I SA/Po 709/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-07-06
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Katarzyna Wolna-Kubicka, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy objęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w zamian za wkład pieniężny, odpowiadający wartości nominalnej tych udziałów, które są niższe od ich wartości rynkowej, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie objęcia tych udziałów?Ratio decidendi
Objęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w zamian za wkład pieniężny, nawet jeśli wartość nominalna tych udziałów jest niższa od ich wartości rynkowej, jest neutralne podatkowo w momencie objęcia. Rzeczywisty przychód podlegający opodatkowaniu pojawia się dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych udziałów. Przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.f. dotyczy specyficznych sytuacji związanych z programami motywacyjnymi i nie ma zastosowania do opisywanego zdarzenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca opisał przyszłe zdarzenie objęcia 3 udziałów w spółce z o.o. za cenę nominalną, która była niższa od wartości rynkowej. Skarżący uważał, że taka czynność nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w momencie objęcia udziałów, lecz dopiero w momencie ich zbycia. Organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, stwierdzając, że powstaje przychód z innych źródeł w wysokości różnicy między wartością rynkową a nominalną udziałów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądzono od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] K.P. (dalej zwany również skarżącym lub wnioskodawcą) wniósł o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych objęcia udziałów.
We wniosku o wydanie interpretacji wnioskodawca przedstawił zdarzenie przyszłe, w którym to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Polski działa na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z § 9 ust. 1 umowy spółki każdy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział. Obecnie udziałowcem spółki jest jedna osoba fizyczna. W przyszłości jednak Zgromadzenie Wspólników nosi się z zamiarem zmiany umowy spółki między innymi w zakresie zmiany podwyższenia kapitału zakładowego o kwotę [...] zł poprzez utworzenie 40 nowych udziałów o wartości nominalnej po [...] zł każdy. Wyjaśniono, że dotychczasowy jedyny udziałowiec spółki zamierza zrezygnować z objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym, umożliwiając objęcie 40 nowoutworzonych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym, między innymi skarżącemu w ilości 3 udziałów po cenie nominalnej [...] zł. Wyjaśniono przy tym, że objęte udziały w podwyższonym kapitale zakładowym pokryte zostaną przez podatnika, nie będącego dotychczasowym wspólnikiem spółki wkładem pieniężnym. Wartość rynkowa jednego udziału w kapitale zakładowym odnosząc się do wartości rynkowej spółki na dzień nabycia udziałów będzie wyższa, niż wartość nominalna nabywanego udziału. Nabyte udziały stanowić będą podstawę do otrzymywania w przyszłości dywidend oraz ewentualnie wynagrodzenia z tytułu zbycia udziałów (w tym zbycia udziałów w celu ich umorzenia). Końcowo wyjaśniono, że skarżący jest obywatelem Polski, mieszkającym na jej terenie i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terenie RP.
Na tle tak przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawca zwrócił się do organu z pytaniem, czy w momencie objęcia nowo powstałych udziałów po wartości nominalnej, niższej niż wartość rynkowa powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie skarżącego, w chwili objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki po cenie nominalnej niższej niż ich wartość rynkowa nie powstanie obowiązek podatkowy z tytułu uzyskania przychodu w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem objęcie udziałów jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, podlegając opodatkowaniu dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia lub w dacie uzyskania przez wspólnika majątku z likwidacji spółki.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca wskazał, że jego zdaniem jedynym źródłem przychodów o jakim można mówić w przedstawionej sytuacji są przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. dalej: "u.p.d.f.") szczegółowo zdefiniowane w art. 17 tej ustawy. W ocenie skarżącego żaden z wymienionych w art. 17 u.p.d.o.f. przepisów nie pozwala na zakwalifikowanie czynności nabycia udziałów, jako zdarzenia, które skutkowałoby powstaniem obowiązku podatkowego w dniu nabycia udziałów. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny. Mając na uwadze, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera przepisów, które wiązałyby jakiekolwiek skutki podatkowe z nabyciem udziałów w zamian za wkład pieniężny oraz przyjmując, że art. 17 zawiera zamknięty katalog przychodów, które są uznawane za przychody z kapitałów pieniężnych podatnika należy – w ocenie wnioskodawcy – przyjąć a contrario, że ustawodawca ze zdarzeniem w postaci objęcia udziałów w zamian za wkład pieniężny nie wiąże żadnych skutków podatkowych. Powyższe wynika również pośrednio z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. W tym kontekście podkreślono, że zgodnie z ogólnymi regułami opodatkowania, wygenerowaniu przychodu przez podatnika powinno zasadniczo towarzyszyć rozpoznanie kosztu podatkowego. Skoro wydatki związane z objęciem udziałów nie mogą być uznawane za koszty uzyskania przychodów w momencie obejmowania udziałów to konsekwentnie należałoby uznać, że z tytułu samego objęcia udziałów w zamian za wkład pieniężny nie powinno dojść do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Skarżący popierając swoją argumentację powołał się również na stanowiska organów podatkowych wyrażone w interpretacjach indywidualnych oraz orzeczeniach sądów administracyjnych.
W ocenie wnioskodawcy również pozostałe ustępy art. 17 u.p.d.o.f w żaden sposób nie odnoszą się do przedstawionego stanu faktycznego. W tym kontekście wskazano, że art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f, zgodnie z którym za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych dotyczy wyłącznie przychodów powstających w momencie zbywania udziałów. W takim przypadku przychód podlegający opodatkowaniu mógłby powstać, ale dopiero w przyszłości, jeżeli podatnik zdecydowałby się zbyć nabyte udziały, a cena uzyskana przez zbywającego z tytułu sprzedaży udziałów przewyższyłaby koszt ich uzyskania, jakim będzie kwota uprzednio poniesionych wydatków na ich objęcie (wartość wkładu pieniężnego). Wskazano także, że również art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f nie dotyczy opisanego stanu faktycznego. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału. Samo nabycie udziałów po cenie nominalnej, nawet jeżeli jest ona niższa niż cena rynkowa, nie może być rozpatrywane w kategoriach udziału w zysku osoby prawnej, a już na pewno nie jako faktycznie uzyskany przychód. Skarżący zaznaczył, że jest świadomy tego, że niektóre organy podatkowe podjęły próbę zaprezentowania stanowiska odmiennego, zgodnie z którym nabycie udziałów po cenie nominalnej niższej niż ich wartość rynkowa może skutkować powstaniem przychodu na dzień objęcia udziałów jako nieodpłatne, lub częściowo odpłatne świadczenie. Zaznaczono jednak, że tego rodzaju stanowisko zostało negatywnie zweryfikowane przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne. Wyjaśniono, że fakt objęcia udziałów w wartości niższej niż rynkowa, znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego zbycia tych udziałów. W tego rodzaju sytuacji niższa będzie wartość kosztów uzyskania przychodów, z uwagi na co dojdzie do zwiększenia podstawy opodatkowania. Korzyść w postaci objęcia udziałów po wartości niższej niż ich wartość rynkowa zostanie zatem uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu, czyli przy sprzedaży udziałów. W sytuacji zaś dodatkowego opodatkowania różnicy między wartością nominalną a wartością rynkową udziałów na dzień ich objęcia, doszłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności tym samym podatkiem co w ocenie skarżącej wydaje się niedopuszczalne w polskim systemie prawa podatkowego. Podniesiono również, że cena rynkowa udziałów jest wartością zmienną oraz, że nie można wykluczyć, że nawet w przypadku objęcia udziałów poniżej ich wartości rynkowej, późniejszy spadek wartości rynkowej tych udziałów, byłby na tyle znaczący, że doprowadziłby do sytuacji, w której cena zbycia udziałów byłaby niższa niż cena ich nabycia. Opodatkowanie w momencie objęcia udziałów dochodu rozumianego jako różnica pomiędzy ceną rynkową udziałów a ceną ich objęcia doprowadziłoby do zapłaty podatku, mimo tego, że w sensie ekonomicznym i prawnym poniesiono stratę, nie podlegającą odliczeniu od przychodu uzyskanego z innego źródła. W ocenie wnioskodawcy udziały są papierami wartościowymi inkorporującymi zarówno prawa, jak i obowiązki udziałowca w stosunku do spółki. Z kolei moment uzyskania dochodu z udziałów nie jest tożsamy z momentem ich objęcia. W tym kontekście zwrócono uwagę, że cechą papierów wartościowych jest to, że generują one dochód nie w momencie ich nabycia, a w przyszłości: w postaci dywidendy, czy też – w przypadku ich odpłatnego zbycia – w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na objęcie udziałów. Podniesiono także, że podatnik nabywając udziały nie obejmuje udziałów w majątku spółki liczonym bilansowo lub rynkowo, lecz obejmuje udziały w kapitale zakładowym. Odnosząc się do poglądu, w świetle którego za przychody z tytułu nieodpłatnych oraz częściowo odpłatnych świadczeń należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno pieniężną jak i niepieniężną wskazano, że trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że jedynie potencjalne przysporzenie stanowi dochód. Opodatkowanie nabycia udziałów w zamian za wkład pieniężny po cenie nominalnej niższej od wartości rynkowej wydaje się nieuzasadnione także, jeżeli zestawi się takie rozwiązanie z zasadami opodatkowania nabycia udziałów w zamian za wkład niepieniężny, gdzie przychód stanowi wartość nominalna obejmowanych udziałów. W ocenie wnioskodawcy nawet gdyby rozpatrywać powstanie jakiegokolwiek przychodu w dacie nabycia udziałów w zamian za wkład pieniężny to biorąc pod uwagę treść art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawidłowe wydawałoby się odwoływanie do wartości nominalnej udziałów także w tym przypadku. W przeciwnym bowiem razie podmioty nabywające udziały w zamian za wkład pieniężny nie dość, że byłyby opodatkowywane bez wyraźnej podstawy prawnej, to jeszcze byłyby traktowane gorzej w porównaniu z podmiotami, które nabywają udziały w zamian za aport na podstawie wyraźnego przepisu prawa.
Konkludując swoją argumentację skarżący stwierdził, że nie powinno ulegać wątpliwości, że objęcie udziałów w spółce kapitałowej nie powinno podlegać opodatkowaniu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tego rodzaju okolicznościach jakikolwiek przychód (dochód) zostanie rozpoznany dopiero z chwilą otrzymania dywidendy (lub innego rodzaju przysporzenia wskazanego w przepisie art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f bądź w przypadku zbycia udziałów lub akcji (zgodnie z przepisem art. 12 oraz art. 14 u.p.d.o.f ewentualnie z chwilą otrzymania majątku likwidowanej spółki (w przypadku jej likwidacji).
Minister Finansów, działający przez organ upoważniony – Dyrektora Izby Skarbowej w [...], w interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] na podstawie art. 14b § 1 i § 6 O.p. stwierdził, że stanowisko skarżącego przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że objęcie przez skarżącego udziałów w spółce na opisanych we wniosku warunkach spowoduje powstanie przychodu w momencie ich objęcia, w wysokości różnicy pomiędzy wartością rynkową udziałów, a odpłatnością poniesioną przez wnioskodawcę. Wskazany przychód będzie przychodem z innych źródeł, określonym w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 u.p.d.o.f Użycie w tym przepisie art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f sformułowania "w szczególności" oznacza, że jest to tylko wyliczenie przykładowe i przychodami z innych źródeł są jeszcze inne przychody nie wymienione wprost w tym przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. W niniejszym przypadku będzie to przychód odpowiadający wartości rynkowej objętych udziałów pomniejszony o wydatki na ich objęcie. Stanowisko takie potwierdza treść art. 24 ust. 11 u.p.d.f., który wyłącza z opodatkowania dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie). Owo wyłączenie, jak wskazuje treść przepisu, dotyczy jedynie akcji, co oznacza, że nabycie w takich warunkach udziałów nie korzysta z wyłączenia od opodatkowania. Wnioskowanie a contrario z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. , nie może wyłączać regulacji określonej w art. 11 ustawy. Przepis ten dotyczy przypadku gdy następuje objęcie udziałów za wkład niepieniężny i stanowi, że przychodem jest nominalna wartość otrzymanych udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast art. 11 ust. 1, 2 i 2b ustawy stanowi, że gdy następuje otrzymanie świadczeń (w przedstawionych we wniosku okolicznościach) w postaci udziałów poniżej ich wartości pieniężnej, określonej na podstawie cen rynkowych stosownych w obrocie udziałami tego samego rodzaju, to przychodem jest różnica pomiędzy wartością tych udziałów a wydatkami poniesionymi na ich nabycie. W przypadku opodatkowania przychodu z tytułu objęcia udziałów, a następnie opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia tychże udziałów nie dojdzie do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu. O powstaniu przychodu, w niniejszej sprawie, można mówić zarówno w momencie objęcia udziałów po wartości nominalnej, która jest niższa niż wartość rynkowa, jak również w momencie zbycia udziałów.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa skarżący wniósł skargę na wskazaną powyżej interpretację indywidualną, domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:
– art. 11, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a), art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f – poprzez niewłaściwe zastosowanie i wskazanie w interpretacji niewłaściwych skutków podatkowych objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością po cenie nominalnej niższej niż ich wartość rynkowa, tj. uznanie iż wskazana czynność łączy się z powstaniem po stronie podmiotu obejmującego udziały obowiązku podatkowego na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych;
– art. 14h w zw. z art. 121 § 1 O.p. – poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie odniesienie się do wszystkich argumentów skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Braki formalne i merytoryczne skargi nie uzasadniały odrzucenia skargi ani jej oddalenia. Zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. Dokonując wykładni tego przepisu nie sposób jednak pominąć faktu, że autorem skargi może być osoba nie mająca specjalistycznej wiedzy prawniczej, z uwagi na brak przymusu adwokackiego. Skarga na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego w przeciwieństwie do skargi kasacyjnej nie musi zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie można wymagać od strony, nie mającej zawodowej wiedzy prawniczej spełnienia rygorystycznych wymogów, jakie obowiązani są spełniać profesjonalni pełnomocnicy procesowi.
Sąd z powyższych powodów nie uwzględnił wniosku organu podatkowego o odrzucenie skargi. Według organu podatkowego skarga nie czyni zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego ponieważ do skargi nie został załączony dowód wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (jeden z obligatoryjnych elementów skargi, o którym mowa w art. 57 § 1 pkt 4 P.p.s.a).
Mając na uwadze fakt, że autorem skargi nie jest profesjonalny pełnomocnik procesowy, sąd stwierdza, że w sprawie nie można poprzestać wyłącznie na formalnym brzmieniu nazwy organu interpretacyjnego podanej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, czy wyłącznie na treści petitum skargi. W celu zidentyfikowania adresata wezwania, czy trafnie zaskarżonego przepisu prawa podatkowego, należy poddać analizie postępowanie interpretacyjne i skargę wraz z jej uzasadnieniem. Skoro kwestionowana interpretacja zawiera pouczenie, że skarga wymaga uprzedniego wezwania organu, który wydał interpretację, do usunięcia naruszenia prawa, to nieoznaczenie w wezwaniu organu w sposób, jak na wstępie interpretacji ( "Minister Finansów Organ upoważniony do wydawania interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w [...]") , a wskazanie organu ograniczone do treści "Dyrektor Izby Skarbowej w [...]", nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że ten rodzaj uchybienia wezwania pociąga skutek prawny w postaci niemożności wniesienia skargi na interpretację.
Sąd, z braku profesjonalizmu skarżącego nie znalazł także podstaw do oddalenia skargi z powodu niewątpliwie nieadekwatnego do treści interpretacji wskazania w petitum skargi przepisów, które według skarżącego naruszył organ podatkowy. Wydając zaskarżoną interpretację organ nie naruszył powołanych w petitum skargi przepisów - art. 11, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 24 ust. 11 u.p.d.f., gdyż z przepisów tych nie wywiódł istnienia obowiązku podatkowego. Zarzuty oraz powołana tam podstawa prawna nie odnosi się do przepisów powołanych w zaskarżonej interpretacji, tj. art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 u.p.d.f., jako podstawy prawnej opodatkowania przychodu powstającego w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym. Nie mniej sąd stwierdził, że na stronie 6 i 9 uzasadnienia skargi skarżący powołał art. 20 ust. 1 u.p.d.f., z którego wykładnią się nie zgadza. Tenże przepis został wskazany przez organ podatkowy jako podstawa prawna w zaskarżonej interpretacji. Nie ulega zatem wątpliwości, że kontrola sądowa zaskarżonej interpretacji winna objąć badanie, czy organ podatkowy właściwie zastosował ten przepis, wywodząc z niego konsekwencje podatkowe.
W niniejszej sprawie oceny wymaga kwestia, czy objęcie przez skarżącą udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w zamian za wkład pieniężny odpowiadający wartości nominalnej obejmowanych przez niego udziałów spowoduje powstanie po jego stronie przychodu z innych źródeł.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.f. jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych, innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.f. Pojęcie przychodów z kapitałów pieniężnych zostało doprecyzowano w art. 17 ust. 1 u.p.d.f., poprzez ścisłe wyliczenie , co uważa się za przychody z tego źródła i w art. 24 ust. 5 ustawy , wskazującym, co należy uważać za dochód (przychód) z udziałów w zyskach osób prawnych. Wśród przychodów z kapitałów pieniężnych została wymieniona między innymi nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce albo w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny (por. art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f.). Objęcie udziałów (akcji) zostało zatem uznane za przychód z kapitałów pieniężnych. Konieczne jest jednak, aby objęcie udziałów (akcji) nastąpiło w zamian za wkład niepieniężny. Nie oznacza to jednak, aby objęcie udziałów (akcji) w zamian za wkład pieniężny bądź udziałów (akcji) za cenę niższą od rynkowej bądź nieodpłatnie stanowiło przychód z innego źródła.
W tym zakresie Sąd (skład orzekający) podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 111/12, z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. II FSK 640/12, a także wyrok tut. sądu z dnia 15.02.2017r w sprawie I SA/Po 743/16 dostępne: orzeczenia.nsa.pl)
Zgodnie z poglądami wyrażonymi we wskazanych wyżej wyrokach, treść art. 17 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust.1 i art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że objęcie udziałów (akcji), również w zamian za wkład pieniężny, jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia udziałów (akcji), stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.f. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia akcji. W ocenie Sądu, regulacja prawna w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.f. upoważnia do przyjęcia , że również w przypadku objęcia udziałów po wartości nominalnej niższej niż realna ich wartość, podlegający opodatkowaniu realny dochód pojawia się dopiero w momencie zbywania udziałów.
Sąd stwierdza, że powołany przez Ministra Finansów przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.f., nie mógł uzasadniać stanowiska zajętego przez ten organ podatkowy Według orzecznictwa zastosowanie tego przepisu odnosi się do objęcia lub nabycia akcji nieodpłatnie, bądź częściowo nieodpłatnie, przez osoby którym takie prawo zostało przyznane na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, określającej kategorie osób uprawnionych do takiego nabycia, w szczególności w odniesieniu do programów pracowniczych motywacyjnych. Jest to więc przepis specjalny w stosunku do art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f.
W opinii Sądu bezzasadny jest zarzut wnioskodawczyni dotyczący naruszenia art. 14h w związku z art. 121 § 1 Op. Zadaniem organu interpretacyjnego jest ocena poprawności zaprezentowanego przez wnioskodawczynię stanowiska, a w razie negatywnej jego oceny, wydanie interpretacji indywidualnej, w której wskaże prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Zadanie to zostało wykonane przez organ interpretacyjny. Natomiast wadliwość stanowiska organu podatkowego nie może przesądzać o naruszeniu art. 14 w związku z art. 121 §1 O.p. Podsumowując Sąd stwierdza, że organ podatkowy dokonał błędnej wykładni art. 20 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., uznając, że przepisy te znajdą zastosowanie w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym.
Wydając ponownie interpretację organ podatkowy zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną przez Sąd ocenę prawną.
Z tych powodów Sąd na podstawie art. 146 § 1 i art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło