasadniając własne stanowisko wnioskodawca wyraził ocenę, że sprzedaż wszystkich wymienionych nieruchomości jest zwolniona od VAT, przy czym:
1) działki zabudowane z tego powodu, że:
a. w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b. wnioskodawca nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego;
2) działki niezabudowane o numerach [...] i [...] ponieważ są to tereny niezabudowane inne niż tereny budowlane.
W zaskarżonej interpretacji organ wskazał, iż stanowisko wnioskodawcy co do oceny prawnej w zakresie opodatkowania dostawy działek niezabudowanych uznaje za prawidłowe, natomiast za nieprawidłowe uznał stanowisko wnioskodawcy w zakresie dostawy działek zabudowanych. Przytoczył przepisy ustawy o VAT. W szczególności wskazał na generalną zasadę, zgodnie z którą zwalnia się dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT) uznając, iż planowana przez wnioskodawcę dostawa działek niezabudowanych będzie korzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie tego przepisu. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości zabudowanych zdaniem organu zwolnienie należał rozpatrywać w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Podkreślono następnie, iż w świetle tego przepisu kluczowym dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynku, budowli lub ich części jest ustalenie, kiedy nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Powołując się na przepis art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1, z późn. zm. zwanej dalej "Dyrektywą"), orzecznictwo TSUE oraz NSA organ wskazał, że definicję "pierwszego zasiedlenia" – należy rozumieć szeroko jako pierwsze zajęcie budynku, używanie. Z perspektywy informacji zawartych we wniosku dotyczących budynków i budowli znajdujących się na działkach nr [...] i [...] oraz w kontekście definicji pierwszego zasiedlenia, w rozumieniu nadanym przepisami dyrektywy organ przyjął, iż w odniesieniu do tych nieruchomości spełniona jest definicja pierwszego zasiedlenia, albowiem jak podano we wniosku, pierwsze zajęcie budynków nastąpiło w połowie XVIII wieku przez rodzinę [...] a wnioskodawca przejmując tę nieruchomość w 1999 r. przejął ją jako używaną i zasiedloną, gdyż w budynku pałacu znajdował się dom pomocy społecznej natomiast lokale mieszkalne w pozostałych budynkach udostępnione zostały na podstawie umów najmu, z których część zawarto [...] lipca 2015 r., a jedną [...] października 2015 r. Zdaniem organu opisana we wniosku planowana dostawa tych budynków i budowli nie nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia, a w takiej sytuacji nie zachodzi wyjątek wyłączający generalne zwolnienie dostawy budynków, budowli lub ich części, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Dalej w interpretacji organ poddał analizie warunki zwolnienia od opodatkowania dostawy budynków, budowli i ich części w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT wyjaśniając jednocześnie różnicę pomiędzy zwolnieniem określonym w tym przepisie, a w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Organ wziął pod uwagę, że wnioskodawca nie ponosił wydatków na ulepszenie nieruchomości wyższych niż 30% wartości początkowej znajdujących się na nich obiektów. Organ wskazał ostatecznie, że przyczyną uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe w zakresie zwolnienia z opodatkowania dostawy działek zabudowanych było wskazanie we wniosku nieprawidłowej podstawy tego zwolnienia. Wnioskodawca upatrywał bowiem zwolnienia dostawy tych nieruchomości w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, podczas gdy w zdaniem organu stanowi ją przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając błędną wykładnię art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, polegającą na uznaniu, iż nie stanowi on podstawy do zwolnienia od VAT opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i w konsekwencji przyjęcie jako wyłącznej podstawy zwolnienia dostawy nieruchomości zabudowanych przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Wnosząc o uchylenie interpretacji w całości i zasądzenie kosztów postępowania skarżący podniósł, że w jego ocenie dostawa nieruchomości zabudowanych korzystać będzie ze zwolnienia zarówno na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jak i na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Skarżący nie kwestionował, że warunki pierwszego zasiedlenia zostały spełnione, jednocześnie argumentował, iż nie przysługiwało mu względem tych nieruchomości prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony a także nie ponosił wydatków na ich ulepszenie. W oparciu o tę argumentację skarżący skonstatował, iż wskazana przez niego we wniosku podstawa prawna zwolnienia dostawy działek zabudowanych nie była nieprawidłowa.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół zagadnienia podstawy prawnej zwolnienia dostawy budynków i budowli, przy czym zarówno skarżący jak i organ są zgodni co do tego, że nie następuje ona w ramach pierwszego zasiedlenia ani w okresie krótszym niż dwa lata od zasiedlenia.
Zdaniem skarżącego w tym zakresie opisane przez niego nieruchomości stanowiące zabudowane działki gruntu nr [...] i [...] spełniają warunki uprawniające do skorzystania przy ich sprzedaży ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT ponieważ w stosunku do nich skarżącemu nie przysługiwało prawo obniżenia podatku naliczonego jak też nie ponosił on wydatków na ich ulepszenie uprawniających do obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony.
W ocenie organu dostawa przedmiotowych budynków i budowli będzie korzystać ze zwolnienia, lecz na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, dlatego stanowisko wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe. Organ argumentował, że co do przyszłej dostawy budynków i budowli nie można przyjąć, iż jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia ani też w okresie krótszym niż dwa lata od pierwszego zasiedlenia. Za podstawę takiego stanowiska organ przyjął podane przez wnioskodawcę informacje na temat nieruchomości, z których wynikało, że pierwsze zasiedlenie znajdujących się na niektórych działkach budynków miało miejsce w połowie XVIII wieku, natomiast w dacie przejęcia obiektu (zespołu pałacowo-parkowego) w 1999 r. była to nieruchomość używana i zasiedlona gdyż w pałacu znajdował się dom pomocy społecznej, natomiast lokale mieszkalne w pozostałych budynkach były przedmiotem umów najmu.
Sąd podziela pogląd organu zajęty w wydanej interpretacji indywidualnej. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Od powyższej zasady ustawodawca ustanowił szereg wyjątków, a jednym z nich jest zwolnienie od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że dostawa nieruchomości, co do zasady, korzysta ze zwolnienia z VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji gdy od momentu pierwszego zasiedlenia nie minęły co najmniej dwa lata. Definicja "pierwszego zasiedlenia" zawarta jest w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Pod pojęciem tym rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej (czyli od 30 do 100% wartości początkowej).
Wskazać jednak należy na dominujący w orzecznictwie sądowym pogląd, iż art. 2 pkt 14 ustawy o VAT definiujący pojęcie pierwszego zasiedlenia stanowi istotne nieuprawnione zawężenie tego pojęcia w rozumieniu zwolnienia z art. 135 ust. 1 lit. j Dyrektywy. Wykładnia językowa, systematyczna i celowościowa Dyrektywy wskazuje wyraźnie, że pojęcie pierwszego zasiedlenia należy rozumieć szeroko jako "pierwsze zajęcie budynku, używanie" i w taki sposób powinna być odczytywana definicja przewidziana w treści art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Na kwalifikację taką wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 382/14 podnosząc iż "Sąd krajowy celem zapewnienia skuteczności normom dyrektywy 112 stwierdził zatem częściową niezgodność art. 2 pkt 14 lit. a ustawy o VAT z art. 12 ust. 1 lit. a i 2 dyrektywy 112, jak też art. 135 ust. 1 lit. j dyrektywy 112. Mowa tu o części dotyczącej użytego w treści art. 2 pkt 14 lit. a ustawy o VAT warunku "w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu". Warunek ten w istocie doprowadza do sztucznego różnicowania sytuacji podmiotu gospodarczego, który po wybudowaniu budynku część oddał w najem a część budynku wykorzystywał na potrzeby własnej działalności gospodarczej albowiem w obydwóch przypadkach doszło do korzystania z budynku." Zagadnienie to jest istotne z punktu widzenia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy. W kontekście pojęcia pierwszego zasiedlenia pojawia się bowiem konieczność odpowiedzi na pytanie, czy można uznać, że wymóg ten został spełniony w odniesieniu do zespołu pałacowo parkowego z połowy XVIII wieku, w sytuacji gdy jego przejęcie przez skarżącego nastąpiło w 1999 r. w formie czynności niepodlegającej opodatkowaniu. Zagadnienie to poruszył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 213/14 wyrażając na tle podobnego stanu faktycznego pogląd, iż "wymogi dotyczące pierwszego zasiedlenia zostały spełnione przed wejściem w życie ustawy VAT z 1993 r., czyli przed 5 lipca 1993 r., a brak było stosownych przepisów intertemporalnych. Skoro bowiem ustawa o VAT nie wprowadza w tym zakresie w sposób bezpośredni i czytelny warunku dokonania czynności w danym okresie, to uznaniowe ograniczenie okresu, w którym mogłoby dojść do pierwszego zasiedlenia nie znajduje oparcia w przepisach tej ustawy." W wyroku tym podkreślono brak podstaw do odmowy zastosowania instytucji pierwszego zasiedlenia, gdy opisany we wniosku stan faktyczny (użytkowania budynków) trwał również w nowym, tj. wprowadzonym ustawą stanie prawnym. Należy przypomnieć, że centralnym pojęciem zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT jest pierwsze zasiedlenie, przy czym zwolnienie to ukształtowane jest w ten sposób, że dostawa budynków, budowli lub ich części w ramach tzw. pierwszego zasiedlenia lub w okresie krótszym niż dwa lata od pierwszego zasiedlenia – wyłącza możliwość skorzystania ze zwolnienia tej czynności z opodatkowania. A contrario – w sytuacji braku spełnienia przesłanek definicji pierwszego zasiedlenia, dostawa budynków i budowli podlega zwolnieniu z opodatkowania na zasadzie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Mając na uwadze opis stanu faktycznego dotyczącego zabudowanych działek składających się na nieruchomość będącą przedmiotem planowanej transakcji sprzedaży, nie było podstaw do przyjęcia, iż dostawa znajdujących się na nich budynków i budowli nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia. Oznaczało to w konsekwencji brak spełnienia przesłanki wyłączenia ze zwolnienia dostawy budynków i związanych z nimi gruntów, a zatem w konsekwencji uznanie, iż planowana dostawa nieruchomości zabudowanych korzystać będzie ze zwolnienie z opodatkowania na zasadzie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
W kontekście powyższych wywodów zarzuty skargi nie miały usprawiedliwionych podstaw. Przedstawiając własne stanowisko we wniosku o interpretację, podstawy prawnej zwolnienia dostawy budynków skarżący upatrywał w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Zarzucając zaś organowi błędną jego wykładnię, skarżący argumentował, iż dostawa przedmiotowych nieruchomości zabudowanych korzystać będzie ze zwolnienia zarówno w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 jak i pkt 10a ustawy o VAT. Stanowisko to nie jest prawidłowe.
W myśl zaś art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Warunku tego nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.(art. 43 ust. 7a).
Analizując zatem treść powołanych przepisów (zarówno z pkt. 10 jak i z pkt 10a) zauważyć należy, iż ustawodawca w pierwszym punkcie tego przepisu ustanowił generalne zwolnienie w zakresie dostawy budynków i budowli przy ustanowieniu wyjątku, iż dostawa nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, albo pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Dopiero zaś w dalszej części tej regulacji - art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, ustanowił zwolnienie obejmujące dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą już wyżej uregulowanym zwolnieniem, a opisanym w pkt 10, i w tym zakresie ustanowił dodatkowe warunki. Taka redakcja i budowa przepisu art. 43 ustawy o VAT nakazuje organom interpretującym przepisy w danej sprawie dokonanie jego analizy z uwzględnieniem treści całego przepisu począwszy jednak od początkowych jego jednostek redakcyjnych. Na zasadność powyższego wniosku wskazuje użycie w jego treści wyrażenia "zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10". To zaś oznacza, ze dla oceny stanowiska skarżącego zajętego we wniosku co do stosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, organ zobowiązany był w pierwszej kolejności rozważyć objęcie zwolnieniem opisanej we wniosku sytuacji przez pryzmat brzmienia art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 lutego 2017, sygn. akt III SA/Gl 1637/16). W ocenie sądu organ dokonał prawidłowej interpretacji przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że stan faktyczny sprawy podpada pod hipotezy obu tych przepisów. Konstrukcja art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT tworzy bowiem podstawową regułę, którą jest generalne zwolnienie od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, dokonywane po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia. Natomiast zwolnienie z pkt 10a ma zastosowanie o ile dostawa obiektu nie podlega generalnemu zwolnieniu, o którym mowa w pkt 10. Mimo, iż skutek zastosowania obu regulacji jest taki sam – zwolnienie z opodatkowania dostawy budynku, budowli lub ich części, to w praktyce stosowania tych przepisów z punktu widzenia podatnika zachodzi istotna różnica. Na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT ustawodawca przewidział bowiem możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Oznacza to dla podatnika możliwość wyboru opcji opodatkowania dostawy. Wybór ten przysługuje jednak wyłącznie gdy spełnione są przesłanki generalnego zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Opcja ta nie ma zatem zastosowania do zwolnienia dostawy w oparciu o przepis z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.
Należy wskazać, że specyfika postępowania w sprawie o wydanie indywidualnej interpretacji polega między innymi na tym, że jest ona podejmowana w ramach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej zajętego stanowiska (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 659/15). Oznacza to, iż w postępowaniu interpretacyjnym, obowiązkiem wnioskodawcy, a nie organu, jest wskazanie jakie przepisy prawa podatkowego powinny być przedmiotem interpretacji jako pozostające w związku z treścią jego pytania i zajętym przezeń stanowiskiem. Organ nie dokonuje bowiem samodzielnej, własnej interpretacji określonego przez stronę stanu faktycznego czy zdarzenia przyszłego, lecz ocenia, czy stanowisko wnioskodawcy wyrażające się w określonej ocenie prawnej takiego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego – jest prawidłowe, czy też nie (por. wyroki WSA w Opolu z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Op 103/17, sygn. akt I SA/Op 97/17).
W świetle powyższych rozważań przedstawione przez skarżącego stanowisko odnośnie pytania drugiego dotyczącego zwolnienia z opodatkowania VAT dostawy nieruchomości zabudowanych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy VAT – słusznie zostało uznane w interpretacji za nieprawidłowe.
Na marginesie warto dodać, iż uzasadnienie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego stanowi integralną jej część, co dla skarżącego oznacza możliwość uzyskania ochrony, o której mowa w art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji prawidłowego zastosowania się do interpretacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1023/15).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło