II OSK 2088/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-11

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Jerzy Siegień, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działkę na cele rolne, podczas gdy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla niej cele mieszkaniowe, narusza ustalenia studium, jeśli plan dopuszcza zabudowę mieszkaniową w ramach zabudowy zagrodowej lub jako drugi budynek w granicach działek siedliskowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza ustaleń studium, jeśli plan, mimo przeznaczenia terenu na cele rolne, dopuszcza zabudowę mieszkaniową w ramach zabudowy zagrodowej lub jako drugi budynek w granicach działek siedliskowych, co stanowi uszczegółowienie kierunkowych wytycznych studium. Sąd uchylił wyrok WSA, oddalając skargę, ponieważ plan miejscowy należycie doprecyzował wymogi zabudowy, uwzględniając wytyczne studium.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Kozy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na sprzeczność ustaleń planu z uchwałą nr XXX/205/13 w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kozy. Studium przewidywało dla ich działki cele mieszkaniowe (MNe), podczas gdy plan miejscowy przeznaczył ją na cele rolne (R32). WSA w Gliwicach stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej działki skarżących z powodu naruszenia art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznając, że plan narusza ustalenia studium. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 9 ust. 4, art. 20 i art. 28 u.p.z.p.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę. Odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 lipca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 109/16 w sprawie ze skargi M. G. oraz M. G. na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 24 września 2015 r. nr IX/52/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 109/16) po rozpoznaniu skargi M. G. i M. G. na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 24 września 2015 r. nr IX/52/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] położonej w Gminie [...]. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: M. G. oraz M. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Gminy Kozy Nr IX/52/15 z dnia 24 września 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Kozy. Zwrócili uwagę, że odnośnie stanowiącej ich własność działki (nr [...]) istnieje sprzeczność ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uchwałą nr XXX/205/13 w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kozy. Wskazali, że w studium działka ta przeznaczona była na cele mieszkaniowe (strefa MNe). Skarżący uznawali, że wyjaśnienia Gminy, iż Minister Rolnictwa nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia ich działki na cele nierolnicze jest wątpliwe, skoro w przypadku działki sąsiadów decyzja na taką zmianę była korzystna. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż stosownie do ustaleń poprzedniego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w dniu 29 czerwca 2006 r. działka nr [...] zlokalizowana była na terenach zieleni otwartej oznaczonej symbolem Zo, wykluczającym wszelką zabudowę. Następnie uchwałą Nr XXX/205/13 z dnia 20 czerwca 2013 r. Rada Gminy [...] przyjęła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym działka nr [...], zgodnie z wolą jej współwłaścicieli, została włączona do terenów oznaczonych symbolem MNe, umożliwiając przyszłe jej przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną. Jednakowoż, w wyniku braku zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, w uchwalonym w dniu 24 września 2015 r. planie miejscowym, działka nr [...] została włączona do terenów oznaczonych symbolem R32 - z głównym przeznaczeniem jako kompleks gruntów rolnych z możliwością lokalizacji zabudowy zagrodowej, siedliskowej i komunikacji. Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że stosownie do art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zmiana przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów stanowiących użytki rolne klas I-III musi nastąpić każdorazowo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodę na taką zmianę przeznaczenia wydaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Działka nr [...] stanowi użytek rolny klasy lllb dlatego wyłączenie tej działki z produkcji rolnej, na cele zabudowy mieszkaniowej, wymagało zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpowiedź na skargę akcentowała okoliczność, że po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] z dnia 14 sierpnia 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze łącznie 59,1600 ha gruntów rolnych klasy III, równocześnie nie wyrażając zgody na zmianę przeznaczenia 33,5233 ha gruntów rolnych klasy III. Nieruchomość oznaczona jako działka [...] wchodziła w skład kompleksu rolnego oznaczonego we wniosku rolnym jednostką "M52". Zmiana tego kompleksu została w całości negatywnie rozpatrzona przez Ministra. Powyższe rozstrzygnięcia są wiążące dla organu i muszą być uwzględnione w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Gl 109/16) orzekł w sposób wskazany na wstępie niniejszego uzasadnienia. Uznał, że skarga jest dopuszczalna i została wniesiona w terminie przez legitymowane osoby. Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu niezgodności zaskarżonej uchwały ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej działki [...] wskazał, iż bezspornym jest, że Uchwałą Nr XXX/205/13 z dnia 20 czerwca 2013 r. Rada Gminy [...] przyjęła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym działka [...], została włączona do terenów oznaczonych symbolem MNe umożliwiającym przyszłe jej przekształcenie pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną. Pomimo takich ustaleń studium, zaskarżoną obecnie Uchwałą Nr IX/52/15 z dnia 24 września 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka [...] została włączona do terenów oznaczonych symbolem R32 - z głównym przeznaczeniem jako kompleks gruntów rolnych z możliwością lokalizacji zabudowy zagrodowej, siedliskowej i komunikacji. Zaakcentował WSA w Gliwicach, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.). Obowiązkiem organu wykonawczego gminy jest sporządzenie analizy dotyczącej m.in. stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań planistycznych z ustaleniami studium przed podjęciem przez radę uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 5 tej ustawy). W konsekwencji, sporządzenie projektu planu miejscowego następuje m.in. zgodnie z zapisami studium (art. 15 ust. 1 u.p.z.p.). Wreszcie, zgodnie z art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. W ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego, gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 2 października 2014 r. sygn. akt II OSK 1599/14). Z mocy art. 28 ust. 1 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkuje nieważnością uchwały rady gminy w całości lub części. WSA w Gliwicach wskazał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały w części odnoszącej się do działki skarżących, z powodu naruszenia art. 20 ust. 1 zd. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślił sąd I instancji, że działka, stanowiąca własność skarżących, w planie miejscowym stanowi bowiem teren R32. W dacie podjęcia kwestionowanej uchwały nieruchomość ta objęta była postanowieniami studium (z 2013 r.). Zgodnie z tym ostatnim dokumentem teren, na którym położona jest działka, przeznaczony był, jako strefa MNe, na cele przyszłej zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej. Wg sądu I instancji, taki stan rzeczy, bez stosownych zmian zapisów studium, uniemożliwiał zatem uchwalenie planu miejscowego przewidującego inne przeznaczenie terenu niż określone w studium. Stwierdzenie zaś w części nagłówkowej zaskarżonej uchwały zgodności zapisów planu z ustaleniami studium przyjętego w 2013 r. jest, przynajmniej w odniesieniu do działki skarżących, obiektywnie niezgodne ze stanem rzeczywistym z uwagi na diametralnie różne przeznaczenie terenu w obydwu aktach. Zgodność planu miejscowego z zapisami studium musi zaś istnieć w dacie podjęcia uchwały. Wprowadzenie na tym obszarze terenów gospodarki rolnej Rada Gminy argumentowała tym, że w toku procedury planistycznej nie uzyskała koniecznej zgody na zmianę przeznaczenia m. in. tego terenu na cele nierolnicze. Wójt wskazał bowiem w odpowiedzi na skargę, iż po rozpatrzeniu jego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze łącznie 59,1600 ha gruntów rolnych klasy III, równocześnie nie wyrażając zgody na zmianę przeznaczenia 33,5233 ha gruntów rolnych klasy III. Nieruchomość oznaczona jako działka [...] wchodziła w skład kompleksu rolnego oznaczonego we wniosku rolnym jednostką "M52", która w całości została rozpatrzona negatywnie. Powyższe rozstrzygnięcia, zdaniem Wójta, są wiążące dla organu sporządzającego plan i muszą być uwzględnione w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tej argumentacji organu planistycznego nie podzielił sąd I instancji. Podał bowiem, że studium zostało przyjęte uchwałą z dnia 20 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 32 u.p.z.p. w celu oceny aktualności studium i planów miejscowych wójt (burmistrz albo prezydent miasta) jest zobowiązany dokonywać analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy, oceniać postępy w opracowywaniu planów miejscowych i opracowywać wieloletnie programy ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium, z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego. Takie wyniki analiz, po uzyskaniu opinii gminnej lub innej właściwej komisji urbanistyczno-architektonicznej, wójt (burmistrz albo prezydent miasta) przekazuje radzie gminy co najmniej raz w czasie kadencji rady. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności studium i planów miejscowych, a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania, o których mowa w art. 27 u.p.z.p. Na organie wykonawczym gminy ciąży obowiązek regularnej, okresowej weryfikacji aktualności studium. WSA w Gliwicach podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, by wskutek wskazanej wyżej odmowy wyrażenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgody na przekwalifikowanie gruntów rolnych, takiej weryfikacji dokonano. Zmiana zaś przeznaczenia terenów w planie miejscowym, jeżeli nie była przewidziana w studium, może być dokonana przez gminę wyłącznie po uprzedniej zmianie studium uwarunkowań z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane. Oznacza to, że Rada Gminy [...] przed wprowadzeniem w planie na obszarze działki skarżących terenów gospodarki rolnej, miała obowiązek wcześniej wszcząć procedurę zmierzającą do stosownej zmiany studium (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 627/14). Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2016 r. wniosła Gmina [...]. Domagała się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: 1. Przepisów postępowania: a) art. 1 par. 1 i 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez nieprawidłowe wykonywanie wymiaru sprawiedliwości polegające na rezygnacji z wszechstronnego wyjaśnienia i zbadania sprawy, w szczególności wnikliwej analizy treści studium z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; b) art. 147 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, mimo, że treść planu nie naruszała ustaleń studium. 2. Prawa materialnego: a) art. 9 ust. 4 u.p.z.p. poprzez przyjęcie niewłaściwej, sprzecznej z wykładnią celowościową interpretacji normy prawnej, co skutkowało błędnym wnioskiem, że ustalenia studium wiążą organ gminy przy sporządzaniu planu miejscowego w sposób sztywny, a nieprzewidujący jakiegokolwiek odstępstwa przy określaniu przeznaczenia terenów oraz sposobu ich zagospodarowania i zabudowy w planie miejscowym, mimo tego, że zgodność pomiędzy studium, a planem, nie oznacza zgodności dosłownej, gdyż pozbawiałoby to sensu istnienia dwóch odrębnych aktów planistycznych; b) art. 20 i art. 28 u.p.z.p. poprzez zastosowanie chybionej metody porównawczej (oceniając zgodność między studium a planem) polegającej na dokonaniu "fotograficznego" powielenia oceny zgodności planu ze studium, w części zarówno opisowej obu aktów, co doprowadziło do niesłusznego uznania, że oba akty pozostają w sprzeczności, skutkując częściowym unieważnieniem uchwały planistycznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że działka skarżących – nr [...] w planie miejscowym została przeznaczona pod kompleks gruntów rolnych z możliwością zabudowy zagrodowej, siedliskowej, urządzeń sieci i infrastruktury technicznej (R 32). W studium wyznaczono dla tej działki kierunki zagospodarowania umożliwiające m.in. przyszłe przekształcenie pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną. Objęcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tej działki wskazanym w studium przeznaczeniem (MNe) z uwagi na brak zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – nie było możliwe. Nie wyklucza to zmiany przeznaczenia tej działki w kolejnych planach opracowywanych na podstawie przedmiotowego studium. Wg skargi kasacyjnej, charakter studium wyklucza konieczność zmiany tego dokumentu tylko z tego powodu, że Minister nie wyraził zgody na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Dla działki [...] istnieje zgodność studium z planem. Wskazała skarga kasacyjna, że w studium (str. 11, pkt 2.1.3) określono kierunek zabudowy terenu MNe (mieszkaniowej ekstensywnej) – jako dopuszczenie lokalizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym i zabudowy zagrodowej, dopuszczając lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych obiektów związanych z rekreacją, działalnością usługową. W planie zaś, działkę [...] objęto symbolem R 32, co oznacza tereny rolnicze z możliwością zabudowy mieszkaniowej, jako drugiego budynku w granicach działek siedliskowych lub zabudowy zagrodowej (par. 34 ust. 2 pkt 4 i 5). Równocześnie ustalono możliwość lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz lokalizację obiektów związanych z rekreacją, komunikacją, działalności w ramach rekreacji, agroturystyki (par. 34 ust. 2 pkt 6-9). Utrzymując w planie możliwość zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej w ramach działki siedliskowej, dla działki nr [...] – nie naruszono zapisów studium. W związku z brakiem zgody na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej realizacja wyznaczonych kierunków rozwoju studium dla tej nieruchomości jako zabudowy ekstensywnej, była możliwa poprzez przyjęcie w planie jako jedynego możliwego elementu zabudowy ekstensywnej – zabudowy zagrodowej. Było to najmniej dotkliwe dla skarżących. Podkreślała skarga kasacyjna, że stopień związania studium zależy od szczegółowości jego zapisów. Rada Gminy stwierdziła zgodność planu z ustaleniami studium. Wskazała skarga na wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 533/15 (zgodność nie może być dosłowna). Nie oznacza to bezrefleksyjnego powielania postanowień studium, gdyż studium wiąże co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej. Stwierdzenie zgodności planu ze studium powinno odnosić się do materii określającej kształtowanie struktury zagospodarowania przestrzennego w skali gminy. W piśmie z dnia 26.07.2016 r. skarżąca kasacyjnie Gmina wniosła o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania przez NSA rozprawy. M. G. oraz M. G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 17.08.2016 r.) domagali się jej oddalenia. Podali, że przedmiotową działkę chcą darować synowi aby mógł tam wybudować dom. Możliwość zabudowy zagrodowej sprzeczna jest z rzeczywistym wykorzystaniem tej działki (skarżący nie są rolnikami, a działka nie była wykorzystywana na cele rolnicze). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2017 r., poz. 1073; dalej ustawa powoływana jako u.p.z.p.). Nie było bowiem prawidłowe stanowisko sądu I instancji, iż kontrolowany plan miejscowy narusza ustalenia studium w zakresie dotyczącym działki nr [...] w miejscowości [...]. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwala rada gminy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...). Poprzednie brzmienie tego przepisu (tj. obowiązujące przed od 21.10.2010 r.) wskazywało, iż plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium (...). Niewątpliwie, dokonana zmiana normatywna istotnie wpłynęła na stopień związania uchwalanego planu miejscowego, dokumentem studium. Przesłanka "braku naruszania ustaleń studium" przez procedowany plan miejscowy, mniej restrykcyjnie określiła stopień związania planu przez studium. Istotne jest przy tym to, że kwestia stwierdzenia przez radę gminy, czy przedstawiony jej do uchwalenia projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza zawartych w studium ustaleń polityki przestrzennej gminy, ma ścisły związek z treścią tego ostatniego dokumentu. Studium określa bowiem kierunki polityki gminy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady, studium nie operuje konkretnymi (ścisłymi) wskazaniami w zakresie sposobu zagospodarowania terenów gminy. Postanowienia zaś planu miejscowego winny uwzględnić zawarte w studium kierunki określonego przeznaczenia terenów, precyzując przy tym w sposób konkretny i szczegółowy zasady (warunki) przyszłego zainwestowania terenu. Analiza zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] i porównanie ich z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego prowadzi do wniosku, że przedmiotowy plan nie narusza ustaleń studium w zakresie działki oznaczonej nr [...]. Należy bowiem zwrócić uwagę, że studium w obszarze oznaczonym symbolem MN2 (gdzie znajduje się przedmiotowa działka) kierunkowo określiło możliwość zabudowy tego terenu poprzez zabudowę mieszkaniową jednorodzinną ekstensywną. W zakresie funkcji zabudowy, dopuściło przy tym studium zabudowę m.in. zagrodową, a także mieszkaniową jednorodzinną w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym. Mając na uwadze tak określone przeznaczenie terenu i dopuszczone funkcje jego zagospodarowania, odnieść je należy do adekwatnych regulacji zawartych w kontrolowanym planie miejscowym. Stwierdzić trzeba, że plan ten określił obszar w którym znajduje się działka nr [...] – symbolem R 32. Jest to obszar rolniczy, w ramach którego dopuszczono jednak możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej, jako drugiego budynku mieszkalnego, budynków gospodarskich, inwentarskich, garaży wyłącznie w graniach działek siedliskowych (par. 34 ust. 1 pkt 4). Wskazano także na możliwość budowy obiektów zabudowy zagrodowej oraz obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. Mając zatem na uwadze zarówno postanowienia studium, jak i odnoszące się do działki nr [...] postanowienia kwestionowanego planu, stwierdzić należy, iż w obu tych dokumentach, na obszarze w którym znajduje się sporna działka, przewidziano zabudowę mieszkaniową. Plan miejscowy dokonał jednak należytego sprecyzowania warunków, na jakich ta zabudowa może być realizowana (w ramach działek siedliskowych lub w ramach zabudowy zagrodowej). Uwzględniał zatem sporny plan miejscowy zapisy studium przewidujące, co do zasady, możliwości inwestycyjnej w obszarze MNe, dokonując dodatkowego ich sprecyzowania (uszczegółowienia) w zakresie wymogów i form sytuowania zabudowy. Podkreślić więc należy, że choć, co do zasady, obszar planu miejscowego oznaczony symbolem R32 to tereny rolnicze, to jednak poprzez dopuszczenie możliwości inwestycyjnych tego terenu, uwzględniono wytyczne zawarte w dokumencie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z 2013 r. Dopuszczona w studium w sposób kierunkowy zabudowa tego terenu, znalazła należyte uszczegółowienie w planie miejscowym, w którym określono konkretne zasady (przesłanki) tejże zabudowy. W tych okolicznościach uznać należało, że w zakresie działki nr [...] prawidłowe było stwierdzenie rady gminy, iż uchwalany plan miejscowy nie narusza ustaleń studium. Odmienna ocena tej kwestii, dokonana przez sąd I instancji, nie była poprawna. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż przeznaczenie działki stanowiącej własność M. G. oraz M. G., pod innego jeszcze rodzaju zabudowę stanowiłoby naruszenie art. 17 pkt 6 lit. c) u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2017 r., poz. 1161). Stosownie do ostatnio wskazanego przepisu, przeznaczenie użytków rolnych klasy I-III na cele nierolnicze wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Jak tymczasem wynika z akt sprawy, Minister ten, nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia m.in. działki nr [...] na cele nierolnicze. Stosownie zaś do wskazanego powyżej art. 17 pkt 6 lit. c) u.p.z.p. uzyskanie przez organ planistyczny zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych jest istotnym elementem procedury planistycznej. Każda więc dokonana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zmiana przeznaczenie gruntów rolnych na cele inne niż rolnicze, wymaga uzyskania właściwej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przeznaczenie zaś w miejscowym planie gruntów rolnych na cele nierolnicze bez wymaganej zgody właściwego organu może być kwalifikowane jako naruszenie prawa skutkujące nieważnością planu, na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Wskazane wyżej motywy i przyjęte oceny, stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku. Nadto, spełnione zostały przesłanki, wynikające z art. 188 p.p.s.a., do rozpoznania przez NSA skargi M. G. i M. G. na uchwałę Rady Gminy Kozy z dnia 24 września 2015 r. nr IX/52/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga ta zaś nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak wyżej wskazano, w realiach sprawy brak było podstaw do uznania, iż postanowienia planu (par. 34) naruszają postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kozy (MNe). Uchwalony plan miejscowy, w sposób należyty doprecyzował wymogi zabudowy, kierunkowo określone w dokumencie studium. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 par. 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. Odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez stronę skarżącą kasacyjnie NSA wziął pod uwagę wynikającą z akt sprawy sytuację materialną skarżących, która może być oceniona jako szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło